University Scientific Journals (Univ. of Gdansk)
Not a member yet
10596 research outputs found
Sort by
Wymiar aksjologiczny przekazu medialnego Donalda Trumpa na platformie Truth Social w okresie pierwszych stu dni drugiej prezydentury
Full text linkPrawo wobec zmiany klimatu – prawo człowieka do czystego środowiska w Unii Europejskiej
Full text linkThe author analyses the relationship between environmental protection and human rights in the context of national law and European Union law. He points out that climate change is one of the key challenges of our time and that the catalogue of fundamental rights should therefore be updated. The article also discusses the relationship between personal rights and the human right to a clean environment. It presents an analysis of the case law of European and national courts regarding the human right to a clean environment. In the latter part of the text, the author addresses the issue of the right to a clean environment from the perspective of the individual. The article, as well as the presentation at the 5th Young Science Congress, were prepared during academic tutoring at the Faculty of Law and Administration of the University of Gdańsk, with the support of Dr Olga Śniadach from the Department of European Law and Comparative Law at the Faculty of Law and Administration of the University of Gdańsk.Autor analizuje relację między ochroną środowiska a prawami człowieka w kontekście krajowego porządku prawnego oraz prawa Unii Europejskiej. Wskazuje, że zmiana klimatu stanowi jedno z kluczowych wyzwań współczesności i dlatego należy zaktualizować katalog praw podstawowych. W tekście artykułu jest również omówiona relacja między dobrami osobistymi a prawem człowieka do czystego środowiska. Przedstawiona jest analiza orzecznictwa sądów europejskich, jak i sądów krajowych odnośnie prawa człowieka do czystego środowiska. W dalszej części tekstu autor porusza kwestie prawa do czystego środowiska z perspektywy jednostki. Artykuł, jak również wystąpienie podczas V Kongresu Młodej Nauki, zostały przygotowane podczas tutoringu akademickiego prowadzonego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, przy wsparciu tutorskim dr Olgi Śniadach z Katedry Prawa Europejskiego i Komparatystyki Prawniczej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego
Thermophiles: Masters of heat and their impact on humanity
Full text linkŚrodowiska ekstremalne charakteryzują się warunkami, które przekraczają granice tolerancji większości organizmów żywych. Określa się je mianem ekstremalnych, w odróżnieniu od ekosystemów wykazujących warunki sprzyjające wysokiej różnorodności form życia, jakimi są neutralne bądź bliskie neutralnemu pH, wysoka dostępność wody oraz temperatura nie przekraczająca 40°C. Występowanie wyższej temperatury klasyfikuje dane środowisko jako ekstremalne, a zamieszkujące je organizmy określane są mianem termofili. Wśród termofili zdecydowanie dominują mikroskopijne organizmy z domen Bakterii oraz Archeonów. Znani są również termofilni przedstawiciele bardziej zaawansowanych ewolucyjnie taksonów. Istnienie termofili zostało odkryte pod koniec XIX wieku, kiedy po raz pierwszy opisano mikroorganizmy wykazujące wzrost w temperaturze przekraczającej 70°C. Dalsze badania nad termofilami przyniosły wiele przełomowych odkryć, takich jak odkrycie polimerazy Taq – termostabilnego enzymu wyizolowanego z bakterii Thermus aquaticus, które to zrewolucjonizowało technologię PCR (ang. polymerase chain reaction – łańcuchowa reakcja polimerazy). Procesy biokatalizy z użyciem enzymów pozyskanych od termofili są badane jako skuteczna, bardziej przyjazna środowisku alternatywa dla katalizy chemicznej, która używana jest w wielu gałęziach przemysłu. Ze względu na swoje ekstremalne przystosowania, termofile znajdują również zastosowanie w astrobiologii – dziedzinie zajmującej się spekulacjami i badaniami nad możliwością istnienia życia pozaziemskiego. Termofile mogą również przyczynić się do lepszego zrozumienia jednej z największych zagadek nauki – pochodzenia życia na Ziemi. Termofile stanowią niezwykłą grupę organizmów, która uświadamia nam i pomaga zrozumieć potęgę zdolności adaptacyjnych życia na naszej planecie, jak i – potencjalnie – poza nią. Zestawiając analizę źródeł z osobistą refleksją, esej przedstawia termofile jako organizmy, których niezwykłe przystosowania mogą inspirować nie tylko biologów.
 
Une empathie spectrale ou le dibbouk qui hante la fiction du XXIe siècle
Full text linkIn this article, I employ methods inspired by the spectral turn and trauma studies to discuss post-memorial fictions that use the figure of the dybbuk. The theme of possession of a living person by the spirit of the dead – the dybbuk, present in Jewish mysticism as a substantial contagion – when recontextualized in 21st-century fiction, intersects with empathy as an emotional contagion. In works such as Irène Kaufer's autofiction Dibbouks, Élie Wiesel’s Un désir fou de danser, and Tomek Heydinger's graphic novel Dibbouk, the dybbuk embodies post-traumatic ties between the living and the dead in the process of adopting an empathetic approach to historical loss. The analyzed rewritings align with LaCapra’s critique of empathy as projective or incorporative identification. The motif of disturbances in self-awareness and perception of reality during a confrontation with the spectral past illustrates the conflict between desire for and rejection of such an identification.In this article, I employ methods inspired by the spectral turn and trauma studies to discuss post-memorial fictions that use the figure of the dybbuk. The theme of possession of a living person by the spirit of the dead – the dybbuk, present in Jewish mysticism as a substantial contagion – when recontextualized in 21st-century fiction, intersects with empathy as an emotional contagion. In works such as Irène Kaufer's autofiction Dibbouks, Élie Wiesel’s Un désir fou de danser, and Tomek Heydinger's graphic novel Dibbouk, the dybbuk embodies post-traumatic ties between the living and the dead in the process of adopting an empathetic approach to historical loss. The analyzed rewritings align with LaCapra’s critique of empathy as projective or incorporative identification. The motif of disturbances in self-awareness and perception of reality during a confrontation with the spectral past illustrates the conflict between desire for and rejection of such an identification.In this article, I employ methods inspired by the spectral turn and trauma studies to discuss post-memorial fictions that use the figure of the dybbuk. The theme of possession of a living person by the spirit of the dead – the dybbuk, present in Jewish mysticism as a substantial contagion – when recontextualized in 21st-century fiction, intersects with empathy as an emotional contagion. In works such as Irène Kaufer's autofiction Dibbouks, Élie Wiesel’s Un désir fou de danser, and Tomek Heydinger's graphic novel Dibbouk, the dybbuk embodies post-traumatic ties between the living and the dead in the process of adopting an empathetic approach to historical loss. The analyzed rewritings align with LaCapra’s critique of empathy as projective or incorporative identification. The motif of disturbances in self-awareness and perception of reality during a confrontation with the spectral past illustrates the conflict between desire for and rejection of such an identification
KORZYŚCI VS. KOSZTY POSIADANIA FLOTY POD BANDERĄ NARODOWĄ
Full text linkPurpose – In the report The future of European competitiveness, Mario Draghi emphasised the key role of maritime transport, while the fleet under EU flags, including the Polish flag, is steadily decreasing. The results of the study are presented in the article, and the aim of the study was to assess public awareness of the importance of the fleet under the national flag and acceptance of potential state aid for shipping companies.
Methodology – The survey was conducted on a nationwide, representative sample of 1001 respondents using the computer-assisted web interviewing (CAWI) method. Due to the paucity of media coverage of the maritime fleet, the survey was preceded by an informative introduction on the state of the Polish fleet, the consequences of its absence and potential measures to support the return of ships to the Polish flag.
Findings – It was found that respondents who professed to possess specialised knowledge were more inclined to accentuate the prestige associated with maintaining a national fleet and were more amenable to the notion of state aid in order to support the maritime shipping sector. The older generation of respondents and those who had received superior education were more cognisant of the necessity for state aid for maritime shipping, which is perhaps unsurprising given their heightened awareness of global economic interdependencies. The results of the study indicate the necessity for public education and more active state policies that are favourable to the development of the Polish-flagged fleet.Cel. W raporcie The future of European competitiveness Mario Draghi podkreślił kluczową, dla rozwoju gospodarczego i zapewniania bezpieczeństwa Unii Europejskiej, rolę transportu morskiego. Tymczasem flota pod unijnymi banderami, w tym polską, systematycznie się zmniejsza. Celem badań, których wyniki przedstawiono w artykule, była ocena świadomości społeczeństwa na temat znaczenia floty pod narodową banderą oraz stopnia akceptacji potencjalnej pomocy publicznej dla przedsiębiorstw żeglugowych.
Metoda. Badania przeprowadzono na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 1001 respondentów metodą ankietową (CAWI). Ze względu na brak obecności tematyki floty morskiej w mediach, ankietę poprzedzono wprowadzeniem informacyjnym o stanie polskiej floty, skutkach jej braku oraz potencjalnych działaniach wspierających powrót statków pod polską banderę. Do prezentacji, analizy i interpretacji uzyskanych wyników wykorzystano deferencjał semantyczny.
Wyniki. Respondenci deklarujący specjalistyczną wiedzę częściej podkreślali prestiż jaki wiąże się z posiadaniem floty narodowej i byli bardziej skłonni akceptować pomoc państwa wspierającą sektor żeglugi morskiej. Konieczność pomocy państwa dla żeglugi morskiej zauważyło starsze pokolenie respondentów oraz osoby lepiej wykształcone, bardziej świadome, prawdopodobnie, globalnych współzależności gospodarczych. Wyniki wskazują na potrzebę edukacji społeczeństwa i aktywniejszą politykę państwa sprzyjającą rozwojowi floty pod polską banderą
The relationship of psychological well-being with adaptive and maladaptive functioning among older adults in Lithuania
Full text linkBackground:The aging of societies highlights the importance of understanding the lives of the elderly. Researchers are interested in iden-tifying factors of psychological well-being associated with age as it is crucial to find out what contributes to a fulfilling life of older people. However, the relationship of psychological well-being with adaptive and maladaptive functioning remains ambiguous. This study aimed to assess this relationship among older adults.Participants and procedure:The study involved 332 individuals aged 60 to 97, with an average age of 71.93 years, of whom 36.4% were male. A nationally representative sample of older adults was obtained using multistage stratified sampling. The short supplemen-tary scale of the Lithuanian Psychological Well-Being Scale and Older Adult Self Report (OASR/60+) were used.Results:The hierarchical regression analysis revealed that, even after controlling for other factors of psychological well-being, cer-tain specific problems – namely anxiety/depression, thought problems, and irritability/disinhibition – were significant pre-dictors of psychological well-being.Conclusions:Our study underscores the importance of targeting specific maladaptive behaviors, such as anxiety, thought problems, and irritability when developing interventions for the elderly. Addressing these issues may enhance their psychological well-being and contribute to successful aging.Background:The aging of societies highlights the importance of understanding the lives of the elderly. Researchers are interested in iden-tifying factors of psychological well-being associated with age as it is crucial to find out what contributes to a fulfilling life of older people. However, the relationship of psychological well-being with adaptive and maladaptive functioning remains ambiguous. This study aimed to assess this relationship among older adults.Participants and procedure:The study involved 332 individuals aged 60 to 97, with an average age of 71.93 years, of whom 36.4% were male. A nationally representative sample of older adults was obtained using multistage stratified sampling. The short supplemen-tary scale of the Lithuanian Psychological Well-Being Scale and Older Adult Self Report (OASR/60+) were used.Results:The hierarchical regression analysis revealed that, even after controlling for other factors of psychological well-being, cer-tain specific problems – namely anxiety/depression, thought problems, and irritability/disinhibition – were significant pre-dictors of psychological well-being.Conclusions:Our study underscores the importance of targeting specific maladaptive behaviors, such as anxiety, thought problems, and irritability when developing interventions for the elderly. Addressing these issues may enhance their psychological well-being and contribute to successful aging
Traumatic grief, health and mental health in Palestine: the mediating role of posttraumatic growth and resilience
Full text linkBackground:Palestinian youth have faced considerable mental health challenges due to the traumatic impact of war-related losses, prompting research into the psychological effects of such experiences. These challenges include impaired physical and psy-chological health, which are often exacerbated by grief from violent losses. Understanding the factors that influence their psychological well-being and recovery, such as posttraumatic growth and resilience, is crucial for developing effective inter-ventions.Participants and procedure:We administered the Warwick-Edinburgh Mental Well-being Scale, Patient-Reported Outcomes Measurement Information System, Traumatic Grief Inventory-Self Report Version, Resilience Scale for Adults, and Posttraumatic Growth Inventory-Short Form to 520 Palestinian youth (240 males, 280 females). Participants’ age ranged from 23 to 58 years (M = 35.3, SD = 12.27). Structural equation modeling tested the mediating roles of posttraumatic growth and resilience on the relation-ship between traumatic grief and mental health symptoms.Results:Palestinians exposed to war-related losses exhibited impaired physical and psychological health, with traumatic grief nega-tively correlated with resilience (r = –.54), posttraumatic growth (r = –.36), mental health (r = –.55), and health (r = –.64) (all p < .01). Resilience and posttraumatic growth were positively correlated with mental health (r = .68, p < .01) and health (r = .56, p < .01). Structural equation modeling revealed a significant indirect effect of traumatic grief on both mental health (βX,M = –.55, p < .001) and health (βX,M = –.64, p < .001), mediated by resilience (βX,M = .12, p < .05) and posttraumatic growth (βX,M = .21, p < .01).Conclusions:Interventions should extend beyond symptom elimination, focusing on promoting the flourishing and well-being of individu-als affected by war and violence. Combining clinical work with well-being promotion is crucial to alleviate the burdens of violent loss among war and violence victims.Background:Palestinian youth have faced considerable mental health challenges due to the traumatic impact of war-related losses, prompting research into the psychological effects of such experiences. These challenges include impaired physical and psy-chological health, which are often exacerbated by grief from violent losses. Understanding the factors that influence their psychological well-being and recovery, such as posttraumatic growth and resilience, is crucial for developing effective inter-ventions.Participants and procedure:We administered the Warwick-Edinburgh Mental Well-being Scale, Patient-Reported Outcomes Measurement Information System, Traumatic Grief Inventory-Self Report Version, Resilience Scale for Adults, and Posttraumatic Growth Inventory-Short Form to 520 Palestinian youth (240 males, 280 females). Participants’ age ranged from 23 to 58 years (M = 35.3, SD = 12.27). Structural equation modeling tested the mediating roles of posttraumatic growth and resilience on the relation-ship between traumatic grief and mental health symptoms.Results:Palestinians exposed to war-related losses exhibited impaired physical and psychological health, with traumatic grief nega-tively correlated with resilience (r = –.54), posttraumatic growth (r = –.36), mental health (r = –.55), and health (r = –.64) (all p < .01). Resilience and posttraumatic growth were positively correlated with mental health (r = .68, p < .01) and health (r = .56, p < .01). Structural equation modeling revealed a significant indirect effect of traumatic grief on both mental health (βX,M = –.55, p < .001) and health (βX,M = –.64, p < .001), mediated by resilience (βX,M = .12, p < .05) and posttraumatic growth (βX,M = .21, p < .01).Conclusions:Interventions should extend beyond symptom elimination, focusing on promoting the flourishing and well-being of individu-als affected by war and violence. Combining clinical work with well-being promotion is crucial to alleviate the burdens of violent loss among war and violence victims
Zastosowanie modeli generatywnych w edukacji domowej dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: autoetnograficzna analiza doświadczeń rodzica
Full text linkThe article presents an autoethnographic reflection on the parental experience of using generative artificial intelligence (AI) to support home-based education of a child with special educational needs (SEN). The author describes his personal journey in supporting his son, who has motor aphasia, ADHD, and mild intellectual disability. Positive outcomes of AI use include personalized educational content, language skill development, emotional regulation support, and enhanced daily organization. However, challenges such as overly complex Al-generated content, overstimulation, and the need for ongoing parental intervention were also identified. Employing both analytical and evocative autoethnographic methods, the author maintained a reflective journal over three weeks. The findings highlight the importance of a conscious and critical approach to Al integration, emphasizing the parent' pivotal role in mediating technology use. This study provides insights into both opportunities and limitations of generative Al in the context of home education for children with special educational needs.Artykuł przedstawia autoetnograficzną analizę doświadczeń rodzica dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE), wykorzystującego generatywną sztuczną inteligencję (AI) w domowym procesie edukacyjnym. Autor opisuje osobiste doświadczenia związane ze wsparciem syna, który ma afazję motoryczną, ADHD oraz lekką niepełnosprawność intelektualną, dokumentując pozytywne aspekty wykorzystania Al takie jak: personalizacja treści edukacyjnych, rozwój umiejętności komunikacyjnych oraz regulacja emocjonalna. Jednocześnie podkreśla napotkane trudności, w tym problemy związane z generowaniem treści niedostosowanych do poziomu rowoju dziecka, przebodźcowaniem oraz konieczność ciągłego nadzoru rodzicielskiego. Artykuł oparty jest na metodzie autoetnografii analitycznej i ewokatywnej, obejmującej refleksyjny dziennik prowadzony przez autora w ciągu trzech tygodni. Wyniki wskazują na istotną rolę świadomego, krytycznego podejścia rodzica w edukacyjnym wykorzystaniu Al oraz potrzebę dalszych badań nad długoterminowym skutkami korzystania tych technologii na rozwój kompetencji dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi