Czasopisma Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
Not a member yet
2881 research outputs found
Sort by
Wybory edukacyjno-zawodowe uczniów/uczennic szkół ponadpodstawowych
Get PDFEducational and professional choices in the modern world are complex and take place at three/four stages of education (taking into account the 2017 reform of the education system). Young people from the higher grades of primary school (previously lower secondary school) are in the process of transitioning from the world of education to the world of work. It is a special time in this age group when a young person makes decisions that may have consequences for his or her career. The article is devoted to the educational and vocational choices of high school students while taking into account the research conducted. It refers primarily to the motives for choosing a secondary school, interests, as well as career plans. The main part of the article presents the results of research conducted among 236 high school students. The study also includes generalizations and conclusions from the research.Wybory edukacyjno-zawodowe, które podejmowane są we współczesnym świecie, charakteryzują się złożonością, gdyż odbywają się na trzech/czterech etapach edukacyjnych (z uwzględnieniem reformy systemu oświaty z 2017 r.). Młodzież już od wyższych klas szkoły podstawowej (wcześniej gimnazjum) bierze udział w procesie przejścia ze świata edukacji do świata pracy. Jest to szczególny czas w tej kategorii wiekowej, kiedy młody człowiek podejmuje decyzje, które mogą mieć konsekwencje dla jego kariery zawodowej. Artykuł jest poświęcony wyborom edukacyjno-zawodowym uczniów/uczennic szkół ponadpodstawowych, z jednoczesnym uwzględnieniem przeprowadzonych badań. Odniesiono się w nim przede wszystkim do motywów wyboru szkoły ponadpodstawowej, zainteresowań, jak i planów zawodowych młodzieży. W części właściwej artykułu zostały zaprezentowane wyniki badań przeprowadzonych wśród 236 uczniów szkół ponadpodstawowych. W opracowaniu uwzględniono również uogólnienia i wnioski z badań
The role of gender, pandemic experience and sleep quality in explaining covid-19 anxiety levels in polish university students
Get PDFOkres pandemii COVID-19 był czasem wielu zmian wymagają-cych ciągłego dostosowywania się do pojawiających się okoliczności. Szczególnie dotknęły one szkolnictwo wyższe, gdyż środowisko studenckie zmagało się z trudnościami w przystosowaniu się do całkiem nowej formuły, tj. nauczania zdalnego. Nieprzewidywalność sytuacji, w jakiej znalazła się grupa młodych uczących się osób, mogła oddziaływać na ich sferę snu oraz na sposób przeżywania sytuacji pandemii, skutkując odczuwanym lękiem przed COVID-19. Celem badań było sprawdzenie, czy doświadczenia związane z pandemią COVID-19 (bycie chorym, znajomość osoby zmarłej na COVID-19, zaszczepienie się przeciwko tej chorobie albo posiadanie chorób współistniejących) oraz jakość snu studentów pozwalają wyjaśnić poziom lęku przed koronawirusem. W badaniach zastosowano polską adaptację Skali Lęku przed Koronawirusem FCV-19S, Kwestionariusz Jakości Snu Pittsburgh (PSQI) oraz ankietę w opracowaniu własnym. Do analiz włączono 121 studentów polskich uczelni (w tym 91 kobiet) w wieku 18–30 lat. Istotnymi predyktorami lęku przed COVID-19 okazały się jakość snu i płeć. Kobiety w porównaniu do mężczyzn oraz osoby z niższą jakością snu wykazywały istotnie wyższy poziom lęku. Można więc uznać, że w określaniu poziomu lęku bardziej znaczące były obecny stan psychofizyczny i płeć niż doświadczenia związane z pandemią COVID-19.The period of the COVID-19 pandemic period was a time of many changes requiring continuous adaptation to emerging circumstances. Higher education has been particularly affected by the changes, as the student community faced some difficulties in adjusting to an entirely new distance learning format. The unpredictability of the situation faced by the group of young learners may have affected their sleep sphere and their way of experiencing the pandemic situation, resulting in a perceived fear of COVID-19. The research aimed to investigate whether the experiences related to the COVID-19 pandemic (being ill or knowing someone who has died of COVID-19, being vaccinated against this disease or having coexisting diseases) and the sleep quality of students could explain the level of coronavirus anxiety. In the study, the Polish adaptation of the Fear of COVID-19 Scale (FCV-19S), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and a self-developed questionnaire were employed. The analysis included 121 Polish university students (including 91 females), aged 18–30 years. Sleep quality and gender were found as significant predictors of the COVID-19 anxiety. Women, in comparison to men, and individuals with lower sleep quality exhibited significantly higher levels of anxiety. Thus, it can be concluded that current psychophysical state and gender were more significant in determining anxiety levels than previous experience of the COVID-19 pandemic
Zapowiedź międzynarodowej konferencji naukowej pt. Współczesne problemy i wyzwania pedagogów polskich i ukraińskich w warunkach pokoju i wojny
Get PDFPoza historią mówioną. Zastosowanie wywiadów częściowo ustrukturyzowanych do badań w nakładających się dziedzinach historii, socjologii i nauk politycznych
No full textSemi-structured interviews are widely used in the social sciences and, though less common, have also found a place in the humanities, particularly in oral history methodology. At the intersection of disciplines, this technique serves not only to uncover new historical facts and deepen existing knowledge but also to offer insights into subjective interpretations. This approach is particularly valuable in studies involving communities and collectivities whose perceptions of facts or “truth” may differ from the mainstream narrative – such as populations on opposing sides of active or past conflicts. These differing perspectives can shape political narratives, often making the “objective” truth less relevant to those directly involved. Researchers, in turn, access only a fragment of history, as told through the participants’ knowledge and memories. This text examines contexts in which semi-structured interviews may prove useful for research, drawing from current and representative literature, as well as the author’s own journalistic and professional experience. It also addresses important ethical considerations in interview-based research, such as the security of interviewee data, researcher biases, the risk of invoking psychological trauma, and the need for informed consent. By citing examples of studies that have successfully employed this method, this article provides a methodological framework that can guide researchers in applying this technique to social science research with a historical focus. Ultimately, the article advocates for the broader use of semi-structured interviews in research, emphasizing that the technique can provide valuable insights and should not be dismissed as unsuitable for the humanities.Wywiady częściowo ustrukturyzowane są narzędziem wykorzystywanym z powodzeniem w naukach społecznych, a także rzadziej w humanistyce, gdzie znalazły swoje zastosowanie w metodologii historii mówionej. Na przecięciu dyscyplin tę technikę można jednak wykorzystać do badań, których celem jest nie tylko odkrycie nowych faktów historycznych i pogłębienie stanu wiedzy, ale także przyjrzenie się subiektywnym interpretacjom. Zwłaszcza badania prowadzone w społecznościach i zbiorowościach, które mogą mieć odbiegającą od przyjętego kanonu wiedzy percepcję faktów czy też „prawdy”, czego dobrym przykładem mogą być populacje znajdujące się po przeciwnych stronach aktywnych czy wygasłych konfliktów. Ich spojrzenie na fakty historyczne może być wykorzystywane do sterowania politycznymi narracjami, a także sama „obiektywna” prawda może mieć niewielkie znaczenie dla bezpośrednich uczestników wydarzeń, do których wiedzy i wspomnień sięgną badacze, którzy poznają mniejszy wycinek historii. Poniższy tekst przygląda się sytuacjom, w których wywiady częściowo ustrukturyzowane mogą okazać się przydatne dla badań, na podstawie dostępnej aktualnej i reprezentatywnej literatury poruszającej omawiane zagadnienie, jak również czerpiąc z własnych doświadczeń dziennikarskich i zawodowych autora. Tekst omawia także istotne problemy etyczne związane z przeprowadzaniem opartych na wywiadach badań, dotyczące bezpieczeństwa danych rozmówców, osobistych uprzedzeń badacza, przywoływania możliwych traum psychologicznych czy też konieczności uzyskania świadomej zgody. Artykuł przytacza przykłady badań wykorzystujących tę technikę, by pomóc w do[1]starczeniu czytelnikowi ram metodologicznych, które ułatwią stosowanie techniki w badaniach z zakresu nauk społecznych z istotnym komponentem historycznym
Józef Wybicki, the creator of the Polish anthem, among the “heroes” appreciated by the Polish Parliament in 2022
No full text14 października 2021 roku Sejm RP ogłosił rok 2022 Rokiem Józefa Rufina Wybickiego. Dlaczego w 2022 roku autor polskiego hymnu narodowego został tak szczególnie doceniony? Jest kilka powodów. Przede wszystkim 10 marca 2022 roku przypada 200. rocznica jego śmierci, a 29 września 275. rocznica jego urodzin. Po drugie, 225 lat temu Wybicki napisał słowa Pieśni Legionów Polskich we Włoszech. I po trzecie, 95 lat temu Mazurek Dąbrowskiego został oficjalnie uznany za hymn Rzeczypospolitej Polskiej. Parlament RP ma w polskim porządku prawnym określone funkcje i uprawnienia. Funkcja legislacyjna, czyli stanowienie ustaw i uchwał, pozwala na określenie podstawowych kierunków działalności państwa. Funkcja twórcza polega na bezpośrednim powoływaniu i odwoływaniu konstytucyjnych organów państwa oraz osób wchodzących w skład tych organów. Trzecia funkcja sprowadza się do kontrolowania działań władzy wykonawczej. Mając na uwadze te powszechnie znane fakty, autorzy artykułu postanowili zwrócić uwagę na ważną, ich zdaniem, choć nie zdefiniowaną formalnie, funkcję kształtującą i edukacyjną. Znajduje to wyraz w upamiętnieniu ważnych postaci, wydarzeń i idei z dziejów narodu i państwa polskiego, w sposób szczególny, w corocznych odznaczeniach przyznawanych okazjonalnie w drodze uchwał. Zgodnie z tymi uchwałami ustala się patrona danego roku, czyli tak, jak to miało miejsce w przypadku Józefa Wybickiego w odniesieniu do roku 2022.On October 14, 2021, the Sejm of the Republic of Poland declared 2022 the Year of Józef Rufin Wybicki. Why was the author of the Polish national anthem appreciated in such a special way in 2022? There are several reasons. First of all, March 10, 2022 is the 200th anniversary of his death, and September 29, the 275th anniversary of his birth. Secondly, 225 years ago Wybicki wrote the words Songs of the Polish Legions in Italy. And thirdly, 95 years ago Dąbrowski’s Mazurka was officially recognized as the national anthem of the Republic of Poland. The Parliament of the Republic of Poland has certain functions and powers in the Polish legal order. The legislative function, i.e. the adoption of laws and resolutions, allows determining the basic directions of the state’s activity. The creative function consists in the direct appointment and dismissal of constitutional bodies of the state and persons who are members of these bodies. The third function boils down to controlling the actions of the executive. Bearing in mind these commonly known facts, the authors of the article decided to draw attention to the important, in their opinion, although not formally defined, formative and educational functions. It finds expression in many departments of deputies and senators, with regard to the commemoration of important figures, events and ideas in the history of the Polish nation and state, in a special way, in annual awards made on occasion by way of resolutions. According to these resolutions, the patron of a given year is established, i.e. as it happened with Józef Wybicki in relation to 2022
The concept of Erich Fromm’s ideology and its potential use in research on Polish democratic schools
Get PDFW artykule poruszane jest pytanie, w jaki sposób koncepcja ideologii Ericha Fromma może zostać wykorzystana do badań nad polskimi szkołami demokratycznymi. Polskie szkoły demokratyczne jako nowe „zjawisko” na mapie polskiej edukacji alternatywnej nie zostało jeszcze dostatecznie rozpoznane przez badaczy. Trudności w ujmowaniu i definiowaniu ideologii w pedagogice sprawiają, że rozumienie ideologii edukacyjnych wydaje się niepełne do badań nad ideologiami leżącymi u podstaw funkcjonowania szkół demokratycznych. W artykule podjęta jest rekonstrukcja koncepcji ideologii Fromma, która może być odpowiednim odniesieniem również do badania ideologii edukacyjnych w kontekście badań nad polskimi szkołami demokratycznymi. Rozumienie ideologii w filozofii Fromma wychodzi daleko poza pojmowanie ideologii jako światopoglądu, między innymi wskazując na nieświadomie przyjmowane przekonania, myśli i wizje, realizowane działania, które mogą mieć znaczący wpływ na funkcjonowanie szkół.The article discusses how Erich Fromm’s ideology concept can be used for research on Polish democratic schools. Polish democratic schools as a new phenomenon in the Polish alternative education system have not been sufficiently recognized by researchers. Difficulties in understanding and defining ideologies in pedagogy make it challenging to fully comprehend the educational ideologies underlying the functioning of democratic schools. The article undertakes a reconstruction of Fromm’s ideology concept, which can also be a suitable reference for studying educational ideologies in the context of research on Polish democratic schools. Fromm’s philosophy of ideology goes far beyond the understanding of ideology as a worldview, pointing, among other things, to unconsciously held beliefs, thoughts, and visions, as well as actions that may have a significant impact on the functioning of schools
Kariera zawodowa kobiet w kontekście pełnienia ról opiekuńczych
Get PDFCombining professional work with caring responsibilities is a common phenomenon. In Poland, the role of women is perceived as those obliged to care for children or dependent persons and therefore they are definitely more burdened with such obligations than men. Hence, combining professional life and care tasks clearly limits women’s career opportunities more than men’s. The aim of this article is to show the perception of combining work and care responsibilities by working people, including the impact of caregiving roles on the professional careers of women and solutions favouring reconciliation of these two areas of activity. The study uses the desk research method, but also refers to selected results of own research relating to the combination of professional and family roles, especially motherhood by women pursuing careers in science, as well as presents the theoretical context for the undertaken issues, for which the widest frame is created by the theory of social role. It is important to emphasize the existence of a strong link between women’s absence from the labour market and weaknesses in systemic solutions supporting the fulfilment of caregiving responsibilities. This, together with the influence of cultural patterns attributing caring roles to women, significantly determines their professional careers. It is therefore important for employers (supported by the state) to meet the expectations of employees-caregivers and implement solutions which are particularly useful and attractive for them.Łączenie pracy zawodowej z obowiązkami opiekuńczymi jest zjawiskiem powszechnym. W Polsce rola kobiet postrzegana jest jako tych zobligowanych do opieki nad dziećmi czy osobami zależnymi/niesamodzielnymi i w związku z tym to one zdecydowanie bardziej niż mężczyźni są takimi zobowiązaniami obciążone. Stąd też łączenie życia zawodowego i zadań opiekuńczych w wyraźny sposób bardziej ogranicza możliwości rozwoju kariery zawodowej kobiet niż mężczyzn. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie postrzegania łączenia obowiązków zawodowych i opiekuńczych przez pracujące osoby, w tym oddziaływania pełnienia ról opiekuńczych na karierę zawodową kobiet oraz rozwiązań sprzyjających godzeniu tych dwóch obszarów aktywności. W opracowaniu zastosowano metodę badawczą desk research, ale również przywołano wybrane wyniki badań własnych odnoszące się do łączenia ról: zawodowej i rodzinnej, zwłaszcza macierzyństwa przez kobiety realizujące karierę naukową, a także zaprezentowano kontekst teoretyczny dotyczący podjętej problematyki, dla której najszerszą ramę tworzy teoria roli społecznej. Należy podkreśli istnienie silnego związku między nieobecnością kobiet na rynku pracy a słabościami w zakresie rozwiązań systemowych wspierających wypełnianie obowiązków opiekuńczych. To wraz z wpływem wzorców kulturowych przypisujących role opiekuńcze właśnie kobietom, istotnie determinuje ich karierę zawodową. Ważne jest więc wychodzenie pracodawców (wspomaganych przez państwo) naprzeciw oczekiwaniom pracowników-opiekunów i wdrażanie rozwiązań są dla nich szczególnie przydatnych i atrakcyjnych
Recenzja książki „Współczesne problemy pedagogiki - w kierunku integracji teorii z praktyką” red. Stefan Michał Kwiatkowski
Get PDFEdukacja dla bezpieczeństwa - niedoceniony przez pedagogów pracy obszar badawczy
Get PDFWork has always been carried out with a view to eliminating the associated risks to the health and life of the worker. Regulations have been created to strengthen work safety, and institutions have been organised to serve this purpose. Today, in our country there is an extensive legal system that specifies safe work in all businesses. It is supported by scientific and training institutions. As an example of the former; there is the Central Institute for Labour Protection and the National Labour Inspectorate, etc. A representative for the second one is the nationwide training company SEKA S.A. An important element of the strategy of protecting people at work today is an educational activity, commonly known as training in workplace health and safety. It is organized by the employer and carried out by the company’s workplace health and safety services. The course and organization of this training are regulated by detailed regulations. In accordance with their intentions, an original multilevel system of training employees in the field of workplace health and safety has been developed in individual enterprises of all departments (branches). However, the development and consolidation of this system were not accompanied by scientific research into its functioning. If such research was undertaken, it was sporadic and carried out by the simplest methods (statistical analysis, questionnaire). For this reason, the real knowledge of the functioning of the workplace health and safety training system (methodology and organisation, motivation and activity of participants in classes) is poor. The same applies to the effects of training. Under these conditions, today, there is a necessity to intensify, broaden and deepen the research on this system. The realization of this necessity is a task for labour pedagogy for the next years and at the same time a confirmation of the need for this scientific speciality. The results of such research should be used to develop a better strategy for workplace health and safety in many employee positions.Wykonywaniu pracy zawsze towarzyszyła refleksja nad eliminowaniem związanych z nią zagrożeń dla zdrowia i życia pracownika. Tworzono przepisy utrwalające bezpieczeństwo pracy oraz organizowano instytucje służące temu bezpieczeństwu. Dzisiaj w naszym kraju istnieje rozległy system prawny, szczegółowo wskazujący na bezpieczną pracę we wszystkich branżach (resortach). Wspierają go instytucje naukowe i szkoleniowe. Przykładem pierwszych: Centralny Instytut Ochrony Pracy i Państwowa Inspekcja Pracy oraz inne. Przedstawicielem drugich: ogólnopolska firma szkoleniowa SEKA S.A. Ważnym elementem strategii ochrony człowieka w pracy jest obecnie działalność edukacyjna, zwana potocznie szkoleniem w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Za organizowanie jej odpowiedzialny jest pracodawca, a realizatorem zakładowe służby bezpieczeństwa i higieny pracy. Przebieg i organizację tego szkolenia regulują szczegółowe przepisy. Stosownie do ich intencji, w poszczególnych zakładach pracy wszystkich resortów (branż) wypracowano oryginalny, wielopoziomowy system szkolenia pracowników w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. W parze z rozbudową i utrwalaniem tego systemu nie poszły jednak badania naukowe nad jego funkcjonowaniem. Jeśli takie badania były podejmowane, to miały one charakter sporadyczny a realizowane zostały najprostszymi metodami (analiza statystyczna, ankieta). Z tego powodu rzeczywista wiedza na temat funkcjonowania systemu szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (organizatorzy, metodyka i organizacja, motywacja i aktywność uczestników na zajęciach) jest niewielka. To samo dotyczy efektów szkolenia. W tych warunkach istnieje konieczność zintensyfikowania, poszerzenia i pogłębienia badań nad tym systemem. Realizacja tej konieczności to zadanie dla pedagogiki pracy na najbliższe lata i zarazem potwierdzenie potrzeby tej specjalności naukowej. Wyniki takich badań winny służyć wypracowaniu lepszej strategii bezpieczeństwa i higieny pracy na wielu stanowiskach pracowniczych
Teorie pedagogiki pracy a praktyka kształcenia zawodowego – w poszukiwaniu consensusu
Get PDFThe issue of vocational education is constantly present in the discourses and literature of labour pedagogy. In various forms, the environment of work pedagogy presents positions, theses, models of solutions, and ideologies referring to various problems of this educational area. They encompass, among others: the humanization of vocational education processes and maintaining the balance between instrumental and directional education; a holistic model of education and the preparation of school graduates, etc. Meanwhile, the practice of vocational schools clearly shows a tendency towards market rationality and extreme economic efficiency of schools, measured, for example, by external evaluation.Problematyka kształcenia zawodowego jest stale obecna w dyskursach i literaturze pedagogiki pracy. W różnych formach to środowisko naukowe prezentuje własne stanowiska, tezy, modele rozwiązań, ideologie, nawiązujące do rozmaitych problemów tego obszaru edukacyjnego. Mowa w nich m.in. o warunkach humanizacji procesów kształcenia zawodowego i zachowaniu równowagi pomiędzy kształceniem instrumentalnym i kierunkowym, holistycznym modelu kształcenia i przygotowaniu absolwentów szkół itd. Tymczasem w praktyce wyraźne są oznaki zmierzania ku racjonalności rynkowej i skrajnej efektywności ekonomicznej tych placówek oświatowych, którą mierzy się głównie oceną zewnętrzną