CNS Czasopisma Naukowe w Sieci
Not a member yet
16863 research outputs found
Sort by
Wiedza kulturowa i wiedza kulturoznawcza. Zarys problematyki
No full textCultural knowledge is localized knowledge, understanding that exists and is conducted “inside” the values, customs, rules and practices that are common to a given society or group. It consists of common, shared rules of interpretation, constructions of reality and worldviews. Cultural knowledge is closely related to tacit knowledge, which cannot be fully articulated or explained in abstract notions, unlike explicit knowledge. The “culturologically” shaped theory of culture and propositional knowledge about culture seem to be heading in the opposite direction, in that it to be a universal “look out of nowhere.” The author reflects on the relationship between the Weberian ideal types of “cultural knowledge” and “culturological shaped knowledge” within the projected “ecology of knowledge forms.” He asks how this relationship was modeled at the beginning of the institutionalization of culturology and cultural studies as a scientific discipline in the 1970s. The cognitive dimension meets the practical dimension here, together with the question of whether it is possible to model this relationship in such a way that culturology finds its place today as a research discipline offering insights into its own “particular cultural knowledge” as “cognitively valuable knowledge” and as a therapy discourse for pathologies, and ideological abuses related to the “particular cultural universe of its own concepts.”Wiedza kulturowa to wiedza umiejscowiona, to rozumienie „od wewnątrz” wartości, zwyczajów, zasad i praktyk, które są wspólne dla danego społeczeństwa lub grupy. W jej ramach istnieją wspólne, podzielane przez wszystkich reguły interpretacyjne, konstrukcje rzeczywistości i światopoglądy. Wiedza kulturowa jest ściśle powiązana z wiedzą ukrytą, której nie da się w pełni wyartykułować ani wyjaśnić, w przeciwieństwie do wiedzy jawnej. W odwrotnym kierunku wydaje się zmierzać teoria kulturowa i wiedza propozycjonalna na temat kultury, które pozorują uniwersalne „spojrzenie znikąd”. Autor artykułu zastanawia się nad relacją typów idealnych „wiedzy kulturowej” i „wiedzy kulturoznawczej” w ramach projektowanej „ekologii form wiedzy”. Pyta, jak ta relacja była modelowana u początków instytucjonalizacji kulturoznawstwa jako dyscypliny naukowej w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Wymiar poznawczy spotyka się tutaj z wymiarem praktycznym. Rodzi się zatem pytanie, czy możliwe jest takie modelowanie tej relacji, aby kulturoznawstwo odnalazło się współcześnie w roli dyscypliny badawczej oferującej wglądy we własną „partykularną wiedzę kulturową” jako wiedzę poznawczo wartościową i jako dyskurs terapeutyczny dla patologii, dysfunkcji i nadużyć ideologicznych związanych z „kulturowym światem pojęć własnych”
Prawo o wykroczeniach — zbiór deliktów administracyjnych czy przedłużenie norm prawa karnego?
No full textThe article assesses the Petty Offenses Law from a historical perspective. It highlights the fundamental issues regarding the placement of provisions on petty offenses within the framework of the first Polish codification of criminal law in 1932. It presents contentious scientific concepts related to this matter formulated by distinguished theorists of criminal law. In the subsequent part, the article identifies current problems concerning the Petty Offenses Law, such as the complete codification of the Petty Offenses Law, the justification for maintaining halved prohibited acts, the adjudication by peace judges, and the issue of administrative delicts replacing petty offenses. The author emphasizes that key issues remain unresolved, despite 90 years having passed since the adoption of polish Petty Offenses Law.Artykuł poświęcony jest prawu o wykroczeniach ocenianemu z perspektywy historycznej. Przypomina podstawowe problemy dotyczące lokalizacji przepisów o wykroczeniach w ramach pierwszej polskiej kodyfikacji karnej z 1932 roku. Przedstawia sporne koncepcje naukowe dotyczące tego zagadnienia formułowane przez wybitnych teoretyków prawa karnego. W dalszej części artykuł wskazuje aktualne problemy dotyczące prawa wykroczeń, takie jak kompletna kodyfikacja prawa o wykroczeniach, zasadność utrzymania czynów zabronionych przepołowionych, orzekanie sędziów pokoju czy problematyka deliktów administracyjnych zastępujących wykroczenia. Autor zwraca uwagę, że kluczowe zagadnienia pozostają nierozstrzygnięte mimo upływu dziewięćdziesięciu lat od uchwalenia polskiego prawa o wykroczeniach
Postępowania związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności — aspekty instytucjonalne
No full textThe study concerns the penalty of restriction of liberty, especially its amendment from 2015. This amendment was certainly the most important one during the validity period of the current codifi cation, because it actually changed the place of the penalty of restriction of liberty in the structure of all penalties. This circumstance is also important from a dogmatic point of view, as there were — as has already been pointed out — views in the doctrine recognizing the penalty of restriction of liberty on the basis of medium level crimes as an “alternative” to the penalty of deprivation of liberty without a conditional suspension of its execution. It seems that from the perspective of Art. 58 § 1 of the Penal Code and the current penal policy, the discussed type of criminal punishment aspires to be perceived as a form of legal and criminal reaction consistent with the ordinary order of things in relation to crimes punishable by up to fi ve years imprisonment.Opracowanie dotyczy kary ograniczenia wolności, zwłaszcza jej nowelizacji z 2015 roku. Nowelizacja ta była najważniejszą w okresie obowiązywania obecnej kodyfi kacji, chociażby z tego powodu, że realnie zmieniła miejsce kary ograniczenia wolności w strukturze wszystkich kar. Jest to okoliczność istotna również z dogmatycznego punktu widzenia, jako że — na co zwracano już uwagę — pojawiały się w doktrynie poglądy uznające karę ograniczenia wolności na gruncie przestępstw średniej mocy za „alternatywę” dla kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Wydaje się, że z perspektywy art. 58 § 1 k.k. oraz aktualnej polityki karnej omawiany rodzaj kary kryminalnej aspiruje do bycia postrzeganym jako forma reakcji prawnokarnej zgodna ze zwykłym porządkiem rzeczy w odniesieniu do przestępstw zagrożonych karą do pięciu lat pozbawienia wolności
Chłopi – między populizmem i kapitalizmem
No full textThe prevailing belief in Poland assumes the continued dominance of small farms. The fragmented farm structure is supposed to have survived since the mid-19th century. This was changed under real socialism (1945–1989), despite attempts at collectivization (1948–1956). However, after 1989, and especially after Poland’s accession to the European Union (2004), rapid transformation of the Polish countryside began. Small and medium-sized farms have been collapsing en masse, there has been a concentration of the ownership of land and livestock production, the number of people employed in agriculture is falling, and the social composition of the countryside is changing. Thus, populist peasant movements are losing their social base and the political support of rural residents. They are increasingly speaking out against agribusiness, especially industrial farms that pose a threat to the social and natural environment. However, this protest movement can hardly be called popular, although it certainly retains a class character. It targets national and transnational corporations that impose neoliberal rules on agricultural production (often dominated by exports), and addresses the size and forms of consumption and living conditions in the Polish countryside.W Polsce dominuje przekonanie o ciągłej dominacji małych gospodarstw rolnych. Rozdrobniona struktura gospodarstw miała przetrwać od połowy XIX wieku. Nie zdołano tego zmienić w czasach realnego socjalizmu (1945–1989), pomimo podejmowanych prób kolektywizacji (1948–1956). Jednak po 1989 roku, a szczególnie po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej (2004), zaczęły następować szybkie przemiany na polskiej wsi. Masowo upadają małe i średnie gospodarstwa rolne, zachodzi koncentracja ziemi i produkcji zwierzęcej, spada liczba zatrudnionych w rolnictwie, zmienia się skład społeczny wsi. W ten sposób populistyczne ruchy chłopskie tracą swoje zaplecze społeczne i poparcie polityczne mieszkańców wsi. Coraz częściej występują oni przeciwko agrobiznesowi, szczególnie przeciwko fermom przemysłowym, które stwarzają zagrożenie dla otoczenia społecznego i przyrodniczego. Trudno jednak ten ruch protestu nazwać ludowym, choć z pewnością zachowuje klasowy charakter. Jest on wymierzony w narodowe i transnarodowe korporacje narzucające neoliberalne zasady produkcji rolnej (często zdominowanej przez eksport), wielkość i formy konsumpcji oraz warunki życia na polskiej wsi
„Złoty środek, którym zazwyczaj chodzi życie”. O potrzebie obecności agraryzmu w Polsce
Get PDFThe aim of the article is to show the actuality of the ideas of the Polish people’s movement agrarianism – represented by the activists of the Association of Rural Youth “Wici” and the Peasant Alliance (above all Stanisław Miłkowski) and to argue that rediscovering agrarianist arguments and demands could help in solving social and economic problems, not only of the contemporary countryside but also society as a whole. It could also help to build a common language of the different actors aiming to change the rural policy and the food system. In the article the author concentrates especially on three dimensions: on enhancing smallholder farming, on cooperativism and the vision of the economic system, and on the shape of democracy. The author shows that agrarianist ideas, thanks to their pragmatism and anti-elitism, and at the same time by sticking to democracy and pluralism, can constitute, paradoxically, both radical and moderate proposals of socio-economicreforms.Celem artykułu jest wskazanie na aktualność idei agraryzmu ludowcowego – reprezentowanego przez działaczy Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” oraz Stronnictwa Ludowego (przede wszystkim przez Stanisława Miłkowskiego) i argumentacjana rzecz tezy, że przypomnienie sposobu rozumowania i postulatów agrarystów mogłoby wesprzeć rozwiązywanie problemów społecznych i gospodarczych nie tylko współczesnej wsi, ale i całego państwa. Pomogłoby także w tworzeniu wspólnego języka dla różnych aktorów dążących do zmiany polityki wiejskiej i systemu żywnościowego. W artykule w szczególności koncentruję się na trzech obszarach: dowartościowaniu drobnego rolnictwa, spółdzielczości i wizji systemu gospodarczego, oraz kształtu demokracji. Pokazuję, że idee agrarystyczne dzięki swojemu pragmatyzmowi, antyelitaryzmowi ale zarazem przywiązaniu dla demokracji i pluralizmu mogą stanowić zarazem radykalną, jak i w pewnym sensie umiarkowaną propozycję reform systemu społeczno-gospodarczego
Obrona obligatoryjna w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego — glosa do wyroku SN z dnia 28 stycznia 2020 roku, II KK 22/19
Get PDFThe present commentary raises certain issues related to the diminished capacity of the accused. In cases of reasonable doubt regarding the mental capacity of the accused, their access to legal counsel must be ensured. This rule is one of the procedural guarantees and a crucial element of the right to attorney. As such, there remains a pressing issue of establishing what is to be considered as reasonable doubt and whether psychiatric treatment is sufficient to raise reasonable doubt as to the accused’s reduced capacity.Glosa porusza problemy związane z poczytalnością oskarżonego. W razie uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżony musi mieć wyznaczonego obrońcę z urzędu. Ta zasada jest gwarancją proceduralną i elementem prawa do obrony. W związku z tym trzeba ustalić, co można uznać za uzasadnioną wątpliwość oraz czy leczenie psychiatryczne wystarcza do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego
Reforma konstytucyjna w Kirgistanie w 2021 roku na tle środkowoazjatyckiego konstytucjonalizmu autorytarnego
Get PDFIn terms of the dynamics of the state system’s reforms, Central Asian Kyrgyzstan is a unique case. In 2005, 2010, and 2020 a series of crises of state power, referred to as „revolutions”, unfolded there. Among their consequences were constitutional reforms that concerned the legal construction of the main state organs. The latest reform of 2021 brought an end to the semi-presidential system and established domination of the president over the state system. The analysis of such reforms can be carried out with reference to the paradigm of authoritarian constitutionalism. The following paper undertakes the analysis of the constitutional evolution of Kyrgyzstan and its current situation in a broader context of the Central Asian constitutionalism.
The paper attempts to reconstruct the concept of the authoritarian constitutionalism, determine the peculiarity of Central Asian constitutionalism and the scope of the constitutional reform that took place in Kyrgyzstan in 2021. The core thesis of the paper asserts that this reform fully fits the paradigm of authoritarian constitutionalism and regional, Central Asian political traditions of strong and centralized state power. The paper employs doctrinal, comparative methods as well as the exegesis of the constitutions.
This paper consists of four parts. The first chapter discusses the scope of authoritarian constitutionalism and asserts its dual-faceted legal and political nature. The second chapter briefly presents the Central Asian specificity of constitutionalism and nation building and state building processes. Consecutively it turns to the case of Kyrgyzstan and pays closer attention to the latest constitutional reforms. The fourth chapter contains a detailed analysis of the current Kyrgyz constitution in regard to the authoritarian constitutionalism paradigm.
The research led the author to the conclusion that authoritarian constitutionalism is a not broad theory, but a paradigm, a certain scientific perspective that is embedded on the crossroads between constitutional law and a scientific study of political systems. It is successfully applied in investigations of the non-democratic model of governance. It puts emphasis on a specific legal position of the executive that overwhelmingly dominates the legislature and is prone to abuse. In the case of contemporary Kyrgyzstan, such a model of power is determined by the legal and political specificity of the region. The constitutional reform of 2021 strengthened the position of the president, introduced non-parliamentary representative bodies and limited the independence of the judiciary.In terms of the dynamics of the state system’s reforms, Central Asian Kyrgyzstan is a unique case. In 2005, 2010, and 2020 a series of crises of state power, referred to as „revolutions”, unfolded there. Among their consequences were constitutional reforms that concerned the legal construction of the main state organs. The latest reform of 2021 brought an end to the semi-presidential system and established domination of the president over the state system. The analysis of such reforms can be carried out with reference to the paradigm of authoritarian constitutionalism. The following paper undertakes the analysis of the constitutional evolution of Kyrgyzstan and its current situation in a broader context of the Central Asian constitutionalism.
The paper attempts to reconstruct the concept of the authoritarian constitutionalism, determine the peculiarity of Central Asian constitutionalism and the scope of the constitutional reform that took place in Kyrgyzstan in 2021. The core thesis of the paper asserts that this reform fully fits the paradigm of authoritarian constitutionalism and regional, Central Asian political traditions of strong and centralized state power. The paper employs doctrinal, comparative methods as well as the exegesis of the constitutions.
This paper consists of four parts. The first chapter discusses the scope of authoritarian constitutionalism and asserts its dual-faceted legal and political nature. The second chapter briefly presents the Central Asian specificity of constitutionalism and nation building and state building processes. Consecutively it turns to the case of Kyrgyzstan and pays closer attention to the latest constitutional reforms. The fourth chapter contains a detailed analysis of the current Kyrgyz constitution in regard to the authoritarian constitutionalism paradigm.
The research led the author to the conclusion that authoritarian constitutionalism is a not broad theory, but a paradigm, a certain scientific perspective that is embedded on the crossroads between constitutional law and a scientific study of political systems. It is successfully applied in investigations of the non-democratic model of governance. It puts emphasis on a specific legal position of the executive that overwhelmingly dominates the legislature and is prone to abuse. In the case of contemporary Kyrgyzstan, such a model of power is determined by the legal and political specificity of the region. The constitutional reform of 2021 strengthened the position of the president, introduced non-parliamentary representative bodies and limited the independence of the judiciary
Nazistowski kolonializm prawny. (Nie)porządek prawny Generalnego Gubernatorstwa (1939–1945)
Get PDFThe article aims to provide a comprehensive description of the legal order of the General Government (1939–1945) and thus systemize the sources of the reconstruction of legal norms used in the processes of applying the law in the studied area. The analysis will be focused on issues related to jurisprudence and extra-legal axiologies to which the law in the General Government was subjected. The article is based on a comprehensive approach to the law of the General Government. It describes the creation of law in the GG (where it came from), the application of the law, and the factors that influenced this process. The presented characteristics provide the basis to describe the synthetic features of the GG’s legal order. It also argues that the German authorities deliberately created a politicized, colonial, uncertain, unclear, and racist legal order in the GG. Despite emerging from the sources of European civilization (including the legal one), the Nazi German legal order in the General Government was a contradiction of legalistic principles, guarantees, and values developed over the centuries. Therefore, the term “legal (dis)order” should be considered a proper definition of the described phenomenon. The article uses the research methods appropriate to jurisprudence and to interpreting historical sources.The article aims to provide a comprehensive description of the legal order of the General Government (1939–1945) and thus systemize the sources of the reconstruction of legal norms used in the processes of applying the law in the studied area. The analysis will be focused on issues related to jurisprudence and extra-legal axiologies to which the law in the General Government was subjected. The article is based on a comprehensive approach to the law of the General Government. It describes the creation of law in the GG (where it came from), the application of the law, and the factors that influenced this process. The presented characteristics provide the basis to describe the synthetic features of the GG’s legal order. It also argues that the German authorities deliberately created a politicized, colonial, uncertain, unclear, and racist legal order in the GG. Despite emerging from the sources of European civilization (including the legal one), the Nazi German legal order in the General Government was a contradiction of legalistic principles, guarantees, and values developed over the centuries. Therefore, the term “legal (dis)order” should be considered a proper definition of the described phenomenon. The article uses the research methods appropriate to jurisprudence and to interpreting historical sources
Fenomen utworu „Baby Shark” z perspektywy akwizycji języka
Get PDFThis article is divided into three sections. The first one contains an overview of the available academic research of speech development. Furthermore, its contribution to forming interpersonal relationships is put into consideration. Linguistic, neurobiological and psychological observations are presented here. The following analysis of the Baby Shark video and other publicly available digital material of children’s reactions to the initial sounds of this song, aims to show its phenomenon. It is also an example of the impact that modern culture and technology have on both L1 and L2 acquisition. All of this makes it possible to acknowledge this perspective as an important element of the speech therapy interview. Observations contain in this article might be also worth to put into discussion with other researchers and specialists. The final section of the article is its bibliography containing both Polish and English-language scientific texts and, due to the specificity of this topic, numerous internet sources.Artykuł składa się z trzech części. Pierwsza z nich przedstawia przegląd aktualnego stanu badań dotyczącego kształtowania się mowy u dziecka i roli, jaką odgrywa ona w tworzeniu się relacji międzyludzkich. Wyekscerpowane zostały tutaj obserwacje zarówno lingwistyczne, neurobiologiczne, jak i psychologiczne. Następująca po nich analiza klipu Baby Shark oraz wybranych ogólnodostępnych materiałów rejestrujących reakcje dzieci na inicjalne dźwięki tego utworu ma z kolei na celu pokazanie fenomenu tego utworu jako przykładu oddziaływania wytworu kultury popularnej i wysokich technologii na nabywanie kompetencji językowych. Wszystko to daje możliwość ujęcia problemu badawczego między innymi jako istotnego elementu wywiadu logopedycznego oraz tematu do dalszej dyskusji w środowisku terapeutycznym, co zawarte zostało w podsumowaniu. Bibliografia tekstu zawiera polsko- i anglojęzyczne opracowania naukowe oraz, ze względu na specyfikę tematu, źródła internetowe
Czerwone katechizmy. Socjalistyczne broszury agitacyjne w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX wieku
Get PDFIn the Polish territories, the turn of the 20th century was the time of massifying the political movements referring to modern ideologies. Due to the political conditions prevailing in the Kingdom of Poland, these ideologies reached the mass audience primarily by means of print. This article analyses a specific sub-genre of contemporary political writing — socialist agitation brochures. These texts were supposed to constitute a comprehensive and complete presentation of the principles of socialist ideology. These dozen or so page-long booklets provided readers with a comprehensive explanation of the most important mechanisms that organised the life of the capitalist society and the relations between individual social classes. They had a significant conversion potential. Therefore, their printing and distribution were treated as crucial for gaining new supporters of the contemporary socialist movement. An overview of the most popular brochures of this type is presented in the first part of this article. Then, the most common themes found in these brochures are discussed: the analysis of class divisions (usually expressed in terms of moral economy), the presentation of the theory of surplus value, and the fundamental elements of Marxist political economy. The second part of this article thoroughly discusses the ways of making the brochures accessible to plebeian readers, who usually had only modest reading experience. They included: fictionalisation, dialogical structure of texts, frequent recapitulations, using the form of “collective we”, vivid and suggestive language, translating abstract political categories into examples from everyday life etc. At the end of the article, an attempt is made to reconstruct a specific scenario of managing readers’ emotions, used in numerous of the analysed brochures. The affective dimension of this type of texts remains underrated. It seems, however, that without understanding it, it is difficult to explain the persuasive potential of popular socialist brochures.Rozpowszechnienie broszur w społeczeństwie. Ich odbiór wśród czytelników. Forma piśmiennicza i treść. Znaczenie broszur w propagowaniu ideologii socjalistycznej. Zabiegi ułatwiające rozumienie tekstu przez czytelników