University Scientific Journals (Univ. of Gdansk)
Not a member yet
10596 research outputs found
Sort by
The impact of successive Montessori programmes on cognitive achievement
Get PDFThe Montessori Method of Education, renowned for its child-centred approach, is divided into three key sub-programmes corresponding to distinct developmental planes: the Primary Programme (Casa) for ages 0−6, Cosmic Education for ages 6−12, and Erdkinder for ages 12−18. Despite numerous studies attesting to the superiority of Montessori over other educational systems, research exploring the cumulative impact of successive Montessori programmes on cognitive achievement remains limited. This study addresses this gap by evaluating the cognitive outcomes of students who have experienced varying durations of Montessori education. This empirical research, derived from a 2017 doctoral dissertation at the Xavier University/Ateneo de Cagayan, Philippines, utilized a longitudinal dataset from The Abba’s Orchard School in Bukidnon. The study spanned academic years 1999 to 2015, involving 105 students who graduated from the school’s adolescent programme beginning from 2007−2008. Students were categorized based on their exposure to Montessori programmes: Group A (37 students) attended all three programmes (Casa, Cosmic Education, Erdkinder), Group B (48 students) attended Cosmic Education and Erdkinder, and Group C (20 students) attended only Erdkinder. Cognitive performance was measured using Grade Point Averages (GPA) and College Admission Test (CAT) results from top Philippine universities. The findings demonstrated that previous Montessori experience significantly enhances cognitive performance. Group A students, who attended the full spectrum of Montessori programmes, achieved the highest GPAs (92−93), followed by Group B (90−91), and Group C (87−88). Statistical analysis revealed highly significant differences in GPA scores among the groups (alpha ≤ 0.01, P = 0.000 to 0.001). Additionally, the number of Montessori Programmes Attended (MPA) and Erdkinder Academic Rating (EAR) were positively correlated with CAT success. Group A had an 89% pass rate for at least one CAT, compared to 52% for Group B and 35% for Group C. Further analysis indicated that each additional Montessori programme attended increased the likelihood of passing a CAT by 3.5 times, while a unit increase in EAR enhanced CAT pass odds by 28 times. The results underscore the importance of successive Montessori Programmes Attended (MPA) in fostering cognitive development. Students who progressed through the complete Montessori spectrum exhibited superior cognitive outcomes and higher success rates in college admissions. These findings align with Dr Montessori’s philosophy that education should be an integrated continuum, where each developmental stage prepares the child for the next. This study provides robust evidence supporting the efficacy of the Montessori Method in enhancing cognitive achievement. The significant cognitive benefits observed in students with extensive Montessori exposure are advocates for the continuity of Montessori education across all developmental planes. Future research should explore broader samples and additional outcomes to further validate these findings.The Montessori Method of Education, renowned for its child-centred approach, is divided into three key sub-programmes corresponding to distinct developmental planes: the Primary Programme (Casa) for ages 0−6, Cosmic Education for ages 6−12, and Erdkinder for ages 12−18. Despite numerous studies attesting to the superiority of Montessori over other educational systems, research exploring the cumulative impact of successive Montessori programmes on cognitive achievement remains limited. This study addresses this gap by evaluating the cognitive outcomes of students who have experienced varying durations of Montessori education. This empirical research, derived from a 2017 doctoral dissertation at the Xavier University/Ateneo de Cagayan, Philippines, utilized a longitudinal dataset from The Abba’s Orchard School in Bukidnon. The study spanned academic years 1999 to 2015, involving 105 students who graduated from the school’s adolescent programme beginning from 2007−2008. Students were categorized based on their exposure to Montessori programmes: Group A (37 students) attended all three programmes (Casa, Cosmic Education, Erdkinder), Group B (48 students) attended Cosmic Education and Erdkinder, and Group C (20 students) attended only Erdkinder. Cognitive performance was measured using Grade Point Averages (GPA) and College Admission Test (CAT) results from top Philippine universities. The findings demonstrated that previous Montessori experience significantly enhances cognitive performance. Group A students, who attended the full spectrum of Montessori programmes, achieved the highest GPAs (92−93), followed by Group B (90−91), and Group C (87−88). Statistical analysis revealed highly significant differences in GPA scores among the groups (alpha ≤ 0.01, P = 0.000 to 0.001). Additionally, the number of Montessori Programmes Attended (MPA) and Erdkinder Academic Rating (EAR) were positively correlated with CAT success. Group A had an 89% pass rate for at least one CAT, compared to 52% for Group B and 35% for Group C. Further analysis indicated that each additional Montessori programme attended increased the likelihood of passing a CAT by 3.5 times, while a unit increase in EAR enhanced CAT pass odds by 28 times. The results underscore the importance of successive Montessori Programmes Attended (MPA) in fostering cognitive development. Students who progressed through the complete Montessori spectrum exhibited superior cognitive outcomes and higher success rates in college admissions. These findings align with Dr Montessori’s philosophy that education should be an integrated continuum, where each developmental stage prepares the child for the next. This study provides robust evidence supporting the efficacy of the Montessori Method in enhancing cognitive achievement. The significant cognitive benefits observed in students with extensive Montessori exposure are advocates for the continuity of Montessori education across all developmental planes. Future research should explore broader samples and additional outcomes to further validate these findings
Wolność gospodarcza oraz interwencjonizm w teorii i praktyce ekonomii
Get PDFThe article discusses two main approaches to economic functioning – economic freedom and state interventionism. The main theories associated with these approaches and their impact on economic growth and development were presented. Analyzing various indicators of economic freedom and the Index of Responsible Development, a positive effect of the liberal approach on economic growth was noted. Still, it was also emphasized that moderate state intervention in some areas is necessary to ensure sustainable development. The Index of Responsible Development for Poland shows positive trends and areas requiring further development. The need for increased investment in research, development, and education was indicated, which can improve quality of life and economic efficiency. At the same time, the need to balance actions in various areas to avoid excessive burdens on the state budget and the private sector was highlighted.W artykule podjęto dyskusję na temat dwóch głównych podejść do funkcjonowania gospodarki – wolności gospodarczej i interwencjonizmu państwowego. Przedstawiono główne teorie związane z tymi podejściami oraz ich wpływ na wzrost i rozwój gospodarczy. Analizując różne wskaźniki wolności gospodarczej oraz Indeks Odpowiedzialnego Rozwoju, stwierdzono pozytywny wpływ liberalnego podejścia na wzrost gospodarczy, lecz zaznaczono również konieczność umiarkowanej interwencji państwa w niektórych obszarach dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju. Indeks Odpowiedzialnego Rozwoju dla Polski ukazał zarówno pozytywne trendy, jak i obszary wymagające dalszego rozwoju. Wskazano na potrzebę większych nakładów na badania, rozwój oraz edukację, co może wpłynąć na poprawę jakości życia i wydajność gospodarczą. Jednocześnie wskazano na konieczność równoważenia działań w różnych obszarach, aby uniknąć nadmiernych obciążeń dla budżetu państwa oraz sektora prywatnego
Rozwój szlaków handlowych w Europie i na świecie
Get PDFThe article examines the dynamic evolution of trade routes from ancient times to the present, highlighting their significant impact on shaping the global economy and logistic efficiency. It analyzes the transformation from ancient trade paths like the Silk Road and Phoenician sea routes through maritime and railway transportation revolutions to modern container transport innovations. Special attention is given to the renaissance of the New Hanseatic League, emphasizing its role in promoting economic cooperation and logistic innovation. The article stresses that advancements in transportation technologies and the expansion of port infrastructure have significantly contributed to enhancing global trade efficiency. In conclusion, it is stated that the development of modern trade routes, supported by strategic investments in the logistics sector, plays a crucial role in strengthening international trade exchange and deepening economic integration. These investments increase the efficiency of global goods flow and cement their indispensable role in the future of international trade, underscoring their impact on long-term economic development and cooperation between countries.W artykule zbadano dynamiczną ewolucję dróg handlowych, od starożytnych czasów do współczesności, i podkreślono ich znaczący wpływ na kształtowanie globalnej gospodarki i efektywności logistycznej. Zanalizowano transformację szlaków handlowych od pradawnych ścieżek wymiany towarów, takich jak Jedwabny Szlak lub Szlaki morskie Fenicjan, przez rewolucje w transporcie morskim i kolejowym, po nowoczesne innowacje w transporcie kontenerowym. Szczególnie zwrócono uwagę na renesans Nowej Ligi Hanzeatyckiej, podkreślając jej rolę w promowaniu współpracy gospodarczej i logistycznej innowacji. W artykule podkreślono, że nie tylko postęp w technologiach transportowych, lecz także rozbudowa infrastruktury portowej znacząco przyczyniły się do zwiększenia efektywności globalnego handlu. W podsumowaniu stwierdzono, że rozwój nowoczesnych dróg handlowych, wspomagany strategicznymi inwestycjami w sektor logistyczny, odgrywa kluczową rolę w umacnianiu międzynarodowej wymiany handlowej i pogłębianiu integracji gospodarczej. Te inwestycje nie tylko zwiększają efektywność przepływu towarów na skalę globalną, ale także ugruntowują ich nieodzowne znaczenie dla przyszłości handlu międzynarodowego, podkreślając ich wpływ na długoterminowy rozwój gospodarczy i współpracę między krajami
Przemysł 4.0” i elastyczna robotyzacja oraz automatyzacja determinantą rozwoju procesów logistyki produkcji
Get PDFThe concept of “Industry 4.0” seeks to streamline industrial processes including the improvement of logistics processes. The tools used to implement this concept are innovative and allow more accurate prediction of undesirable events. The fear of a sudden change (collapse) in the labor market caused by the implementation of new solutions is often caused by a lack of knowledge in this area. At present, high labor and energy costs may be a greater threat to employees. Responsible and rational implementation of solutions of ,,Industry 4.0” can allow to facilitate the tasks of employees and cause an increase in the efficiency of the production process. Digital transformation makes it possible to create advanced systems in the future, which are conducive to changing the training profile of future employees to a more advanced one, i.e. from manual work to service and supervision.W artykule przedstawiono koncepcję ,,Przemysłu 4.0” oraz wybrane zagadnienia transformacji cyfrowej, technologicznej, procesowej i organizacyjnej przedsiębiorstwa. Przedstawiono różnorodność narzędzi jakie wykorzystuje się przy wdrażaniu przemysłu 4,0, ze szczególnym uwzględnieniem Internetu rzeczy, który pozwala analizować i planować różnego rodzaju procesy produkcyjne dzięki odpowiedniej infrastrukturze oraz sztucznej inteligencji. A także cyfrowego bliźniaka, który jest modelem rzeczywistych urządzeń i pozwala na przeprowadzanie analiz oraz wykonywanie optymalizacji systemu i w ten sposób doskonalenie realizowanych procesów produkcyjnych. Przedstawiono ryzyka przy wdrażaniu zaawansowanych systemów zautomatyzowanych i zrobotyzowanych pod wymogi przemysłu 4.0. W artykule przedstawiono wstępną dyskusję na temat wpływu jaki wywiera automatyzacja w procesach logistycznych a zwłaszcza w obszarze procesów produkcyjnych oraz analiza wszelkich potencjalnych zysków i zagrożeń płynących z procesu robotyzacji przy uwzględnieniu wybranych interakcji z systemami informacyjnymi wspomagającymi procesy logistyczne oraz pracownikami
Podatki w zrównoważonym rozwoju i zrównoważony rozwój w podatkach. Ujęcie teoretycznoprawne
No full textAccording to assumptions of the implementation of the concept of sustainable development, it is postulated that environmental and climate objectives should be better integrated into other policies, and therefore also into tax policy. This means that the practical role of tax law in achieving sustainable development goals will increase in the near future. In this context, the article analyses the possibilities and the usefulness of taxes in the implementation of this concept, and at the same time, it is a record of the doubts that are formulated against the background of possible forms of the instrumental use of tax law. The use of taxes to implement the idea of sustainable development should be carefully designed, both in form and content, setting the specific objectives of tax law in such a way as to take into account socio-economic and environmental connotations.Zgodnie z założeniami wprowadzania w życie koncepcji zrównoważonego rozwoju przyjmuje się, że należy w większym stopniu włączać cele środowiskowe i klimatyczne do innych polityk, a zatem także do polityki podatkowej. Oznacza to, że w bliskiej przyszłości wzrośnie praktyczna rola prawa podatkowego w zakresie realizacji celów zrównoważonego rozwoju. W tym kontekście artykuł stanowi analizę możliwości wykorzystania i przydatności podatków w realizacji tej koncepcji, a jednocześnie jest zapisem wątpliwości, które są formułowane na tle możliwych form instrumentalnego wykorzystania prawa podatkowego. Użycie podatków w celu realizacji idei zrównoważonego rozwoju powinno być starannie zaprojektowane, zarówno co do formy, jak i treści, ustalając szczegółowe cele prawa podatkowego w taki sposób, aby uwzględnić konotacje społeczno-gospodarczo-środowiskowe
Zasadność ustanowienia wyjątków i ograniczeń prawa autorskiego dla programów bazujących na sztucznej inteligencji
No full textThe issue of artificial intelligence (‘AI’) in the context of intellectual property law, including copyright law, has attracted continued interest. Progressive innovation brings new challenges, and the advances we have seen in recent years - particularly in the development of generative artificial intelligence (‘GenAI’) systems – are attracting media and public attention. The adoption and use of generative artificial intelligence systems has sparked widespread debate about their relevance to the copyright system. In the wake of emerging questions, copyright holders have begun to file copyright infringement lawsuits against artificial intelligence companies targeting the process of training artificial intelligence with the results obtained from generative artificial intelligence systems. As a result of these questions, copyright holders have begun filing copyright infringement lawsuits against owners of programs trained on the basis of data protected by copyright and data protection law. Drawing on analysed discussions, normative proposals, consultations and recommendations from experienced practitioners, this article identifies one of the broad questions of contemporary copyright policy towards artificial intelligence, concerning the legality of using copyrighted works to train artificial intelligence models. It also poses the question of the desirability of establishing a new system of copyright exceptions and limitations dedicated to artificial intelligence systems, while analysing the impact of existing limitations under copyright exceptions and limitations on the development of artificial intelligence.Problematyka sztucznej inteligencji (AI) w kontekście prawa własności intelektualnej, w tym prawa autorskiego, cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem. Postępujące innowacje niosą ze sobą nowe wyzwania, a postępy, które obserwowaliśmy w ostatnich latach – zwłaszcza w zakresie rozwoju systemów generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI) – przyciągają uwagę mediów i opinii publicznej. Przyjęcie i wykorzystanie generatywnych systemów sztucznej inteligencji wywołało szeroko zakrojoną debatę na temat ich znaczenia dla systemu praw autorskich. W następstwie pojawiających się pytań posiadacze praw autorskich zaczęli kierować pozwy o naruszenie praw autorskich przeciwko właścicielom programów trenowanych na podstawie danych chronionych przepisami prawa autorskiego i prawa o ochronie danych osobowych. W świetle tych nakreślonych w nich wyzwań konieczne staje się kompleksowe i holistyczne podejście do kwestii praw autorskich związanych ze sztuczną inteligencją, uwzględniające zarówno legalność korzystania z danych wejściowych, jak i wyjściowych. Opierając się na przeanalizowanych dyskusjach, propozycjach normatywnych, konsultacjach i zaleceniach doświadczonych praktyków, niniejszy artykuł identyfikuje jedno z szerokiego spektrum pytań współczesnej polityki praw autorskich wobec sztucznej inteligencji, dotyczących legalności wykorzystywania utworów chronionych prawem autorskim do szkolenia modeli sztucznej inteligencji. Stawia się w nim również pytanie o celowość ustanowienia nowego systemu wyjątków i ograniczeń prawa autorskiego odnoszącego się do systemów sztucznej inteligencji, analizując jednocześnie wpływ istniejących ograniczeń wynikających z wyjątków i ograniczeń prawa autorskiego na rozwój sztucznej inteligencji
Współczesne koncepcje ochrony własności intelektualnej – zmiany na rynku dzieł sztuki w USA
No full textThis article examines recent developments in United States (US) intellectual property (IP) law that directly affect the art market, namely: 1) the judicial interpretation of fair use and the use of copyrighted material to train AI systems; 2) the US Copyright Office’s refusal to register certain AI-generated works; and 3) the application of trademark law to NFTs (Non-fungible tokens). The aim of this article is to provide an overview of the constantly evolving legal landscape in this field while highlighting controversies that will likely continue to arise in the near future. As a jurisdiction where new technologies, the art market, and IP case law overlap, the US is in a unique position to reflect ongoing changes as well as in-depth interpretations of existing provisions.Niniejszy artykuł analizuje ostatnie zmiany w amerykańskim prawie własności intelektualnej, które mają bezpośredni wpływ na rynek sztuki, a mianowicie: 1) sądową interpretację dozwolonego użytku i wykorzystania materiałów chronionych prawem autorskim do szkolenia systemów sztucznej inteligencji; 2) odmowę rejestracji niektórych utworów generowanych przez sztuczną inteligencję przez amerykański urząd ds. praw autorskich oraz 3) zastosowanie prawa znaków towarowych do NFT. Celem pracy jest przedstawienie przeglądu stale ewoluującego krajobrazu prawnego w tej dziedzinie, przy jednoczesnym podkreśleniu kontrowersji, które będą nadal pojawiać się w najbliższej przyszłości. Jako jurysdykcja, w której nowe technologie, rynek sztuki i orzecznictwo dotyczące własności intelektualnej nakładają się na siebie, Stany Zjednoczone są w wyjątkowej sytuacji, która umożliwia odzwierciedlenie bieżących zmian, a także dogłębną interpretację istniejących unormowań
The importance of trust and altruistic social orientation for COVID-19 distress
Get PDFBackground:The COVID-19 pandemic, the biggest global health crisis in decades, has been a difficult experience for nations all over the world. In the present study we wanted to assess to what extent a positive attitude towards others, expressed in altruistic social orientation and a high level of trust, would be linked to lower levels of COVID-19 distress in infected and non-infected. individuals.Participants and procedure:A total 405 individuals (180 women, 44%), aged 18-60 (M = 38.91, SD = 11.02) participated in the study. Respondents were recruited by a research platform. The following questionnaires were completed: the Subjective Happiness Scale, Generalized Trust Scale, survey about COVID-19, social value orientations.Results:The analysis showed that in non-infected high trustors the relationship between altruistic social orientation and COVID-19 distress was significant – the more they were willing to benefit others, the less distress they felt. The reverse effect was observed for infected high trustors – the more altruistic social orientation they expressed, the higher the level of COVID-19 distress they declared.Conclusions:Our findings shed some light on the importance of a positive attitude towards others in assessing the emotional outcomes of the COVID-19 pandemic. They also imply that people who have experienced the COVID-19 disease can suffer from distress differently than people who have not been affected.Background:The COVID-19 pandemic, the biggest global health crisis in decades, has been a difficult experience for nations all over the world. In the present study we wanted to assess to what extent a positive attitude towards others, expressed in altruistic social orientation and a high level of trust, would be linked to lower levels of COVID-19 distress in infected and non-infected. individuals.Participants and procedure:A total 405 individuals (180 women, 44%), aged 18-60 (M = 38.91, SD = 11.02) participated in the study. Respondents were recruited by a research platform. The following questionnaires were completed: the Subjective Happiness Scale, Generalized Trust Scale, survey about COVID-19, social value orientations.Results:The analysis showed that in non-infected high trustors the relationship between altruistic social orientation and COVID-19 distress was significant – the more they were willing to benefit others, the less distress they felt. The reverse effect was observed for infected high trustors – the more altruistic social orientation they expressed, the higher the level of COVID-19 distress they declared.Conclusions:Our findings shed some light on the importance of a positive attitude towards others in assessing the emotional outcomes of the COVID-19 pandemic. They also imply that people who have experienced the COVID-19 disease can suffer from distress differently than people who have not been affected
Raz jeszcze o Margareth von der Beke. Przyczynek do kwestii roli kobiet w pielęgnowaniu pamięci o rodzinie
Get PDFThis article is a contribution on the role of women in keeping the memory of the family in the Middle Ages. Margareth von der Beke, a Benedictine nun from Toruń born in Gdańsk, was the youngest of 13 children of Johann and Ursula von der Beke. Her father came to Gdańsk from Cologne in the late 1360s. In unknown circumstances, when his 13 children were already born, he set off on a pilgrimage to Rome, from which he never returned. This information is reported in a notarial instrument of 14 July 1466, issued at the request of Margareth von der Beke. The document was a protest against the decision of Margareth’s nephew David von der Beke to sell the rights to the family chapel of the Eleven Thousand Virgins in St Mary’s Church in Gdańsk to the Gdańsk burgher Philip Bischof.This article is a contribution on the role of women in keeping the memory of the family in the Middle Ages. Margareth von der Beke, a Benedictine nun from Toruń born in Gdańsk, was the youngest of 13 children of Johann and Ursula von der Beke. Her father came to Gdańsk from Cologne in the late 1360s. In unknown circumstances, when his 13 children were already born, he set off on a pilgrimage to Rome, from which he never returned. This information is reported in a notarial instrument of 14 July 1466, issued at the request of Margareth von der Beke. The document was a protest against the decision of Margareth’s nephew David von der Beke to sell the rights to the family chapel of the Eleven Thousand Virgins in St Mary’s Church in Gdańsk to the Gdańsk burgher Philip Bischof
“Достоевский” в Зальцбурге
Get PDFThe article discusses the opera premieres based on the novels The Gambler and The Idiot by F.M. Dostoevsky at the Salzburg Opera Festival in 2024. The paper analyses the productions of Sergei Prokofiev’s opera by the American director Peter Sellars (The Gambler) and the production of Mieczysław Weinberg’s opera by the Polish director Krzysztof Warlikowski (The Idiot). The history of the creation, the features of the music for both operas are traced, and the unique features of the Salzburg premieres are presented. The author of the article not only personally visited the festival, but he also traced the assessments of productions in various reviews, turned to theatrical programs, became acquainted with interviews with the directors, etc. The paper raises the issue of “cancelled culture”. A chain of interdisciplinary parallels is built, which allows us to take a fresh look at the writer’s novels.Статья посвящена оперным премьерам по романам Игрок и Идиот Ф.М. Достоевского на театральном фестивале в Зальцбурге в 2024 году. В материале ведется анализ постановок американского режиссера Питера Селларса (Игрок) оперы С.С. Прокофьева и польского режиссера Кшиштофа Варликовского (Идиот) оперы Мечислава Вайнберга. Прослежена история создания, особенности музыки обеих опер, а также представлены уникальные черты зальцбургских премьер. Автор статьи не только лично побывал на фестивале, но и проследил оценки постановок в различных рецензиях, обратился к театральным программам, прочитал интервью с режиссерами и пр. Современное оперное искусство предстает в связи с классическим наследием, а также с сегодняшней культурой, общественной жизнью, политикой. Поднимается вопрос о «культуре отмены». Выстраивается цепь параллелей междисциплинарного характера, что позволяет по-новому взглянуть на романы писателя.Статья посвящена оперным премьерам по романам Игрок и Идиот Ф.М. Достоевского на театральном фестивале в Зальцбурге в 2024 году. В материале ведется анализ постановок американского режиссера Питера Селларса (Игрок) оперы С.С. Прокофьева и польского режиссера Кшиштофа Варликовского (Идиот) оперы Мечислава Вайнберга. Прослежена история создания, особенности музыки обеих опер, а также представлены уникальные черты зальцбургских премьер. Автор статьи не только лично побывал на фестивале, но и проследил оценки постановок в различных рецензиях, обратился к театральным программам, прочитал интервью с режиссерами и пр. Современное оперное искусство предстает в связи с классическим наследием, а также с сегодняшней культурой, общественной жизнью, политикой. Поднимается вопрос о «культуре отмены». Выстраивается цепь параллелей междисциплинарного характера, что позволяет по-новому взглянуть на романы писателя