University Scientific Journals (Univ. of Gdansk)
Not a member yet
10596 research outputs found
Sort by
Agnieszka Bień-Kacała, Konstytucjonalizm nieliberalny w Polsce po 2015 roku (Illiberal Constitutionalism in Poland after 2015), Warsaw 2024, pp. 236
Get PDFEgzystencjalne perspektywy narratologii według Paula Ricoeura
Get PDFThis article analyzes the existential perspectives on narratology in Paul Ricoeur’s later work, viewed within the context of the linguistic turn in philosophy. The author discusses how Ricoeur combines philosophical hermeneutics with language theory, emphasizing „being in speech” as the foundation of human existence and narrative identity.
The article discusses the dialectic of distance and assimilation in the interpretation of texts, revealing the ethical dimension of narratology, viewed in the context of dialogue, responsibility, and the sources of moral obligation, and emphasizing the nature of interpretation as a process of self-understanding, devoid of ultimate metaphysical guarantees. Artykuł stanowi analizę egzystencjalnych perspektyw narratologii w późnej twórczości Paula Ricoeura, ujmowanej w kontekście lingwistycznego zwrotu w filozofii. Autorka omawia sposób, w jaki Ricoeur łączy hermeneutykę filozoficzną z teorią języka, kładąc nacisk na „bycie w mowie” jako fundament ludzkiej egzystencji i tożsamości narracyjnej.
W artykule omówiono zagadnienie dialektyki dystansu i przyswojenia w interpretacji tekstów, ukazując etyczny wymiar narratologii, ujmowanej w kontekście problematyki dialogu, odpowiedzialności i źródeł moralnego zobowiązania oraz podkreślając charakter procesu interpretacji jako procesu samorozumienia, pozbawionego ostatecznych gwarancji metafizycznych. 
Образования с суффиксом -ýх(а). Узуально-номинативная характеристика
Get PDFBased on material collected from various sources (above 600 units), this paper presents a description of word-formation patterns with the stressed suffix -ух(а), characteristic of colloquial speech, as well as vernacular, dialects, jargons, and slang. Five description criteria were selected: their origin, meaning, whether or not they are coloured and how they are coloured, their sphere of use, and their frequency. Based on these criteria, a classification is made and conclusions are drawn about the processes and mechanisms typical of language and manifested in this material.Na podstawie wybranego z różnych źródeł materiału leksykalnego (ponad 600 jednostek) dokonano opisu formacji słowotwórczych z akcentowanym sufiksem -ух(а), charakterystycznych dla języka potocznego, dialektów, gwar, żargonu i slangu. W procesie opisu uwzględniono pięć kryteriów, takich jak podstawa słowotwórcza, znaczenie, nacechowanie / nienacechowanie, sposób nacechowania, sfera użycia oraz frekwencja. W oparciu o te kryteria przeprowadzono klasyfikację jednostek leksykalnych oraz sformułowano wnioski na temat procesów i mechanizmów językowych manifestujących się w analizowanym korpusie.Based on material collected from various sources (above 600 units), this paper presents a description of word-formation patterns with the stressed suffix -ух(а), characteristic of colloquial speech, as well as vernacular, dialects, jargons, and slang. Five description criteria were selected: their origin, meaning, whether or not they are coloured and how they are coloured, their sphere of use, and their frequency. Based on these criteria, a classification is made and conclusions are drawn about the processes and mechanisms typical of language and manifested in this material
Topografia „ogrodu świata”: Amerykańska przyroda, narodowe mitotwórstwo i hollywoodzki musical jako medium reprezentacji
Get PDFThe article discusses the idea of America as “the garden of the world” and traces the evolution of nature representations – landscapes, parks, gardens – in its history, combining studies of nature, myth-making, and visual culture. The key assumption is to demonstrate that nature was consistently presented within the framework of the locus amoenus topos and that in nation- and culture-forming processes, it served less as a mere physical setting than as a medium for negotiating identity, American mythology, and escapist longings. Research focuses on the persistence of these dynamics, tracing trajectories from the colonial era through romantic and transcendental approaches to the rise of cinema, culminating in selected examples of film musicals from the Great Depression era that serve as illustrative cases.Niniejszy artykuł porusza problematykę mitu Ameryki jako “ogrodu świata” i kreśli tropy ewolucji przedstawień natury – krajobrazów, parków, ogrodów i tym podobnych – w jej dziejach łącząc studia nad naturą, mitotwórstwo i kulturę wizualną.
Kluczowym założeniem jest wykazanie, że natura była często ujmowana w ramach toposu locus amoenus, i że w procesach narodowo- oraz kulturotwórczych pełniła rolę nie tylko realnych krajobrazów, ale także medium służącego budowaniu nie tylko narodowej tożsamości, ale także mitów, a w momentach przełomowych – eskapistycznych wy-obrażeń. Przedstawia ciągłość owych przemian począwszy od epoki kolonialnej przez ujęcia romantyczne i transcendentalne, po rozwój kinematografii, za studium przypadku obierając wybrane przykłady musicali filmowych doby Wielkiego Kryzysu
KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO PRZETWÓRSTWA RYBNEGO NA TLE UNII EUROPEJSKIEJ
Get PDFPurpose: The fish processing sector plays a crucial role in the economies of many European Union countries, including Poland, which is one of the largest exporters of processed fish products in the EU. In the face of dynamic market changes, technological advancements, and increasing international competition, analyzing the competitiveness of this sector becomes particularly significant. Contemporary challenges, such as evolving EU regulations, the impact of global consumption trends, and the development of innovative processing technologies, make it necessary to systematically assess the position of the Polish fish processing industry in comparison to other EU member states.
The aim of this study is to analyze the competitiveness of the Polish fish processing sector in relation to other EU countries, identify key determining factors, and evaluate the industry's development prospects. The study encompasses economic, technological, and market aspects.
Methodology: This article adopts a quantitative approach based on statistical data analysis and a review of the relevant literature. The research was conducted using publicly available databases, including EUROSTAT, EUMOFA, and STECF. Additionally, a literature review was carried out, covering both academic papers and industry reports to identify key factors influencing the competitiveness of the fish processing sector.
The research methods included: comparative analysis, trend analysis, indicator analysis
Results: The applied approach enabled a comprehensive assessment of the competitiveness of the Polish fish processing sector, taking into account economic, technological, and market aspects. The use of data from various sources allowed for an objective evaluation of the sector's condition and facilitated the formulation of conclusions regarding its further development.Cel. Sektor przetwórstwa rybnego odgrywa kluczową rolę w gospodarce wielu krajów Unii Europejskiej, w tym Polski, która jest jednym z największych eksporterów przetworów rybnych w UE. W obliczu dynamicznych zmian rynkowych, postępu technologicznego oraz rosnącej konkurencji międzynarodowej analiza konkurencyjności tego sektora nabiera szczególnego znaczenia. Współczesne wyzwania, takie jak zmieniające się regulacje unijne, wpływ globalnych trendów konsumpcyjnych czy rozwój innowacyjnych technologii przetwórstwa, sprawiają, że konieczna jest systematyczna ocena pozycji polskiej branży przetwórstwa rybnego na tle innych państw członkowskich UE.
Celem badań jest analiza konkurencyjności polskiego sektora przetwórstwa rybnego na tle krajów Unii Europejskiej, identyfikacja kluczowych czynników ją determinujących oraz ocena perspektyw rozwoju branży. Badanie obejmuje zarówno aspekty ekonomiczne, technologiczne jak i rynkowe .
Metoda. W niniejszym artykule zastosowano podejście ilościowe, oparte na analizie danych statystycznych oraz literatury przedmiotu. Podstawą przeprowadzonych badań były ogólnodostępne bazy danych, takie jak: EUROSTAT, EUMOFA,STECF. Dodatkowo przeprowadzono analizę literatury przedmiotu, obejmującą zarówno prace naukowe, jak i raporty branżowe, w celu identyfikacji kluczowych czynników wpływających na konkurencyjność sektora przetwórstwa rybnego.
Metody badawcze obejmowały:analizę porównawczą , analizę trendów, analizę wskaźnikową.
Wyniki. Zastosowane podejście pozwoliło na kompleksową ocenę konkurencyjności polskiego sektora przetwórstwa rybnego, uwzględniając zarówno aspekty ekonomiczne, technologiczne, jak i rynkowe. Wykorzystanie danych z różnych źródeł umożliwiło uzyskanie obiektywnego obrazu sytuacji, a także sformułowanie wniosków dotyczących dalszego rozwoju branż
Jak zresocjalizować psychopatę, narcyza i makiawelistę? Analiza zjawiska, zachowań i metod resocjalizacji penitencjarnej w przypadku osób o cechach ciemnej triady
Get PDFThe article addresses the characteristics of the dark triad – psychopathy, Machiavellianism, and narcissism in the context of penitentiary rehabilitation. It describes the issues related to the establishment of the term ‘dark triad’, indicating the distinction between the clinical and subclinical portrayal of the aforementioned traits. It then undertakes a detailed characterisation of these traits, later analysing their relationship with tendencies towards criminal, violent, and anti-social behaviour. The article cites and describes methods of penitentiary rehabilitation applicable to cases of individuals with dark triad traits and concludes by indicating the need for further research in this area.
Artykuł podejmuje problematykę cech ciemnej triady – psychopatii, makiawelizmu i narcyzmu w kontekście resocjalizacji penitencjarnej. Opisany został w nim termin „ciemna triada”, ze wskazaniem na obecne w literaturze przedmiotu rozróżnienie na ujęcie kliniczne i subkliniczne wymienionych cech. Następnie przybliżone zostały ich szczegółowe charakterystyki, z uwzględnieniem relacji z tendencjami do zachowań przestępczych, przemocowych i antyspołecznych. Przytoczono i opisano wybrane metody resocjalizacji penitencjarnej stosowane w pracy z osobami o cechach ciemnej triady. W podsumowaniu wskazano na potrzebę dalszych badań w tym zakresie.
 
Phenomenal Self and Divided Brain
Get PDFFamous experiments on patients who underwent commissurotomy, such as those conducted by Roger Sperry, perplex philosophers. These patients, whom we consider single persons, seem to have two separate streams of consciousness due to a severed corpus callosum. Consequently, the patient appears to be a single biological organism inhabited by two distinct psychological beings. This paper aims to explore the causes of our uncertainty about the singularity of the commissurotomy patient. The starting point is Thomas Nagel’s description of what the paper refers to as the phenomenal self. It is argued that to imagine the self without any experience is inherently impossible. Additionally, an analysis of Derek Parfit’s physics exam thought experiment reveals that it is also impossible to simultaneously conceive of two separate streams of consciousness. Therefore, the reason we struggle to view the patient as a single person must stem from an assumption about the relationship between the self and the unity of consciousness. An analysis of Tim Bayne’s account suggests that this assumption frames the self as an entity that provides the unity of consciousness. The proposed revision inverts this relation: the unity of consciousness is a foundation that sustains the phenomenal self. This thesis leads to an epiphenomenalist view of the self. The result is used to interpret the commissurotomy patient as a single person. This interpretation is compared with Tim Bayne’s “switch model” of the case.
Słynne eksperymenty na pacjentach, którzy przeszli zabieg komisurotomii, takie jak te przeprowadzone przez Rogera Sperry’ego, wciąż wzbudzają zainteresowanie filozofów. Pacjent, którego traktujemy jako pojedynczą osobę, z powodu rozszczepionych półkul mózgowych wydaje się posiadać dwa oddzielne strumienie świadomości. W efekcie jawi się jako pojedynczy organizm biologiczny zamieszkały przez dwie istoty psychiczne. Celem artykułu jest odnalezienie przyczyn wątpliwości, że pacjenci, o których mowa, są pojedynczymi osobami. Artykuł upatruje tych przyczyn w subiektywnym doświadczeniu. Punktem wyjścia jest opis jaźni fenomenalnej zaczerpnięty z pracy Thomasa Nagela. Zgodnie z wysuniętą w niej argumentacją nie jest możliwe, by taką jaźń wyobrazić sobie jako pozbawioną doświadczenia. Analiza eksperymentu myślowego Dereka Parfita o egzaminie z fizyki wskazuje dodatkowo, że nie jest możliwe wyobrażenie sobie jednocześnie dwóch oddzielnych strumieni świadomości. Sugeruje to, że trudność w zrozumieniu pacjenta jako pojedynczej osoby wynika z zakładanej relacji pomiędzy pojęciami jaźni i jedności doświadczenia. Analiza stanowiska Tima Bayne’a wskazuje, że relację tę określa założenie, iż jaźń jest czymś, co jednoczy świadomość. Dlatego praca przedstawia propozycję rewizji tej relacji: jedność doświadczenia jest fundamentem, który umożliwia jaźń fenomenalną. Ta teza prowadzi do epifenomenalizmu. Stanowisko to zostało w pracy zastosowane w interpretacji pacjenta po zabiegu komisurotomii jako pojedynczej osoby i porównane z podobnym modelem zaproponowanym przez Bayne’a.
 
Examination of the role of dispositional and state suspicion in deceptive ratings and veracity judgments
Get PDFBackground
How suspicious individuals are about some information affects how they judge whether the information is truthful. Being suspicious increases the possibility of one making a lie judgment about others (judging that others are lying); however, previous research has rarely distinguished between two types of suspicion: dispositional and state. This study examined how dispositional suspicion affects deceptiveness impressions and veracity judgments under different levels of state suspicion. Also, the relationship between the two types of suspicion and the amount of information people gather for truth-lie judgments was explored.
Participants and procedure
Participants (N = 260) watched videos of someone telling either the truth or a lie, and immediately rated how deceptive the speaker looked, then made a final veracity judgment about him/her. Participants were assigned to two conditions: in one, they were informed that the speaker in the video might have committed a crime (suspicious condition), while in the other, they were not (non-suspicious condition). Participants were allowed to watch a maximum of five videos before making the final decision, and they all reported their level of dispositional suspicion.
Results
The results indicated that participants with high dispositional suspicion perceived the speaker as more deceptive than those with less suspicion but did not necessarily make more lie judgments. Although not statistically significant, there was a clear trend that the effect of dispositional suspicion was evident only under low-state suspicion. It was also found that more suspicious participants gathered less information.
Conclusions
The finding that dispositional suspicion and state suspicion interactively influence deception perception has practical implications for judgments under low suspicion (e.g., fraud).Background
How suspicious individuals are about some information affects how they judge whether the information is truthful. Being suspicious increases the possibility of one making a lie judgment about others (judging that others are lying); however, previous research has rarely distinguished between two types of suspicion: dispositional and state. This study examined how dispositional suspicion affects deceptiveness impressions and veracity judgments under different levels of state suspicion. Also, the relationship between the two types of suspicion and the amount of information people gather for truth-lie judgments was explored.
Participants and procedure
Participants (N = 260) watched videos of someone telling either the truth or a lie, and immediately rated how deceptive the speaker looked, then made a final veracity judgment about him/her. Participants were assigned to two conditions: in one, they were informed that the speaker in the video might have committed a crime (suspicious condition), while in the other, they were not (non-suspicious condition). Participants were allowed to watch a maximum of five videos before making the final decision, and they all reported their level of dispositional suspicion.
Results
The results indicated that participants with high dispositional suspicion perceived the speaker as more deceptive than those with less suspicion but did not necessarily make more lie judgments. Although not statistically significant, there was a clear trend that the effect of dispositional suspicion was evident only under low-state suspicion. It was also found that more suspicious participants gathered less information.
Conclusions
The finding that dispositional suspicion and state suspicion interactively influence deception perception has practical implications for judgments under low suspicion (e.g., fraud)
Działania Pełnomocnika oraz Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z uwzględnieniem kwestii (z)realizowanych projektów wsparcia osób z niepełnosprawnościami oraz orzekania o poziomie wsparcia (kontekst historyczny i stan aktualny)
No full textThe active social, professional, cultural and recreational life of people with disabilities, their approach to education and self-education, to further development and self-development depends not only on personal characteristics, experiences gained on the path to adulthood, the type of disability and its personally felt consequences. It depends to a large extent on the entire spectrum of current social support serving the autonomy and self-fulfilment of people with various types of disabilities and their individual, but also diverse expectations in terms of assistance from the state, society, and close ones. The content of this article presents an analysis of actions taken by the government plenipotentiary for people with disabilities and the Office of the Government Plenipotentiary for People with Disabilities (in the historical and current context) to enable people with disabilities to meet their educational and life needs, and overcome barriers that hinder access to full participation in social and professional life. Attention was also drawn to the provisions present in the Regulation of the Minister of Family and Social Policy of November 23, 2023 (Journal of Laws of November 28, 2023, item 2581) in the aspect of the subjective answer to the question of whether they serve to activate people with disabilities or whether they can constitute a certain limiter enslaving the desire to be active and as independent as possible.Aktywne życie społeczne, zawodowe, kulturalno-rekreacyjne osób z niepełnosprawnościami, ich podejście do edukacji i samoedukacji, do dalszego rozwoju i samorozwoju jest uzależnione nie tylko od cech osobowych, doświadczeń uzyskanych na drodze ku dorosłości, rodzaju niepełnosprawności i odczuwanych personalnie jej konsekwencji. Zależy w dużej mierze od całego spektrum obecnego wsparcia społecznego służącego autonomii i samorealizacji ludzi z różnego typu niepełnosprawnością i ich jednostkowych, ale też zróżnicowanych oczekiwań w kwestii pomocy ze strony państwa, społeczeństwa, osób bliskich. W treści danego artykułu przedstawiono analizę działań podejmowanych przez pełnomocnika rządu ds. osób z niepełnosprawnościami oraz Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami (w kontekście historycznym i aktualnie) na rzecz umożliwiania osobom z niepełnosprawnościami realizacji ich potrzeb edukacyjnych, życiowych, pokonywania barier utrudniających dostęp do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym. Zwrócono też uwagę na zapisy obecne w rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia z dnia 23 listopada 2023 r. (Dz. U. z dnia 28 listopada 2023 r., poz. 2581) w aspekcie subiektywnej odpowiedzi na pytanie czy służą one aktywizacji osób z niepełnosprawnościami, czy jednak mogą stanowić pewien ogranicznik zniewalający dążność do bycia aktywnym i możliwie samodzielnym