Oku Okut Yayınları
Not a member yet
54 research outputs found
Sort by
Suûdü’l-Mevlevî: Hayatı, Eserleri ve Dîvânı (Zâdegân)
Get PDFSuūdu’l-Mevlevī is a poet and calligrapher who witnessed the last period of the Ottoman Empire and the first years of the Republic of Turkey. In addition to his father’s contribution, Tahiru’l-Mevlevī and the cultural environment of Istanbul contributed much to his literary capacity. He has also trained himself in calligraphy by taking lessons from the famous calligraphers of his age. Suūdu’l-Mevlevī working as clerk in the Dīvān for twenty years has also taught the calligraphy in madrasahs. He has officiated in Millet Library and Merkez Efendi Mosque. Suūdu’l-Mevlevī has fallowed a group of poetry aggregated under the name of “Encümen-i Şuara”. He has followed in footsteps of Yenişehirli Avnī, the powerful poet of this society. The only work of Suūdu’l-Mevlevī, aggregating all of his poems is Zādegān. He has used the penname of “Suūd” in almost all of his poems. Suūdu’l-Mevlevī has written many qasidah and ghazels. There are 806 poems in Zādegān. 389 of them is ghazels. His love for Mevlānā and Mesnevī is given special room in Zādegān.Suûdü’l-Mevlevî, Osmanlı’nın son dönemine, Cumhuriyet’in ise ilk yıllarına şahit olmuş hattat ve şâir bir zattır. Edebi kişiliğinin oluşmasında babasının, Mevlevî dostlarından Tahirü’l-Mevlevî’nin ve İstanbul’un ilim ve kültür ortamının katkıları olmuştur. Dönemin ünlü hattatlarından dersler alarak kendisini hat sanatında yetiştirmiştir. Osmanlı döneminde yirmi yıl encümen katipliği yapan Suûdü’l-Mevlevî, medreselerde yazı muallimliğinde de bulunmuştur. Millet Kütüphanesi ve Merkez Efendi Camii’nde görev yapmıştır. Suûdü’l-Mevlevî, “Encümen-i Şuara” adı altında bir araya gelen şâirler topluluğunu takip etmiştir. Bu topluluğun kuvvetli şâirlerinden Yenişehirli Avnî’yi örnek almıştır. Suûdü’l-Mevlevî’nin bütün şiirlerini toplayan tek eseri Zâdegân’dır. Şiirlerinin tamamına yakınında “Suûd” mahlasını kullanmıstır. Pek çok gazel ve kaside yazmıştır. Zâdegân’da 806 adet manzume vardır. Bu manzumelerden 389 adedi gazeldir. Mevlânâ ve Mesnevî sevgisi Zâdegân’da ayrı bir yer tutmaktadır
Esmâ-i Hüsnâya Dayanan Kelâm Anlayışı: Ebû İshâk es-Saffâr Örneği
Get PDFThis book discusses the theological views of Abū Isḥāq al-Ṣaffār d. 534/1139), within the framework of his comments on the meanings of Al-lah’s names, provided in his work titled Talkhīṣ al-adilla. Abū Isḥāq al-Ṣaffār is one of the Ḥanafite-Māturīdite scholars in the 6th/12th century. In his work titled Talkhīṣ al-adilla li-qawāʿid al-tawḥīd on kalām, he spared extensive space for al-asmāʾ al-husnā. Approximately one-third of this work, published in two volumes, is devoted to al-asmāʾ al-husnā. An examination of the related section reveals that al-Ṣaffār explains many issues, particularly those related to the existence, unity, and attributes of Allah, based on 175 al-asmāʾ al-husnā. He mentions some of the names that he does not include in the al-asmāʾ al-husnā section under separate headings. For example, the name al-Mutakallim is addressed within the context of the attribute of kalām and in relation to subjects, such as the khalq al-Qurʾān and i‘jaz al-Qurʾān. Upon the addition of these names to the list, the number names reaches 178. This means that half of the work deals with the subject of al-asmāʾ al-husnā. In the second part of the study, the Qasam tradition in the Arabic language and culture in the pre-Islamic period was examined. Among the subjects of the oath in ignorance are Allah, the Kaaba, idols, time, and many natural beings. In the pre-Islamic period, poets, wizards, oracles, along with expressions of vows to obtain material benefits, said mysterious words that made people believe and turn to themselves. In particular, oracles left their oaths in mystery because they expressed what was sworn with them according to their beliefs and cultures but did not say the answer. al-Ṣaffār lists the divine names in alphabetical order and explains them semantically in the chapter of al-asmāʾ al-husnā. Then he goes on to clarify each divine name through a theological lens with a specific reference to the subject of kalām. In the pre-Saffar Ḥanafite-Māturīdite theological literature, there is no other work that addresses al-asmāʾ al-husnā in such an extensive way. This book consists of three main sections. The first section titled “Methodological Framework”, elaborates on the focus, significance, purpose, and method of the study, along with the sources used. Then, it provides information about the al-asmāʾ al-husnā literature produced in the pre- Ṣaffār period. The first part describes the political, social, and religious status of Transoxiana (Mā-warāʾ al-Nahr) region and the cities of Bukhara and Marw, the sociocultural environment in which Saffar lived. The second chapter addresses various concepts, which promote the understanding of al-asmāʾ al-husnā, such as name, tasmiya, musammā, attribute, and qualification in addition to the theological debates such as the number and iḥṣāʾ of al-asmāʾ al-husnā. The end of each chapter comes with a detailed table with the 178 divine names mentioned by al-Ṣaffār. In the third chapter, the author initially discusses the theological principles that al-Ṣaffār considered while explaining the essence of al-asmāʾ al-husnā. This section also determines and systematically categorizes the theological views and evaluations put forward by al-Ṣaffār while explaining the divine names in Talkhīṣ al-adilla. The tables with the divine names and the related discussions can be seen at the end of the discussion for each subject. The last section presents the conclusions reached, regarding the kalām method based on al-Ṣaffār’s understanding of the essence of al-asmāʾ al-husnā. The present study revealed that he made theological interpretations in 75% of the al-asmāʾ al-husnā and interpreted all theological issues ranging from the subjects of knowledge and existence to the Afterlife in connection with the al-asmāʾ al-husnā. These results indicate that al-Ṣaffār\u27s understanding of kalām is based on the interpretation of the divine names. Bu kitapta, Ebû İshâk es-Saffâr’ın (öl. 534/1139) kelâmî görüşleri, Telḫîṣü’l-edille li-ḳavâʿidi’t-tevḥîd adlı eserinde Allah’ın isimlerinin anlamlarını açıklarken yaptığı yorumlar çerçevesinde ele alınmaktadır. Ebû İshâk es-Saffâr, 6./12. yüzyıl Hanefî-Mâtürîdî âlimlerinden biridir. Kelâma dair Telḫîṣü’l-edille eserinde esmâ-i hüsnâ konusuna ayrıntılı olarak yer vermektedir. İki cilt hâlinde yayımlanan bu eserin yaklaşık üçte birlik bir kısmını esmâ-i hüsnâ konusu oluşturmaktadır. Bu kısım incelendiğinde, Saffâr’ın Allah’ın varlığı, birliği ve sıfatları ile ilgili konular başta olmak üzere pek çok konuyu 175 esmâ-i hüsnâya dayanarak izah ettiği görülmektedir. O, esmâ-i hüsnâ bö-lümünde yer vermediği bazı isimlere ise müstakil başlıklar altında değinmektedir. Örneğin el-Mütekkelim ismi kelâm sıfatını bağlamında ve halku’l-Kur’ân ile icâz’ul-Kur’ân gibi konularla ilişkili bir şekilde ele almaktadır. Bu isimler de listeye dahil edildiğinde sayı 178’e ulaşmaktadır. Bu durumda eserin yarısını esmâ-i hüsnâ konusu teşkil etmektedir. Saffâr, esmâ-i hüsnâ bölümünde alfabetik bir sıra içerisinde ele aldığı ilâhî isimleri öncelikle lugavî (semantik) yönden izah etmektedir. Sonrasında ise değerlendirdiği ilahî ismi, bir kelâm konusu ile bağlantı kurarak kelâmî perspektifle açıklamaktadır. Esmâ-i hüsnâ temelinde ele alınan konuların hilâfet meselesi hariç diğer kelâm bahislerini kapsadığı görülmektedir. Saffâr öncesi Hanefî-Mâtürîdî kelâm literatürü içinde esmâ-i hüsnânın bu kadar kapsamlı ele alındığı başka bir eser bilinmemektedir. Bu kitap; üç ana bölümden oluşmaktadır. “Metodolojik Çerçeve” başlıklı giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi, kaynakları ve Saffâr öncesi dönemde kaleme alınan esmâ-i hüsnâ litaratürü hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Saffâr’ın yaşadığı sosyo-kültürel çevre olan Mâverâünnehir bölgesi ile Buhara ve Merv şehirlerinin siyasî, sosyal ve dinî durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde esmâ-i hüsna konusunun anlaşılmasına temel oluşturan isim, tesmiye, müsemmâ, sıfat ve vasf gibi kavramlar ile esmâ-i hüsnânın sayısı ve ihsâsı gibi kelâmî tartışmalara değinilmiştir. Bölüm sonuna Saffâr’ın rivayet ettiği 178 ilahî isme dair ayrıntılı bir tablo eklenmiştir. Üçüncü bölümde öncelikle, Saffâr’ın esmâ-i hüsnâyı izah ederken dikkate aldığı kelâmî ilkeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonrasında ise Saffâr’ın Telḫîṣü’l-edille’de ilâhî isimleri açıklarken ortaya koyduğu kelâmî görüş ve değerlendirmeler belirlenerek sistematik bir şekilde kategorize edilmiştir. Bu kapsamda ele alınan her konunun sonuna ilgili ilâhî isimleri ve bağlantılı olduğu tartışmaları içeren tablolar eklenmiştir. Sonuç bölümünde ise Saffâr’ın esmâ-i hüsnâ anlayışına dayanan kelâm yöntemine dair ulaştığımız sonuçlara yer verilmiştir. Bu kitapta onun, esmâ-i hüsnânın %75’inde kelâmî yorumlarda bulunduğu ve bilgi-varlık bahsinden âhiret hayatına kadar bütün kelâm konularını esmâ-i hüsnâ ile bağlantılı yorumladığı tespit edilmiştir. Ulaşılan bu sonuçlar, Saffâr’ın kelâm anlayışının ilâhî isimlerin yorumuna dayandığını ortaya koymaktadır. 
Tetkik
No full textThe scope of Tetkik covers articles and reviews of publications regarding research, study, documentation, and preservation of the Turkish-Islamic culture and publishes articles and book reviews about the language, religion, education, history, and cultural heritage of this culture. Manuscripts to be submitted are expected to deal with their subject matter holistically and in-depth, to cover comparisons and interpretations, to conform to the criteria of scientific ethic and scholarly studies, and to be based on original research.
Keywords
Language and Culture
Religion and Culture
Cultural Policy
Cultural History
Cultural Life
Cultural Assimilation
Popular culture
Türkiye
Turkish language and literature
Turkish World
Türk Felsefesi
Turkish Philology
Turkish Folk Culture
Turkic Peoples
Turkish women
Turkish culture
Turkish mythology
Turkish Humor
Turkish Political Life
Turkish History
Turkish Theater
Turkish Society
Turkish Wit and Humor
Turkish-Arab Relations
Turkish Islamic Literature
Turkish-Islamic Works
Turkish-Islamic Philosophy
Turkish-Islamic Cultural Heritage
Turkish-Islamic Culture Studies
Turkish-Islamic Culture
Turkish-Islamic Music
Turkish-Islamic Arts
Turkish-Islamic Synthesis
Turkish-Islamic History
Turkish Education
Turkish Manuscripts (Manuscripts - in Turkish)
Turkish Sources
Turkish Speaking Countries
TurkistanTetkik dergisi; Türk-İslam kültürünün araştırılması, incelenmesi, belgelenmesi ve korunması ile bu kültüre ait dil, din, eğitim, tarih ve kültürel mirasla ilgili makale ve kitap incelemelerini kapsar. Gönderilecek yazıların, konusunu bütüncül ve derinlemesine ele alması, karşılaştırma ve yorumları içermesi, bilimsel etik kriterlerine uyması ve özgün olması beklenir.
Anahtar Kelimeler
Dil ve Kültür/Language and Culture
Din ve Kültür/Religion and Culture
Kültür Politikası/Cultural Policy
Kültür Tarihi/Cultural History
Kültürel Yaşam/Cultural Life
Kültürel Asimilasyon/Cultural Assimilation
Popüler Kültür/Popular culture
Turkey/Türkiye
Türk Dili ve Edebiyatı/Turkish language and literature
Türk Dünyası/Turkish World
Türk Felsefesi/Türk Felsefesi
Türk Filolojisi/Turkish Philology
Türk Halk Kültürü/Turkish Folk Culture
Türk Halkları/Turkic Peoples
Türk Kadınları/Turkish women
Türk Kültürü/Turkish culture
Türk Mitolojisi/Turkish mythology
Türk Mizahı/Turkish Humor
Türk Siyasal Hayatı/Turkish Political Life
Türk Tarihi/Turkish History
Türk Tiyatrosu/Turkish Theater
Türk Toplumu/Turkish Society
Türk Zekâsı ve Mizahı/Turkish Wit and Humor
Türk-Arap İlişkileri/Turkish-Arab Relations
Türk-İslam Edebiyatı/Turkish Islamic Literature
Türk-İslam Eserleri/ Turkish-Islamic Works
Türk-İslam Felsefesi/Turkish-Islamic Philosophy
Türk-İslam Kültür Varlıkları/Turkish-Islamic Cultural Heritage
Türk-İslam Kültürü Araştırmaları/Turkish-Islamic Culture Studies
Türk-İslam Kültürü/ Turkish-Islamic Culture
Türk-İslam Musikisi/Turkish-Islamic Music
Türk-İslam Sanatları/Turkish-Islamic Arts
Türk-İslam Sentezi/Turkish-Islamic Synthesis
Türk-İslam Tarihi/Turkish-Islamic History
Türkçe Eğitimi/Turkish Education
Türkçe El Yazmaları/ Turkish Manuscripts (Manuscripts - in Turkish)
Türkçe Kaynaklar/Turkish Sources
Türkçe Konuşan Ülkeler/Turkish Speaking Countries
Türkistan/Turkista
Kur’ân Dilinde Yemin Üslûbu
Get PDFIn this study, in particular, the subject of what qasams mean in the integrity of the Qur’ān is discussed in the context of the Surah.In the introduction of the four-part study, the subject was examined in terms of scope and method. The first chapter focused on the sameness and difference of concepts such as qasam, oath and hilf within the conceptual framework. In the linguistic framework, the letters used for Qasam are explained; the oath with him (muqsamūn bih) and the answer to the oath (muqsamūn alayh). Again, in the first chapter “zahir” and “muzmar” were explained from the types of vows.
In the second part of the study, the Qasam tradition in Arabic language and culture in the pre-Islamic period was examined. Among the subjects of the oath in ignorance are Allah, the Kaaba, idols, time and many natural beings. In the pre-Islamic period, poets, wizards, oracles, along with expressions of vows to obtain material benefits, said mysterious words that made people believe and turn to themselves. In particular, oracles left their oaths in mystery because they expressed what was sworn with them according to their beliefs and cultures but did not say the answer.
In the third chapter, the forms of qasam in the Mekkī-Madanī Mekkī and Madanī surahs were compared, and in this context, it was found that the qasams in the Mekkī surahs are an example of open vows in general. In this chapter, it is also stated that Allah swears by his person and adjectives, as well as by oath to both observant and exchange beings. In this context, it has also been determined that the qasams in Madanī surahs constitute an example of closed oaths. It is certain that the oaths constitute an introduction to the answer to the oath, as well as noting that the matters that are sworn with it are important for people. Because vows are only completed and understood by their answers. An unanswered oath turns into an action that is unclear why it was sworn. In the third chapter, there are also related examples of those who are sworn in the Qur’ān in the style of “qath and those who constitute answers to the oath. In addition, examples of vows in Qur’ānic stories are also discussed in this section.
In the fourth chapter the possible causes, goals, consequences of the bowl, and the oath of Allah were thinned, and in this chapter, the fiqh dimension of the bowl was also pointed out. Those who believe that Allah Most High will not swear by beings have suggested that this cannot be considered for Allah, since the oath aims to glorify only those who are sworn. Allah\u27s oath to beings is to draw attention to the benefit and harm of the beings who are sworn. In addition, it means that Allah swears to different beings and swears to him over those beings. Because those who say that there is the word “Rab” at the beginning of the objects swore understood the oath to fig as “by the Rab of Tin”.
As a result, it was concluded that the oath was a means of linguistic communication and interaction to inculcate trust and trust between people and societies from the beginning of its history. In the period of ignorance, people swore an oath to anything they considered sacred, while in the Islamic period it was requested that the oath be made only to Allah. During the Islamic period, provisions on oaths were made, they were asked not to swear unless necessary, and Muslims were not welcome to swear unnecessarily. In this context, a false oath was considered a great sin.Bu çalışmada özelde sûre bağlamında genelde Kur’ân bütünlüğünde kasemlerin ne anlama geldiğikonusuele alınmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında konu; kapsam ve yöntem bakımından incelenmiştir. Birincibölümde kavramsal çerçeve içinde kasem, yemin ve hilf gibi kavramların birbiriyle ayniliği ve farklığı üzerinde duruldu. Dilsel çerçeve içerisindekasem için kullanılan harfler; kendisiyle yemin edilen (muksemun bih) ve yeminin cevabı (muksemun aleyh) açıklanmıştır. Yine birinci bölümde yemin çeşitlerinden “zahir” ve “muzmar”ın açıklaması yapılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde İslam öncesi dönemde Arap dili ve kültüründeki kasem geleneği incelenmiştir. Cahiliyedeki yemin konuları arasında Allah, kâbe, putlar, zaman ve birçok tabiat varlıkları bulunmaktadır. İslam öncesi dönemde maddi menfaatler elde etmek için yemin ifadeleriyle beraber şairler, sihirbazlar, kâhinler gizemli sözler söyleyerek insanların kendilerine inanmalarını ve yönelmelerini sağlıyorlardı. Özellikle kâhinler, kendi inanç ve kültürlerine göre kendisiyle yemin edilen şeyi ifade ettikleri halde cevabını söylemediklerinden yeminlerini gizemlilik içinde bırakırlardı.
Üçüncü bölümde Mekkî-Medenî sûrelerdeki kasem şekilleri mukayese edilmiş ve bu bağlamda Mekkî sûrelerdeki kasemlerin genel itibariyle açık yemine örnek teşkil ettiği tespit edilmiştir. Bu bölümde ayrıca Allah’ın zat ve sıfatlarıyla yemin ettiğine dair örneklerin yanında hem müşahhas hem de mübhem varlıklara yemin ettiği hususu belirtilmiştir. Bu bağlamda Medenî sûrelerdeki kasemlerin kapalı yeminlere örnek oluşturduğu tespiti de yapılmıştır. Yeminler, kendisiyle yemin edilen hususların insanlar açısından önemli olduğuna dikkat çektiği gibi, yeminin cevabı hakkında da bir giriş oluşturduğu muhakkaktır. Çünkü yeminler cevaplarıyla ancak tamamlanır ve anlaşılır hale gelir. Cevapsız yemin ise niçin yemin edildiği belli olmayan bir eyleme dönüşür. Üçüncü bölümde ayrıca Kur’ân’da yeminüslûbu içerisinde yeminedilenlerleyemine cevap teşkil edenlere dair ilgili örnekler yer almıştır. Ayrıca Kur’ân kıssalarındaki yemin örnekleri de bu bölümde ele alınmıştır.
Dördüncü bölümde ise kasemin muhtemel sebepleri, hedefleri, neticeleri, Allah’ın yemin etmesi incelenmiş olup bu bölümde ayrıca kasemin fıkhî boyutuna da işaret edilmiştir. Yüce Allah’ın varlıklara yemin etmeyeceği düşüncesinde olanlar, yeminin ancak yemin edileni yüceltmeyi hedeflediğinden bunun Allah için düşünülemeyeceği görüşünü ileri sürmüşlerdir. Allah’ın varlıklara yemin etmesi yemin edilen varlıkların fayda ve zararına dikkat çekmek içindir. Ayrıca Allah’ın değişik varlıklara yemin etmesi, o varlıklar üzerinden kendisine yemin etmesi anlamına gelmektedir. Zira yemin edilen nesnelerin başında “rab” lafzının olduğunu söyleyenler incir’e yapılan yemini “Tîn’in rabbine yemin olsun” şeklinde anlamışlardır.
Sonuç kısmında yeminin, tarihin başlangıcından itibaren insanlar ve toplumlar arasında güven ve itimat telkin etmek için dilsel iletişim ve etkileşim aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Buradan hareketle şunu söylemek mümkündür: Ccahiliye dönemindeinsanlar kendilerince kutsal saydıkları herhangi bir şeye yemin ederken, İslâmî dönemde yeminin sadece Allah’a yapılması istenmiştir. İslami dönemde yeminle ilgili hükümler konmuş, gerekmediği sürece yemin edilmemesi istenmiş ve Müslümanların gereksiz yere yemin etmeleri hoş karşılanmamıştır. Bu bağlamda yalan yere yapılan yemin büyük günahlardan sayılmıştır