University Scientific Journals (Univ. of Gdansk)
Not a member yet
10596 research outputs found
Sort by
Epitafium Heilsbergów z katedry w Królewcu
Full text linkUntil World War II, the epitaph of Christoph Heilsberg (1552–1600) and his spouse Catharina born Montfort (d. 1638) was placed on the wall of the north aisle of the Königsberg Cathedral. The monument dated to 1599 – ca. 1603 is an important example of the artistic ties between Gdansk and the city by the Pergola River at the turn of the 17th century. It was commissioned in Gdansk: the wooden frame was carved by the same workshop as the frame of the epitaph of Jacob Schmidt (d. 1595) from the church of St. Catherine in Gdansk; the painting is attributed to Konigsberg-born Anton Moller the Elder (1563–1611), who settled in Gdansk around 1588. Like most of the cathedral’s furnishings, the epitaph perished in a fire resulting from the Allied bombing raid in August 1944. In the collections of the Archive of the Institute of Art of the Polish Academy of Sciences in Warsaw, The National Library in Warsaw as well as the Philipps-University in Marburg are glass negatives and photographs capturing the monument in detail. Never used in the post-war research, they make it possible to undertake the analysis of the epitaph, which itself was barely discussed after 1945. In fact, the epitaph was never a subject of a separate study and was never analysed beyond formal issues. The current paper reconsiders the questions of style and attribution as well as the painting’s iconography. It examines the portraits of the funders as valuable examples of this genre by Anton Moller, and looks into the panoramic view of Gdansk, which depicts its western suburb of Nowe Ogrody (Neugarten). The reasons for the inclusion of the view of Gdansk in the epitaph of the Konigsberg-born lawyer and his wife are unveiled through the reading of the biography of Christoph Heilsberg.Do czasu II wojny światowej na północnej ścianie korpusu nawowego katedry w Królewcu znajdowało się epitafium Christopha Heilsberga (1552–1600) i jego małżonki, Cathariny, z domu Montfort (zm. 1638). Powstały w latach 1599 – ok. 1603 monument stanowi ważny przykład związków artystycznych pomiędzy Gdańskiem a miastem nad Pergołą na przełomie XVI i XVII w. Jego snycerska rama była dziełem warsztatu, z którego wyszło obramienie epitafium Jacoba Schmidta w staromiejskim kościele św. Katarzyny w Gdańsku (po 1595 r.), obraz zaś namalował urodzony w Królewcu i działający od 1588 r. w Gdańsku Anton Möller st. (1563–1611). Jak większość wyposażenia katedry królewieckiej monument spłonął w pożarze świątyni, który był wynikiem alianckiego nalotu bombowego na Stare Miasto w nocy z 29 na 30 sierpnia 1944 r. Zachowane zdjęcia obiektu znajdujące się w zbiorach Archiwum Instytutu Sztuki PAN w Warszawie, Bibliotece Narodowej w Warszawie i Philipps-Universität w Marburgu nie zostały wykorzystane w powojennej literaturze, a samo epitafium nie było dotąd przedmiotem osobnych studiów. Niniejszy artykuł podejmuje kwestie atrybucji i ikonografii obrazu epitafijnego. Omawiane są portrety fundatorów, rzucające cenne światło na twórczość portretową Antona Möllera, szczegółowej analizie poddany jest widok Gdańska w tle, zwłaszcza przedmieścia położonego po zachodniej stronie miasta albo na zachód od miasta. Uwzględnienie go w obrazie było dotąd jedynie zdawkowo odnotowywane, podczas gdy jest to unikatowy dokument ikonograficzny rejestrujący wygląd zabudowań Nowych Ogrodów wzdłuż traktu wiodącego w kierunku Siedlec na początku XVII w. Dla wyjaśnienia przesłanek stojących za umieszczeniem w epitafium widoku Gdańska oraz dla pełnego zrozumienia treści ideowych monumentu kluczowe znaczenie ma nieomawiana dotąd biografia Christopha Heilsberga, urodzonego w Królewcu syna gdańszczanki
Zmysły w ruchu. Socjologia codziennej mobilności miejskiej
Full text linkThe article explores the sensory and affective dimensions of everyday urban mobility in Warsaw, based on qualitative and multisensory ethnographic research conducted between 2012 and 2014. Drawing on theoretical frameworks from sensuous geography (Rodaway, 1994), phenomenology of perception (Merleau-Ponty, 2001), and multisensory ethnography (Pink, 2009), the study conceptualizes mobility not merely as physical movement between locations, but as an embodied, relational, and affective practice through which city dwellers experience, interpret, and co-create urban space. Using a combination of qualitative methods, including in-depth interviews, sensory walks, expert interviews, unfinished sentence tests, and sensory diaries, the author investigates how residents of Warsaw perceive the city through sight, hearing, touch, smell, and movement. The analysis highlights that each sensory modality contributes differently to urban knowledge: touch grounds bodily orientation and accessibility; hearing organizes spatial awareness and emotional regulation; sight constructs aesthetic and social hierarchies; smell evokes memory, belonging, and class distinctions; and movement ties all sensory and affective experiences together into a rhythm of everyday life.The article explores the sensory and affective dimensions of everyday urban mobility in Warsaw, based on qualitative and multisensory ethnographic research conducted between 2012 and 2014. Drawing on theoretical frameworks from sensuous geography (Rodaway, 1994), phenomenology of perception (Merleau-Ponty, 2001), and multisensory ethnography (Pink, 2009), the study conceptualizes mobility not merely as physical movement between locations, but as an embodied, relational, and affective practice through which city dwellers experience, interpret, and co-create urban space. Using a combination of qualitative methods, including in-depth interviews, sensory walks, expert interviews, unfinished sentence tests, and sensory diaries, the author investigates how residents of Warsaw perceive the city through sight, hearing, touch, smell, and movement. The analysis highlights that each sensory modality contributes differently to urban knowledge: touch grounds bodily orientation and accessibility; hearing organizes spatial awareness and emotional regulation; sight constructs aesthetic and social hierarchies; smell evokes memory, belonging, and class distinctions; and movement ties all sensory and affective experiences together into a rhythm of everyday life.The article explores the sensory and affective dimensions of everyday urban mobility in Warsaw, based on qualitative and multisensory ethnographic research conducted between 2012 and 2014. Drawing on theoretical frameworks from sensuous geography (Rodaway, 1994), phenomenology of perception (Merleau-Ponty, 2001), and multisensory ethnography (Pink, 2009), the study conceptualizes mobility not merely as physical movement between locations, but as an embodied, relational, and affective practice through which city dwellers experience, interpret, and co-create urban space. Using a combination of qualitative methods, including in-depth interviews, sensory walks, expert interviews, unfinished sentence tests, and sensory diaries, the author investigates how residents of Warsaw perceive the city through sight, hearing, touch, smell, and movement. The analysis highlights that each sensory modality contributes differently to urban knowledge: touch grounds bodily orientation and accessibility; hearing organizes spatial awareness and emotional regulation; sight constructs aesthetic and social hierarchies; smell evokes memory, belonging, and class distinctions; and movement ties all sensory and affective experiences together into a rhythm of everyday life
Pedagogika cyrku jako przestrzeń wzmacniania, umożliwiania i włączenia – zastosowanie w pracy z osobami z niepełnosprawnościami
No full textThe evolving landscape of educational sciences has given rise to interdisciplinary fields that challenge conventional pedagogical classifications. Circus pedagogy represents one such emerging area, situated at the intersection of performative arts and education. Originating from the transformation of circus practices and a growing awareness of their developmental potential, this approach offers unique opportunities for fostering learning, creativity, and inclusion. In particular, when applied in work with individuals with disabilities, circus pedagogy promotes holistic empowerment by cultivating a wide range of cognitive, emotional, and social skills. Through the lens of the social circus, it also facilitates environments conducive to social integration and community building. This paper explores practical implementations of circus pedagogy in disability contexts, highlighting how its methodologies can serve as effective educational tools for enhancing individual capacities and strengthening social cohesion.Pedagogika od lat wyróżnia obszary, które przez wzgląd na swój nieustanny rozwój zaczęły wykraczać poza ramy standardowych klasyfikacji nauk o wychowaniu. Jednym z takich pól działalności edukacyjno-wychowawczej jest pedagogika cyrku. Jej przestrzeń wyrasta z przeobrażeń dotyczących aktywności/umiejętności cyrkowych i dostrzeżenia w nich edukacyjnych wartości oddziaływających na człowieka. W pracy z osobami z niepełnosprawnościami pedagogika cyrku tworzy zakres holistycznego wzmocnienia jednostek, stwarza warunki do rozwijania różnorodnych umiejętności oraz poprzez praktykowanie idei social circus umożliwia funkcjonowanie w przestrzeni włączenia społecznego. W artykule zostaną zaprezentowane teoretyczne przykłady działalności pedagogiki cyrku w ramach zastosowań w pracy z osobami z niepełnosprawnościami. Wyróżnione będą przede wszystkim elementy, gdzie cyrk może stać się pedagogicznym narzędziem sprzyjającym w nauczaniu różnorodnych umiejętności oraz aspekty związane z wykorzystaniem idei social circus, która może przyczyniać się do rozwoju więzi społecznych. 
Problemy behawioralne osób w spektrum autyzmu – komunikat z badań
Full text linkChallenging behaviors exhibited by individuals on the autism spectrum constitute a complex issue in educational, therapeutic, and caregiving contexts. The aim of the study was to explore the nature of behavioral problems, taking into account their type, prevalence, frequency, and severity. The research was conducted within a quantitative paradigm using the Behavioral Problems Inventory – Short Form developed by Rojahn. The study sample consisted of 144 individuals diagnosed with autism spectrum disorder, aged between 3 and 18 years. The findings indicate a high prevalence of challenging behaviors. Within the study group, 93.75% of participants exhibited stereotypical behaviors, 68.05% demonstrated aggressive or destructive behaviors, and 55.55% showed self-injurious behaviors. The article presents detailed results regarding the frequency and severity of specific behaviors, as well as their relationship with gender, age, and intellectual functioning. The identified behavioral issues highlight the need for in-depth assessment of individuals on the autism spectrum within educational settings, as well as the necessity of implementing targeted therapeutic and supportive interventions.Zachowania trudne osób w spektrum autyzmu stanowią złożony problem w procesie edukacyjnym, terapeutycznym i wychowawczym. Celem badania było poznanie specyfiki problemów behawioralnych z uwzględnieniem ich rodzaju, rozpowszechnienia, częstotliwości i nasilenia. Badanie przeprowadzono w paradygmacie ilościowym z wykorzystaniem Inwentarza Problemów Behawioralnych (BPI-S) autorstwa Rojahna. Próba badawcza objęła 144 osoby z rozpoznanym spektrum autyzmu w wieku od 3 do 18 lat. Wyniki wskazują na znaczne rozpowszechnienie zachowań trudnych. W badanej grupie 93,75% przejawia zachowania stereotypowe, 68,05% – zachowania agresywne/destrukcyjne, a 55,55% – zachowania autoagresywne. W artykule przedstawiono szczegółowe wyniki w zakresie częstotliwości i nasilenia poszczególnych zachowań, a także ich związek z płcią, wiekiem i funkcjonowaniem intelektualnym. Zidentyfikowane problemy behawioralne wskazują na potrzebę prowadzenia pogłębionej diagnozy funkcjonowania osób w spektrum autyzmu w środowisku edukacyjnym oraz na konieczność wdrażania ukierunkowanych działań terapeutycznych i wspierających
Psalm 130 w tłumaczeniu mistrzów słowa: Leopolda Staffa, Romana Brandstaettera i Czesława Miłosza. Translatorska rywalizacja czy pokora wobec oryginału?
Full text linkThe article is devoted to the analysis of three translations of Psalm 130 into Polish created by masters of the word: Leopold Staff, Roman Brandstaetter and Czesław Miłosz. Made in the 20th century, they are steeped in distinct literary periods. Leopold Staff’s translation was published before the Second World War, in 1937, whereas the remaining two after the German occupation, in 1968 and 1979, respectively. All three creators, due to their biological age, were familiar with the traditions of the Young Poland movement, however, they did not dominate their linguistic decisions and did not influence either the semantics or the stylistic quirkiness of the translation. Therefore, the analysed versions do not show any significant discrepancies in the scope of style and semantics, but lines 5 and 6 translated by Staff vary significantly from the linguistic choices made by Brandstaetter and Miłosz. The dissimilarity lies in the selected source text: for Staff, it was The Vulgate, while for the other two it was The Hebrew Bible. According to the author’s assessment, the said translations do not show any features of creative rivalry. What can be noticed is the translators’ steady drive to maintain formal and semantic discipline, which, in turn, attests to the fact that they had approached the source text with humbleness.Artykuł jest poświęcony analizie trzech polskich tłumaczeń Psalmu 130, których dokonali mistrzowie słowa: Leopold Staff, Roman Brandstaetter i Czesław Miłosz. Są to przekłady dwudziestowieczne, osadzone w odmiennych epokach literackich. Przekład Leopolda Staff ukazał się przed II wojną światową, w 1937 roku, dwa pozostałe – już po okresie okupacji niemieckiej: w latach 1968 i 1979. Wszystkim twórcom ze względu na wiek biologiczny nie były obce tradycje młodopolskie, lecz fakt ten nie zdominował rozwiązań translatorskich i nie wpłynął ani na semantyczne, ani na stylistyczne udziwnienie translatu. W przeanalizowanych wersjach nie występują zatem istotne rozbieżności stylistyczno-semantyczne, ale wersety piąty i szósty w tłumaczeniu Staffa różnią się wyraźnie od słownych wyborów Brandstaettera i Miłosza. Przyczyna odmienności tkwi w wyborze podstawy translacji: dla Staffa była to Wulgata, dla dwóch pozostałych – Biblia hebrajska. W ocenie autora w zaprezentowanych tłumaczeniach nie ma śladów twórczej rywalizacji, można natomiast dostrzec zrównoważone dążenie przekładowców do zachowania dyscypliny formalnej i znaczeniowej, co świadczy o pokornym pochyleniu się nad tekstem, który służył im za podstawę tłumaczenia
“I’m Nobody! Who are you?”. Repetition as a Project in Kierkegaard and Dickinson
Full text linkThe article presents a comparative analysis of Kierkegaard’s Repetition and the Dickinson poem “I’m Nobody! Who are you?”, in relation to their poetic and philosophical projects. Through the figure and presence of the ‘nobody,’ it analyzes the manifold patterns of relations between the self and the Thou, the reader and the creator, the writer/poet and the process, as well as between the various existences of the ‘I.’ Thanks to this, both works turn out to be dynamic explorations of identity, which the key question is who am ‘I’ in relation to myself. The article strongly emphasizes the performative aspect of Kierkegaard’s and Dickinson’s works, making it possible to read them as existential exercises in which being a ‘nobody’ is not negative, but is a constant opening to a new, uncertain and interesting existential possibility
