CNS Czasopisma Naukowe w Sieci
Not a member yet
16863 research outputs found
Sort by
Porządkowanie stajni Orfeja. Fryderyk Chopin w poezji polskiej wstępnie rozpoznany: Irena Poniatowska, „Chopin w poezji”, Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, Warszawa 2020, ss. 444
No full textIrena Poniatowska’s Chopin in Poetry is a book combining the values of a scientific study and a work the main task of which is to popularize knowledge about Fryderyk Chopin himself, as well as poetry devoted to his person and music. The work is divided very clearly. It consists of 5 large chapters and numerous subchapters. The first chapter is the most theoretical and synthetic and is devoted to the issue of beauty in poetry and music. According to Poniatowska, the idea of the correspondence of arts is driven in Romanticism by the feeling and art’s desire to express infinity. The second chapter discusses issues related to the reception of Chopin’s music and person in Polish culture. Poniatowska distinguishes three main criteria for organizing poetic material: Polishness, grief, perfection. The methodology the author chose is to catalog motifs in a purely demonstrative way; in this situation, the historical criterion is not taken into account. Polishness means Chopin’s connection with the fate of Poland. Grief, in turn, covers the emotions contained in Chopin’s art. Perfection is the pursuit of the ideal of expression, the perfection of craftsmanship, and the universalization of an individual language of expression. Poniatowska calls this phenomenon the “semiotic syndrome”, resulting from the 170-year-old fascination with music and the composer in Polish culture. The author brings the most freshness in the next chapter, in which she distinguishes musical forms composed by Chopin that constitute the foundation of poetic references. We owe the appearance of such genres or quasi-genres in Polish poetry as nocturne, prelude, concerto, mazurka, polonaise, etc., to Chopin. The entire book ends with two chapters. One is devoted to poetic works celebrating Chopin’s places of stay. The last chapter concerns works dedicated to Chopin by non-Polish poets. In the discussed work, Poniatowska definitely paved the way for new thinking about poetry devoted to the person and music of Chopin; it is definitely a valuable contribution to what we could call the stream of research devoted to poetic Chopinology.Chopin w poezji Ireny Poniatowskiej to książka łącząca walory pracy naukowej, jak i utworu, którego zasadniczym zadaniem jest popularyzacja wiedzy zarówno o samym Fryderyku Chopinie, jak i poezji jego osobie i muzyce poświęcanej. Praca jest rozparcelowana bardzo klarownie: składa się z 5 dużych rozdziałów i licznych podrozdziałów. Pierwszy rozdział ma charakter najbardziej teoretyczny i syntetyczny i jest poświęcony problematyce piękna w poezji i muzyce. Według Poniatowskiej ideę korespondencji sztuk napędza w romantyzmie uczucie oraz dążenie sztuki do wyrażania nieskończoności. W rozdziale drugim omawiane są kwestie związane z recepcją muzyki i osoby Chopina w kulturze polskiej. Poniatowska wyróżnia trzy główne kryteria porządkowania materiału poetyckiego: polskość, żal, doskonałość. Metodologia, na jaką autorka się zdecydowała, to katalogowanie motywów w sposób czysto demonstracyjny; nie zostaje w tej sytuacji uwzględnione kryterium historyczne. Polskość oznacza związanie Chopina z losem Polski. Żal obejmuje z kolei emocje zawarte w sztuce Chopina. Doskonałość to zaś dążenie do ideału wyrazu, do perfekcji warsztatu, do uniwersalizacji indywidualnego języka wypowiedzi. Poniatowska nazywa to zjawisko „syndromem semiotycznym”, wynikającym z trwającej od 170 lat fascynacji muzyką i osobą kompozytora w kulturze polskiej. Najwięcej świeżości wnosi autorka w rozdziale kolejnym, w którym wyróżnia formy muzyczne komponowane przez Chopina stanowiące fundament nawiązań poetyckich. Pojawienie się w poezji polskiej takich gatunków lub quasi-gatunków, jak nokturn, preludium, koncert, mazurek, polonez itd., zawdzięczamy właśnie Chopinowi. Całą książkę kończą dwa rozdziały. Jeden poświęcony jest utworom poetyckim uświęcającym miejsca pobytu Chopina. Ostatni rozdział natomiast tyczy się utworów, które poświęcili Chopinowi poeci niepolscy. W omawianej pracy Poniatowska zdecydowanie przetarła szlaki nowego myślenia o poezji poświęconej osobie i muzyce Chopina; jest ona zdecydowanie cennym wkładem w coś, co moglibyśmy nazwać nurtem badań poświęconym poetyckiej chopinologii
“You Shouldn’t Try to Be What You Can’t Be”: How Wonder Frees Embodied Agency
Get PDFThe paper presents the agency of human beings as embodied, i.e. it shows what it means to think about agency as founded on being a body (rather than merely exercised through a body). It is also argued that the free—i.e. reflective and spontaneous—exercise of agency should likewise be understood as embodied. The paper argues that both the appreciation and experience of the free exercise of embodied agency require wonder. The latter is defined as the attitude that facilitates the relationship of familiarization without appropriation. The paper shows how wonder contributes to the experience of freedom related to expressing one’s own unchosen (bodily) difference while relating to the differences of others
Nowe święto 3 maja. Ustanowienie obchodów rocznicy zniesienia pańszczyzny przez Rusinów galicyjskich
No full textOn 15 May 1848, during the Spring time of Peoples, the obligation to carry out serfdom duties by the peasants of Galicia was abolished. “The Emperor’s Gift” initiated deep social and economic changes in the province. The social structure of Galician Ruthenians was based on the peasantry, and therefore the event began to be interpreted in terms of national liberation from the power of Polish landlords. The anniversary was dated on May 3, according to the Julian calendar used by the Greek Catholic Church, which is why the occasion was referred to as the “3 May Holiday.” The first anniversary of abolition was used by the Ruthenian Greek Catholic clergy to initiate the public commemorative practices. During the first celebration, the Supreme Ruthenian Council expressed the appreciation to the ruling house and performed actions aimed at integrating the gathered masses and raising their national awareness.15 maja 1848 roku w trakcie Wiosny Ludów zniesiono obowiązek wykonywania pańszczyzny przez chłopów w Galicji. „Podarunek cesarski” wywołał głębokie zmiany społeczne i gospodarcze na wsi. Z uwagi na strukturę społeczną Rusinów galicyjskich, której podstawę stanowiło chłopstwo, wydarzenie to zaczęło nabierać charakteru wyzwolenia narodowego spod władzy polskich feudałów. Jego pierwsza rocznica została wykorzystana przez ruskie duchowieństwo greckokatolickie do zainicjowania publicznych praktyk upamiętnienia. Zgodnie z używanym przez Cerkiew kalendarzem juliańskim rocznica wypadała w dniu 3 maja, stąd nowa uroczystość zyskała miano „święta 3 maja”. W 1849 roku zorganizowano pierwsze obchody, w trakcie których Naczelna Rada Ruska wyraziła wdzięczność domowi panującemu, a jednocześnie przeprowadziła akcję, mającą na celu narodowe uświadomienie i integrację zgromadzonych mas
Spod tynku patrzy... mnemotopos? O poniemieckich inskrypcjach we Wrocławiu
No full textThe article references the previously unpublished text by Stefan Bednarek and Justyna Harbanowicz on the mnemotopoi of Wrocław. It contains a theoretical introduction concerning collective memory, its relation to history, the concept of lieu de mémoire and mnemotopos (mnemotop)—the term proposed by Bednarek. Then it analyses the project “Spod tynku patrzy Breslau,” which aims to map pre-war advertising signboards and other inscriptions in Wrocław. Finally it analyses two examples of signboards in which Wrocław’s mnemotopoi materialise.Artykuł nawiązuje do niepublikowanego wcześniej tekstu prof. Stefana Bednarka i Justyny Harbanowicz dotyczącego mnemotoposów Wrocławia. Zawiera wprowadzenie teoretyczne na temat pamięci zbiorowej, jej relacji z historią, pojęcia miejsc pamięci i mnemotoposów — terminu proponowanego przez Profesora. Następnie poddaje analizie projekt „Spod tynku patrzy Breslau”, mający na celu zmapowanie przedwojennych szyldów reklamowych i innych inskrypcji we Wrocławiu. Przywołane zostają dwa przykłady szyldów, w których materializują się wrocławskie mnemotoposy
Rola intymności w sztuce usłanej sennymi wizjami
No full textThe article attempts to answer the following question: Can contemporary art, in which artists reach into their intimate dreamworlds, be used as s cornerstone on which a community might grow and flourish? Taking up the issue of building relationships, the author considers aesthetic changes in surrealist art, references, among others, by Cecylia Alemani, the curator of the 59th Venice Biennale in 2022. This reference point made it possible to present the ways in which contemporary artists who engage with the category of intimacy create their “mirror-works.” The process of creating a relationship has been analyzed in the context of the translation procedure. This theory is introduced by reintroducing the concepts of Susanne Langer—a philosopher and one of the leading minds behind the emotional theory of art. This issue was discussed on the example of selected works that were presented at the 2022 Biennale, including the works of Leonora Carrington, as well as the exhibition presented in the French and Polish pavilions.W artykule podjęta została próba odpowiedzi na pytanie: czy sztuka współczesna, w której artyści sięgają do intymnego świata, ma szansę stać się przyczynkiem do budowania wspólnoty? Podejmując się kwestii budowania relacji, autorka odniosła się do przemian estetycznych w sztuce surrealistycznej, do której nawiązywała między innymi Cecilia Alemani — kuratorka 59. Biennale w Wenecji. Odniesienie to pozwoliło ukazać, w jaki sposób współcześni artyści pracujący z kategorią intymności budują „dzieła-lustra”. Proces tworzenia relacji został przeanalizowany w kontekście zabiegu translacji. Teoria ta została wprowadzona przez przywołanie koncepcji Susanne Langer — filozofki zaliczanej do grona teoretyczek emocjonalnej teorii sztuki. Autorka tekstu omówiła w nim dzieła Leonory Carrington, jak również ekspozycję zaprezentowaną w trakcie wskazanego Biennale w pawilonie francuskim oraz pawilonie polskim w 2022 roku
Rynek usług aptecznych a polski system przeciwdziałania praniu pieniędzy. Zarys problematyki
Get PDFThe Act of March 1, 2018 on counteracting money laundering and financing of terrorism obliges every entrepreneur to comply with it to the extent that he accepts or makes payments for goods in cash with a value equal to or exceeding the equivalent of EUR 10 000. Importantly, this obligation exists regardless of whether such a transaction is carried out as a single operation or several operations that appear to be interrelated. Therefore, this catalog also includes entrepreneurs operating in the field of broadly understood pharmacy services. However, the degree of their preparation for the application of the Act is not satisfactory. One possible reason for this may be that Article 2 of the Act does not explicitly state that entrepreneurs providing pharmacy services are to be identified with the obliged institution. This state of affairs may albo stem from the fact that the Polish AML/CFT system is flawed and generates doubts about its functioning.Ustawa z dnia 1 marca 2018 roku o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu obliguje każdego przedsiębiorcę do jej przestrzegania w zakresie, w jakim przyjmuje lub dokonuje on płatności za towary w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro. Co ważne, obowiązek ten istnieje bez względu na to, czy transakcja taka jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane. Dlatego też do katalogu tego zaliczyć należy również przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie szeroko rozumianych usług aptecznych. Stopień ich przygotowania do stosowania ustawy nie jest jednak zadawalający. Być może dlatego, że w art. 2 tejże ustawy nie odnajdziemy wprost informacji o tym, że przedsiębiorcy prowadzący usługi apteczne są w ramach wystąpienia powyższej okoliczności utożsamiani z instytucją obowiązaną do jej przestrzegania. A może dlatego, że polski system AML/CFT jest ułomny i generuje pokłady wątpliwości w odniesieniu do jego funkcjonowania
Dochowanie terminu na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego
Get PDFThis paper discusses topics of some import to Polish inheritance law. Specifically, this concerns cases in which the inheritance occurs to a minor heir and his legal representative intends to accept or reject the inheritance on his behalf. So far, there has been a problem with doing this within the time limit specified in Article 1015(1) of the Civil Code due to the need to obtain prior consent of the guardianship court. The article shows how attempts were made to solve this problem in case law and doctrine, and discusses and assesses the solution provided by the amendment to the Civil Code of July 28, 2023.W artykule poruszona jest tematyka ważna dla polskiego prawa spadkowego. Konkretnie chodzi o przypadki, w których do dziedziczenia dochodzi małoletni spadkobierca, a jego przedstawiciel ustawowy chce w jego imieniu przyjąć lub odrzucić spadek. Do tej pory pojawiał się tu problem z wykonaniem tego w terminie na dokonanie tej czynności wynikającym z art. 1015 § 1 k.c. w związku z koniecznością uzyskania na to uprzedniej zgody sądu opiekuńczego. W artykule pokazano, jak starano się ten problem rozwiązać w orzecznictwie i doktrynie, a także omówiono i poddano ocenie to, jakie jego rozwiązanie przyniosła nowelizacja Kodeksu cywilnego z 28 lipca 2023 roku
Поняття адміністративно-правового інструменту — окреслення проблематики
No full textThe article contains a general consideration of the scope of meaning and the conditions for the use of the term “administrative law instrument” in the field of administrative law science and public (administrative) economic law. The findings of this study serve to show the legitimacy and usefulness of using the title conceptual category in analyses of a functional nature, focusing on the goals, effects, values that the given regulations of the legal order are to serve. The concept-tool “administrative-legal instrument” is undoubtedly characterised by a considerable degree of flexibility, which results from the intuitiveness of its operation and from a certain underdetermination of meaning, which can be filled with content depending on the direction of the research. Therefore, it is also useful for carrying out considerations that go beyond a single branch of law or such considerations that aim to outline the boundaries of a branch division of the law in heterogeneous (complex) sets of regulations that are separated due to the subject of regulation (such as e.g. public procurement law). However, the title concept is secondary to the adopted criteria for defining administrative law, or its delimitation of the scope of administrative law within sets of norms referred to as “borderline law.” The article is also aimed to define the relationship of the title concept to the established category of legal forms of administrative action. With regard to this issue, it is pointed out that the research planes implied by the use of one of these conceptual categories are different (functional plane — objectives, effects to be achieved through a given legal solution / construction plane of a given legal form of activity — requirements for the validity of a given type of action, supervision over using it, means of legal protection of the addressee of the action). Attention is also drawn to the fact that there is no basis for relating the concept of an administrative law instrument to the entire catalogue of legal forms of administrative action, as well as to the possibility of giving the concept of an administrative law instrument a meaning that goes beyond such a catalogue (e.g. including also norms directly regulating administrative law). The argumentation of this study also seeks to demonstrate the legitimacy of the functioning of the two conceptual categories indicated in the conceptual apparatus of the science of administrative law and public economic law.Стаття містить загальні міркування щодо обсягу значення та умов використання терміна «адміністративно-правовий інструмент» («адміністративно-правовий акт») у сфері дисциплін адміністративного права та публічного (адміністративного) господарського права. Результати цього дослідження служать для того, щоб показати правомірність і придатність використовування названої поняттєвої категорії у функціональному аналізі, зосереджуючись на цілях, наслідках, цінностях, яким мають служити дані норми правового порядку. Поняття «адміні- стративно-правовий інструмент», без сумніву, характеризується значним ступенем гнучкості, що випливає з інтуїтивності його використання та певної семантичної невизначеності, яка може піддаватися наповнюванню змістом залежно від напряму дослідження. Таким чином, це також корисно для розмірковувань, які виходять за межі однієї галузі права або мають на меті розмити межі галузевого поділу права в неоднорідних (комплексних) наборах нормативних актів, що розрізняються за предметом регулювання (наприклад, законодавство про державні закупівлі).
Назване поняття, однак є вторинним щодо прийнятих критеріїв для визначення адміністративного права або визначення сфери застосування адміністративного права в рамках наборів нормативних актів, які називаються «граничним правом». Змістом статті також є визначення співвідношення названого поняття до встановленої категорії правових форм державного управління. Стосовно цього питання зазначається, що дослідницькі площини, які передбачають використання однієї з цих поняттєвих категорій, різні (функціональна площина — цілі, результати, які мають бути досягнуті за допомогою даного правового рішення / площина побудови даної правової форми діяльності — вимоги до обґрунтованості даного виду діяльності, нагляд за її здійсненням, засоби правового захисту діяльності адресата). Також звертається увага на те, що немає підстав відносити поняття адміністративно-правового акта до всього каталогу правових форм державного управління, а також на можливість надавати поняттю адміністративно-правовий акт значення, що виходить за межі такого каталогу (наприклад, включає також норми, які безпосередньо регулюють адміністративне право). Аргументація цього дослідження також спрямована на обґрунтування правомірності функціонування обох зазначених понятійних категорій у понятійному апараті науки адміністративного права та публічного господарського права
„Rodzina jest najważniejsza”, czyli o praktyce realizacji powszechnie akceptowanej wartości. Studium porównawcze wpływu przemocy
Get PDFThe phenomenon of family violence, which affects the practice of realising family-related values, is analysed on the basis of women’s opinions and declarations. The empirical material analysed in this article is part of a larger whole, which was collected as part of a research and application project aimed at modelling violent behaviour. The research problem guiding the present analysis concerns these patterns of violence and their associations with axionormative structures in terms of family-related values. The study was designed in a quasi-experimental scheme. The characteristics of interest were measured in two target groups, homogeneous by gender. The first group comprised women who completed the survey via the Internet. The second group comprised women under the care of MOPS in Wrocław. The second group is the reference group, as all these women come from families with institutionally diagnosed violence. The research resulted in two levels of analysis. The first refers to the forms of family violence such as quarrels, brawls and fights. The second relates to axionormative structures, which become the background for comparing the level of acceptance of the family as a value in the consciousness of women in so-called normal families, i.e. without recorded violence, and in violent families. The analyses made it possible to distinguish a subgroup within the group of families studied. Due to the risk of violence, this subgroup constitutes an intermediate creation between families in which violent behaviour is “kept” within the constraints of a broadly understood cultural norm and families in which violence breaks bonds and leads to a reconfiguration of axionormative structures. In terms of the latter, the disappearance of the value of the family was not found (in the group of families with institutionally identified violence). On the other hand, there was a reduction in service relationships, resulting, according to the authors, from a redefinition of the family as a structural entity within which certain values are realised.Zjawisko przemocy w rodzinie, które wpływa na praktykę realizacji wartości związanych z rodziną, jest analizowane na podstawie opinii i deklaracji kobiet. Materiał został zebrany w ramach projektu badawczo-aplikacyjnego, którego celem było modelowanie zachowań przemocowych. Problem badawczy przyświecający niniejszym analizom dotyczy tychże wzorów przemocy oraz ich powiązania ze strukturami aksjonormatywnymi w zakresie wartości odnoszących się do rodziny. Badanie zostało zaprojektowane w schemacie quasi-eksperymentalnym. Pomiaru interesujących cech dokonano w dwóch grupach celowych, jednorodnych ze względu na płeć. Pierwsza to kobiety wypełniające ankietę za pośrednictwem Internetu. Druga grupa to kobiety pozostające pod opieką MOPS we Wrocławiu. Ta druga zbiorowość stanowi grupę odniesienia, gdyż wszystkie te kobiety pochodzą z rodzin o stwierdzonej instytucjonalnie przemocy. W wyniku badań zostały wyodrębnione dwa poziomy analizy. Pierwszy dotyczy form przemocy w rodzinie, takich jak kłótnie, awantury i bójki. Drugi odnosi się do struktur aksjonormatywnych, które stają się tłem dla porównania poziomu akceptacji rodziny jako wartości w świadomości kobiet w rodzinach tzw. normalnych, czyli bez odnotowanej przemocy, oraz rodzinach przemocowych. Analizy pozwoliły wyodrębnić w grupie rodzin badanych podgrupę, która ze względu na zagrożenie przemocą stanowi twór pośredni między rodzinami, w których zachowania przemocowe są „trzymane” w ryzach szeroko rozumianej normy kulturowej, a rodzinami, w których przemoc rozbija więzi i prowadzi do rekonfiguracji struktur aksjonormatywnych. W zakresie tych ostatnich nie stwierdzono (w grupie rodzin o stwierdzonej instytucjonalnie przemocy) zaniku wartości, jaką jest rodzina. Stwierdzono natomiast ograniczenie relacji świadczeniowych, wynikające, zdaniem autorów, z redefinicji rodziny jako tworu strukturalnego, w ramach którego są realizowane określone wartości