University of Łódź
Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego (University of Lodz Repository)Not a member yet
51202 research outputs found
Sort by
Perception of Space in the Context of Model Visions of Sustainable Urban Development: Evidence from Warsaw
No full textIn the presented article, the perception of urban space in the context of the concept of sustainable development (SD) is being addressed. It can be seen as an umbrella term encompassing various model visions of urban development, including green city, creative city, smart city, 15-minute city, just city, participatory city, happy city, inclusive city, and compact city. Based on qualitative research conducted in Warsaw, Poland, key narrative fields for each model have been identified. The article shows how the different model visions are revealed in the expectations and assessments formulated towards urban space. The key conclusions concern the need to change the dominant “flat” narrative of urban sustainability, which is accompanied by a relatively poor language and a one-dimensional view of complex multi-layered issues. The conclusion emphasizes the need to appeal more to the values that are the pillars of the individual model visions of urban SD, as well as issues that appeal to emotions
Corporate Digital Responsibility: Istota i raportowanie
No full textZrównoważony rozwój i cyfryzacja to dwa najważniejsze globalne trendy ostatnich kilku lat. Choć cyfryzacja ma ogromny potencjał wspierania zrównoważonego rozwoju, może jednak generować nowe wyzwania w tym zakresie. Niezbędne jest więc rozszerzenie odpowiedzialność biznesu za zrównoważony rozwój również na sferę cyfrową w celu zapewnienia wykorzystania danych i technologii cyfrowych w sposób odpowiedzialny społecznie, ekonomicznie, technologicznie i środowiskowo. W rezultacie firmy powinny wdrożyć cyfrową odpowiedzialność biznesu (Corporate Digital Responsibility CDR), która stanowi zestaw wartości i norm kierujących działaniami organizacji w odniesieniu do transformacji cyfrowej, mających zapewnić etyczne projektowanie i wykorzystywanie tych technologii. Kluczowymi kwestiami są także rozliczalność organizacji ze swoich działań w zakresie cyfryzacji i właściwa komunikacja z interesariuszami. Wysoka jakość i wiarygodność raportowania dotyczącego cyfryzacji i CDR może bowiem stanowić siłę napędową zrównoważonej cyfryzacji w skali globalnej. Przedmiotem rozważań niniejszej monografii są kwestie dotyczące raportowania w zakresie cyfryzacji i CDR oraz zaangażowanie przedsiębiorstw w tym zakresie. Celem monografii jest opracowanie koncepcji raportowania w zakresie cyfryzacji i CDR oraz krytyczna ocena praktyk w tym obszarze przedsiębiorstw działających w Polsce. Treści zwarte w monografii mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia procesów wdrażania CDR oraz raportowania informacji dotyczących wpływów cyfryzacji. Zaproponowana w monografii koncepcja raportowania w zakresie cyfryzacji i CDR jest uniwersalna i może okazać się przydatna dla wszystkich organizacji przechodzących transformację cyfrową.Badania zostały sfinansowane ze środków grantu „Corporate Digital Responsibility – measurement and reporting” przyznanego przez CIMA General Charitable Trust
Governing body of a simple joint stock company
No full textThe simple joint stock company (prosta spółka akcyjna; “P.S.A.”), introduced into the Polish Commercial Companies Code in 2019, represents a new corporate form allowing a choice between a dualistic model and a monistic model. The board of directors, previously unknown in Polish law, raises questions about whether its introduction reflects a genuine shift or merely replicates existing solutions.
This dissertation examines whether the monistic model in the P.S.A. is substantive or illusory. The analysis explores whether the governing body’s legal framework is based on Polish limited liability company (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) rules or on foreign legislation, particularly from common law jurisdictions.
The first chapter traces the historical evolution of monistic and dualistic systems, identifying their origins, advantages, and disadvantages, and assessing the legitimacy of foreign influence on Polish law. The second chapter evaluates foreign legislation to determine the extent of inspiration in shaping the Polish monistic model.
Chapter three analyses the Societas Europaea as the first example of a monistic corporate body in Polish law, highlighting regulatory differences with the P.S.A. Chapter four addresses the structure of bodies in both models, including the novel roles of executive and non-executive directors.
Chapters five and six consider interpretative methods and analogies to Polish limited liability company rules, noting both the benefits and drawbacks of duplication. The final chapter reviews liability of P.S.A. directors, covering internal and external responsibility, the business judgement rule, and parallels to existing provisions.
The dissertation concludes with answers to the central research questions and final observations
Analiza obowiązku Costanzo w świetle czystej teorii prawa
No full textIn this article, I discuss the obligations of administrative authorities in European Union (EU) member states applying EU law from the perspective of some of the views presented by Hans Kelsen in his Pure Theory of Law. Reference is made particularly to the case of Fratelli Costanzo (Judgment of the Court of 22 June 1989, 103/88, Fratelli Costanzo SpA v Comune di Milano, ECLI:EU:C:1989:256). The judgment established a rule requiring national administrative authorities, in certain matters, to refuse the application of the provisions of national law which are incompatible with EU law (this rule is also known as the Costanzo Obligation). It is sometimes claimed, however, that administrative bodies are not expected to disregard the binding provisions of national law which are unambiguous in their content, and interpret them in a pro-EU manner, filling thus established gaps with domestic laws of their choosing. It is claimed that such interpretation may only be performed by the national judiciary but not by the administrative branch. In this article, I oppose this position, referring to the views expressed by Hans Kelsen, in three separate arguments. I present these arguments pointing out that the non-application of the principles of EU law by an administrative branch may deprive the applicant of the right to judicial protection.W artykule omówiono obowiązki organów administracji państw członkowskich Unii Europejskiej (UE) stosujących prawo UE – z perspektywy niektórych poglądów prezentowanych przez Hansa Kelsena w czystej teorii prawa. W szczególności odniesiono się do sprawy Fratelli Costanzo (Wyrok Trybunału z dnia 22 czerwca 1989 r., 103/88, Fratelli Costanzo SpA przeciwko Comune di Milano, ECLI:EU:C:1989:256). W wyroku wprowadzono zasadę zobowiązującą krajowe organy administracji do odmowy stosowania w określonych sprawach przepisów prawa krajowego jako niezgodnych z prawem unijnym (zasada ta znana jest również jako obowiązek Costanzo). Niekiedy jednak uznaje się, że od organów administracji nie można oczekiwać pominięcia obowiązujących przepisów prawa krajowego, które są jednoznaczne w swojej treści, i interpretowania ich w sposób prounijny, i wypełnienia powstałych w ten sposób luk wybranym przez siebie prawem krajowym. Zgodnie z tym poglądem, takiej interpretacji może dokonać jedynie krajowy wymiar sprawiedliwości, a nie organ administracji. W artykule zajmuję stanowisko przeciwne, odwołując się w trzech odrębnych argumentach do poglądów Hansa Kelsena. Omawiam te argumenty wskazując jednocześnie, że niezastosowanie przez organ administracji zasad prawa Unii Europejskiej może pozbawić wnioskodawcę prawa do ochrony sądowej
Between the pleasure of the text and the image. The case of Alberto Fuguet
No full textIn 1988, a referendum was held in which Chileans decided to remove General Pinochet’s regime from power. A year later, the first free elections since 1970 were held and the political transition began, making room for new cultural currents to manifest themselves more freely in the changed reality. One of the first high-profile proposals at the time was made by the Chilean writer and director Alberto Fuguet, who made his debut in 1990, sharply attacking magical realism in Latin American literature (which he saw as an outdated) and proclaiming the need for a culture better suited to a Chile at the time of globalization.The aim of the paper is to show how Fuguet fills his literary works with popular culture, above all with film, which is transcribed or perhaps rather transformed into text, but also how he places text in his films – not through adaptation strategies, not only in dialogues or songs, but also in a typographic sense. Investigating the tension between the pleasure of the text and the pleasure of the image in the work of Fuguet, who is active in both fields, should also allow for a better understanding of the cultural changes taking place in the Chilean landscape (and beyond) in recent decades.W 1988 roku odbyło się referendum, w którym Chilijczycy zadecydowali o odsunięciu reżimu gen. Pinocheta od władzy. Rok później odbyły się pierwsze od 1970 roku wolne wybory, rozpoczęła się transformacja ustrojowa, stwarzająca miejsce na nowe prądy kulturowe, które w odmienionej rzeczywistości swobodniej mogły się manifestować. Jedną z pierwszych głośnych wówczas propozycji, nazwaną McOndo, stworzył debiutujący w 1990 roku chilijski pisarz i reżyser Alberto Fuguet, ostro atakujący przebrzmiały, jego zdaniem, realizm magiczny w literaturze latynoamerykańskiej i głoszący potrzebę kultury lepiej odpowiadającej otwierającemu się wówczas na świat Chile.Celem artykułu jest ukazanie, jak Fuguet napełnia swe literackie dzieła kulturą popularną, przede wszystkim filmem, który zostaje zapisany, czy może raczej przerobiony na tekst, ale też, jak umieszcza tekst w swych filmach – nie poprzez strategie adaptacyjne, nie tylko w dialogach czy piosenkach, ale także w sensie typograficznym. Zbadanie napięcia między przyjemnością tekstu a przyjemnością obrazu w twórczości działającego na obu tych polach Fugueta, pozwolić ma przy tym na lepsze zrozumienie zmian kulturowych zachodzących w pejzażu chilijskim (i nie tylko) ostatnich dekad
Experiences and challenges in the certification of polish language skills at the University of Gdansk
No full textThe article summarises six years of experience in Polish language certification at the University of Gdansk. The issues related to the certificate examination are presented against the background of the development of the examination and glottodidactic centre at the University of Gdansk and considered in the context of the challenges arising from the constantly changing geopolitical, social and economic situation. Today, it seems crucial to frame and define the objectives of the certificate examination in relation to Poland’s migration strategy.Niniejszy artykuł podsumowuje sześć lat doświadczeń w certyfikowaniu znajomości języka polskiego na Uniwersytecie Gdańskim. Zagadnienia związane z egzaminem certyfikatowym ukazane zostały na tle rozwoju ośrodka egzaminacyjnego i glottodydaktycznego na Uniwersytecie Gdańskim oraz rozpatrywane są w kontekście wyzwań wynikających z nieustannie zmieniającej się sytuacji geopolitycznej, społecznej i ekonomicznej. Kluczowe dziś wydaje się ustalenie ramy i zdefiniowanie celów egzaminu certyfikatowego w przyszłości w odniesieniu do strategii migracyjnej Polski
Good and Bad Talk in Rap: Pragmatic Analysis of French and Polish Lyrics (2020-2024)
No full textHip-hop, represented by rap as its main voice, embodies a complex youth and serves as an urban countermovement drawing from various influences. This “street reality” emerges as a reaction to the living conditions imposed by a dominant system. Our research analyses recent (2020-2024) lyrics of French and Polish rappers to discern their views on moral values, distinguishing between what is considered right and wrong. We analyse the themes within their discourse to understand both the criticisms expressed and the positive aspects highlighted. A comparative approach is adopted, focusing on representative texts from both countries. Additionally, we study the lexical forms of “bad language,” such as insults, slurs, curse words, and vulgarities. The analysis will also compare perceptions of “good and bad” in these two countries where hip-hop has thrived for decades, shedding light on the evolution of values conveyed through rap over the past 20 years.Le hip-hop, représenté par le rap comme principal porte-voix, incarne une jeunesse complexe et constitue une contre-culture urbaine s’inspirant de diverses influences. Cette « réalité de la rue » émerge en réaction aux conditions de vie imposées par un système dominant. Notre recherche explore des textes récents (2020-2024) de rappeurs français et polonais afin de discerner leur vision des valeurs morales, distinguant entre ce qui est considéré comme bien et mal. Nous analysons les thèmes abordés dans leurs discours pour comprendre à la fois les critiques exprimées et les aspects positifs mis en avant. Une approche comparative est adoptée, centrée sur des textes représentatifs des deux pays. De plus, nous étudions les formes lexicales de la « mauvaise parole », telles que les insultes, injures, gros mots et vulgarités. L’analyse comparera également les perceptions du « bien et du mal » dans ces deux pays où le hip-hop a prospéré depuis des décennies, mettant en lumière l’évolution des valeurs véhiculées à travers le rap au cours des 20 dernières années
Funeral customs of Warsaw Evangelicals in the 19th century
No full textEwangelicy stanowili w końcu XIX w. 4,6% ludności Warszawy, byli wśród nich przedstawiciele różnych grup społecznych od fabrykantów, kupców, inteligentów po robotników, większość posługiwała się na co dzień językiem polskim. Od końca XVIII w. w stolicy działały dwa cmentarze: ewangelicko-augsburski i ewangelicko-reformowany. Obrzędowość związana z pogrzebami w środowiskach warszawskich ewangelików nie była zbyt odmienna od tej jaka obowiązywała wśród mieszczaństwa także innych chrześcijańskich. Różnice wynikały z zasad religijnych np. braku ostatniego namszczenia czy wiary w czyściec stąd nie stawiano świeczek na grobach. Istniały specjalne przepisy ustanowione przez zbory dotyczące przebiegu pogrzebu i opłat za posługi religijne. Oprócz pogrzebów organizowane były obchody żałobne ku czci znanych osób np. księcia Józefa Poniatowskiego czy cesarza Rosji i króla Królestwa Polskiego Aleksandra I.At the end of the 19th century, Evangelicals constituted 4.6% of the population of Warsaw. They included representatives of various social groups, from manufacturers, merchants, intellectuals to workers, and most of them used Polish on a daily basis. Since the end of the 18th century, there have been two cemeteries in the capital: the Evangelical-Augsburg one and the Evangelical-Reformed one. The rituals associated with funerals in Warsaw’s evangelical communities were not very different from those in force among the middle class and other Christians. The differences resulted from religious principles, e.g. the lack of last rites or belief in purgatory, hence no candles were placed on the graves. There were special regulations established by congregations regarding funeral arrangements and fees for religious services. In addition to funerals, mourning celebrations were organized in honor of famous people, e.g. Prince Józef Poniatowski or the Emperor of Russia and King of the Kingdom of Poland, Alexander I
20 years of the state certification system for Polish as a foreign language – experiences and challenges
No full textIn 2024, 20 years have passed since the launch of the state system of certifying the ability to use Polish as a foreign language. It was a period full of positive experiences, integrating the community of teaching Polish as a foreign language and modernizing its activities, but also challenges, mainly of a legislative and organizational nature. This text attempts to summarize these experiences from the perspective of a committed participant in the activities related to the preparation of the system and its operation.W roku 2024 minęło 20 lat od momentu uruchomienia państwowego systemu poświadczania znajomości języka polskiego jako obcego. Poprzedził ten moment pięcioletni okres przygotowań i prób pilotażowych prowadzonych przez polskich i zagranicznych ekspertów z ośrodków akademickich oferujących kursy języka polskiego dla cudzoziemców. Można zatem mówić nawet o ćwierćwieczu prac standaryzujących testowanie sprawności w posługiwaniu się językiem polskim jako obcym. Był to okres pełen pozytywnych doświadczeń, integrujących środowisko glottodydaktyki polonistycznej i modernizujących jego działania, ale także wyzwań, głównie o charakterze legislacyjnym i organizacyjnym. W niniejszym tekście podjęto próbę podsumowania tych doświadczeń z perspektywy zaangażowanego uczestnika działań związanych z przygotowaniem systemu i jego funkcjonowaniem. Sprawozdanie to opiera się w znacznej części na niepublikowanych wcześniej materiałach, które mają już walor dokumentów historycznych
Human Biology Research in Anthropological Review: 2025 Onwards Editorial and Polish Anthropological Society Perspectives
No full textHuman biology research in the 21st century takes on a whole new meaning with an improved range of methodological, ethical, and technological advancements. Human biologists working in diverse sub- and inter-disciplinary areas now have at their disposal access to more efficient technical toolkits than ever before, producing data that can be rapidly shared through open access platforms. However, we also face challenges with the ever-increasing presence of artificial intelligence (AI), and continued ethical concerns around ‘helicopter research’ using human personal and tissue data in developing countries. Anthropological Review (AR), the flagship journal of the Polish Anthropological Society (PTA), is an open access journal with a long history of publishing inter-disciplinary human biology research and continued commitment to sharing high quality findings. In this piece, as PTA is celebrating its 100th anniversary in 2025, and as the editorial board of AR with a new Editor-in-Chief, and the President of PTA, we outline the stance of AR on key issues in today’s human biology research. We focus on open access, early career researcher opportunities, AI, the need for multi-methodological approaches and inter-disciplinarity, and commitment to the application of ethical framework in human biology research featured in our journal.Badania nad biologią człowieka w XXI wieku nabierają zupełnie nowego znaczenia, dzięki wykorzystaniu postępów badawczych w obszarze metodologii, etyki czy technologii. Biolodzy zajmujący się badaniem człowieka zarówno w obszarze poszczególnych poddyscyplin, jak i z wykorzystaniem badań interdyscyplinarnych, mają teraz dostęp do najnowocześniejszego sprzętu laboratoryjnego oraz zestawów narzędzi technicznych i informatycznych. Umożliwiają one gromadzenie danych, które można szybko udostępniać za pośrednictwem platform o otwartym dostępie. Stajemy jednak również przed wyzwaniami związanymi ze stale rosnącą obecnością sztucznej inteligencji (AI) i ciągłymi obawami etycznymi dotyczącymi uprawiania nauki neukolonialnej z wykorzystaniem danych osobowych i tkankowych ludzi w krajach rozwijających się. „Anthropological Review” (AR), sztandarowe czasopismo Polskiego Towarzystwa Antropologicznego (PTA), to czasopismo o otwartym dostępie, z długą historią publikowania interdyscyplinarnych badań z zakresu biologii człowieka i stałym zaangażowaniem w udostępnianie wysokiej jakości wyników. W niniejszym artykule, jako redakcja AR z nowym redaktorem naczelnym, i porzewodniczącym PTA, przedstawiamy stanowisko AR w kluczowych kwestiach dotyczących współczesnych badań nad biologią człowieka. Koncentrujemy się na otwartym dostępie, możliwościach dla młodych naukowców, sztucznej inteligencji, potrzebie stosowania podejścia multimetodologicznego i interdyscyplinarnego oraz zaangażowania w stosowanie ram etycznych w badaniach nad biologią człowieka, o których mowa w naszym czasopiśmie