Oku Okut Yayınları
Not a member yet
54 research outputs found
Sort by
Cinsiyet Sorunu ve Aile
Get PDFThroughout the extensive chronicles of human existence, homosexuality and gender reassignment, which were until recently seen as marginal, individual phenomena and were considered perversions by mainstream medicine, have gradually gained social, legal, and medical recognition over the past five decades, primarily in Western societies. Currently, homosexuality has ceased to be a social phenomenon and has become a social movement. Moreover, individuals, organizations, and states that do not embrace this condition are under global pressure. Based on fundamental sociological knowledge, the family, which serves as the bedrock of society and plays a crucial role in imparting social norms to individuals, has faced persistent challenges such as unmarried partnerships, postponed marriages, childlessness, and rising divorce rates. The increasing prevalence of homosexuality has exacerbated the challenges faced by the institution of the family. Not only is there a lack of a traditional family structure, but social conventions are completely reversed. Religion is often regarded as a means to avert the impending social apocalypse that humanity has brought upon itself. However, Protestant churches in the Western world have increasingly succumbed to the influence of LGBT advocacy groups. Consequently, it has begun to endorse the prevailing circumstances from a religious standpoint, permitting the appointment of homosexual priests and the solemnization of same-sex marriages within the church. The remaining prominent religions worldwide, particularly the Catholic Church and Islam, are significantly influenced by the explicit or concealed actions of LGBT advocacy groups. Today in Turkey, a significant number of religious folks, particularly among the younger generation, perceive homosexuality as a matter of personal volition and contend that religion should not meddle in such matters. This study seeks to examine the aforementioned issue from both a theoretical and practical standpoint. The compilation comprises writings by scholars specializing in diverse disciplines, including psychology, education, sociology of religion, religious education, and Islamic law.İnsanlığın uzun tarihine göre baktığımızda yakın zamana kadar marjinal, bireysel bir olgu olarak görülen ve ana akım tıp tarafından sapkınlık olarak nitelenen eşcinsellik ve cinsiyet değiştirme olgusu son elli yılda Batı’dan başlamak üzere toplumsal, hukuki ve tıbbi açıdan kabul görmeye başlamıştır. Bugün için söz konusu durum bir toplumsal olgu olmaktan çıkıp bir toplumsal harekete dönüşmüştür ve bu durumu kabul etmeyen bireyler, kuruluşlar ve devletler üzerinde küresel anlamda baskılar yapılmaktadır. Temel sosyolojik anlayışa göre toplumun temelini oluşturan ve toplumsal normların bireylere aktarılmasında ana araç olan aile, uzun süredir nikâhsız birliktelikler, evliliğin geciktirilmesi, çocuk sahibi olmama, boşanmaların artışı gibi sebeplerden dolayı tehdit altındaydı. Eşcinselliğin yükselişi ailedeki krizi daha da derinleştirmiştir. Zira bilinen anlamda bir aile kurulmadığı gibi toplumsal normlar tamamen ters yüz edilmektedir. İnsanlığın kendi eliyle hazırladığı bu toplumsal kıyameti önlemenin bir yolu din gibi görülse de Batı’da özellikle Protestan kiliseler LGBT lobisinin etkisi altına girmiş ve mevcut durumu dinî açıdan meşrulaştırarak eşcinsel rahiplerin görev yapmasına, eşcinsel çiftlerin kilisede nikâh kıymalarına izin vermeye başlamıştır. Katolik Kilisesi ve İslam başta olmak üzere dünyanın geri kalan büyük dinleri LGBT lobisinin açık ya da gizli faaliyetlerine yoğun bir şekilde maruz kalmaktadır. Bugün Türkiye’de de daha çok genç nesilde olmak üzere dindar bireyler arasında eşcinselliği kişisel bir tercih olarak gören ve dinin bu duruma müdahalesi etmemesi gerektiğini savunanlar bulunuyor. Elinizdeki bu çalışma yukarıda sözü edilen problemi hem teorik hem de pratik açıdan tartışmayı hedefliyor. Bu çerçevede psikoloji, eğitim, din sosyolojisi, din eğitimi, İslam hukuku gibi farklı alanlardan akademisyenlerin metinlerini içeriyor
Bir Düşünür Bir Kavram ve Din
Get PDFThis study examines the concepts developed by prominent thinkers in the Turkish intellectual tradition on themes such as modernization, identity, nationalism, religion, morality, social control, and the East-West civilization debate. By analyzing these concepts, the study aims to understand the social and cultural transformation processes of Turkish society. The research is organized under six main headings, focusing on the dynamic transition from the Ottoman Empire to the Republic of Türkiye, the impact of these dynamics on identity and social belonging, and the resulting social, cultural, and political breaking points. Each thinker and their conceptual framework are addressed to provide a deeper understanding of the historical, sociological, and cultural structures within Turkish society.
The study’s goal is to analyze the identity crises, dynamics of social change, and the emerging social, cultural, and religious conflicts that Turkish society experienced during its modernization process. It seeks to establish a theoretical basis for understanding the foundational approaches in Turkish thought history by examining how each thinker’s conceptual contributions shaped social structures and influenced debates around identity, belonging, religion, and civilization in modern Turkish society. As such, the study serves as a valuable source for understanding the tensions and breaking points that Türkiye faced in its journey of modernization and social transformation.
Modernization and Social Change Concepts
The study delves into the social changes brought about by modernization through the contributions of four prominent thinkers and their concepts. İlber Ortaylı’s “The Longest Century of the Empire” concept critically examines the sociological implications of the Ottoman Empire’s modernization process in the 19th century, highlighting the complexities and struggles of this transformation period. Nermin Abadan Unat introduces the “Unending Migration” concept to address the impact of modernization and industrialization on the social fabric, shedding light on the rural-to-urban migration patterns that defined Türkiye’s societal transition. Cavit Orhan Tütengil’s “Dual Structure” concept focuses on the imbalance between rural and urban structures during Türkiye’s modernization, emphasizing how this disparity hindered social development. Finally, İsmail Gaspıralı’s “Justice” concept emphasizes the need for social justice and equilibrium in ensuring peace during modernization, stressing the importance of maintaining social balance for sustainable development.
Identity, Nationalism, and Sociological Foundations
Under this heading, five thinkers and their concepts are examined in relation to the quest for identity and nationalism in Turkish society. Yusuf Akçura’s “Three Policies” concept outlines three distinct models of political identity (Turkism, Ottomanism, Islamism) proposed to address the identity and political dilemmas of the Ottoman Empire during its dissolution. Sadri Maksudi Arsal’s “Sociological Foundations of the National Sentiment” concept frames nationalism not merely as a political ideology but as a sociological phenomenon that shapes identity and social belonging. Seyyid Ahmed Arvasi’s “Principles of Advanced Turkish Nationalism” presents a model of nationalism that harmonizes traditional values with the demands of the modern era. Remzi Oğuz Arık’s “Anatolianism” centers on the Turkish identity and cultural heritage from an Anatolian perspective, while Hilmi Ziya Ülken’s “Heredity” explores how social structures are shaped through genetic heritage and cultural transmission, addressing the biological and sociological foundations of identity construction.
Religion, Secularization, and Laicism
This section examines the works of three thinkers on the relations between religion, society, and the state. Durmuş Hocaoğlu’s “National Secularism” concept addresses how secularization in Türkiye can be aligned with national values, emphasizing the integration of religion’s social function with the modern state structure. Bahattin Akşit’s “Typology of Secularization” explores how secularization processes vary across societies and their transformative impact on social structures. Sabri Ülgener’s “Mentality Discourse” focuses on the role of religion and mentality in economic development, arguing that economic progress is closely tied to cultural and religious foundations, thereby contributing to a deeper analysis of socio-economic structures.
Socialization, Morality, and Social Control
Thinkers in this section analyze how individual-society relations and social control mechanisms shape the social fabric. Şerif Mardin’s “Neighborhood Pressure” concept reveals how societal control mechanisms exert pressure on individuals, shaping behaviors through social norms. Cahit Tanyol’s “Morality and Society” examines the role of morality in social structures and its function in regulating society. Özcan Güngör’s “Socialization of Objects” discusses how everyday objects play a role in individuals’ identity and socialization processes. Hüsamettin Arslan’s “Epistemic Community” concept addresses how knowledge communities form and influence thought patterns, highlighting the interplay between knowledge and social structures.
East-West Dichotomy and Civilization Debates
The tension between the spiritual values of the East and the materialist approach of the West has always created a need for balance in Turkish society’s identity construction. Samiha Ayverdi’s approach on “East-West Civilization” argues for the reconciliation of Eastern spirituality with Western materialism. Recep Şentürk’s “Open Civilization” emphasizes the significance of inter-civilizational dialogue, advocating for an open civilization model that embraces coexistence and diversity. Nurettin Şazi Kösemihal’s “Art and Intellectual Workers” concept examines the role of artists and intellectuals in social change, while Vamık Volkan’s “Enemies on the Couch” concept explores how the “external enemy” images function in societal identity construction, highlighting the impact of these images on the self-definition processes of communities.
Overall, these thinkers’ concepts offer a multifaceted perspective for understanding Türkiye’s social structure and the effects of these dynamics on identity, belonging, and cultural debates. This study aims to contribute to the literature by providing a comprehensive analysis of the fundamental approaches in Turkish thought and how they inform the discourse on modernization, identity, religion, and civilization.Bu çalışma, Türk düşünce dünyasının önde gelen düşünürlerinin modernleşme, kimlik, milliyetçilik, din, ahlak, toplumsal kontrol ve Doğu-Batı medeniyet tartışmaları konularında geliştirdikleri kavramları ele alarak Türk toplumunun sosyal ve kültürel dönüşüm süreçlerini anlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş sürecindeki toplumsal yapının dinamiklerini, bu dinamiklerin kimlik ve toplumsal aidiyet üzerindeki etkilerini ve bu süreçlerin yarattığı sosyal, kültürel ve siyasal kırılma noktalarını altı ana başlık altında toplar. Her bir düşünür ve kavram, Türk toplumunun tarihsel, sosyolojik ve kültürel yapısını daha derinlemesine anlamak için ele alınmıştır.
Çalışmanın amacı, Türk toplumunun modernleşme sürecinde yaşadığı kimlik bunalımlarını, toplumsal değişim dinamiklerini ve bu süreçlerde öne çıkan sosyal, kültürel ve dini çatışmaları teorik bir zeminde analiz ederek, Türk düşünce tarihindeki temel yaklaşımları ortaya koymaktır. Çalışma, her bir düşünürün geliştirdiği kavramların toplumsal yapıyı nasıl etkilediğini ve modern Türk toplumunun kimlik, aidiyet, din ve medeniyet tartışmalarına nasıl katkı sunduğunu analiz etmeyi hedeflemektedir.
Bu çalışma, Türkiye’nin modernleşme ve toplumsal dönüşüm süreçlerinde yaşadığı gerilimleri ve kırılma noktalarını anlama açısından önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Türk düşünce tarihinde iz bırakan önemli isimlerin fikirlerini bir araya getirerek, toplumsal yapının dinamiklerini ve bu dinamiklerin kimlik, aidiyet ve kültürel yapı üzerindeki etkilerini anlamayı amaçlamaktadır. Özellikle modernleşme, kimlik ve medeniyet tartışmalarının yoğunlaştığı günümüzde, çalışmanın sunduğu yaklaşımlar, Türk toplumunun kimlik arayışlarını ve toplumsal yapının geleceğini anlamak açısından değer taşımaktadır.
Modernleşme ve Toplumsal Değişim Kavramları
Çalışmada, modernleşme ve toplumsal değişim sürecinde toplumsal yapıdaki değişimleri anlamak için dört önemli düşünür ve onların kavramları ele alınmıştır. İlber Ortaylı’nın geliştirdiği “İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı” kavramı, Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyıldaki modernleşme sürecinde yaşadığı sancıları ve bu sürecin sosyolojik etkilerini açıklamak için önemli bir referans noktasıdır. Nermin Abadan Unat ise “Bitmeyen Göç” kavramı ile modernleşme ve sanayileşme sürecinde ortaya çıkan göç olgusunun toplumsal yapı üzerindeki etkilerini inceleyerek, Türkiye’nin kırsaldan kente geçiş sürecini aydınlatır. Cavit Orhan Tütengil’in “İkili Yapı” kavramı, Türkiye’de modernleşme sürecinde kırsal ve kentsel yapılar arasındaki dengesizliği ve bu dengesizliğin toplumsal gelişmeyi nasıl sekteye uğrattığını ortaya koyar. İsmail Gaspıralı’nın “Hakkaniyet Kavramı” ise toplumsal adalet ve dengeyi sağlama çabasını vurgular, modernleşme süreçlerinde toplumsal barışın tesis edilmesi gerektiğine dikkat çeker.
Kimlik, Milliyetçilik ve Sosyolojik Esaslar
Bu başlık altında, Türk toplumunun kimlik arayışı ve milliyetçilik anlayışına dair beş düşünür ve onların geliştirdikleri temel kavramlar ele alınmıştır. Yusuf Akçura’nın “Üç Tarz-ı Siyaset” kavramı, Osmanlı Devleti’nin dağılma sürecinde kimlik ve aidiyet sorunlarına dair üç farklı politika modelini (Türkçülük, Osmanlıcılık, İslamcılık) analiz eder. Sadri Maksudi Arsal’ın “Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları” kavramı, milliyetçiliğin yalnızca siyasal bir ideoloji değil, aynı zamanda sosyolojik bir olgu olduğunu ve toplumsal kimlik ile aidiyet duygusunu nasıl şekillendirdiğini açıklar. Seyyid Ahmed Arvasi’nin “İleri Türk Milliyetçiliğinin İlkeleri” kavramı, geleneksel değerlerle uyumlu ve çağın gereklerine uygun bir milliyetçilik modeli sunar. Remzi Oğuz Arık’ın “Anadoluculuk” kavramı, Türk kimliğini ve kültürel mirasını Anadolu merkezli bir bakış açısıyla ele alırken, Hilmi Ziya Ülken’in “Soyaçekme” kavramı ise toplumsal yapının genetik miras ve kültürel kalıtım yoluyla nasıl şekillendiğini ve kimlik inşasının biyolojik ve sosyolojik temellerini inceler.
Din, Sekülerleşme ve Laiklik
Bu başlık altında, din-toplum-devlet ilişkilerini analiz eden üç düşünür ve kavramları ele alınmıştır. Durmuş Hocaoğlu’nun “Milli Sekülerizm” kavramı, Türkiye’de sekülerleşme sürecinin milli değerlerle nasıl uyumlu hale getirilebileceğini savunur ve dinin toplumdaki işlevini korurken, modern devlet yapısı ile entegrasyonunu ele alır. Bahattin Akşit’in “Laikleşme Tipolojisi” kavramı ise farklı toplumlarda laikleşme süreçlerinin işleyişini ve bu süreçlerin toplumsal yapıyı nasıl dönüştürdüğünü analiz eder. Sabri Ülgener’in “Zihniyet Söylemi” kavramı, ekonomik kalkınma süreçlerinde din ve zihniyetin rolünü, ekonomik gelişmenin kültürel ve dini temellerle nasıl ilişkilendirildiğini açıklayarak sosyo-ekonomik yapıların derinlemesine incelenmesine katkıda bulunur.
Toplumsallaşma, Ahlak ve Sosyal Kontrol
Birey-toplum ilişkisi ve toplumsal kontrol mekanizmalarının toplumsal yapıyı nasıl şekillendirdiğini analiz eden düşünürler bu başlık altında ele alınmıştır. Şerif Mardin’in “Mahalle Baskısı” kavramı, toplumsal kontrol mekanizmalarının bireyler üzerindeki baskısını ve sosyal çevrenin bireyin davranışlarını nasıl şekillendirdiğini ifade eder. Cahit Tanyol’un “Ahlak ve Toplum” kavramı, ahlakın toplumsal yapıdaki rolünü ve ahlaki değerlerin toplum içindeki işlevini inceler. Özcan Güngör’ün “Nesnelerin Sosyalleştirmesi” kavramı, gündelik hayatta nesnelerin bireylerin kimlik ve toplumsallaşma süreçlerindeki rolünü tartışırken; Hüsamettin Arslan’ın “Epistemik Cemaat” kavramı ise bilgi topluluklarının nasıl oluştuğunu ve bu toplulukların düşünce yapıları üzerindeki etkisini inceleyerek bilgi ve sosyal yapı arasındaki ilişkiyi anlamaya yönelik bir zemin sunar.
Doğu-Batı İkilemi ve Medeniyet Tartışmaları
Doğu’nun manevi değerleri ile Batı’nın materyalist yaklaşımı arasındaki gerilim, Türk toplumunun kimlik inşasında sürekli bir denge arayışını gerektirmiştir. Bu bağlamda, Samiha Ayverdi’nin “Doğu-Batı Medeniyeti Üzerine Yaklaşımı” Doğu’nun ruhani değerlerinin Batı’nın maddi dünyası ile dengelenmesi gerektiğini savunur. Recep Şentürk’ün “Açık Medeniyet” kavramı, medeniyetler arası diyaloğun önemini vurgular ve çeşitliliklerin birlikte var olmasını savunan bir açık medeniyet modeli önerir. Nurettin Şazi Kösemihal’in “Sanat ve Fikir İşçileri” kavramı ise sanatçılar ve entelektüel bireylerin toplumsal değişimdeki rolünü incelerken; Vamık Volkan’ın “Divandaki Düşmanlar” kavramı, kimlik inşasında “dış düşman” imgelerinin toplumsal yapıyı nasıl etkilediğini ve bu imgelerin toplumların kendini tanımlama süreçlerindeki işlevini açıklamaktadır
İslami Bilişsel Davranışçı Terapi
No full textThis seminal work presents an innovative therapeutic model that seamlessly blends the established techniques of Cognitive Behavioral Therapy (CBT) with the rich spiritual and ethical traditions of Islam. Across twelve insightful chapters, the book meticulously outlines the foundational principles of CBT, its historical evolution, and the ways in which Islamic teachings can enhance and inform therapeutic practice for Muslim patients. Beginning with a deep dive into the core concepts of CBT, the book elucidates the definition, methodology, and practical application of this evidence-based therapy. It traces the philosophical roots of CBT, highlighting the contributions of key figures in the field and charting the development of various CBT approaches that have shaped contemporary practice. This historical context sets the stage for a comprehensive exploration of Islamic perspectives on mental health, where the book examines the congruence of Islamic teachings with psychological principles.
The second chapter is dedicated to the integration of Islamic concepts with mental well-being, offering a historical overview and a discussion of core principles. It presents a nuanced analysis of Quranic verses and Hadiths concerning psychological health, placing them in dialogue with Western psychological models. This is followed by an examination of the contributions of Islamic philosophy to psychology, the role of spiritual practices in promoting mental health, and the unique approaches Islam offers for coping with stress and mental health issues. The book also addresses the vital role of Islamic religious scholars in mental health support, paving the way for a future where Islamic psychology aligns with global mental health efforts and education.
The heart of the book lies in its practical application. The third chapter details the ethical and practical considerations of integrating Islamic principles into CBT, from adapting CBT models with Islamic teachings to tailoring therapy to individual needs. It introduces manualized therapy protocols that provide a step-by-step guide for therapists, ensuring consistency in therapy while being responsive to the patient’s evolving needs. This section is crucial for practitioners, offering detailed strategies for cognitive restructuring, behavioral interventions, and problem-solving, all through an Islamic lens.
In addressing the therapeutic relationship, the book underscores the importance of building rapport and trust, exploring the competencies required for therapists to navigate the dual roles they may play in the therapeutic setting. Ethical and professional issues such as informed consent, confidentiality, and the challenges of ethical navigation in therapy are examined in depth, ensuring that practitioners uphold the highest standards of professional conduct.
Research and evaluation in Islamic-modified CBT are critical for its ongoing development and credibility. The book discusses outcome measurement, quality control, and the importance of identifying gaps in current research to advance the field. Training and supervision for practitioners are also covered, highlighting the need for rigorous training requirements and models to equip therapists with the necessary skills and knowledge.
The book does not shy away from the challenges and limitations faced in practice, providing strategies for addressing common obstacles and ensuring the therapy remains effective and culturally sensitive. It concludes with a visionary chapter on future directions, emphasizing the need to expand the reach and practice of Islamic-modified CBT to better serve Muslim communities globally.
In conclusion, this book is a trailblazing text that offers mental health professionals a comprehensive framework for incorporating Islamic teachings into CBT. It stands as a testament to the potential for psychological healing that honors both the empirical rigor of CBT and the spiritual richness of Islam, offering a model of therapy that is both innovative and deeply respectful of the cultural and religious backgrounds of Muslim patients. With its scholarly depth and practical guidance, the book promises to be an invaluable resource for advancing mental health care in diverse Muslim populations, encouraging a holistic approach that nurtures the mind, body, and soul.Bu öncü eser, İslam’ın zengin manevi ve etik gelenekleriyle, bilişsel davranışçı terapinin (BDT) kanıtlanmış tekniklerini uygulanabilir bir şekilde birleştiren yenilikçi bir terapötik model sunmaktadır. On iki kapsamlı bölüm boyunca, kitap BDT’nin temel prensiplerini, tarihsel gelişimini ve İslami öğretilerin Müslüman hastalar için terapötik uygulamayı nasıl geliştirebileceğini ve bilgilendirebileceğini ayrıntılı bir şekilde özetlemektedir.
BDT’nin temel kavramlarını derinlemesine bir şekilde açıklayarak başlayan kitap, bu kanıt temelli terapinin tanımını, metodolojisini ve pratik uygulamasını aydınlatmaktadır. BDT’nin felsefi köklerini izleyerek, alandaki anahtar figürlerin katkılarını vurgulamakta ve çağdaş uygulamayı şekillendiren çeşitli BDT yaklaşımlarının gelişimini haritalamaktadır. Bu tarihsel bağlam, İslami perspektiflerin psikolojik prensiplerle nasıl uyumlu olduğunu inceleyen kapsamlı bir keşfe zemin hazırlamaktadır.
İkinci bölüm, İslami kavramların zihinsel esenlikle entegrasyonuna adanmıştır ve tarihsel bir genel bakış ve temel prensipler hakkında bir tartışma sunmaktadır. Psikolojik sağlık hakkındaki Kur’an ayetleri ve hadisler üzerine yapılan nüanslı bir analizi sunarak, bunları Batı psikolojik modelleriyle diyalog içinde sunmaktadır. Kitap, İslami felsefenin psikolojiye katkılarını, manevi uygulamaların ruh sağlığını teşvik etmedeki rolünü ve stres ve ruh sağlığı sorunlarıyla başa çıkma konusunda İslam’ın sunduğu benzersiz yaklaşımları incelemektedir. Ayrıca, İslam din alimlerinin ruh sağlığı desteğindeki hayati rolünü ele almaktadır, böylece İslami psikolojinin küresel ruh sağlığı çabaları ve eğitimle uyum içinde olduğu bir geleceğin yolunu açmaktadır.
Kitabın kalbi, pratik uygulamalarında yatmaktadır. Üçüncü bölüm, İslami prensiplerin terapiye etik ve pratik entegrasyonunu ayrıntılı olarak ele almakta, İslami öğretilerin BDT modellerine uyarlanmasından bireysel ihtiyaçlara göre terapi uyarlamalarına kadar geniş bir yelpazede teknikleri ve uyarlamaları tartışmaktadır. Terapistlerin, terapiyi her aşamada İslami kavramlarla entegre ederken, terapötik modele sadık kalmasını sağlayan adım adım bir rehber sağlayan manüelleştirilmiş protokoller tanıtılmaktadır. Bu bölüm, bilişsel yapılandırmadan davranışsal müdahalelere ve İslami prensiplerle problem çözme stratejilerine kadar ayrıntılı stratejiler sunarak terapistler için önem taşımaktadır.
Kitabın merkezinde, etik ve pratik düşünceleri, bilişsel yapılandırma ve davranışsal müdahale tekniklerini, İslami farkındalık ve rahatlama tekniklerini ve İslami ilkelerle problem çözme stratejilerini içeren İslami prensiplerin BDT ile entegrasyonu yer almaktadır. BDT oturumlarının yapısını ve içeriğini, İslami öğretilerin oturumlara nasıl dahil edileceğini ve terapiyi bireysel ihtiyaçlara göre uyarlamayı sağlayan manüelleştirilmiş terapi protokollerini içeren bir bölümle uygulamalı bir yaklaşım sunulur.
Terapötik ilişki üzerine odaklanan bölümler, uyum sağlama ve güven inşa etmenin, terapistin rolü ve yetkinlikleri ve manevi tartışmaların ele alınmasının önemini vurgular. Bilgilendirilmiş onam ve gizlilik, çift roller ve etik manevralar gibi etik ve profesyonel konular, terapinin profesyonel standartlara uygunluğunu sağlamak için incelenir.
Araştırma ve değerlendirme, İslami- BDT’nin sürekli gelişimi ve güvenilirliği için kritik öneme sahiptir. Kitap, sonuçların değerlendirilmesi, kalite kontrolü ve mevcut araştırmadaki boşlukları belirlemenin önemini tartışır. Terapistler için eğitim ve denetim, gerekli beceri ve bilgiye sahip terapistleri yetiştirmek için etkili eğitim gereksinimleri ve modellerinin önemini vurgular.
Kitap, pratikte karşılaşılan zorlukları ve sınırlamaları ele almak için stratejiler sunar ve BDT’nin etkinliğini ve kültürel hassasiyetini korumak için yaygın engelleri nasıl aşılacağını önerir. Sonuç olarak, kitap, İslami-odaklı BDT’nin küresel erişimini genişletme ihtiyacını ve potansiyel katkılarını vurgulayan geleceğe yönelik yönlerini özetler. Bu kitap, hem kanıt temelli BDT’nin ampirik sıkılığına hem de İslam’ın manevi zenginliğine saygı duyan psikolojik iyileşme için bir potansiyele işaret eden, alan için önemli bir katkı sunmaktadır
Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’den Nûreddin es-Sâbûnî’ye Peygamberlik Anlayışı
Get PDFThe issue of prophethood is one of the fundamental principles of Islamic belief. Explaining the necessity of the institution of prophethood and responding to the criticisms directed at it are of great importance for establishing the doctrine of prophethood on a solid foundation. This study aims to conduct a comparative analysis of the views on prophethood of Abū Manṣūr al-Māturīdī (d. 333/944), the founder of the Māturīdī school of theology, and one of the prominent theologians of this school, Nūr al-Dīn al-Sābūnī (d. 580/1184).
al-Māturīdī, who lived in 4th/10th-century Samarkand, explained, defended, and systematized the tenets of faith accepted in the Ḥanafī tradition since Abū Ḥanīfa using the theological method. In this way, the theological approach within the Abū Ḥanīfa line evolved into a formal theological school through Māturīdī’s contributions. al-Sābūnī, who lived in 6th/12th-century Bukhara, contributed significantly to the dissemination and recognition of al-Māturīdī’s views through his written works.
This research examines the approximately 250-year period from al-Māturīdī to al-Sābūnī with a particular focus on the issue of prophethood. The findings indicate that al-Māturīdī thoroughly addressed the topic of prophethood in his works, employing both rational and textual (naqlī) evidence to explain its necessity and developing original interpretations on the subject. al-Sābūnī, in general, adopted al-Māturīdī’s views on prophethood and defended them in his writings. However, al-Sābūnī diverged from al-Māturīdī in his understanding of infallibility (ʿisma), accepting that some prophets might have committed “mistakes” and disagreeing with the notion that prophets must be from urban backgrounds. Furthermore, he used different proofs for the validation of prophethood and included criticism of the Ḥashwiyya sect in his struggle against opponents of prophethood, which marks another distinction from Māturīdī’s approach.Peygamberlik meselesi, İslam inancının temel esaslarından biridir. Peygamberlik kurumunun gerekliliğinin izah edilmesi ve bu kuruma yönelik eleştirilerin yanıtlanması, nübüvvet inancının sağlam bir temele oturtulması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Mâtürîdî kelâm ekolünün kurucusu Ebû Mansûr el-Mâtürîdî (öl. 333/944) ile bu ekolün önemli temsilcilerinden Nûreddin es-Sâbûnî’nin (öl. 580/1184) nübüvvet anlayışlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmaktadır.
Mâtürîdî, 4./10. yüzyılda Semerkant’ta yaşamış olup, Ebû Hanîfe’den itibaren Hanefî gelenekte kabul gören inanç esaslarını kelâm yöntemini kullanarak açıklamış, savunmuş ve sistemleştirmiştir. Böylece Ebû Hanîfe’nin itikadi çizgisi, Mâtürîdî’nin katkılarıyla bir kelâm mezhebine dönüşmüştür. Sâbûnî ise 6./12. yüzyılda Buhara’da yaşamış ve kaleme aldığı eserlerle Mâtürîdî’nin görüşlerinin yaygınlaşmasına ve tanınmasına önemli katkılarda bulunmuştur.Bu araştırmada, Mâtürîdî’den Sâbûnî’ye uzanan yaklaşık iki yüz elli yıllık süreç, nübüvvet konusu özelinde analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; Mâtürîdî’nin nübüvvet meselesini eserlerinde detaylı bir şekilde ele aldığı, nübüvvetin gerekliliğini açıklarken hem aklî hem de naklî delilleri kullandığı ve günümüze ışık tutan özgün yorumlar geliştirdiği tespit edilmiştir. Sâbûnî, Mâtürîdî’nin nübüvvet konusundaki görüşlerini büyük oranda benimsemiş ve eserlerinde savunmuş olmakla birlikte, ismet anlayışında onun Mâtürîdî’den ayrılarak bazı peygamberler özelinde “hata” yapabileceklerini kabul ettiği, Mâtürîdî\u27nin peygamberlik için temel bir nitelik olarak gördüğü “peygamberlerin şehirli olması” görüşüne katılmadığı ve nübüvvetin ispatı hususunda zaman zaman farklı deliller kullandığı görülmüştür. Ayrıca, Sâbûnî’nin nübüvvet karşıtları ile mücadelesinde Mâtürîdî’den farklı olarak Haşeviyye fırkasını da eleştirilerine dahil ettiği anlaşılmıştır
Alevi-Sünni Evliliklerin Çocukların Din Eğitimine ve Aile İlişkilerine Etkileri
No full textIn this study, the views of parents in Alevi-Sunni marriages on the phenomenon of religion and their children’s religious education are examined. While there has been a growing body of research on the role and significance of religion in Alevi-Sunni families, limited attention has been paid to their attitudes towards their children’s religious education, particularly within the context of cross-religious marriages. Based on this, this study aims to fill this research gap by examining the perspectives of parents in Alevi-Sunni marriages on their children’s religious education and family dynamics, using qualitative methods to provide in-depth insights. Ten families living in Sivas, Ankara and Tunceli, who were contacted through snowball and purposive sampling, participated in the study, in which qualitative research techniques were used. The data used in the study were collected through questionnaires and semi-structured interview forms. The data was analzed with the content analysis. It was determined that the Alevi-Sunni difference did not have a significant impact on the participants’ religious attitudes or their children’s religious education. Almost all parents stated that they wanted their children to choose their own path by acquiring experience and knowledge about both religious interpretations/ understandings.
The study identified two primary areas of difficulty in Alevi-Sunni families: familial opposition to the participants\u27 decision to marry and conflicts surrounding the children\u27s religious education. These tensions may stem from societal pressures to conform to sectarian norms and the fear of losing religious identity through cross/mixed (intrafaith) marriages. Such pressures highlight the need for open dialogue and acceptance within families, which many participants reported as key to resolving conflicts. The provision of religious education in the family and the religious identity of children have been discussed in a separate study. Therefore, in this study, participants’ views on “compulsory” religious education activities, which are also a subject of debate in society, were evaluated. In parallel with the findings in the literature, the participants’ opinions were grouped in three categories, namely “abolishing the courses”, “making the courses optional”, and “improving the courses along with preserving their compulsory status”. Following the interviews, it was seen that the participants could have arguments mostly due to external factors, and that their own religious understanding did not have any impact on family life, religious attitudes or child rearing. Attention was drawn to the need for freedom from prejudices, acceptance of the other as he/she is, honesty, trust and a communicative environment of dialogue in order to reduce the tension in these two areas.Bu çalışmada dinî anlayış farklılığına dayalı evliliklerde ebeveynlerin din olgusu ve çocukların din eğitimine dair görüşleri incelenmektir. Son yıllarda dinî anlayış farklılığına dayalı karma evliliklerde dinin yeri ve önemi üzerine yapılan çalışmalar artsa da çocukların din eğitimine yönelik tutumlarıyla ilgili araştırmaların yeterli düzeyde olduğu söylenememektedir. Dolayısıyla bu araştırma ile var olan literatüre katkı sağlamak ve alandan bir kesit sunmak amaçlanmıştır. Nitel araştırma teknikleri kullanılan çalışmaya Sivas, Ankara ve Tunceli’de yaşayan kartopu ve amaçlı örnek yoluyla ulaşılan on aile katılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler anket ve yarı-yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmıştır. Veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Dinî anlayış farklılıklarının din olgusuna ve çocukların din eğitimine çok belirgin bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Ebeveynlerin neredeyse tamamı çocukların her iki dinî anlayışa dair deneyim ve bilgi edinerek kendi yollarını tercih etmelerini arzu ettiklerini dile getirmişlerdir.
Alevi-Sünni geleneği barındıran ailelerde temelde iki konunun problemlere yol açabileceği görülmüştür. Bu konulardan ilki katılımcıların evlilik arzusuna çeşitli sebeplerle ailenin ve yakın çevrenin karşı çıkmasıdır. İkincisi ise çocukların din eğitimidir. Ailede din eğitim verilmesi ve çocukların dinî kimliği ayrı bir çalışma olarak ele alınmıştır. Dolayısıyla bu çalışmada toplumda da tartışılagelen “zorunlu” din eğitimi faaliyetleri ile ilgili katılımcıların düşünceleri değerlendirilmiştir. Katılımcıların görüşleri literatürdeki bulgulara paralel olarak “derslerin kaldırılması, seçmeli hâle getirilmesi, zorunlu statüsün korunmasıyla birlikte derslerin iyileştirilmesi” şeklinde üç kategoride toplanmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda katılımcıların çoğunlukla dışsal faktörlerden dolayı tartışmalar yaşanabildiği, kendi dinî anlayışlarının aile hayatında, dinî tutum ve çocuk yetiştirmede herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Söz konusu iki alandaki gerilimin azalması için önyargılardan sıyrılmak, diğerini olduğu gibi kabul, dürüstlük, güven ve iletişime açık diyalog ortamının gerekliliğine parmak basılmıştır
Din ve Liderlik
Get PDFThe Turkish term “lider” is derived from the English word “leader”, which denotes the concept of leading or advancing. This term has been adopted into Turkish with a similar meaning. In Turkish usage, the term "lider" often implies the concept of "önder" (guide), and similarly, "liderlik" is associated with "önderlik" (guidance). The introduction of various adjectives has expanded and diversified the application of the term. For example, terms such as religious leader, political leader, community leader, transformational leader, and charismatic leader illustrate this broad usage.
In the context of the “Religion and Leadership Workshop” organized by the Quran Research Foundation (KURAV), the term "lider" should primarily be interpreted as referring to a “religious leader” or a “leader in religion”. However, it is important to recognize that a religious leader may also exhibit social, cultural, charismatic, and transformative attributes, thereby integrating aspects of political, social, or charismatic leadership. The ideal framework for such a leadership, as exemplified by prophets, represents an aspirational model, though real-life leaders may vary in their alignment with this ideal. This dimension of leadership is also explored in our workshop through papers, discussions, and contributions when they touch on the realities and contemporary situations.
The Religion and Leadership Workshop features four principal papers, including an inaugural conference, and the final volume of proceedings encompasses a total of five papers. These are Yalçın Akdoğan’s "Religion and Leadership" (Inaugural Conference); Yusuf Şevki Yavuz’s "Leadership in the Quran"; Adem Apak’s "Muhammad (pbuh) and His Leadership"; Bayram Ali Çetinkaya’s "Turkey-Centered Politics in Contemporary Islamic Thought and Leadership Quests", and Mehmet Ali Büyükkara’s "Religious Leadership in Turkey".
In addition to these papers, brief discussions contributed by Adnan Demircan, Ahmet Yaman, Bünyamin Erul, Yusuf Şevki Yavuz, and Cağfer Karadaş provide further insights. The workshop is also enriched by individual assessments from participants, including Mustafa Gencer’s "Ottoman Modernization in the Tanzimat and Meşrutiyet Periods"; Mustafa Tekin’s "Religion in Leadership and Leadership in Religion", and Şaban Ali Düzgün’s "Process Analysis of Modernization from the Ottoman Empire to the Turkish Republic". These contributions collectively offer valuable perspectives and enhance the scholarly discourse of the event.Lider kavramı “önde gitmek” anlamında İngilizce’deki “to lead” sözcüğünden leader yani “önde giden, önder” anlamında türemiş olup Türkçe’ye aynı anlamda geçmiş bir kavramdır. Türkçe’de daha çok lider denildiğinde önder; liderlik denildiğinde ise önderlik anlaşılır. Kavramın önüne sıfatlar eklenerek hem kullanım alanı zenginleştirilmiş hem de çeşitlendirilmiştir. Her hâlükârda önde giden veya önder anlamı yerini korumuştur. Sözgelimi dinî lider, siyasî lider, cemaat lideri, dönüşümcü lider, karizmatik lider bu kullanımlardan birkaç tanesidir.
Kur’an Araştırmaları Vakfı (KURAV) tarafından düzenlenen “Din ve Liderlik Çalıştayı”nın başlığındaki lider ağırlıklı olarak “dinî lider” veya “dinde lider” çerçevesinde düşünülmüştür. Ancak bu liderliğin siyasî, toplumsal veya karizmatik liderlikten tamamen bağımsız ve yalın bir anlam içerdiği söylenemez. Çünkü bir dinî lider, aynı zamanda toplumsal, kültürel, karizmatik ve dönüştürücü özelliklere sahip olabilir. Dolayısıyla dinî lider denildiğinde bütün diğer anlamlardan ve sıfatlardan soyutlanmış yalın bir anlam çerçevesi akla gelmemelidir. Peygamberlerin liderlik çerçevesi ideal olandır, vakıada ise bunu aşan veya gerisinde kalan liderlerin olduğu da bir gerçektir. Özellikle vakıayı konu alan veya günceli tartışan bildiri, müzakere ve katkılarda işin bu yönü ve boyutu ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Din ve Liderlik Çalıştayı, açılış konferansıyla birlikte dört bildiriden oluşmuştur. Çalıştay esnasında eksikliğine dikkat çekilen “Kur’an’da Liderlik” bildirisinin eklenmesiyle elinizdeki kitap beş bildiri şeklinde teşekkül etmiştir. İçerik itibariyle kitap YALÇIN AKDOĞAN “Din ve liderlik -açılışı konferansı-“, Yusuf Şevki YAVUZ “Kur’ân-ı Kerim’de Liderlik Meselesi”, Adem APAK “Hz. Peygamber (sas) ve Liderlik”, Bayram Ali ÇETİNKAYA “Çağdaş İslâm Düşüncesinde Türkiye Merkezli Siyaset ve Liderlik Arayışları”, Mehmet Ali BÜYÜKKARA “Türkiye’de Dinî Liderlik” bildirilerinden oluşmuştur.
Bu bildirilere Adnan DEMİRCAN, Ahmet YAMAN, Bünyamin ERUL, Yusuf Şevki YAVUZ ve Cağfer KARADAŞ müzakereleriyle katkıda bulunmuşlardır. Ayrıca müzakerelere katılan Mustafa GENCER “Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemlerinde Osmanlı Modernleşmesi”, Mustafa TEKİN “Liderlikte Din ve Dinde Liderlik” ve Şaban Ali DÜZGÜN “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Modernleşmenin Süreç Analizi” adlı müstakil değerlendirmeleriyle katkı sağlamışlardır
Mâtürîdî’nin İnanç Temalı Kıssalara Yaklaşımı
Get PDFIn this study, Māturīdī’s interpretation of the parable and his approach to faith-themed parables in particular the parables of ‘Prophet Mūsā and The Pious Servant’, ‘Hārūt and Mārūt’ and ‘Hazrat Maryam’ were examined. In the study, it is aimed to determine how Māturīdī analyzes faith-themed parables. In the introduction part of the study, which consists of an introduction and two main parts, information is given about the subject, importance, purpose, method and sources of the research. In the first part, topics such as the concept of parable, the historical reality of parables, and repetition in parables are discussed in order to reveal Māturīdī’s approach to the parables of the Qur’ān. In the second part, his theological approach to the parables of ‘Prophet Mūsā and Pious Servant’, ‘Hārūt and Mārūt’ and ‘Hazrat Maryam’ is examined in detail. As a result of the study, it has been determined that Māturīdī used parables as a source on matters of faith. In addition, it has been concluded that the theological explanations he made are compatible with the kalām system. In the interpretation of the parable of Prophet Mūsā - Pious Servant, he emphasized the attribute of knowledge of Allāh. While explaining the parable of Hārūt - Mārūt, he discussed the ontological reality of magic. In the parable of Hazrat Maryam, he touched on the subject of karāmāt by emphasizing tawḥīd.Bu çalışmada, Mâtürîdî’nin kıssa yorumu ile ‘Hz. Mûsâ ile Salih Kul’, ‘Hârût ile Mârût’ ve ‘Hz. Meryem’ kıssaları özelinde inanç temalı kıssalara yaklaşımı incelenmiştir. Çalışmada, Mâtürîdî’nin inanç temalı kıssaları nasıl analiz ettiğinin tespiti amaçlanmıştır. Giriş ve iki ana bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında araştırmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde kıssa kavramı, kıssaların tarihî gerçekliği, kıssalarda tekrar gibi konular Mâtürîdî’nin Kur’an kıssalarına yaklaşımını ortaya koymak amacıyla ele alınmıştır. İkinci bölümde onun ‘Hz. Mûsâ ile Salih Kul’, ‘Hârût ile Mârût’ ve ‘Hz. Meryem’ kıssalarına kelâmî açıdan yaklaşımı ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Çalışma sonucunda Mâtürîdî’nin kıssaları, inanç konularında kaynak olarak kullandığı tespit edilmiştir. Ayrıca onun yaptığı kelâmî izahların, kelâm sistemiyle uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır. O, Hz. Mûsâ - Salih Kul kıssasının yorumunda Allah’ın ilim sıfatını öne çıkarmıştır. Hârût - Mârût kıssasını izah ederken sihrin ontolojik gerçekliğini konu edinmiştir. Hz. Meryem kıssasında ise tevhîde vurgu yaparak keramet konusuna değinmiştir
4. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu: Bildiri Özetleri Kitabı
Get PDFTurkish Symposium of Social Sciences is a national scientific event organized by Ankara Yıldırım Beyazıt University in cooperation with Ankara Yıldırım Beyazıt University and Read and Read Association to bring together professionals and graduate students in the field of Social Sciences, to enable the transfer of experience, to strengthen interdisciplinary communication and studies and to contribute to academic production. The 4th Turkish Symposium of Social Sciences was held online on August 26-31, 2024. In the symposium; papers prepared in the fields of Religion, Philosophy, Education, Psychology, Sociology, and History were presented. This book contains Turkish and English abstracts of the papers presented at the symposium.Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu, Sosyal Bilimler alanında profesyoneller ile lisansüstü öğrencileri bir araya getirerek tecrübe aktarımına imkân sağlamak, disiplinler arası iletişimi ve çalışmaları güçlendirmek ve akademik üretime katkı sağlamak amacıyla Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi ile Oku Okut Derneği iş birliğinde düzenlenen ulusal bilimsel bir etkinliktir. 4. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu, 26-31 Ağustos 2024 tarihlerinde çevrim içi olarak gerçekleştirilmiştir. Sempozyumda; Din, Felsefe, Eğitim, Psikoloji, Sosyoloji ve Tarih alanlarında hazırlanan bildiriler sunulmuştur. Bu kitap sempozyumda sunulan bildirilerin Türkçe ve İngilizce özetlerini içermektedir
Felsefe ve Din Bilimleri Rehberi
Get PDFPhilosophy and Religious Studies, one of the three main departments within the Islamic Sciences and Theology faculties, investigates the phenomenon of religion through the lens of humanities disciplines such as history, sociology, logic, psychology, philosophy, and education. Situated at the intersection of theology and the humanities, the Department of Philosophy and Religious Studies plays a significant role in the internationalization of theology education. Concurrently, these disciplines serve as intermediaries in contextualizing Islamic Sciences within contemporary understanding. The Department of Philosophy and Religious Studies generates data on contentious contemporary issues such as artificial intelligence, transhumanism, migration, and conflict resolution, thereby elucidating the intellectual background of these issues and providing theoretical insights through empirical research. Within this framework, the study addresses the incorporation of courses offered by the Department of Philosophy and Religious Studies, presenting them aligned with the project\u27s objectives. The study aims to introduce the Department of Philosophy and Religious Studies, elucidating its content, functions, and outcomes, to foster critical thinking and analytical skills among students through philosophical education, facilitating a deeper comprehension of diverse aspects of religion, and delineating the disparities and connections between philosophy of religion and religious sciences. Furthermore, the study seeks to enable students to assess the logical and philosophical dimensions of various religions and belief systems, while also contributing to theological education by highlighting the unique fields of study and values inherent in Philosophy and Religious Studies. Ultimately, the study endeavors to facilitate the international integration of the Department of Philosophy and Religious Studies and its adaptation to contemporary needs within theological education. The research is predicated on the premise that Philosophy and Religious Studies should to be more inadequately introduced to students, particularly at the secondary school level, despite their increasing relevance in light of evolving global agendas. As a result of the analyses conducted, insights have been gleaned regarding the content, functioning, outcomes, fields of study, and methodologies of departmental courses. Consequently, this book aims to introduce the field of Philosophy and Religious Studies to students from high school to graduate levels, guiding new researchers, and offering ideas and direction to advisors and students regarding potential areas of study. Covering a broad research area alongside its departments, this book will guide prospective theology students, current departmental students, and those seeking graduate education within this discipline. In alignment with the stated objectives, the study will conclude by compiling chapters contributed by lecturers from diverse disciplines. Employing a quantitative research method and documentation technique, the study has gathered data from articles, books, field research, and lecturers’ experiencies. Detailed accounts of sub-units of Philosophy and Religious Studies, such as the History of Religions, Sociology of Religion, Psychology of Religion, Philosophy of Religion, Religious Education, Islamic Philosophy, Logic, and History of Philosophy, are provided, covering aspects such as history, methodologies, research topics, notable figures, fundamental resources, graduate education, academic journals, interdepartmental relations, and international collaborations. Each completed chapter has been peer-reviewed by relevant department lecturers using blind refereeing principles, with necessary corrections implemented by the authors. The book encompasses eight departments, delving beyond superficial analysis to address foundational issues within each department. Additionally, each chapter includes recommended readings and films. This study asserts itself as a potential textbook for introducing Philosophy and Religious Studies as an elective course in Imam Hatip high schools. It can also serve as an elective textbook for first-year undergraduate programs.İslami İlimler ve İlahiyat fakültelerinin üç temel bölümünden biri olan Felsefe ve Din Bilimleri tarih, sosyoloji, mantık, psikoloji, felsefe ve eğitim gibi beşeri bilimler ışığında din olgusunu araştırır. İlahiyat biliminin beşeri bilimlerle kesişim noktasında yer alan Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, ilahiyat eğitiminin uluslar arasılaşmasında önemli bir paya sahiptir. Aynı zamanda bu bilim dalları, İslami İlimlerin çağın idrakine hitap edebilmesinde aracı işleve sahiptir. Çağımızın en çok tartışma konusu olan yapay zeka, transhümanizm, göç ve çatışmaların çözümü gibi konularında veri üreten Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, meselelerin düşünsel arka planını ortaya koyarken aynı zamanda alan araştırmalarıyla teorik bilgilerin sağlamasını yapmaktadır. Bu çerçevede çalışma Felsefe ve Din Bilimleri Bölüm derslerinin projenin amaç ve çıktılarına uygun bir sunum formatıyla tanıtılmasını problem etmektedir. Çalışmanın amacı, Felsefe ve Din Bilimleri bölümünün içerik, fonksiyon ve çıktıları ile tanıtılmasıdır. Böylece, felsefe eğitimi aracılığıyla öğrencilere eleştirel düşünme ve analitik beceriler kazandırmayı amaçlar. Bu, öğrencilerin dinin farklı yönlerini daha derinlemesine anlamalarına yardımcı olur. Din felsefesi ve din bilimleri arasındaki farkları ve bağlantıları anlamak için okuyuculara rehberlik etmeyi amaçlar. Bu, öğrencilere farklı dinlerin ve inanç sistemlerinin mantıksal ve felsefi yönlerini değerlendirme fırsatı sunar. Elinizdeki kitap ayrıca Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü’ne özgü çalışma alanlarını ve bu disiplinlerin sağladığı değerleri vurgulayarak, ilahiyat eğitimine katkıda bulunmayı amaçlar. Son olarak çalışma, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü’nün uluslararası boyutta ilahiyat eğitimine katkıda bulunmasını ve çağın gereksinimlerine uyum sağlamasını amaçlar. Araştırma Felsefe ve Din Bilimleri alanının özellikle lise düzeyinden itibaren öğrencilere yeterince tanıtılmadığı ve değişen dünya gündemi ile Felsefe ve Din Bilimleri alanının öneminin her geçen gün artmakta olduğu varsayımlarından hareket etmektedir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde Anabilim dalı derslerinin içeriği, işleyişi, çıktıları, çalışma alanları, yöntemleri ile ilgili sonuçlar elde edilmiştir. Böylece bu kitabın, Felsefe ve Din Bilimleri alanını; lise öğrencilerinden, lisansüstü öğrenci grubuna değin tanıtması, alana nispeten yabancı yeni araştırmacılara yol göstermesi, danışman ve öğrencilere çalışılacak konulara yönelik fikirler vermesi ve rehberlik etmesi amaçlanmaktadır. Anabilim dallarıyla birlikte geniş bir araştırma sahasına sahip olan Felsefe ve Din Bilimleri derslerinin içerikleri, fonksiyonları, çıktıları ve ilahiyat eğitimine katkısının müstakil bir çalışmada ortaya konulması, ilahiyat öğrencisi adayı olan lise öğrencilerine, bölüm derslerini fiili olarak alan ayrıca bu bölümde lisansüstü eğitim almak isteyen öğrencilere rehberlik edecektir. İlgili amaçlar doğrultusunda çalışma farklı disiplinlerden öğretim elemanlarının hazırlayacakları bölümlerin bir araya getirilmesi ile neticelendirilecektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemi ve dokümantasyon tekniği kullanılarak elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Veriler ilgili bölümler hakkında yazılmış makale ve kitaplardan, alan araştırmalarından ve öğretim elemanlarının kendi yaşanmışlıkları yoluyla sağlanmıştır. Eserde, Felsefe ve Din Bilimleri alt birimleri olan Dinler Tarihi, Din Sosyolojisi, Din Psikolojisi, Din Felsefesi, Din Eğitimi, İslam Felsefesi, Mantık ve Felsefe Tarihi anabilim dallarının; Tarihi, yöntemi, araştırma konuları, kurucu isimler, temel kaynaklar, anabilim dalında lisansüstü eğitim, anabilim dalında yayın yapan akademik dergiler, diğer ilahiyat bölümleriyle ilişkisi, ilahiyat dışındaki disiplinlerle ilişkisi, Türkiye dışında ilgili anabilim dalı başlıkları çerçevesinde genişçe tanıtılmıştır. Tamamlanan bölümlerin her biri kör hakemlik ilkesi yürütülerek ilgili anabilim dalında öğretim üyesi hocalarımızca hakemlenmiş ve yazarlarca gerekli görülen düzeltmeler gerçekleştirilmiştir. Eserde, sekiz anabilim dalı konu edilmiştir. Bu anabilim dallarının genel birer değerlendirmesi ile giriş yapılan bölümler, ilgili anabilim dalındaki en temel meselelere değinerek yüzeysel bir çalışmanın ötesine geçmiştir. Bunun yanında her bir bölümün sonunda anabilim dalının ilgilisine önerilen tavsiye kitap ve makaleler, tavsiye filmler bölümleri yer almaktadır. Çalışmanın İmam- Hatip liselerinde seçmeli ders olarak okutulacak Felsefe ve Din Bilimlerini tanıtan bir dersin, ders kitabı olma gibi bir iddiası mevcuttur. Aynı zamanda lisans programlarında da birinci sınıfta seçmeli ders kitabı olarak okutulabilir.
 
Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’den Nûreddin es-Sâbûnî’ye Peygamberlik Anlayışı
Get PDFThe issue of prophethood is one of the fundamental principles of Islamic belief. Explaining the necessity of the institution of prophethood and responding to the criticisms directed at it are of great importance for establishing the doctrine of prophethood on a solid foundation. This study aims to conduct a comparative analysis of the views on prophethood of Abū Manṣūr al-Māturīdī (d. 333/944), the founder of the Māturīdī school of theology, and one of the prominent theologians of this school, Nūr al-Dīn al-Sābūnī (d. 580/1184).
al-Māturīdī, who lived in 4th/10th-century Samarkand, explained, defended, and systematized the tenets of faith accepted in the Ḥanafī tradition since Abū Ḥanīfa using the theological method. In this way, the theological approach within the Abū Ḥanīfa line evolved into a formal theological school through Māturīdī’s contributions. al-Sābūnī, who lived in 6th/12th-century Bukhara, contributed significantly to the dissemination and recognition of al-Māturīdī’s views through his written works.
This research examines the approximately 250-year period from al-Māturīdī to al-Sābūnī with a particular focus on the issue of prophethood. The findings indicate that al-Māturīdī thoroughly addressed the topic of prophethood in his works, employing both rational and textual (naqlī) evidence to explain its necessity and developing original interpretations on the subject. al-Sābūnī, in general, adopted al-Māturīdī’s views on prophethood and defended them in his writings. However, al-Sābūnī diverged from al-Māturīdī in his understanding of infallibility (ʿisma), accepting that some prophets might have committed “mistakes” and disagreeing with the notion that prophets must be from urban backgrounds. Furthermore, he used different proofs for the validation of prophethood and included criticism of the Ḥashwiyya sect in his struggle against opponents of prophethood, which marks another distinction from Māturīdī’s approach.Peygamberlik meselesi, İslam inancının temel esaslarından biridir. Peygamberlik kurumunun gerekliliğinin izah edilmesi ve bu kuruma yönelik eleştirilerin yanıtlanması, nübüvvet inancının sağlam bir temele oturtulması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Mâtürîdî kelâm ekolünün kurucusu Ebû Mansûr el-Mâtürîdî (öl. 333/944) ile bu ekolün önemli temsilcilerinden Nûreddin es-Sâbûnî’nin (öl. 580/1184) nübüvvet anlayışlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmaktadır.
Mâtürîdî, 4./10. yüzyılda Semerkant’ta yaşamış olup, Ebû Hanîfe’den itibaren Hanefî gelenekte kabul gören inanç esaslarını kelâm yöntemini kullanarak açıklamış, savunmuş ve sistemleştirmiştir. Böylece Ebû Hanîfe’nin itikadi çizgisi, Mâtürîdî’nin katkılarıyla bir kelâm mezhebine dönüşmüştür. Sâbûnî ise 6./12. yüzyılda Buhara’da yaşamış ve kaleme aldığı eserlerle Mâtürîdî’nin görüşlerinin yaygınlaşmasına ve tanınmasına önemli katkılarda bulunmuştur.Bu araştırmada, Mâtürîdî’den Sâbûnî’ye uzanan yaklaşık iki yüz elli yıllık süreç, nübüvvet konusu özelinde analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; Mâtürîdî’nin nübüvvet meselesini eserlerinde detaylı bir şekilde ele aldığı, nübüvvetin gerekliliğini açıklarken hem aklî hem de naklî delilleri kullandığı ve günümüze ışık tutan özgün yorumlar geliştirdiği tespit edilmiştir. Sâbûnî, Mâtürîdî’nin nübüvvet konusundaki görüşlerini büyük oranda benimsemiş ve eserlerinde savunmuş olmakla birlikte, ismet anlayışında onun Mâtürîdî’den ayrılarak bazı peygamberler özelinde “hata” yapabileceklerini kabul ettiği, Mâtürîdî\u27nin peygamberlik için temel bir nitelik olarak gördüğü “peygamberlerin şehirli olması” görüşüne katılmadığı ve nübüvvetin ispatı hususunda zaman zaman farklı deliller kullandığı görülmüştür. Ayrıca, Sâbûnî’nin nübüvvet karşıtları ile mücadelesinde Mâtürîdî’den farklı olarak Haşeviyye fırkasını da eleştirilerine dahil ettiği anlaşılmıştır