Revistas da Unilab (Univ. da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira)
Not a member yet
1125 research outputs found
Sort by
Abertura do Dossiê da II Semana de Antropologia da Unilab (2019)
O Bacharelado em Antropologia da Universidade da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira (Unilab) foi efetivamente criado em 2014 a partir da articulação de docentes antropólogos/as da instituição. Desde então, um conjunto de atividades acadêmicas têm sido pensadas no sentido de manter a dinâmica do curso, divulgar a sua produção e atrair estudantes para formação decolonial ofertada na instituição. É nesse contexto que as Semanas de Antropologia tomam relevância, desde sua primeira edição em 2018. Em 2019 a organização do evento traduziu em formato de mesas, conferências e grupos de trabalho (GT) o anseio dos/as discentes acerca da atuação dos egressos do curso, tendo em vista o tema “O campo profissional da Antropologia”
Entrevista com a Antropóloga Portuguesa Cristiana Bastos
Este texto apresenta uma entrevista com a antropóloga portuguesa Cristiana Bastos, realizada logo após o Congresso da Associação Portuguesa de Antropologia-APA em Coimbra em 2016. Entrevistamos a citada cientista no dia 5 de junho do mesmo ano durante a Feira de Livros, em Lisboa, Portugal, quando temas como globalização e tendências do pensamento clássico antropológico e contemporâneo foram abordados. Nele, há um breve Currículo da Cristiana Bastos e a entrevista realizada em sua íntegra, considerando sua relevância para a Antropologia
“Quo Vadis” Língua Portuguesa?
Esta publicação póstuma da Profa. Dra. Amélia Arlete Mingas (1940-2019) visa divulgar trabalhos inéditos produzidos pela investigadora durante a sua atuação enquanto professora na Universidade Agostinho Neto. Estas publicações resultam de comunicações e manuscritos produzidos em eventos academico-científico pelo mundo fora. A Revista Njinga & Sepé publica esses trabalhos para reaviver ideias já construidas pela Mingas, assim como chamar atenção para novos pesquisadores sobre a necessidade da valorização da variedade angolana do português que foi inicialmente vista pela Dra Mingas. Os exemplos citados nesta publicação revelam como o português angolano está presente e sempre existirá no cotidiano dos cidadãos. (Editor-chefe da Revista
31. A violência doméstica contra as mulheres na Guiné-Bissau: análise crítica e social: Violensia Domestika kontra Mindjeris na Guiné-Bissau: analisi kritika i social
O trabalho discute sobre violência doméstica contra mulheres na Guiné-Bissau, visando assim entender como é que as mulheres e a sociedade em geral lidam com a violência contra mulheres. Objetiva se com este estudo entender o que causa violência doméstica contra mulheres, em particular na sociedade Bissau guineense com intuito de entender como é que a sociedade encara a mulher e a violência doméstica. Para este artigo adotou se a metodologia bibliográfica de abordagens descritivas como forma de atingir o objetivo central desse trabalho. Conclui se que, a violência doméstica contra mulheres não se trata do problema de um único povo ou grupo étnico, mas sim um problema mundial. Na mesma linha, compreendeu se que para muitas sociedades a violência doméstica contra mulheres tem cunho nas convicções culturais, religiosas ou adesão ao feminismo. Por um lado, percebe se que, a violência doméstica contra mulheres tem sua presença na sociedade guineense sobretudo pela forma como as pessoas encaram mulheres, ou seja, para muitas mulheres guineenses é legitimo homem espancadia-las em caso cometerem qualquer erro como forma de permitir que comportem ainda melhor. A violência doméstica conta mulheres na Guiné-Bissau conta com poucas denúncias e assim como a pouca presença das autoridades policias como forma de estagnar sua prática, ou seja, a impunidade desta prática tem motivado sua continuidade em todas regiões do País.
***
Kriol: es tarbadju na diskuti sobri violensia domestika kontra mindjeris na Guiné-Bissau, ku intenson di ntindi kuma ku mindjeris ku sosiedadi ta ntindi violencia domestika kontra mindjeris. Es tarbadju tene suma si objetivu busca ntindi keku ta pui violensia domestika kontra mindjeris na Guiné-Bissau. Tanbi ku es tarbadju no misti sibi kuma ku sosiedadi ta odja mindjer suma tanbi kuma ku djintis ta ntindi violensia kontra mindjer na porta de kasamenti. Pa es artigu i kudjidu metodologia de tarbadju bibliografiku ku abordagen diskritiva suma manera de pudi splika mindjor no objetivu. No konklui kuma violensia domestika kontra mindjeris ika kusa di uniku pobu, mas sim i di tudu djintis na mundu. Nes sintidu, no ntindi kuma pa manga di djintis suta mindjer i kusa di kultura ou kusa ku igreja seta, tanbi utrus ntindi kuma manga di kusas kuta tisi violensia i pabia mindjeris kata seta obi se omis pabia di mudernidadi di aos. Pa utru ladu, ita ntididu kuma suta mindjer na Guiné i kusa normal pabia di manera ku djintis ta odja mindjer, pa manga di mindjeris omi pudi suta elis kasu é ka konporta diritu pa asin é pudi bata konporta diritu. Violensia domestika kontra mindjeris na Guiné-Bissau ka ta muitu dinunsiadu tanbi ika tene atenson di polisias ku di gubernu suma manera de pudi para es pratika, tanbi djintis kuta suta mindjeris kata kastigadu kila ku pui violensia domestika sta mas na omenta na tudu parti dino tera.
4.Ensino da língua portuguesa em Angola: uma análise nas propostas de atividade do livro didático de língua portuguesa da 10ª classe: Mu nlonga nkanda yayi nsonga lekwa muna mona awei ba salanga ezi nsiku mya ndinga muna mambo za nsobanesa he ndinga mu nkanda za ndinga mputu za kalasi ya 10ª(kumi) kya malongi azole kya tulwa um nsi za ngola
O presente estudo objetivou-se analisar como são tratadas as regras gramaticais em contexto de variação linguística nas propostas de atividades do livro didático da língua portuguesa da 10ª classe do ensino secundário adotado em Angola. Desse modo, para darmos conta do objetivo pretendido, o aporte teórico usados foram os principais postulados dos autores: Timbane e Santana (2021), Zau (2011), Bagno (2007), Cabral (20005), Bernardo (2017), Undolo (2016), Santana (2022), Antunes (2014) nos quais abordam sobre o ensino da língua portuguesa em Angola e a variante angolana que é falada pelos cidadãos locais em região nacional. A pesquisa é de cunho qualitativo e documental por se tratar da análise da obra Língua portuguesa 10ª classe das autoras Olga Magalhães e Fernanda Costa (2012) no qual observamos quatro propostas de atividades a fim entender o tratamento da variação linguística. Portanto, os nossos resultados apontam que não existe nenhum tópico no manual didático que explica a respeito da variação linguística. Diante disso, constatou-se que o livro didático prioriza abordagem com base na gramática tradicional do português europeu e não leva em conta a realidade linguística dos alunos, sendo que o ensino de língua não deve ser pautado só em único viés, pois desse modo torna-se entrave para o processo de ensino e aprendizagem da língua portuguesa no país.
***
Lunkufi: Mu nlonga nkanda yayi nsonga lekwa muna mona awei ba salanga ezi nsiku mya ndinga muna mambo za nsobanesa he ndinga mu nkanda za ndinga mputu za kalasi ya 10ª(kumi) kya malongi azole kya tulwa um nsi za ngola. muna vana he yindulo ya lekwa, vana senselo ansoka yau ba vangidi he nkanda kyaki: timbane e santana (2021), Zau (2011), Bagno (2007), Cabral (2005), Bernardo (2017), Undulo (2016), Santana (2022), Antunes (2014) muna ba vovele he mambo mya malongi za ndinga mputo um nsi za ngola e muna mambo mpila mu mpila za ngola yina ba vovanga kwa antu mya vata ye muna fulu za wonso za nsi za ngola. he mpava kyoko yina ye nfunu za mbote mpasi vo he nkanda zozo twikidi he mambo za nfunu kya ndinga mputo za kalasi ya 10ª (kumi) za Olga Magalhães ye Fernanda Costa (2012) muno tu mwene 4(ya) nsongo a ngindu mya salu mpasi vo twa bakisa he nsobanesa a ndinga. yi wawu he salu kyeto wizidi twika vo ke nkanda kyeto yina ye malongi zi vovanga he nsobenesa za ndinga ko. tu mwene vo he nkanda kyokyo vene he ntangu muna vova kaka mambo mi kotanga he nsiku alusantu mya mputu za nsi za mputo ye ka natanga ko he mambo za nludi za ndinga ya ba nlongoki, vo mu tanga he ndinga ba talanga kaka he ma mambu moxi ko, kansi nfwaninika he mpasi muna nlongoka he ndinga mputu mu nsi
10.Nsamu ya nkinkulu kye Soyo: yetu moko ye maduki : Narrativa de origem do Soyo: uma entrevista com mais velhos
E nsamu yayi nsamu twa zaya e mpila e nkikulu kye Soyo, nxi ya Zaire, muna nxi ya Ngola, y jingidilwanga. Twa zaya e dituki dya nsolongo twa vovana ye maduki matatu o ku Soyo: tato Tomás Paulo, tato Paulo Pedro, yo tato Estevão Nvemba. Muna dikanda dya nsolongo, yo muna dikanda dya Bantu, maduki yantu a nkuma, be yikilwanga zayi benawu ba fete longa muna mavata mawu . Zevo, Eyindu yayi tu sanga o vuvu muna valor ya tradição tu monanga yo : minvovo yantu y vanikanga o zayi. Akuluntu twa vovesa ba kabinsa eyantu ba wacika edikanda dye Soyo dya Nxi, muna Kinkulu kya Mbanza Kongo. O zevo muna nsamu yayi tu lendi bakwisa e yana ma nkentu awevi ba monekwanga muna dituki dye Soyo ye valor benawu muna dilanda dyau.Yo nsamu yayi, e modelo ya entrevista não estruturada, twa mona e malongi tu fete bakwisa muna vovo ya maduki mye Soyo: o nkuma ya tradiçao ya vovo muna construçao ya identidade ya nsolongo.
***
A presente entrevista tem como objetivo conhecer a forma como são apresentadas as narrativas de origem do município do Soyo, na província do Zaire, norte de Angola. Para tanto, entrevistamos no município três mais velhos: senhor Tomás Paulo, o senhor Paulo Pedro e o senhor Estevão Nvemba. O mais velho é considerado na cultura nsolongo e na cultura bantu de sábio, ou seja, uma biblioteca viva que passa os seus ensinamentos para as gerações posteriores. Tomamos, com isso, a ideia de que pela tradição oral se recebe a herança de conhecimentos. Os mais velhos entrevistados discorrem sobre as personagens envolvidas na formação da província do Soyo, no antigo reino do Kongo, a partir de descendentes de Mbanza Kongo, a capital do reino. A partir destas personagens, notamos que a figura feminina se impõe pelo seu papel na construção dessa etnia. Nesta entrevista não estruturada, de forma a permitir uma maior liberdade aos entrevistados, observamos o papel da tradição oral na construção da identidade nsolongo
As implicações do tradicionalismo no processo de ensino-aprendizagem da língua portuguesa no Colégio nº13 do Dundo (Angola): Maliji akulu aku longesela nawo laka lyia Phutfu ku Colégio nº13 mu limbo lia Dundo (Angola)
: Learning theories present conceptions or approaches that support the distinctive forms of knowledge acquisition, skills or even skills. The present work is the result of an investigation made with the objective of reflecting on the implications of Traditionalism in the Process of Teaching-learning of Portuguese Language in the Colégio Nº 13 do Dundo. We are guided by the following question: What learning theory can contribute to the Portuguese language teaching-learning process in the Colégio nº 13 do Dundo? Our research is descriptive in nature, with quantitative results derived from the application of a questionnaire to students as a data collection tool. To achieve the established general objective, we used methods such as description and observation. The results obtained in this research reveal that students from Colégio Nº 13 face difficulties in grammar study classes, all because it is fragmented of traditionalist coercive terminologies or recipes that prevent them from actively expressing themselves, a grammar with impulsive dogmas that favor another linguistic reality, moreover, this study reveals that the same students present two tables of linguistic expression, the first is linked to a spontaneously spoken Portuguese, which, above all, is real, and the second is linked to a Portuguese that only makes sense when the student is in the school environment, complete with recipes of right and wrong, which does not allow the construction of active learning. With the observation of classes, it seemed to us a certain traditionalism/behaviorism of teachers who inset and disregard the Portuguese that students make use of on a daily life.As teorias de aprendizagem apresentam concepções ou abordagens que sustentam as distintivas formas de aquisição do conhecimento, competências e habilidades. O presente trabalho é resultado de uma investigação feita com o objetivo de discutir as implicações do Tradicionalismo no Processo de Ensino-aprendizagem de Língua Portuguesa no Colégio nº13 do Dundo, a partir do questionamento a respeito de qual teoria de aprendizagem pode contribuir no processo de ensino-aprendizagem dentro desse contexto. Destaca-se que essa investigação é de natureza descritiva e apresenta resultados quantitativos derivados de aplicação de questionário aos alunos como instrumento de recolha de dados. Para o alcance do objetivo estabelecido, utilizamos métodos como a descrição e observação. Nesta pesquisa, os resultados obtidos revelam que os alunos do Colégio nº13 enfrentam dificuldades nas aulas de estudo da gramática, pelo fato de a metodologia ser fundamentada em abordagens tradicionalistas que os impedem de se expressar ativamente. Esta gramática apresenta impulsivos dogmas que favorecem outra realidade linguística, dessa forma, este estudo revela que os mesmos alunos apresentam dois quadros de expressão linguística, o primeiro está ligado a um português coloquial que, sobretudo, é real, e o segundo ligado a um português que só faz sentido quando o aluno está dentro no ambiente escolar, orientado pelo uso do que é certo e errado, o que impede a construção de uma aprendizagem ativa. Com a observação das aulas, notou-se um certo tradicionalismo/comportamentalismo de professores que inibem e desconsideram o português que os alunos fazem uso no dia a dia.
***
Miginbu: Maliji aku longesela katwama nhyi ulumbunuiso waku twala ku nhinguikisa yuma. Isoneko ino ina lumbununa milimo tuna kalinga ha kutala ku Maliji akulu aku longesela nawo laka lyia Phutfu ku Colégio nº13 mu limbo lia Dundo. Ha ku putuka nhyi milimo yino twali ngo: maliji aka makwasa a kutwala kulonguesa laka lia phutfu ku Colégio nº13 mu limbo lia Dundo. Cino kukimba cetu cili ca cilika ca isoneko makazuka kuca ca mianda yia yiwape hanji yia utotombwa hamwe nyi we unjiha kulimika ku kuzuka ca ihendeleko anji yhula kuli atata nyi kuteta ca yhunda kuli ana. Tunakailinga nyi kuzuka ha kutalatala há kusonewa nyi kumanununa hamwe nyi kuhembula maseliekela ha kwa sekulula. Ha kutwala ha kuca ca kuzuka ca ino inatuxindakenha nguenhi akongueso amu Colégio nº13 kaku palika ikatachi ha kutwala no nhinguika isoneko ya limi lia phutfu. Milimo ino ina nhinguikisa ngo alongueso a xikola ize kaku handjika laka lia phutu kali, laka li tangu lina lumbunula phutu gize aku handjika kuzuwo, laka lia mu txitango lina lumbununa phutu gize a kuhandjika ku xikola. Amwe longuexi amu xikola ize, kequi ku lumbununa kanawa phutu gize aku handjika txunguimba jo ku zuwo.
Análise sintática de frases simples e complexas: estudo aplicado aos alunos da 10ª classe da Escola do Magistério do Lucapa-Angola: Syntactic analysis of simple and complex sentences: a study applied to students of the 10th grade of the Escola do Magisterio do Lucapa-Angola
Analyze a sentence syntactically is to delimit in a logical essential terms, integrant and accessory of the sentence, assigning them a peculiar classification. The present work with the title "Syntactic Analysis of Simple and Complex Sentences: Study Applied to Students of Grade 10 at Escola do Magistério do Lucapa", results from an investigation made with the objective of Proposing methodological activities for syntactic analysis of sentences in Grade 10 at EML. We are guided by the following question: How to contribute to the learning of syntactic analysis of simple and complex sentences in Grade 10 of Escola do Magistério do Lucapa? Our research is descriptive in nature, having quantitative and qualitative results with implication on the use of questionnaire to students as an instrument and interview to teachers as a technique of data collection. To achieve the objective we used methods such as description and observation. The results obtained in this research, reveal that, there is a great index of difficulties in the students of Grade 10 of Escola do Magistério do Lucapa when syntactically analyzing a simple or complex sentence, resulting, on the one hand, from the little stimulus inherited in the previous classes and, on the other hand, from the lack of efficient techniques and methods to be selected by the teachers since what the program guides is insufficient, to know how to make the choice of what is useful to facilitate student learning and give sustainability to the intended. With the observation of classes and the application of the control group to teachers, it seemed clear that there is a certain lack of knowledge or outdatedness regarding syntactic analysis.Analisar uma frase sintaticamente é delimitar de forma lógica os termos essenciais, integrantes e acessórios da frase, atribuindo-lhes uma classificação peculiar. O presente trabalho com o título “Análise Sintática de Frases Simples e Complexas: Estudo Aplicado aos Alunos da 10.ª Classe da Escola do Magistério do Lucapa”, resulta de uma investigação feita com o objetivo de Propor atividades metodológicas para análise sintática de frases na 10.ª Classe na EML. Orientamo-nos pelo seguinte questionamento: Como contribuir para a aprendizagem de análise sintática de frases simples e complexas na 10.ª classe da Escola do Magistério do Lucapa? Essa investigação é de natureza descritiva, tendo resultados quantitativos e qualitativos com implicância no uso de questionário aos alunos como instrumento e entrevista aos professores como técnica de recolha de dados. Para o alcance do objetivo utilizamos métodos como a descrição e observação. Os resultados obtidos nesta pesquisa, revelam que, há um grande índice de dificuldades nos alunos da 10.ª classe da Escola do Magistério do Lucapa ao analisar sintaticamente uma frase simples ou complexa, resultantes, por um lado, do pouco estímulo herdado nas classes anteriores e, por outro lado, da falta de técnicas e métodos eficientes por ser selecionados pelos professores já que o que o programa orienta é insuficiente, saber fazer a escolha do que é útil para facilitar a aprendizagem do aluno e dar sustentabilidade ao pretendido. Com a observação de aulas e aplicação do grupo de controlo aos professores, pareceu-nos notório um certo desconhecimento ou desatualização a respeito de análise sintática.
***
Analyze a sentence syntactically is to delimit in a logical essential terms, integrant and accessory of the sentence, assigning them a peculiar classification. The present work with the title "Syntactic Analysis of Simple and Complex Sentences: Study Applied to Students of Grade 10 at Escola do Magistério do Lucapa", results from an investigation made with the objective of Proposing methodological activities for syntactic analysis of sentences in Grade 10 at EML. We are guided by the following question: How to contribute to the learning of syntactic analysis of simple and complex sentences in Grade 10 of Escola do Magistério do Lucapa? Our research is descriptive in nature, having quantitative and qualitative results with implication on the use of questionnaire to students as an instrument and interview to teachers as a technique of data collection. To achieve the objective we used methods such as description and observation. The results obtained in this research, reveal that, there is a great index of difficulties in the students of Grade 10 of Escola do Magistério do Lucapa when syntactically analyzing a simple or complex sentence, resulting, on the one hand, from the little stimulus inherited in the previous classes and, on the other hand, from the lack of efficient techniques and methods to be selected by the teachers since what the program guides is insufficient, to know how to make the choice of what is useful to facilitate student learning and give sustainability to the intended. With the observation of classes and the application of the control group to teachers, it seemed clear that there is a certain lack of knowledge or outdatedness regarding syntactic analysis
Entre o que se fala e o que se ensina: uma abordagem pedagógico-didático no ensino formal angolano: Between what is said and what is taught: a pedagogical-didactic approach in angolan formal education
O presente artigo pretende debater as várias questões de natureza pedagógico-didática, que no ensino da língua Portuguesa no contexto angolano trazem consigo lacunas e situações adversas alheias ao entendimento do docente que preconceitua linguisticamente os seus alunos por não se adequarem ao que ele ensina (nomenclatura gramatical). Outrossim abordamos as várias teorias sobre o ensino da língua numa realidade plurilíngue como a nossa, em que desde muito cedo, boa parte dos alunos tem de lidar com realidades linguísticas diferentes num mesmo espaço interacional, casa-rua-escola, e como isso dificulta o seu modo de expressar-se, muitas vezes por ser estigmatizado pelos colegas e pelo próprio professor que tendo conhecido e aprendido apenas uma situação comunicativa, pretende fazer o mesmo com os seus estudantes, obedecendo às planificações nacionais sem levar em conta a realidade com aluno. Da pesquisa se conclui que o trabalho do professor de língua portuguesa deve estar alicerçado em teorias linguísticas que valorizem a variabilidade linguística aproveitando-se dos conhecimentos que o aluno traz de casa. Ensinar a língua portuguesa é mostrar os diversos usos das línguas e variedades em diferentes contextos.
***
This article aims to discuss the various issues of a pedagogical-didactic nature, which in the teaching of the Portuguese language in the Angolan context bring with them gaps and adverse situations beyond the understanding of the teacher who linguistically prejudices his students for not adapting to what he teaches. (grammatical nomenclature). Furthermore, we approach the various theories about language teaching in a plurilingual reality like ours, in which, from a very early age, most students have to deal with different linguistic realities in the same interactional space, home-street-school, and how this makes it difficult to their way of expressing themselves, often due to being stigmatized by colleagues and by the teacher himself, who, having known and learned only one communicative situation, intends to do the same with his students, obeying national plans without taking into account the reality with the student. The research concludes that the work of the Portuguese language teacher must be based on linguistic theories that value linguistic variability, taking advantage of the knowledge that the student brings from home. Teaching the Portuguese language is showing the different uses of languages and varieties in different contexts.
***
Cet article vise à discuter des différentes questions de nature pédagogique et didactique qui, dans l\u27enseignement de la langue portugaise dans le contexte angolais, entraînent des lacunes et des situations défavorables au-delà de la compréhension de l\u27enseignant qui porte préjudice linguistiquement à ses élèves pour ne pas s\u27adapter. à ce qu\u27il enseigne (nomenclature grammaticale). De plus, nous abordons les différentes théories sur l\u27enseignement des langues dans une réalité plurilingue comme la nôtre, dans laquelle, dès le plus jeune âge, la plupart des élèves doivent faire face à des réalités linguistiques différentes dans le même espace interactionnel, maison-rue-école, et comment cela rend difficile leur façon de s\u27exprimer, souvent du fait d\u27être stigmatisé par des collègues et par l\u27enseignant lui-même, qui, n\u27ayant connu et appris qu\u27une seule situation communicative, entend faire de même avec ses élèves, obéissant aux plans nationaux sans tenir compte la réalité avec l\u27élève. La recherche conclut que le travail du professeur de portugais doit être basé sur des théories linguistiques qui valorisent la variabilité linguistique, en tirant parti des connaissances que l\u27élève apporte de chez lui. Enseigner la langue portugaise, c\u27est montrer les différents usages des langues et des variétés dans différents contextes
Consciência Linguística em Cokwe: estudo realizado aos munícipes da Zona 1 da Centralidade do Musungue/Dundo (Angola): Malindjekela a laka lia Cokwe: kukimba malongeso akimbile kuli enha lia mu limbo litango (1) lia ku musunge wa ndundu (Angola)
The presente article with the title “linguistic conscience in Cokwe: The study carried out to the citizens of the centrality Zone 1 of the Musungue/Dundo the result of an investigation carried out with the aim of understanding the dimension of linguistic awarwness in Cokwe with the citizens of the Centrality Zone-1 of the Musungue/Dundo. We are guided by the following questions: 1-how to contribute to the development of linguistic awareness in Cokwe for the residents of Zone 1 of the Centrality of Musungue? 2- Could the inclusion of Cokwe as one of the teaching languages boost the teaching-learning process? Our investigation is about descriptine in nature, having the positive and quantitative result with the implication in the use of questionnaire to the parents and the interview from the children. To achieve the recommended goals, we use the methods such as observation, description and induction-diduction. The results obtained in this research, indicate that the Cokwe language has been stigmatized by the families, there is a great linguistic prejudice. With the same parte of the citizens of the centrality zone-1 of the Musungue/Dundo. The school and parents hardly encourage the use of the Cokwe language. With the bibliografic review we seen to notice the unsufficiency of public policies of the state that provide for the use, in fact, not just from Cokwe, but from all of Angola\u27s African languages.O presente artigo com o título “Consciência Linguística em Cokwe: estudo realizado aos munícipes da Zona 1 da Centralidade do Musungue/Dundo”, resulta de uma investigação feita com o objetivo de compreender a dimensão da consciência linguística em Cokwe aos munícipes da Zona 1 da Centralidade do Musungue/Dundo. Orientamo-nos pelos seguintes questionamentos: 1-como contribuir para o desenvolvimento da consciência linguística em Cokwe aos munícipes da Zona 1 da Centralidade do Musungue? 2- Será que a inclusão do Cokwe como uma das línguas de ensino poderia impulsionar o processo de ensino-aprendizagem? A nossa investigação é de natureza descritiva, tendo resultados quantitativos e qualitativos com implicância no uso de questionários aos pais e entrevista aos seus filhos. Para alcançarmos os objetivos preconizados, utilizamos métodos como a observação, descrição e indução-dedução. Os resultados obtidos nesta pesquisa, indicam que, a língua Cokwe tem sido muito estigmatizada pelas famílias, ou seja, existe um grande preconceito linguístico para com a mesma por parte dos citadinos da Zona 1 da Centralidade do Musungue/Dundo. As escolas e os pais dificilmente incentivam o uso da língua Cokwe. Com a revisão bibliográfica, pareceu-nos notória a insuficiência de políticas públicas do Estado que visam promover o uso, de facto, não apenas do Cokwe, mas de todas as línguas africanas de Angola.
***
Mugimbu: Isoneko ino ili nyi cikuma ca “Malindjekela a laka lia Cokwe: kukimba malongeso akimbile kuli enha lia mu limbo litango (1) lia ku musunge wa Ndundu” cina katukila ha kukimba cinakalingiwa nyi cikuma ca ulumbunuiso wa ku zazuluka ca malindjekela a laka lia Cokwe kuli enha lia um cihunda citangu(1) ca musungue wa Ndundu. Cino kukimba cetu cili ca cilika ca isoneko makazuka kuca ca mianda yia yiwape hanji yia utotombwa hamwe nyi we unjiha kulimika ku kuzuka ca ihendeleko anji yhula kuli atata nyi kuteta ca yhunda kuli ana. Tunakailinga nyi kuzuka ha kutalatala há kusonewa nyi kumanununa hamwe nyi kuhembula maseliekela ha kwa sekulula. Ha kulwala há kuca ca kuzuka ca ino inatuxindakenha nguenhi la lia Cokwe liakupwa kulelesa kuli amwe asoko, handji kwatwama kaliambila munene wa uleleso wa ihandjika lia liji lino enha limbo lia um cihunda ca musunge mutangu wa Ndundu. Ha kutwala ku ma xicola hamwe nyi atata cakupwa cakaxi kusongwela há kutwala ku zuka ca liji lia Cokwe. Ha kuhembujola ca isoneko yiekha nyi yiekha yia tusolekela nyi uningikiso wa kuhona ca mangana a um undji waze te mahasa kufumbuisa ca kuzuka ca kupwa ca malaka akwa África um cifuci ca Angola