Journal of Social Sciences - Kabul University
Not a member yet
244 research outputs found
Sort by
د فقهي قواعدو او اسلامي اقتصادي اصولو له نظره د افغانستان د طبیعي زیرمو اداره
The methodology of this research adopts a qualitative approach, combining both doctrinal and empirical analysis. Initially, a comprehensive review of Islamic jurisprudence (fiqh) related to natural resources is conducted, focusing on classical and contemporary interpretations of Sharia principles concerning ownership, conservation, and distribution. Relevant Islamic legal texts, including the Qur’an, Hadith, and scholarly works from various Islamic schools of thought, are analyzed to identify the guidelines governing resource management. Furthermore, the research explores case studies of Islamic finance applications such as Mudarabah, Musharakah, and waqf in managing natural resources. Empirical data is gathered through literature review, reports, and case studies on Afghanistan’s resource management practices. Finally, a comparative analysis is carried out to assess how Islamic finance methods can be applied to Afghanistan\u27s specific context, ensuring equitable distribution and sustainability of natural resources. The methodology provides a holistic view of both theoretical principles and practical solutions.د دې څېړنې هدف د اسلامي اصولو پربنسټ د طبیعي زېرمو د ساتنې او پراختیا لپاره ستراتیژۍ جوړول دي. د څېړنې په پایله کې څرګنده شوه، چې شریعت د طبیعي زېرمو د عادلانه وېش، ساتنې او د اسراف مخنیوي لپاره ځانګړې لارې چارې لري. د اسلامي فقهې د اصولو پر بنسټ، د طبیعي سرچینو ساتنه باید د ټولنې په ګټه وي او د اسلامي تمویل سیستم لکه مضاربت، مشارکت او وقف د دې اهدافو د ترلاسه کولو لپاره ګټور دي، د چاپېریال ساتنې لپاره باید د ټکنالوژۍ کارول پراخه شي او د دولت د مسوولیت پاملرنه دې ته واړول شي، چې د طبیعي زېرمو ساتنه د شریعت مطابق قانوني او عملي کړي. په څېړنه کې د طبیعي زیرمو د ښه مدیریت لپاره له توصیفي، مقایسوي، تحلیلي تګلارو څخه استفاده شوې ده. د دې څېړنې وړاندیزونه د شریعت د اصولو سره سم د قوانینو جوړول، د وقف او زکات سیستم د مسوولانه مدیریت لپاره پراخول او د نړۍوالې همکارۍ لپاره یو ګډ اسلامي فقهې بنسټ رامنځ ته، چې پر بنسټ یې د طبیعي زیرمو مسوولانه مدیریت ته لاره هواره شي.د دې څېړنې هدف د اسلامي اصولو پربنسټ د طبیعي زېرمو د ساتنې او پراختیا لپاره ستراتیژۍ جوړول دي. د څېړنې په پایله کې څرګنده شوه، چې شریعت د طبیعي زېرمو د عادلانه وېش، ساتنې او د اسراف مخنیوي لپاره ځانګړې لارې چارې لري. د اسلامي فقهې د اصولو پر بنسټ، د طبیعي سرچینو ساتنه باید د ټولنې په ګټه وي او د اسلامي تمویل سیستم لکه مضاربت، مشارکت او وقف د دې اهدافو د ترلاسه کولو لپاره ګټور دي، د چاپېریال ساتنې لپاره باید د ټکنالوژۍ کارول پراخه شي او د دولت د مسوولیت پاملرنه دې ته واړول شي، چې د طبیعي زېرمو ساتنه د شریعت مطابق قانوني او عملي کړي. په څېړنه کې د طبیعي زیرمو د ښه مدیریت لپاره له توصیفي، مقایسوي، تحلیلي تګلارو څخه استفاده شوې ده. د دې څېړنې وړاندیزونه د شریعت د اصولو سره سم د قوانینو جوړول، د وقف او زکات سیستم د مسوولانه مدیریت لپاره پراخول او د نړۍوالې همکارۍ لپاره یو ګډ اسلامي فقهې بنسټ رامنځ ته، چې پر بنسټ یې د طبیعي زیرمو مسوولانه مدیریت ته لاره هواره شي
چالشها و فرصتهای فعالیتهای تشبثات کوچک و متوسط در شهر کابل
The activities of small and medium enterprises in the city of Kabul are facing many obstacles and problems that have made their development process slow. These challenges include lack of financial resources, management problems, capacity building, insecurity, administrative corruption, and other problems that have a negative impact on the development and expansion of small and medium enterprises. Are still, despite these problems, the potential investment opportunities in the field of agriculture, food industry, construction material production industry, health, education and technology can be mentioned here? Therefore, paying attention to this sector in meeting the internal needs of the country and its direct effects on the income of the country\u27s nationals and in the same way on the national income of the country, which ultimately affects the increase in GDP and causes job creation and unemployment prevention. Paying attention to small and medium enterprises in Afghanistan, especially in Kabul city, is of particular importance because 80% of commercial activities and 50% of gross domestic revenue are obtained from this degree and it has provided good sources of work for 75% of people in the society.فعالیتهای تشبثات کوچک و متوسط در شهر کابل با موانع و مشکلات عدیدهیی روبهرو هستند که روند توسعهی آنها را به کندی مواجه ساخته که این چالشها شامل کمبود منابع مالی، مشکلات مدیریتی، ارتقای ظرفیت، ناامنی فساد اداری و سایر مشکلات میباشد که روی توسعه و انکشاف تشبثات کوچک و متوسط تأثیر منفی گذاشته اند. همچنان با وجود این مشکلات فرصتهای باالقوهی سرمایهگذاری در عرصهی زراعت، صنعت مواد غذایی، صنعت تولید مواد ساختمانی، صحت، تعلیم و تربیه و تکنالوژی را میتوان در اینجا یادآوری کرد. بناءً، توجه به این سکتور در رفع نیازمندیهای داخلی کشور و تأثیرات مستقیم آن بالای عواید اتباع کشور و از همینطریق بالای عاید ملی کشور که در نهایت در افزایش GDP تأثیر وارد کرده و باعث خلق کار و جلوگیری از بیکاری میگردد. توجه به تشبثات کوچک و متوسط در افغانستان بهخصوص در شهر کابل از اهمیت خاصی برخوردار است؛ زیرا 80% فعالیتهای تجارتی و 50% عواید ناخالص داخلی از این مدرک بهدست میاید و منابع خوبی کاریرا برای 75% اشخاص افراد جامعه مهیا ساخته است.فعالیتهای تشبثات کوچک و متوسط در شهر کابل با موانع و مشکلات عدیدهیی روبهرو هستند که روند توسعهی آنها را به کندی مواجه ساخته که این چالشها شامل کمبود منابع مالی، مشکلات مدیریتی، ارتقای ظرفیت، ناامنی فساد اداری و سایر مشکلات میباشد که روی توسعه و انکشاف تشبثات کوچک و متوسط تأثیر منفی گذاشته اند. همچنان با وجود این مشکلات فرصتهای باالقوهی سرمایهگذاری در عرصهی زراعت، صنعت مواد غذایی، صنعت تولید مواد ساختمانی، صحت، تعلیم و تربیه و تکنالوژی را میتوان در اینجا یادآوری کرد. بناءً، توجه به این سکتور در رفع نیازمندیهای داخلی کشور و تأثیرات مستقیم آن بالای عواید اتباع کشور و از همینطریق بالای عاید ملی کشور که در نهایت در افزایش GDP تأثیر وارد کرده و باعث خلق کار و جلوگیری از بیکاری میگردد. توجه به تشبثات کوچک و متوسط در افغانستان بهخصوص در شهر کابل از اهمیت خاصی برخوردار است؛ زیرا 80% فعالیتهای تجارتی و 50% عواید ناخالص داخلی از این مدرک بهدست میاید و منابع خوبی کاریرا برای 75% اشخاص افراد جامعه مهیا ساخته است
تفحصی بر اخلاق کاری و چگونگی تأثیر آن بر تعهد سازمانی
Ethics constitute a set of principles and values that help individuals determine whether an action is good or bad. Work ethic refers to a set of accepted moral behaviors and responses established by organizations to foster the most favorable social relations among their members while fulfilling their duties. Organizational commitment is an attitude that reflects an individual’s sense of dependence on and belonging to an organization. It is a psychological state that encompasses a sense of desire, necessity, and obligation to remain in an organization. This review aims to examine the role of work ethic in organizational commitment. To gather the necessary data, books, journals, and scientific articles were analyzed. The findings indicate that work ethic legitimizes managerial actions, strengthens organizational culture cohesion and balance, enhances trust among employees, improves product quality, and has a positive impact on organizational commitment.اخلاق مجموعه معیارها و ارزش های هســتند که در روشــنایی آ ن می توان راجع به خوب و یا بد بودن یک عمل قضــاوت نموده. اخلاق کاری مجموعه ی ازکنش ها و واکنش های اخلاقی پذیرفته شــده که از ســوی ســازمان ها مقررمیشــود تامطلوب ترین روابط اجتماعی ممکن را برای اعضـــای خود در اجرای وظـایف شـــغلی فراهم آورد. تعهـد ســـازمـانی نوعی نگرش، احسـاس وابسـتگی و تعلق خاطر به سـازمان اسـت. تعهد سـازمانی حالتی روانی اسـت که بیانگر نوعی تمایل، نیاز و الازام به ادامه اشغال در یک سازمان است.هدف اصلی این تحقیق، تبیین نقش اخلاق کاری بر تعهد سازمانی در سازمان ها اســـت. مقـالـه ی حـاضر یـک تحقیق کتـابخـانـه یی بوده کـه بـا اســـتفـاده از کتـاب هـا، مجله ها و مقـالـه هـای علمی معلومـات گرد آوری گردیده اسـت. یافته های این مقاله نشـان داده اسـت که اخلاق کاری مو جب مشروعیت اقدامات مدیریتی شـده،انسـجام و تعادل فرهنگ سـازمانی را تقویت میکند، اعتمادبین افراد را بهبود می بخشـد و سـبب بهبود کیفیت محصو لات شده و بر تعهد سازمانی نقش مثبت دارد.اخلاق مجموعه معیارها و ارزش های هســتند که در روشــنایی آ ن می توان راجع به خوب و یا بد بودن یک عمل قضــاوت نموده. اخلاق کاری مجموعه ی ازکنش ها و واکنش های اخلاقی پذیرفته شــده که از ســوی ســازمان هامقرر میشــود تامطلوب ترین روابط اجتماعی ممکن را برای اعضـــای خود در اجرای وظـایف شـــغلی فراهم آورد. تعهـد ســـازمـانی نوعی نگرش، احسـاس وابسـتگی و تعلق خاطر به سـازمان اسـت. تعهد سـازمانی حالتی روانی اسـت که بیانگر نوعی تمایل، نیاز و الازام به ادامه اشغال در یک سازمان است.هدف اصلی این تحقیق، تبیین نقش اخلاق کاری بر تعهد سازمانی در سازمان ها اســـت. مقـالـه ی حـاضر یـک تحقیق کتـابخـانـه یی بوده کـه بـا اســـتفـاده از کتـاب هـا، مجله ها و مقـالـه هـای علمی معلومـات گرد آوری گردیده اسـت. یافته های این مقاله نشـان داده اسـت که اخلاق کاری مو جب مشروعیت اقدامات مدیریتی شـده،انسـجام و تعادل فرهنگ سـازمانی را تقویت میکند، اعتمادبین افراد را بهبود می بخشـد و سـبب بهبود کیفیت محصو لات شده و بر تعهد سازمانی نقش مثبت دارد
صبر و نقش آن در زندگی انسان
Patience is one of the fundamental moral values in Islam and carries significant advantages. This article explores the role of patience in human life. It begins with a definition of patience, followed by an analysis of its value as emphasized in Quranic verses and the Sunnah of the Prophet (SAWS). The study also presents perspectives from modern Islamic scholars. The discussion covers various aspects of patience, including its types, degrees, benefits, and its influence on daily life. Furthermore, the article highlights instances of patience in the lives of Allah’s prophets as exemplary models for believers. صبر یکی از ارزشهای والای اخلاقی بوده و از مزایای منحصر به فرد خود برخوردار است، خواستم تا پیرامون این فضیلت اخلاقی مقالهی کوچکی را تحت عنوان ( صبر و نقش آن در زندگی انسان ) به رشتهی تحریر درآورم، نخست از همه به تعریف لغوی و اصطلاحی صبر و بعد به فضیلت و برتری صبر از دیدگاه قرآن و سنت، نظریات سلف صالح امت و علمای معاصر اسلامی، اقسام صبر، فوائد صبر، مراتب صبر، اشکال صبر، موانع آراسته شدن به ارزش اخلاقی صبر، وسایل مشخص و معین جهت کسب و فراگیری ارزش اخلاقی صبر، نمونه ای از صبر پیامبران علیهم الصلاة والسلام، سلف صالح امت و سائر مسلمین رحمةُ الله علیهم اجمعین پرداختم و در اخیر جهت حسن اختتام به تحریر یافتهها، مناقشه، نتیجه گیری و ذکر مآخذ به مقالهی هذا نقطهی پایان دادم. صبر یکی از ارزشهای والای اخلاقی بوده و از مزایای منحصر به فرد خود برخوردار است، خواستم تا پیرامون این فضیلت اخلاقی مقالهی کوچکی را تحت عنوان ( صبر و نقش آن در زندگی انسان ) به رشتهی تحریر درآورم، نخست از همه به تعریف لغوی و اصطلاحی صبر و بعد به فضیلت و برتری صبر از دیدگاه قرآن و سنت، نظریات سلف صالح امت و علمای معاصر اسلامی، اقسام صبر، فوائد صبر، مراتب صبر، اشکال صبر، موانع آراسته شدن به ارزش اخلاقی صبر، وسایل مشخص و معین جهت کسب و فراگیری ارزش اخلاقی صبر، نمونه ای از صبر پیامبران علیهم الصلاة والسلام، سلف صالح امت و سائر مسلمین رحمةُ الله علیهم اجمعین پرداختم و در اخیر جهت حسن اختتام به تحریر یافتهها، مناقشه، نتیجه گیری و ذکر مآخذ به مقالهی هذا نقطهی پایان دادم
اصول مکتب ادبی رئالیسم در ترازوی نقد
Realism is one of the most significant literary and philosophical movements, influencing a wide range of contemporary Western intellectual schools. Its impact extends deeply into the Islamic world, shaping modern literature and philosophical thought. This raises key questions: What are the fundamental principles of realism? Why has it gained prominence among contemporary writers and philosophers in the Islamic world? How does this influence manifest in literary and philosophical works? While numerous studies have explored realism, many fail to consider its reception from an Islamic perspective. This study aims to bridge that gap by critically examining the core concepts of realism, including its historical development, defining characteristics, and the various subgenres it encompasses, such as magical realism, social realism, socialist realism, naturalistic realism, critical realism, and psychological realism. Additionally, the research discusses the leading figures of realism across different cultures, summarizing their key ideas and literary contributions. The study concludes by evaluating realism through the lens of Islamic teachings, referencing the Quran and other Islamic sources to offer a balanced critique of its philosophical and artistic foundations.عمدهترین مسایلی که این مقاله بدان پرداخته عبارتند از؛ بیان تعاریفی که از رئالیسم داده شده است، چیستی و چونی رئالیسم، بحث روی چگونگی و عوامل به میان آمدن آن، معرفی انواع رئالیسم ادبی، مانند: رئالیسم جادویی، رئالیسم اجتماعی، رئالیسم سوسیالیستی، رئالیسم طبیعتگرا، رئالیسم انتقادی و رئالیسم روانشناختی. در قسمت دیگری پیرامون مهمترین شخصیتهای تأثیرگذار و پایهگذار رئالیسم در کشورهای مختلف جهان تحقیق صورت گرفته است. در پارهیی از این نوشته خلاصه افکار و عقاید مکتب رئالیسم با تفکیک انواع آن بهطور نقطهوار بیان شده است. چنانکه در مبحثی پیرامون ویژگیهای عمدهی این مکتب بحث صورت گرفته و در بخشی هم حوزههای انتشار آن ذکر شده است. عمدهترین پایهگذاران رئالیسم در سطح جهان با ذکر نام اثر ادبی وکشورهای شان یاد شده است. در اخیر مکتب ادبی رئالیسم را در روشنی آموزهها و ارزشهای اسلامی مورد نقد و ارزیابی قرار دادهایم و برای اثبات مدعای خویش به ذکر آیات قرآن و دیگر منابع اسلامی نیز متوسل شدهایم.عمدهترین مسایلی که این مقاله بدان پرداخته عبارتند از؛ بیان تعاریفی که از رئالیسم داده شده است، چیستی و چونی رئالیسم، بحث روی چگونگی و عوامل به میان آمدن آن، معرفی انواع رئالیسم ادبی، مانند: رئالیسم جادویی، رئالیسم اجتماعی، رئالیسم سوسیالیستی، رئالیسم طبیعتگرا، رئالیسم انتقادی و رئالیسم روان شناختی. درقسمت دیگری پیرامون مهمترین شخصیتهای تأثیرگذار و پایهگذار رئالیسم در کشورهای مختلف جهان تحقیق صورت گرفته است. در پارهیی از این نوشته خلاصه افکار و عقاید مکتب رئالیسم با تفکیک انواع آن به طور نقطه وار بیان شده است. چنان که در مبحثی پیرامون ویژگیهای عمدهی این مکتب بحث صورت گرفته و در بخشی هم حوزههای انتشار آن ذکر شده است. عمدهترین پایهگذاران رئالیسم در سطح جهان با ذکر نام اثر ادبی وکشورهای شان یاد شده است. در اخیر مکتب ادبی رئالیسم را در روشنی آموزهها و ارزشهای اسلامی مورد نقد و ارزیابی قرار دادهایم و برای اثبات مدعای خویش به ذکر آیات قرآن و دیگر منابع اسلامی نیز متوسل شدهایم
تأثیر کوید ۱۹ بر مؤسسات مالی (بانکها)
Corona virus is a challenge that has caused health, social and economic problems all over the world. Due to the spread of this virus, the economic activities of businesses were closed in a large number of countries and created an economic recession in the majority of countries. In addition, the banking industry, like other sectors, was affected by the spread of the corona virus, and banks were forced to adopt new policies to reduce the effects of this virus. Uncertainty caused by the corona virus has systematically exposed banks to a variety of risks such as: loan risk, market risk, liquidity risk, operational risk and other banking risks. In Afghanistan also, the quarantine and holidays by the corona virus caused a decrease in bank transactions, an increase in operational costs, a decrease in bank income and a decrease in bank profitability.ویروس کرونا چالشی است که باعث مشکلات متعددی صحی، اجتماعی و اقتصادی در سراسر جهان شده است که بهدلیل شیوع این ویروس فعالیتهای اقتصادی کسب وکار در تعدادی از کشورها تعطیل گردید و رکود اقتصادی را در اکثریت کشورها ایجاد کرد. علاوه برآن صنعت بانکداری نیز مانند سایر بخشها تحت تأثیر شیوع ویروس کرونا قرار گرفت و بانکها مجبور به اتخاذ سیاستهای جدید برای کاستن اثرات این ویروس شدند. شرایط عدم اطمینان ناشی از ویروس کرونا، بانکها را بهصورت سیستماتیک با انواع خطرات از قبیل: خطر قرضه، خطر بازار، خطر نقدینگی، خطرعملیاتی و سایر خطرات بانکی مواجه ساخت.که در افغانستان هم قرنطین و تعطیلات ناشی از ویروس کرونا باعث کاهش معاملات بانکی، افزایش هزینههای عملیاتی، کاهش درآمدهای بانکی وکاهش سودآوری بانکی گردید.ویروس کرونا چالشی است که باعث مشکلات متعددی صحی، اجتماعی و اقتصادی در سراسر جهان شده است که بهدلیل شیوع این ویروس فعالیتهای اقتصادی کسب وکار در تعدادی از کشورها تعطیل گردید و رکود اقتصادی را در اکثریت کشورها ایجاد کرد. علاوه برآن صنعت بانکداری نیز مانند سایر بخشها تحت تأثیر شیوع ویروس کرونا قرار گرفت و بانکها مجبور به اتخاذ سیاستهای جدید برای کاستن اثرات این ویروس شدند. شرایط عدم اطمینان ناشی از ویروس کرونا، بانکها را بهصورت سیستماتیک با انواع خطرات از قبیل: خطر قرضه، خطر بازار، خطر نقدینگی، خطرعملیاتی و سایر خطرات بانکی مواجه ساخت.که در افغانستان هم قرنطین و تعطیلات ناشی از ویروس کرونا باعث کاهش معاملات بانکی، افزایش هزینههای عملیاتی، کاهش درآمدهای بانکی وکاهش سودآوری بانکی گردید
جایگاه تحقیقات علمی در پوهنتونها و نقش آن در بهبود کیفیت تحصیلات عالی
Scientific research is the paramount gauge for effecting change and transformation within educational institutions, forming the bedrock for establishing academic standing and scientific prowess. As the scope of science continues to expand in the contemporary world, innovative methods emerge to enrich global scientific contributions, with qualitative research being a noteworthy avenue. Humans, driven by their scientific understanding, dive into the facets of human life, encompassing technology, information, attitudes, and trends, conducting thorough analyses to unveil objective and scientifically substantiated phenomena. Consequently, this study examines the fundamental concepts of universities and their inherent societal significance, emphasizing the importance of scientific research within academic settings. The overarching findings underscore the pivotal role of scientific research within academic settings, elucidate the guiding principles and criteria of scientific inquiry, and underscore its substantial contribution to steering society toward social, cultural, and economic stability. Employing an analytical-descriptive methodology, this article draws upon reliable national and international sources, offering a pragmatic examination grounded in societal realities.تحقیقات علمی، مهمترین شاخصه جهت تغییر و تحول در مراکز آموزشی است که زمینه را برای تثبیت جایگاه و قدرت علمی در نهادهای اکادمیک مهیا میسازد. با گسترش دامنهی علوم در جهان معاصر، روزنههای تازهای جهت غنیسازی تولیدات علمی در جهان شکل گرفت که تحقیقات معیاری یکی از آن است. انسانها با فهم علمی شان، ابعاد زندگی بشر را در فنآوری، اطلاعات، نگرشها و گرایشها به تحقیق گرفته و حقایق را بهگونه سالم تحلیل کردهاند، تا چهره عینی و علمی پدیدهها با معیارهای قابل پذیرش، معرفی و رونمایی شود. بناً اهمیت این تحقیق در آن است تا مفهوم و مکلفیت وجودی پوهنتونها را شناسایی و ارزش آن را با شاخصههای تأثیرگذار در جامعه به مطالعه گیرد. برآیند و نتایج کلی این تحقیق، متمرکز بر اهمیت تحقیقات علمی در محیطهای اکادمیک، شناسایی اصول و معیارهای تحقیقهای علمی و سهم تحقیقات علمی در جهتدهی جامعه بهسوی ثبات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. این مقاله با روش تحلیلیتوصیفی با استناد از منابع معتبر ملی و بینالمللی سازمانیافته و بهگونه کاربردی در جامعه تحلیل و بررسی میشود.تحقیقات علمی، مهمترین شاخصه جهت تغییر و تحول در مراکز آموزشی است که زمینه را برای تثبیت جایگاه و قدرت علمی در نهادهای اکادمیک مهیا میسازد. با گسترش دامنهی علوم در جهان معاصر، روزنههای تازهای جهت غنیسازی تولیدات علمی در جهان شکل گرفت که تحقیقات معیاری یکی از آن است. انسانها با فهم علمی شان، ابعاد زندگی بشر را در فنآوری، اطلاعات، نگرشها و گرایشها به تحقیق گرفته و حقایق را بهگونه سالم تحلیل کردهاند، تا چهره عینی و علمی پدیدهها با معیارهای قابل پذیرش، معرفی و رونمایی شود. بناً اهمیت این تحقیق در آن است تا مفهوم و مکلفیت وجودی پوهنتونها را شناسایی و ارزش آن را با شاخصههای تأثیرگذار در جامعه به مطالعه گیرد. برآیند و نتایج کلی این تحقیق، متمرکز بر اهمیت تحقیقات علمی در محیطهای اکادمیک، شناسایی اصول و معیارهای تحقیقهای علمی و سهم تحقیقات علمی در جهتدهی جامعه بهسوی ثبات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی است. این مقاله با روش تحلیلیتوصیفی با استناد از منابع معتبر ملی و بینالمللی سازمانیافته و بهگونه کاربردی در جامعه تحلیل و بررسی میشود
تأثیر تکیه واژگانی بر رفع ابهام معنا در زبان اسپانیایی
Se llama acentuación a la fuerza mayor que se le da a determinada silaba dentro de una palabra, diferenciándola así de las demás por su alta duración, intensidad y tono. Existen tres clases de acentos: gráfico, prosódico y diacrítico. En español las palabras agudas son las que se acentúan gráficamente en la última silaba; la mayoría de las palabras que manejamos en este idioma son graves o llanas, es decir, las acentuadas en la penúltima silaba; y, por último, son esdrújulas, las que llevan la tilde en la antepenúltima silaba. A veces se llama sobresdrújulas a las palabras cuya silaba tónica es la anterior a la antepenúltima. En realidad, se trata de una variante de las esdrújulas, y siempre son formas verbales a las que se adhieren los pronombres átonos. Todas las palabras esdrújulas y sobresdrújulas sin excepción llevan acento prosódico.
Palabras Clave: Acentuación, Agudas, Entonación, Esdrújulas, Llanas, Tilde.این مقاله به بررسی ویژگیهای فراقطعی، لحن و تأکید در زبان اسپانیایی میپردازد که در چارچوب قواعد عروضی و املایی مطرح میشوند، و نشان میدهد چگونه واژهها با تغییر تأکید در هجاهایشان میتوانند معنی متفاوتی پیدا کنند. تأکید به نیرویی اطلاق میشود که بر یک هجای خاص در کلمه وارد میشود و بهدلیل مدت، شدت و لحن آن، از سایر هجاها متمایز میگردد. در زبان اسپانیایی، سه نوع تأکید بر هجا وجود دارد: گرافیکی، عروضی و دیاکریتیک. کلمات با تأکید شدید یا حاد (agudas) آنهایی هستند که بر هجای پایانی تأکید گرافیکی دارند. با اینحال، بیشتر واژههای زبان اسپانیایی کلمات ساده (llanas) هستند که تأکید بر هجای ماقبل آخر دارند. بیشتر این کلمات بدون تأکید گرافیکی تلفظ میشوند، هرچند شماری از آنها تأکید گرافیکی دارند. نوع سوم، کلمات (esdrújulas) هستند که تأکید آنها بر هجای سوم از آخر است و همواره با تأکید گرافیکی همراهاند. همچنین، تعداد محدودی از واژهها با عنوان (sobresdrújulas) وجود دارند که تأکید آنها بر هجای چهارم از آخر قرار دارد. در زبان اسپانیایی، برخی کلمات که از افعال مشتق میشوند، از نظر نوشتاری مشابهاند، اما تفاوت در جایگاه تأکید میتواند موجب تغییر معنای آنها شود.این مقاله به بررسی ویژگیهای فراقطعی، لحن و تأکید در زبان اسپانیایی میپردازد که در چارچوب قواعد عروضی و املایی مطرح میشوند، و نشان میدهد چگونه واژهها با تغییر تأکید در هجاهایشان میتوانند معنی متفاوتی پیدا کنند. تأکید به نیرویی اطلاق میشود که بر یک هجای خاص در کلمه وارد میشود و بهدلیل مدت، شدت و لحن آن، از سایر هجاها متمایز میگردد. در زبان اسپانیایی، سه نوع تأکید بر هجا وجود دارد: گرافیکی، عروضی و دیاکریتیک. کلمات با تأکید شدید یا حاد (agudas) آنهایی هستند که بر هجای پایانی تأکید گرافیکی دارند. با اینحال، بیشتر واژههای زبان اسپانیایی کلمات ساده (llanas) هستند که تأکید بر هجای ماقبل آخر دارند. بیشتر این کلمات بدون تأکید گرافیکی تلفظ میشوند، هرچند شماری از آنها تأکید گرافیکی دارند. نوع سوم، کلمات (esdrújulas) هستند که تأکید آنها بر هجای سوم از آخر است و همواره با تأکید گرافیکی همراهاند. همچنین، تعداد محدودی از واژهها با عنوان (sobresdrújulas) وجود دارند که تأکید آنها بر هجای چهارم از آخر قرار دارد. در زبان اسپانیایی، برخی کلمات که از افعال مشتق میشوند، از نظر نوشتاری مشابهاند، اما تفاوت در جایگاه تأکید میتواند موجب تغییر معنای آنها شود
بررسی مختصر تفاوتهای افعال وصلی نسبتی در زبانهای اسپانیایی و فارسی- دری
Sobre el uso de los verbos atributivos podemos decir que es uno de los puntos en donde más errores se cometen, debido sobre todo a que ser identifica al sujeto, sea permanente o accidental, atiende a la esencia del fenómeno, estar atiende a lo que se adquiere, ser da la cualidad en su permanencia imperfectiva, en cuanto estar es un verbo que da cualidad perfectiva, ser no necesita la percepción sensible, mientras estar si lo necesita y el mismo puede significar situación local, aunque también se puede usar ser. En caso del uso atributivo, el verbo ser adquiere valor predicativo en contextos en los que no introduce atributo alguno, sino que afirma la existencia o el acontecer de algo. En ellos puede sustituirse por existir, referirse a, suceder, tener lugar. Verbo estar adquiere valor predicativo en contextos en los que indica localización.در حوزهٔ زبانشناسی تطبیقی، کاربرد افعال وصلی در زبان اسپانیایی چالشهای قابل توجهی در فراگیری زبان به همراه دارد. در این بستر، دو فعل اساسی مورد توجه قرار میگیرند: ( 1.ser, 2.estar)فعل اول هویت انتولوژیکی ذاتی فاعل را بدون در نظر گرفتن بُعد زمانی تعیین نموده و بدون استناد به ورودیهای ادراکی حسی، بر وجود یا وقوع یک پدیده تأکید میکند؛ بهطوریکه در مفاهیم انتزاعی، میتوان آن را با عبارت های همچون "وجود داشتن" یا "رخ دادن" معادلسازی نمود. در مقابل، فعل دوم ویژگیهای اکتسابی ناشی از تجربهٔ حسی را انتقال داده و امکان تعیین موقعیت مکانی را فراهم میآورد، بهگونهای که توصیف جامع و کاملی از صفت مورد بررسی ارائه میدهد. در زبان فارسی-دری، یک فعل وصلی یکپارچه مفاهیم مذکور را پوشش میدهد، امری که زمینهساز تحلیلهای همزمان و تاریخی عمیق در هر دو زبان میگردد.در حوزهٔ زبانشناسی تطبیقی، کاربرد افعال وصلی در زبان اسپانیایی چالشهای قابل توجهی در فراگیری زبان به همراه دارد. در این بستر، دو فعل اساسی مورد توجه قرار میگیرند: ( 1.ser, 2.estar)فعل اول هویت انتولوژیکی ذاتی فاعل را بدون در نظر گرفتن بُعد زمانی تعیین نموده و بدون استناد به ورودیهای ادراکی حسی، بر وجود یا وقوع یک پدیده تأکید میکند؛ بهطوریکه در مفاهیم انتزاعی، میتوان آن را با عبارت های همچون "وجود داشتن" یا "رخ دادن" معادلسازی نمود. در مقابل، فعل دوم ویژگیهای اکتسابی ناشی از تجربهٔ حسی را انتقال داده و امکان تعیین موقعیت مکانی را فراهم میآورد، بهگونهای که توصیف جامع و کاملی از صفت مورد بررسی ارائه میدهد. در زبان فارسی-دری، یک فعل وصلی یکپارچه مفاهیم مذکور را پوشش میدهد، امری که زمینهساز تحلیلهای همزمان و تاریخی عمیق در هر دو زبان میگردد
میزان رضایت شغلی استادان پوهنتون بامیان
This research was conducted with the aim of investigating the prevalence of job satisfaction of Bamyan University lecturers with a descriptive method. The statistical population of this research is all the lecturers of Bamyan University, whose total number is 172, and out of them, using Cochran\u27s formula, 119 samples have been considered. To select the sample, simple and stratified random sampling methods were used. To collect required data, the job satisfaction questionnaire, which has 25 items and 5 components, were used. The data was analyzed using SPSS 24 software. The results of this research showed that among the 5 components, job satisfaction of Bamyan University lecturers in the dimension of satisfaction from job duties is high with an average of (24.4), and in other dimensions, the prevalence of job satisfaction of lecturers was found to be good and average. In general, the prevalence of job satisfaction of Bamian University lecturers has been achieved well with average (86.71).این تحقیق با هدف بررسی میزان رضایت شغلی استادان پوهنتون بامیان باروش توصیفی انجام شد. جامعه آماری این تحقیق تمام استادان پوهنتون بامیان بوده که تعداد مجموعیشان به 164 تن میرسد و از این میان با استفاده از فورمول کوکران، به تعداد 119 تن نمونه در نظر گرفته شده است. برای انتخاب نمونه از شیوه نمونگیری تصادفی ساده و طبقهای استفاده شد. داده ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه رضایت شغلی که دارای 25 گویه و 5 مؤلفه میباشد جمعآوری گردیده است. دادههای گردآوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که درمیان 5 مؤلفه، رضایت شغلی استادان پوهنتون بامیان در بعد رضایت از ماهیت کار در حد بالا با میانگین (24.4) میباشد و در ابعاد دیگر نیزمیزان رضایت شغلی استادان در حد خوب و متوسط بدست آمد. بصورت کلی، میزان رضایت شغلی استادان پوهنتون بامیان در حد خوب با میانگین (86.71) بدست آمده است. این تحقیق با هدف بررسی میزان رضایت شغلی استادان پوهنتون بامیان با روش توصیفی انجام شد. جامعه آماری این تحقیق تمام استادان پوهنتون بامیان بوده که تعداد مجموعیشان به 164 تن میرسد و از این میان با استفاده از فورمول کوکران، به تعداد 119 تن نمونه در نظر گرفته شده است. برای انتخاب نمونه از شیوه نمونگیری تصادفی ساده و طبقهای استفاده شد. داده ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامه رضایت شغلی که دارای 25 گویه و 5 مؤلفه میباشد جمعآوری گردیده است. دادههای گردآوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که درمیان 5 مؤلفه، رضایت شغلی استادان پوهنتون بامیان در بعد رضایت از ماهیت کار در حد بالا با میانگین (24.4) میباشد و در ابعاد دیگر نیز میزان رضایت شغلی استادان در حد خوب و متوسط بدست آمد. بصورت کلی، میزان رضایت شغلی استادان پوهنتون بامیان در حد خوب با میانگین (86.71) بدست آمده است.