Revistas da Unilab (Univ. da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira)
Not a member yet
    1125 research outputs found

    Turismo cultural e os seus impactos nas comunidades receptoras: Kazunguidwe-zunguidwe kwa makhalidwe na bzithandauzo bzace kumadiamento ya anyakutambira

    No full text
    Este artigo analisa, através da pesquisa bibliográfica, os impactos socioculturais advindos da prática do turismo cultural nas comunidades receptoras. Como resultado desta reflexão, ficou evidenciada a dualidade da actividade turística. Por um lado, pode-se colher benefícios do contacto visitante – autóctone, como o respeito a tolerância pelas diferenças culturais entre outros, e por outro lado, constatam-se os efeitos deletérios, tais como a desvalorização da cultura do autóctone; a imitação pela cultura do visitante. E para que os impactos positivos sejam cada vez mais potencializados, e os deletérios minimizados, julga-se pertinente o envolvimento activo da comunidade receptora como uma condição indispensável no desenvolvimento da actividade do turismo cultural. *** Basali likudenkhenya, nakafukufuku ka ma livu, mathandauzo ku bzicito bzamakhalidwe kutcokera pa mabasa ya kazunguidwe-zunguidwe kwa kumakhalidwe kwamadiamento ya anyakutambira. Ninga mabayi-bayi ya kakumbukidwe ka basali, paonesedwa bwino-bwino mbali ziwiri za mabasa ya kazunguidwe-zunguidwe. Kumbali yibodzi, kunga bvunidwe ubwino bwa kagumanidwe ka alendo omwe ni mbadwe, ninga ulemu lakulekerera kuna kasiyanidwe ka makhalidwe na bzinango-bzinango, inde kumbali yinango, kumbagumanika bzicito bzomwe bzimbadzonga, ninga kusaya kupereka ulemu ku khalidwe kwa mbadwe; citewezero kuna khalidwe ya alendo. Inde kuti mathandauzo yaubwino ya yenderere patsogolo nakukhwuimisidwa, inde na udzongui bu punguzidwe ninga bzabwino kuunjika kwaku ‘banganuka kwa madiamento ya anyakutambira ninga citsimikizo cakusaya kacosedwe paku oneka mabasa pa kazunguidwe-zunguidwe kwa makhalidwe.

    Língua de cão e cultura do chão: Ulwimi Lwezinja kunye neNkcubeko yoMhlaba

    No full text
    Este ensaio, percorrendo uma abordagem interdisciplinar que envolve tanto a análise literária como a pedagogia decolonial, oferece uma leitura de alguns dos contos da coletânea “O Regresso do Morto” de Suleiman Cassamo. Os enfoques temáticos privilegiam o uso distinto da linguagem, os referenciais culturais ronga e a relação desse povo com a Terra. A análise acha suporte nos seguintes enquadramentos teóricos: políticas linguísticas em África, a crítica pós-colonial e a ecocrítica. Como pano de fundo e ao longo do ensaio é considerado o contexto de sala-de-aula específico de onde surgiu o ensejo para este ensaio, bem como as experiências da turma de estudantes. Por fim, o ensaio também reflete acerca da minha posição em não só mediar a escolha de textos, mas também do meu lugar na ministração do curso, e a relevância da minha pesquisa. **** Ukulandela indlela yokufundisa ebandakanya uhlalutyo loncwadi kunye nezenzo zokufundisa, esi sincoko sibonelela ngokufunda amabali amafutshane engqokelela kaSuleiman Cassamo ethi “O Regresso do Morto”. Uhlalutyo lujolise ekusebenziseni ulwimi olwahlukileyo, izikhombisi zenkcubeko yabantu baseRonga, kunye nobudlelwane baba bantu kunye noMhlaba. Esi sifundo sifumana inkxaso yethiyori kwimigaqo-nkqubo yolwimi e-Afrika kunye ne-postcolonial ecocriticism. Kwalapha kolu hlalutyo kuqwalaselwe imeko yeklasi ethile esivele kuyo esi sincoko, kwakunye namava abafundi. Okokugqibela, esi sincoko sikwabonakalisa isikhundla sam sokulamla ukhetho lokubhala, ukufundisa kunye nophando

    A subestimação de um género literário

    Get PDF
    A subestimação de um género literári

    Práticas de escrita na disciplina de didática da língua portuguesa: caso de estudantes do 4º ano do curso de licenciatura em ensino da língua portuguesa: Jindungue jia ku soneka mo Milongi ia ku longa ia dimi ia madimi a mukuá: maka ma dixibulu ia kauana kia ia ia

    No full text
    Refletir sobre a problemática do ensino-aprendizagem da linguagem escrita configura-se como uma atividade necessária e fundamental num contexto como o nosso onde o ensino da escrita, em muitos casos, não passa de meras atividades improvisadas ou de atividades que não têm como objetivo desenvolver a capacidade de escrever dos aprendentes. Assim, a presente investigação, intitulado: práticas de escrita na disciplina de didática da língua portuguesa: caso de estudantes do 4º ano do curso de licenciatura em ensino da língua portuguesa tem como objetivo compreender as práticas e representações de escrita adquiridas ao longo da licenciatura em ensino da língua portuguesa, na unidade curricular de didática da língua portuguesa e nas outras unidades curriculares afins que constam da grelha curricular do curso. Para a sua materialização, aplicamos um inquérito por questionário com um total de seis perguntas que foram analisadas qualitativamente e comentadas, tendo em conta os aspectos teóricos sobre a didática da escrita apresentados nesta investigação. Os resultados obtidos evidenciam que, apesar de a cadeira de didática da língua portuguesa ser relevante para o desenvolvimento das competências didáctico-metodológicas dos futuros professores, o estudo da mesma ainda não oferece subsídios suficientes que asseguram o domínio das diferentes perspectivas de ensino da escrita; o domínio do trabalho com os gêneros textuais; a criação de diferentes atividades didáticas que asseguram o desenvolvimento da capacidade de escrever dos estudantes.  **** O ku xinganeka mu maka alungu ni ku longa o dimi mu ukexilu ua ku di soneka, kima kiambote, mukonda o athu a mu di longa o dimi mu ukexilu iú, ka mu di longa luua kiambote, a mu di longa ngó bhofele-bhofele. O milongi íii, a ixana: " Jindungue jia ku soneka mo Milongi ia ku longa ia dimi ia madimi a mukuá: maka ma dixibulu ia kauana kia ia ia  ", ia-nda tu kuatekesa kuijiia kiambote o ukexilu ua athu ua ku soneka, ua di longo mu xikola ia kulonga o dimi dia Phutu, ni mu milongi ia ku longa o dimi dia Phutu, ni mu milongi ia mukuá ia lungu ni maka enhá. Phala kuijiia kiambote o maka enhá, tua bhange ibhuidisu isamanu, mu ku suluka tua tonginina kiambote o ibhuidisu íii, anga tu sota kuijiia se ihi ia bhangesa o ibhuidisu íii ku di bhanga. O jipondo ja sange, ji londekesa kuila, sumbala o ulongelu ua dimi dia phutu, uala ni valolo phala o jimesene ja xikola, maji o ulongelu iú ki uene mu kuatekesa o maxibulu kudilonga kiambote o madimi a uvualukilu

    Dimensão sociocultural de algumas canções do moçambicano Momad Ali Faque e do angolano Gabriel Tchiema

    Get PDF
    O presente estudo “Dimensão sociocultural de algumas canções do moçambicano Momad Ali Faque e do angolano Gabriel Tchiema” serviu-se de uma canção do primeiro músico e duas do seguinte cantor. Recorreu-se às técnicas, bibliográfica (fonte secundária) para a recolha de dados, interpretação e tradução em apoio ao método descritivo-comparativo. Analisar a dimensão sociocultural de canções, descrever a temática e caracterizar a estilística nas canções porquanto género literário. Os dois compositores procuram valorizar o património imaterial encontrado nas línguas bantu dos cantores e simultaneamente dos povos que eles representam a partir do seu local e região. Deste modo, cultura de um povo desenvolve-se desde as vivências sociais, linguísticas, culturais, morais, educacionais, patrióticas e étnicas. De igual modo, desdobrando as teorias culturais aplicadas a canções, levantamos variados temas: descriminação, agradecimento, crença, valor de parentesco, nostalgia da infância, amizade, reconciliação, (…) e o material estilístico na poesia cantada. Momad e Tchiema são, com efeito, dignos representantes de seus povos cujas realidades aproximam-se pela irmandade bantu e de factos comuns nos dois países, Angola e Moçambique. **** Malongeso wano, ha “Uthandalo wa uthu nyi yako mu myaso ya njimbi mukwa Musambiki Momad Ali Faque nyi mukwa Angola Gabriel Tchiema”, kanahengula myaso ya njimbi mutangu nyi mwaso umuwikha, wamucali nyi myaso yali. Malongeso kapwa nyi ukundwizo wa citanga ca kutangatanga, kulundulula nyi kulumbununa mba malongeso apwe kwambulwisa nyi kweseka myaso ya njimbi wano ali. Mba kwenako thwawanamo ikota ilemu nyi ulangaji wakusonekamyaso yaco ngwe cize malongeso amana anatesa. Ano soneki ali kanajikijisa nyi kulundulwisa mwaya ihunda yo, mbonge jo nyi ya ifuci yo ulemu nyi uwaphe wa yako ize inasolokela mumyaso ino, há kwibila mumaliji jo acisemwa. Keshika, yako ya athu eswe yakusokoloka kulita nyi uthungilo wa mbunga, zango lya athu, kufumba ca athu, kulilongesa ca athu, ununge wa mbunga nyi minyaci. Mana amalongeso wano kanathulweze ngwo um myaso muthuhasa kuwana mafumbo akuthwama nyi kufunga mbunga amu ifuci yethu. Momad nyi Tchiyema kali njimbi ambwende mumu shindakenyo yo hali athu inapu kwambulula nyi umwenemwene kulita nyi mbunga ya akwa malimi a uthu wethu, ngwe ku Angola ku Musambiki nyi.  &nbsp

    Modernidade versus Tradição: uma visão africana: Modernité contre tradition: une vision africaine

    No full text
    Este trabalho tem como principal objectivo analisar de que maneira os conceitos de tradição e modernidade foram operacionalizados em África, mostrando também até que ponto a tradição da cultura africana interfere no progresso sócio económico. Acepção histórico-etnológica explica que o homem é dotado de poder criador de cultura e que a cultura não é uma prescrição da natureza embora esta tenha uma influência sobre aquela. Como se pode compreender, a acepção antropológica de tradição constitui, indubitavelmente, o fundamento da acepção histórico-etnológica, embora permaneça a ideia de que o que se capta é apenas uma cultura variada e historicamente específica. A pesquisa é meramente bibliográfica, baseada na interpretação de informações publicadas em forma de livros, revistas, textos legais, publicações avulsas. À luz das investigações feitas, ficou evidente que a modernidade pode ser entendida como aproximadamente equivalente ao mundo “industrializado” desde que se reconheça que o industrialismo não é sua única dimensão institucional. Modernidade implica o controlo regular das relações sociais dentro de distâncias espaciais e temporais indeterminadas. **** Chinangwa chikuru chebasa iri ndechekuongorora kuti pfungwa dzechivanhu nemazuva ano dzakashandiswa sei muAfrica, zvichiratidzawo kuti tsika dzechivanhu dzemuAfrica dzinokanganisa sei kufambira mberi kwemagariro nehupfumi. Historical-ethnological meaning inotsanangura kuti munhu akapiwa simba rekugadzira tsika uye kuti tsika haisi chirevo chechisikigo, kunyange izvi zvine simba pane izvozvo. Sezvinogona kunzwisiswa, chirevo cheanthropological chetsika pasina mubvunzo chinoumba hwaro hwechirevo chenhoroondo-ethnological, kunyangwe pfungwa ichiramba iri yekuti chinotorwa ingori tsika dzakasiyana-siyana uye dzenhoroondo. Tsvagiridzo iyi ndeyezvinyorwa zvebhaibheri, zvichibva mukududzirwa kweruzivo rwakaburitswa mumhando yemabhuku, magazini, zvinyorwa zvemutemo, zvinyorwa zvakasiyana. Muchiedza cheongororo yakaitwa, zvakava pachena kuti zvechizvino-zvino zvinogona kunzwisiswa zvakada kuenzana nenyika ye "industrialized" chero zvichizivikanwa kuti indasitiri haisiriyo yega danho remasangano. Mazuvano zvinoreva kudzora hukama hwemagariro mukati menzvimbo dzisingaverengeki uye dzenguva pfupi

    Expressão idiomática e cultura um estudo sobre aspectos culturais na língua guineense e no português brasileiro: Ditus ku kultura: un studu sobri parti di kultura na lingu guinensi ku purtuguis brasileru

    No full text
    A presente pesquisa tem por objetivo analisar aspectos culturais e semânticos que caracterizam as expressões idiomáticas nas línguas Guineense e português Brasileiro. Para tal propósito, elegemos 12 expressões que apresentam significados semelhantes nas duas línguas e procedemos a uma análise dos aspectos citados. Como embasamento teórico, foram considerados autores que abordam as expressões idiomáticas, como Cá ( 2017), Carvalho (2016), Alvarez (2007), Cunha (2012) e autores que abordam a cultura, como Geertz (2008), Laraia (2001) e Hampaté Bâ (2010), para orientar a discussão da temática. Os resultados de análise apontam que, embora as   expressões idiomáticas (EIs) analisadas sejam equivalentes em seu valor semântico, apresentam possíveis variações na escrita, nos elementos das suas composições e na escolha de como estas expressões podem ser minimamente modificadas. Assim, conclui-se que a compreensão do significado das expressões idiomáticas depende do conhecimento que se tem da língua e da cultura na qual elas estão inseridas, pois tais expressões estão relacionadas a fatores  históricos e sociais e, por isso, algumas só fazem sentido dentro do seu contexto ou na comunidade linguística onde é utilizada. **** Nes tarbadju nô sta na busca ntindi alguns aspectus de Kultura ku sintidu de alguns komberças ku ta tchomadu de Expressons, na lingu Guinensi ku Portuguis brasileru. Nes sintidu, nô kudji dozi (12) expressons  ku  parsi sintidu na es dus (2) lingu, de la no kunsa buska ntindi Cê sintidu. Pa djuda na fassi es tarbadju, no tissi guintis ku papia badja dés, suma Cá (2017), Carvalho (2017), Cunha (2012)  tambi ku kilis kuta papia di kultura suma, Geertz (2008), Laraia (2001) ku Hampaté Bâ (2010), pa djudanu tchiga n’tindimentu.Turmanera rusultadu ku tchigadu nés n´pulma n´pulma mostranu kuma es dozi (12) expressons  parsi sintidu, e pudi ka parsi na manera di skirbi, na kada palabra di expresson ku na manera di kudji palabras pudi sedu n’bokadinhu diferenti. Assim, n’tindimentu de expresson ta bai dipindi de kuñhicimentu di lingu ku di kultura di nundé ku ita papiadu, pabia  expressons tene ligaçon ku storia de sociedadi, El kumanda, mangadel ta fassi sintido só pa guintis ku ta papial tambi ku na kau ku ita papiadu

    A prostituição, sociabilidade e estratégias de sobrevivência: uma resposta aos efeitos da globalização na capital moçambicana: Prostitution, sociability and survival strategies: a response to the effects of globalization in the Mozambican capital

    No full text
    O artigo tem por objetivo investigar sobre a prostituição como estratégia de sobrevivência em contexto urbano, buscando analisar sob o ponto de vista do risco de contaminação por doenças contagiosas sexualmente. No entanto, neste texto, analiso a prostituição em um contexto de alternativas de sobrevivência. Em termos metodológicos para a realização deste texto recorri a abordagem qualitativa, que entende uma a aproximação fundamental e de intimidade entre sujeito e objeto, uma vez que ambos são da mesma natureza ela se envolve com empatia aos motivos, as intenções, aos projetos dos atores, a partir dos quais as ações, as estruturas e as relações tornam-se significativas. As técnicas de recolha de dados foram: entrevistas semi-estruturadas, entrevistas coletivas, entrevistas individuais com recurso a gravador do telemóvel, anotações no diário de campo, observação direta, revisão da literatura e comparação de conteúdo das entrevistas. A observação direta permitiu perceber o quotidiano das prostitutas mecanismos de como se constrói a identidade na prostituição e as regras e estratégias de conquista de clientes. Sendo regra de um antropólogo no campo ouvir, ver perguntar e escrever. As observações decorreram no período de noite e dia (das 8 horas da manhã até as 21 horas da noite e das 22 até as 8 horas) da manhã do dia seguinte como objetivo de se inserir no local e compreender como são as negociações no período noturno e como é no período diurno para ter mais informação de quando é que a movimentação tem mais fluxo. Conclui-se que a prática da prostituição tem sido algo existente em todas sociedades onde no exercício dessa atividade podemos encontrar grupos de mulheres prostitutas umas e outras buscam mecanismos de sobrevivência vendendo seu corpo. A construção da identidade se faz no interior de contextos sociais que determinam a posição dos agentes e por isso mesmo orientam suas representações e suas escolhas.&nbsp

    A poesia de Noémia de Sousa: uma descrição da mulher moçambicana em “Sangue negro”: Awọn ewi ti Noémia de Sousa: apejuwe ti obinrin Mozambique ni "Sangue negro"

    No full text
    This article proposes an analysis of the representation of the female figure in three poems from the work “Sangue negro”, written by the Mozambican Noémia de Sousa, published for the first time in 2001, in which the verses show the portrait of a Portuguese colonial system marked by racial prejudice and violence against Mozambican woman. The critical framework that underlies the raised discussions in this research comes from literary studies that focus on African literature in Portuguese, such as Padilha (2004), Fonseca and Moreira (2007), Noa (2008) and Chiziane (2013), as well as it comes from the systematic survey of academic studies about the topic in focus, such as Freitas (2010), Carvalho and Ribeiro (2017), Bonini (2018) and Oliveira and Coelho (2019). So, the main objective is to identify the situation of black woman in the colonial period in Mozambique. For that, a descriptive model and a qualitative data analysis were used, because of the bibliographical nature of this study. The analysis of “Sangue negro” makes evident a system of social relations in force in colonial Mozambican society that marginalizes black woman, configuring itself as a narrative discourse that allows the reader to glimpse the suffering, pain and anguish of a female poetic persona silenced by the horrors of colonization in Africa. Thus, “Sangue negro”\u27s poetic verses present a poetry of combat and female resistance to Portuguese colonial domination.O presente artigo se propõe a analisar a representação da figura feminina em três poemas da obra “Sangue negro”, de autoria da moçambicana Noémia de Sousa, publicada pela primeira vez em 2001, cujos versos patenteiam o retrato de um sistema colonial português marcado pelo preconceito racial e pela violência à mulher moçambicana. O referencial crítico que fundamenta as discussões levantadas nesta pesquisa advém de estudos literários com enfoque na literatura de matriz africana de Língua Portuguesa, tais como Padilha (2004), Fonseca e Moreira (2007), Noa (2008) e Chiziane (2013), bem como no levantamento sistemático de trabalhos acadêmicos sobre a temática em foco, como Freitas (2010), Carvalho e Ribeiro (2017), Bonini (2018) e Oliveira e Coelho (2019), tendo como objetivo principal identificar a situação da mulher negra no período colonial em Moçambique. Para tanto, utilizou-se o modelo descritivo e a análise qualitativa de dados, dada a natureza bibliográfica deste estudo. A análise de “Sangue negro” deixa evidente um sistema de relações sociais vigentes na sociedade moçambicana colonial que marginaliza a mulher negra, configurando-se enquanto discurso narrativo que permite ao leitor vislumbrar o sofrimento, a dor e a angústia de um eu lírico feminino silenciado pelos horrores da colonização na África. Assim, os versos poéticos de “Sangue negro” apresentam uma poesia de combate e de resistência feminina ao domínio colonial português. *** Áljẹbrà: Nkan yii ni ifọkansi lati ṣe itupalẹ awọn aṣoju obinrin ni awọn ewi mẹta lati inu iṣẹ “Sangue negro”, nipasẹ Noémia de Sousa Mozambique, ti a tẹjade fun igba akọkọ ni ọdun 2001, ti awọn ẹsẹ rẹ ṣe afihan aworan ti eto amunisin Portuguese ti samisi nipasẹ nipa ikorira ẹda ati iwa-ipa si awọn obinrin Mozambique. Ilana to ṣe pataki ti o ṣe agbekalẹ awọn ijiroro ti a gbe dide ninu iwadii yii wa lati awọn ikẹkọ iwe-kikọ ti o dojukọ lori awọn iwe orisun orisun Ilu Pọtugali, bii Padilha (2004), Fonseca and Moreira (2007), Noa (2008) ati Chiziane (2013), bi daradara bi ninu iwadi eto ti awọn iṣẹ ẹkọ lori koko-ọrọ ni idojukọ, gẹgẹbi Freitas (2010), Carvalho and Ribeiro (2017), Bonini (2018) ati Oliveira and Coelho (2019), pẹlu idi pataki ti idamo ipo naa ti awọn obirin dudu ni akoko amunisin ni Mozambique. Fun idi eyi, awoṣe ijuwe kan ati itupalẹ data agbara ni a lo, ti a fun ni iru iwe-itumọ ti iwadii yii. Onínọmbà ti “Sangue negro” jẹ ki eto ti awọn ibatan awujọ ti o bori ni awujọ Ilu Mozambique ti ileto ti o sọ obinrin dudu di alaimọ, tito ararẹ bi ọrọ asọye ti o fun laaye oluka lati wo ijiya, irora ati irora ti ara ẹni lyrical obinrin ti o dakẹ nipasẹ awọn ẹru ti ileto ni Afirika. Nitorinaa, awọn ẹsẹ ewi ti “Sangue negro” ṣe afihan ewi ti ija obinrin ati atako si ijọba amunisin Portuguese

    Lutas hegemônicas em torno do posicionamento discursivo e social das línguas africanas de Angola: Uma reflexão crítica e decolonial: Ovoyaki vandisiwa lovisoko vyavelako kongusu kwenda kokuvyala ndomo catamba kokwavela omangu yesesamelo kwalimi vutundasonde wocifuka co Afrika von Ngola: Esembi lyusipulwi okupisila pokupwa kusoma wacikolonya

    No full text
    The present paper, placed within Fairclough’s critical discourse and within decolonial perspectives, aims to give a new light upon the discussions about Angola’s linguistic context and to reflect critically and discursively on the country’s language polices effects to the discursive positioning of the Angolan African Languages (AAL). Also, it reflects on the discursive positioning of the Portuguese spoken in Angola – once European and nowadays unquestionably Angolan. To achieve these aims, a brief historical overview has been made – from the 15th century colonial period to contemporary times, glimpsing the recent colonial period, the liberation movement, and the post-independence period – in the light of Social Discourse Theory’s (Fairclough, 2001) hegemonic struggle and discursive change concepts. The theory that embraces this paper finds itself amid the critical linguistic-discursive studies. Furthermore, the present paper engages with the decolonial thought which contributes to the reflection here developed. The paper concludes that a critical and decolonial perspective enables one to escape from easy and comfortable binary understandings of the matter often established by the colonialism and it also offers a complex comprehension regarding the discursive and social positioning of the Angolan African Languages, from past to contemporary times. By doing so, this paper provides possible paths to new and more deepen reflections that could favor and underlie critical linguistic polices which may boost multilingualism in African countries, especially Angola.O presente trabalho, ao se inserir nas perspectivas discursivas críticas faircloughianas e decoloniais, objetiva trazer um novo olhar para as discussões acerca do contexto linguístico de Angola, refletindo discursiva e criticamente sobre os efeitos das políticas linguísticas no país para o posicionamento das Línguas Africanas de Angola (LAA) e, por consequência, para o Português ali em uso – outrora europeu e hoje já indiscutivelmente angolano. Para tanto, foi feito um breve panorama histórico do período colonial do século XV aos tempos contemporâneos, passando pelo colonialismo do século XX, pelas lutas de libertação nacional e pelo período pós-independência, à luz das lutas hegemônicas e das mudanças discursivas e sociais propostas pela Teoria Social do Discurso de Fairclough (2001), que se encontra na seara dos estudos linguístico-discursivos críticos. Ainda, o trabalho se apoia na corrente filosófica do pensamento decolonial para contribuir na fundamentação da reflexão. Conclui-se que um olhar crítico e decolonial à questão possibilita escapes aos binarismos cômodos instaurados pelo colonialismo e proporciona uma compreensão complexa em relação ao posicionamento discursivo e social das LAA, no passado e na contemporaneidade, oferecendo caminhos possíveis a novas e mais aprofundadas reflexões que embasem políticas linguísticas críticas favoráveis ao multilinguismo característico dos países africanos, em especial de Angola. *** ONIMBU: Upange owu ndeti, ndokukwata nonepa kovisiminlo kwenda kowanji vyanoño londuko Fairclough, havyo vyatyama kundongosi veswe lyokupwa kusoma wacikolonya volwali, walikuminya okutwala elomboloko lyokaliye volombangulo vyokusitulula alimi vofeka yoNgola, okupisila vokutepisa awanji vañi-vañi vaminla kolonjila vyasokiyiwa luvyali wofeka vokwenda kwanyamo, locimahõ cokwavela omangu yesesamelo kwalimi vutundasonde wocifuka co Afrika kwenda, ndokulinga epako lyaco, vokusandukila kelimi lyoputu vofeka – lina kosyahulu lyakala elimi lyacikolonya kaputu. Omo lyaco, twandisa esitulwilo lyulandu ndomo cakala kotembo yacikolonya kocita canyamo vekwim la vitãlõ (século XV) toke kotembo yokaliye, kumosi letumbuluko lyusoma wacikolonya weya okukwamako, pwãi tutwalavo esitulwilo lyovoyaki wawiñi vasipatiyiwa kwenda wasanda eyovoko, handi tuvangula vo kolotembo vyaminla kokusanga eyovoko keswe lyovoyaki vandisiwa lovisoko vyavelako kongusu kwenda kokuvyala, kumosi lepongoloko vokuyevalisa ovisiminlo havyo kekalo lyowiñi,ndomo calongisiwa vesembi lya noño Fairclough (2001), lina lisangiwa vocilwa celilongiso lyowanji-vonjinda yelimi ndesipulwi. Tovokiyako lokulinga tuti upange owu ndeti wapetekela kombweti yovisiminlo lyavana vanolapo okutaliya olwali okupisila pokupwa kusoma wacikolonya, locimahõ cokuvokiya kokutõla kwovisiminlo. Kokumalusula, ondaka tunonlapo yeyi okuti etaliyo lyusinumunli halyo lyokutaliya olwali okupisila pokupwa kusoma wacikolonya utenla okutwavela okuyepa etosi kwenda, hacilingi ndonjila yasanjavala enene, ndomo casyata tunde nunde vusoma wacikolonya, osimbu okuti eci cisukiliwa okusungulwisa elomboloko lyomangu kesesamenlo lisukiliwa lalimi vutundasonde vocifuka co Africa, kotembo yale lokotembo yokaliye, oco omanu vatenle okusanga onjila yisongwila kesitulwilo lyundongosi oco ulala walimi ukolise eyau lyalimi valitepatepa, ndomo casyata volofeka viñi-viñi vocifuka co Africa, enene vali vo Ngola

    579

    full texts

    1,125

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Revistas da Unilab (Univ. da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira)
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇