Revistas da Unilab (Univ. da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira)
Not a member yet
    1125 research outputs found

    DO MOVIMENTO AO BEM-ESTAR: O IMPACTO DA PRÁTICA DE CHI KUNG COMO ESTRATÉGIA DE ENVELHECIMENTO SAUDÁVEL

    Full text link
    Population aging demands strategies that promote quality of life and active aging. This study evaluated the impact of Chi Kung practice on the quality of life of older adults participating in a university extension program aimed at promoting comprehensive health. This is a quantitative, pre- and post-test study conducted with 26 volunteers aged 50 years or older who participated in weekly Chi Kung sessions for three months. Quality of life was assessed using the WHOQOL-BREF instrument, applied before and after the intervention. The results indicated significant improvements in the physical, psychological, and environmental domains, as well as an increase in the overall quality-of-life score. A positive trend was also observed in the social relationships domain, suggesting greater perception of support and group integration. Regular Chi Kung practice proved to be safe, accessible, and effective, promoting physical and emotional benefits and enhancing participants’ perception of well-being. The experience reinforces the role of integrative practices as tools for health promotion and for strengthening the bond between university and community, contributing to the inseparability of teaching, research, and extension, and to the development of more autonomous individuals aware of their own aging process.  O envelhecimento populacional exige estratégias que promovam qualidade de vida e envelhecimento ativo. Este estudo avaliou o impacto da prática de Chi Kung sobre a qualidade de vida de idosos participantes de um programa de extensão universitária voltado à promoção da saúde integral. Trata-se de um estudo quantitativo, do tipo pré e pós-teste, realizado com 26 voluntários com 50 anos ou mais, que participaram de sessões semanais de Chi Kung durante três meses. A qualidade de vida foi avaliada pelo instrumento WHOQOL-BREF, aplicado antes e após a intervenção. Os resultados indicaram melhora significativa nos domínios físico, psicológico e ambiental, além de aumento no escore global de qualidade de vida. Observou-se tendência positiva também nas relações sociais, sugerindo maior percepção de apoio e integração grupal. A prática regular de Chi Kung mostrou-se segura, acessível e eficaz, favorecendo ganhos físicos e emocionais e ampliando a percepção de bem-estar entre os participantes. A experiência reforça o papel das práticas integrativas como instrumentos de promoção da saúde e de fortalecimento do vínculo entre universidade e comunidade, contribuindo para a indissociabilidade entre ensino, pesquisa e extensão e para a formação de sujeitos mais autônomos e conscientes do próprio processo de envelhecimento

    Fatores Associados a Ocorrência de Partos fora da Maternidade: caso de pacientes atendidas no Centro de Saúde de Chongoene - Distrito de Chongoene no 3º semestre de 2022: Factors Associated with the Occurrence of Births Outside the Maternity Hospital: Case of Patients Treated at the Chongoene Health Center - Chongoene District in the 3rd Half of 2022

    No full text
    O estudo foi desenvolvido no Centro de Saúde de Chongoene, Distrito de Chongoene-Gaza no 3º semestre de 2022. O mesmo visou estudar fatores associados a ocorrência de Partos fora da Maternidade: Caso das pacientes atendidas no Centro de Saúde de Chongoene no período acima aludido. Tratou-se de um estudo quantitativo, tendo participado do estudo 8 mães selecionadas aleatoriamente e 4 técnicos de saúde alocados ao CSC selecionados de forma intenciona. As 8 mulheres participantes do estudo tem média de 25 anos de idade sendo que cada uma teve em média 2 anos fora da unidade sanitária e com estudo ficou provada uma relação positiva e forte entre a idade e o número de partos fora do hospital, onde as mulheres com maior idade tendem a ser as que mais tiveram partos fora da unidade sanitária. Analisados os fatores associados a ocorrência de partos fora da maternidade no Centro de Saúde de Chongoene no 3º semestre de 2022 conclui-se que entre os fatores que ditaram a ocorrência de partos fora da maternidade neste ponto do país destacam-se: dificuldade de acesso às unidades sanitárias (distancia, falta de meios, por exemplo); histórico familiar de partos caseiros; crenças socioculturais/mitos/tabus (enfermeiros podem roubar ou trocar o bebé, etc); demora no atendimento a nível da unidade sanitária/maus tratos e falta de consultas pré-natais. Assim recomenda-se alocação de Ambulâncias Comunitárias, sensibilização Comunitária, Humanização dos Serviços de Saúde. **** The study was developed at the Chongoene Health Center, Chongoene District - Gaza in the 3rd semester of 2022. It aimed to study factors associated with the occurrence of births outside the maternity ward: Case of the patients treated at the Chongoene Health Center in the aforementioned period. This was a quantitative study, with the participation of 8 randomly selected mothers from the state and 4 health technicians allocated to a CSC selected intentionally. an average of 25 years of age, each one having spent an average of 2 years outside the health unit and a study has proved a positive and strong relationship between age and the number of deliveries outside the hospital, where older women tend to be those who had most parts outside the health unity. Analyzed the factors associated with the occurrence of births outside the maternity ward at the Chongoene Health Center, in the 3rd semester  2022, it was concluded that among the factors that dictated the occurrence of births outside the maternity unit in this part of the country, the following stand out: difficulty in accessing health units (distance, lack of means, eg.);  family history of home births;  sociocultural beliefs taboos myths (nurses can steal or change the baby, etc.), delay in care at the health unit, abuse and lack of prenatal consultations.  Thus, it is recommended to allocate Community Ambulances, Community Awareness, Humanization of Health Services

    O impacto económico e histórico-social do reconhecimento tardio do Ensino a Distância em Angola: Ocipama cilo ci lomboloka ndomo oku livokiya kwekambo lyolombongo volwali lwosi kwa syata oku kwatisa oku kwatisa omanu oku kwata ekalo liwa, ovisimilo vymano oku longisa omãla oco va kule lolondunge vo Ngola

    No full text
     O presente artigo tem como objetivo analisar o impacto económico, histórico-social do reconhecimento tardio do ensino a distância em Angola. A sua importância, garante aos estudantes o acesso a diferentes níveis e tipos de educação e formação de qualidade tendo em conta as vantagens e desvantagens. Esta investigação permitiu explicar e compreender o percurso de avanços e retrocessos do reconhecimento do ensino a distância em Angola. A metodologia empregue é de nível exploratório, descritivo e explicativo. Os limites e benefícios desta modalidade possibilitou identificar fatores que determinaram o uso das tecnologias de informação e comunicação (TIC´s), seguido das ações didáticas. Concluiu-se que o impacto do reconhecimento e valorização do (EaD) em Angola é uma mais-valia para o enriquecimento da formação do sujeito para um enquadramento de ofertas de programas de educação que atendem com equidade e qualidade às necessidades do desenvolvimento económico, histórico-social, político e cultural do país. **** Ovipama evi vi lombolola eci ci pita lomanu poku lilongisa elimi lyokaliye, oku  kongola ovina vi sangiwa valivulu oku longisa omanu oco va linge olondonge, cinema asumuluho alwa. Olondaka evi vi lekisa okuti, omanu va pondola oku kwata elombololo oku amako kwolongelo yofeka, kwenda oku kapiwa ondimbukisi yupange woku kunda volwali lwosi, ndomo ku teluluma ocitangi caco onumbi eyi, ya sunguluka kwenda ya teta onimbu. Ndomo tu pondola oku kwatisa, tu sukila oku kulihisa ekalo lyomwenyo wetu, oco tu limbuke nda tu pondola oku kwama ovoloñgo olomakina vyoku kwatsa oku sapela. Elilongiso lyaco lya syata oku kwatisa olondonge, oku kwata elomboloko  lyeci olondunge  vyaco vi kasi oku longisa kolosikola vyaco vo Ngola, oco k´imbiwe onima yimwe yi tunda koku eca, oku longisa omanu oco v linge olondunge, ci nena asumuluho alwa, olondaka vimwe vya lombolwiwa ekalo lyopulitika, kwenda ovituwa vyofeka

    A força do Mikisi: entrevista com Tat’etu Obaziri: interview with Tat\u27etu Obaziri

    No full text
    Interview with Tat’etu Obaziri, priest of Candomblé Angola, at the House of Culture, Worship and Social Assistance "Wàána Kavungo" located at Rua Geraldo Bibiano, 74 in the Morada do Rio neighborhood, city of Santa Luzia, state of Minas Gerais.Sambukuendakô Filho de Kavungo, é Tata Kambono Moloji da casa Wànná Kavungo, de Santa Luzia, Minas Gerais, Angoleiro, é membro do Núcleo de Estudos e Pesquisa em Gênero e Sexualidade – NEPGES, do Instituto Federal do Norte de Minas Gerais – IFNMG, Campus Almenara. Formado pela EJA, é graduado em letras, em Estudos literários e, depois, em edição. Mestre em Teoria da literatura e literatura comparada, formações pela UFMG. Doutor em Estudos da linguagem pela UFRN. Fernanda Rodrigues de Figueiredo Filha de Zumbá e Kavungo, é Professora do Instituto Federal do Norte de Minas Gerais – IFNMG, Campus Almenara. Coordenadora do Núcleo de Estudos e Pesquisa em Gênero e Sexualidade - NEPGES. É mestra em Estudos Literários pela Faculdade de Letras da Universidade Federal de Minas Gerais (Fale/UFMG, 2009), bacharela em Letras e licenciada em Língua Portuguesa pela mesma universidade. É também graduada em Pedagogia, com especialização em Educação Tecnológica Inclusiva, Sexologia, Novas tecnologias, Gestão escolar, Supervisão e orientação escolar, Neuropsicopedagogia, Pedagogia Digital e Inovações tecnológicas. Makota Kambatuê Makota Kambatuê, graduanda do 10° Período em Direito pela Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG)

    Leitura Corporal: Body reading

    No full text
    Neste texto, apresentamos uma abordagem dos temas do gesto e da leitura, numa confluência de discursos de variados domínios do conhecimento científico tais como a arqueologia, a biologia, a paleontologia, a filosofia, a psicologia, a linguística, a cinésica, a proxêmica e do campo das artes. Por isso, longe de ser o registro de uma abordagem analítica ou de um exame exaustivo etc., o presente texto se presta mais a um ensaio acerca do gesto e da leitura, tendo como propósito primeiro uma reflexão sobre alguns aspectos não-cognitivos (físicos, biológicos, culturais, psicológicos, artísticos) – sem prescindir dos cognitivos, nesses tempos de grandes avanços nas investigações científicas dos aspectos cognitivos – do ato de ler o corpo e do corpo que lê. Como produto de uma pesquisa bibliográfica, o objetivo principal deste texto é apresentar uma visão geral das principais contribuições de vários campos do saber acerca da expressão corporal e como ela pode ser percebida pelos interlocutores, ressaltando algumas das principais concepções acerca dos estudos que relacionam gesto e fala no espaço comunicativo. Assim, este texto encerra uma confluência de discursos acerca da gestualidade, da expressão corporal e de sua leitura. No que excede a isto, este texto apresenta uma breve análise – apenas para fins de organização e classificação – de algumas formas de expressão corporal, a partir da proposta tipológica de Vezali (2011) e do continuum proposto por Kendon (2004). **** In this text, we present an approach to the themes of gesture and reading through a confluence of discourses from various fields of scientific knowledge such as archaeology, biology, paleontology, philosophy, psychology, linguistics, kinesics, proxemics, and the arts. Therefore, rather than being a registration of an analytical approach, an exhaustive examination etc., this text serves more as an essay about gesture and reading, having as its primary purpose a reflection on some non-cognitive aspects (physical, biological, cultural, psychological, artistic) — without disregarding cognitive aspects, especially in times of significant advances in scientific investigations of cognitive phenomena — of the act of reading the body and the body that reads. As a product of bibliographic research, the main objective of this text is to provide an overview of the key contributions from various fields of knowledge regarding corporal expression and how it can be perceived by interlocutors, highlighting some of the primary concepts related to studies that connect gesture and speech in the communicative space. Thus, this text encapsulates a confluence of discourses about gestuality, body expression, and its interpretation. In what exceeds this, this text presents a brief overview – for the purpose of organizing and classifying – some forms of corporal expression, based on the typological proposal of Vezali (2011) and a continuum proposed by Kendon (2004)

    Redução de percas/perdas alimentares através de mecanismos de conservação: estudo de caso do distrito Murrupula, Nampula: Reduction of Food Losses through Conservation Mechanisms: A Case Study of Murrupula District, Nampula

    No full text
    Este artigo científico é uma revisão de literatura seguida de um trabalho de campo cujo tema é: Redução de percas/perdas de alimentos em tubérculos através de mecanismos de conservação. Seu objetivo é conhecer as estimativas, causas, impactos e mecanismos para a redução de percas e perdas pós-colheita de mandioca e batata-doce em Murrupula. A pesquisa decorreu no distrito de Murrupula, abrangendo um período de 2019 a 2022, na província de Nampula. Este período foi escolhido porque os últimos anos foram os mais trabalhosos, uma vez que se registou a ocorrência de grande produtividade e produção de mandioca e batata-doce e ao mesmo tempo se verificaram enormes quantidades de produtos estragados nas ruas e mercados do distrito, por não serem conservados, comercializados ou consumidos em tempo hábil, entre outros fatores que contribuem para o baixo nível de desenvolvimento comunitário voltado para SAN e para a renda das famílias dos produtores. As perdas pós-colheita são caracterizadas pela inviabilidade do alimento para consumo devido à presença de lesões mecânicas, patogênicas ou fisiológicas que alteram suas propriedades físicas, químicas, microbiológicas ou organolépticas. As perdas e percas pós-colheita de produtos são muito significativos em todo o mundo, mas variam significativamente de acordo com os produtos, cultivares e/ou variedades, época do ano, áreas de produção e sistemas de manejo adotados. Ambas podem ocorrer durante todas as fases da cadeia de abastecimento e manuseamento, começando na colheita, durante o transporte para os frigoríficos ou diretamente para os mercados, triagem, padronização e triagem, armazenamento, comercialização, processamento e, em casa, antes ou depois da preparação. Ou seja, as perdas pós-colheita ocorrem ao longo de toda a cadeia de abastecimento, desde a colheita até todas as fases pós-colheita que antecedem o consumo. **** This scientific article is a literature review whose theme is: Reduction of food losses/losses in tubers through conservation mechanisms. The objective of this field work is to know the estimates, causes, impacts and mechanisms for the re-education of waste and post-harvest losses of cassava and sweet potato in Murrupula and through which the elaboration of the Final Work of the Post-Graduate Course is carried out. -Graduation in GPD. The research will take place in Murrupula district, covering a period from 2019 to 2022, in Nampula province. This period was chosen because the last few years were the most laborious, since the occurrence of great productivity and production of cassava and sweet potatoes was recorded and at the same time enormous amounts of spoiled products were verified in the streets and markets of the district, for not to be conserved, commercialized or consumed in a timely manner, among other factors that contribute to the low level of community development focused on FNS and the income of the producers\u27 families. Post-harvest losses are characterized by the unfeasibility of food for consumption due to the presence of mechanical, pathogenic or physiological injuries that alter its physical, chemical, microbiological or organoleptic properties. Post-harvest loss and waste of products are very significant all over the world, but they vary significantly according to the products, cultivars and/or varieties, time of year, production areas and handling systems adopted. Both can occur during all stages of the supply and handling chain, starting at harvest, during transport to packing-houses or directly to markets, sorting, standardization and sorting, storage, marketing, processing and, at home, before or after preparation. That is, post-harvest losses occur throughout the supply chain, from harvest through all post-harvest stages that precede consumption.

    Impacto da Ingerência Sociopolítica em Moçambique: Kuchitika kwa Zowonjezera za Sociopolitical ku Mozambique

    No full text
    Mozambique, due to its strategic position in the Southern African region and its fragile socioeconomic conditions, has become a significant target of sociopolitical interference by developed countries. These countries, through various forms of intervention, have directly influenced Mozambique’s political and economic landscape. Foreign aid, often conditioned on political and economic reforms, aimed to promote development and good governance. However, this assistance also brought about internal challenges and tensions. The objective of this article is to analyze the impact of sociopolitical interference by developed countries in Mozambique and assess how these interventions have shaped the country’s socioeconomic reality. The study used a qualitative approach, including exploratory and applied research, with data collection techniques such as bibliographic analysis and interviews. The results show that although interference aimed to improve governance and promote reforms, it often exacerbated existing problems and created new tensions. Sanctions and aid conditionality’s contributed to an economic crisis that directly affected the population. The study suggests a need to reassess the approach of developed countries to ensure that assistance is effective and sensitive to local realities. Moçambique, devido à sua posição estratégica na região Austral da África e às suas condições socioeconômicas frágeis, tornou-se alvo significativo da ingerência sociopolítica dos países desenvolvidos. Esses países, através de várias formas de intervenção, influenciaram diretamente o cenário político e econômico moçambicano. A ajuda externa, frequentemente condicionada a reformas políticas e econômicas, visava promover o desenvolvimento e a boa governança. No entanto, essa assistência também trouxe desafios e tensões internas. O objetivo deste artigo é analisar o impacto da ingerência sociopolítica de atores não nacionais em Moçambique e avaliar como essas intervenções moldaram a realidade socioeconômica do país. O estudo utilizou uma abordagem qualitativa, incluindo pesquisa exploratória e aplicada, com técnicas de coleta de dados como análise bibliográfica, documental e entrevistas. Os resultados evidenciam que a ingerência, enquanto visava melhorar a governança e promover reformas, muitas vezes exacerbava problemas existentes e criava novas tensões. As sanções e condicionantes da ajuda contribuíram para uma crise econômica que afetou diretamente a população. O estudo sugere uma necessidade de reavaliar a abordagem dos países desenvolvidos para garantir que a assistência seja eficaz e sensível às realidades locais. **** Mozambique, chifukwa cha malo ake okhudzika pa dziko la Africa m’mwera komanso chifukwa cha zinthu zake zolephera za chuma, zidakhala malo otembenuzidwako ndikulimbikitsidwa ndi mayiko akulu. Mayiko awa, pogwiritsa ntchito njira zosiyanasiyana, adakhudza mwachindunji pa mphamvu ya zamakono ndi chuma cha ku Mozambique. Thandizo la kunja, limene nthawi zambiri limakhala losungidwa ndi malamulo a chuma ndi zachikhalidwe, limakhala ndi cholinga chothandiza chitukuko komanso kulimbikitsa boma labwino. Komabe, thandizo limeneli lidabweretsa mavuto ndi zovuta zakunja. Cholinga cha nkhaniyi ndikuphatikiza kuonetsetsa impact ya kulimbikitsidwa kwa mayiko akulu pa Mozambique ndikuwona momwe zopindulitsa izi zasandutsa zinthu za chuma mu dziko. Pafupifupi, chiwerengero cha zomwe zidapezeke zikuwonetsa kuti kulimbikitsidwa kumeneku, zomwe zimakhala zothandiza kwa kuwonjezeka kwa ntchito ya boma komanso kuchita mafanikiso, nthawi zambiri kumawonjezera mavuto omwe akukhala m’dziko ndi kumathandiza kuwonjezera ziphuphu. Kufunika kwachuma kwakukulu kumachitira chitsanzo chango chogulitsa kuuluka pa nthawi zothandizira

    A pertinência da Didáctica da Filosofia no ensino médio em Angola e os novos paradigmas de avaliação

    Full text link
    O presente tema em análise surge dos resultados do trabalho de tese de Doutoramento em Educação apresentado na Universidad de Desarrolo Sustentable (UDS) em 2024, onde realizamos estudos comparados entre os critérios de avaliação em Filosofia numa Escola pública e numa Escola de orientação religiosa católica. Os resultados da pesquisa, justificam o presente artigo, porque percebeu-se que ainda é insuficiente o uso dos métodos e critérios de avaliação actualizados. Não obstante a realidade encontrada, sendo a didactica à Filosofia uma área de interesse actual e pessoal, alinhando a questão de Michel Tozzi, “será que filosoficamente é possível realizar a investigação das ciências da educação no campo da didáctica da filosofia? Pode se fazer uma investigação em didáctica da filosofia que não seja, ela mesma filosófica? A nossa resposta é positiva, na medida em que a Filosofia não se fecha no hiperunâneo. Ela também se aplica nas ciências da Educação. Assim, procuramos apresentar uma sugestao filo-pedagógica de como melhorar a didáctica da filosofia no ensino médio em Angola, que vise sair da transcendência do pensamento filosófico para a imanência do ensino de Filosofia. Assim, compreender a importância do estudo da didáctica da Filosofia aos professores desta disciplina no ensino médio, é o principal objectivo

    SHONENGLISH: DUAS LÍNGUAS, DOIS POVOS, UMA REALIDADE MOÇAMBICANA

    Full text link
    A abordagem do “Shonenglish” no contexto moçambicano tem sido feita em campos específicos. Nesta pesquisa pretendemos abordar a questão do Shonenglish no ensino bilíngue na província de Manica. O objectivo do estudo é analisar a dinâmica sociolinguística dessa variedade linguística. Baseando-se no ensino bilíngue em Moçambique, o nosso campo de estudo abrange uma variedade de áreas interdisciplinares como sociolinguístico e histórico do país. O procedimento metodológico foi qualitativo com a análise bibliográfica recém-publicada e a descrição de factos reais dos falantes dessa variante. Por meio da análise dos autores Nhatuve (2023), Fang (2022), Nhatuve e Machava (2021), defendem que o ensino bilíngue tem sido crítico a um fenómeno de comprometimento dos fazedores da lei, professores, alunos e sociedade civil que estejam envolvidos na esfera educacional. Salientar que, todo processo precisa ser acompanhado por uma monitoria das actividades em curso no âmbito da sua implementação. Contudo, algumas recomendações incluem, promover o multilinguismo equitativo e incorporar o Shonenglish na educação. É crucial oferecer treinamento adequado aos professores, para que possam efectivamente expandir o ensino bilíngue e o Shonenglish na sala de aula. Além disso, promover o diálogo e a colaboração entre educadores, engajamento comunitário e especialistas em linguística é fundamental para promover o desenvolvimento contínuo de abordagens pedagógicas inclusivas e culturalmente sensíveis. Esse tipo de colaboração pode ter um impacto significativo no sucesso e na sustentabilidade das iniciativas de ensino bilíngue

    SUMÁRIO

    Full text link
    SUMÁRI

    579

    full texts

    1,125

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Revistas da Unilab (Univ. da Integração Internacional da Lusofonia Afro-Brasileira)
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇