oPUB
Not a member yet
298 research outputs found
Sort by
Change of the actions declared in simulated situations involving interpersonal aggression
Full text linkBackground and Study Aim: One of the research tasks most difficult in methodological sense is to anticipate human actions and behaviours in the potential situations involving physical aggression. The goal of the study is to answer the question whether regardless of the aggressor's aim people are willing to take countermeasures in a comparable manner or even to refrain from an active defence.
Material and Methods: Ten years after socio-political transformation in Poland (1999) we studied 1472 persons (1123 males and 349 females), including: graduates of various types of secondary schools directly after their graduation and working in various professions (n = 454); 1st to 3rd year students (n = 435); university graduates working as a teacher, physician, official, military-, police- and prison officer, etc. (n = 583). The average age of respondents amounted to 27.3 years (19 to 58 years). Studies involved verbal simulation and KK’98 questionnaire with verified accuracy and reliability.
Results: During a hypothetical assault on bystanders, with no attack’s goal revealed, most respondents (68.41%) declared that they would respond to aggression with more aggression, whereas 29.08% of them assumed that they would take up action in line with the criteria related to the right of self-defence and 2.51% would not react. When the goal of a hypothetical aggressor was to kill the respondents, a radical change in answers could have been observed: 29.49%; 60.12%; 10.39%, responsively.
Conclusion: It seems that the awareness of aggressor’s goal and a target of physical assault are the factors which highly influence the behaviour of people who are in the social environment and in certain relationship with the aggressor. There is a clear tendency for respecting the criteria related to the right of self-defence when aggression is channelled directly towards the respondent which speaks in favour of the Old Testament principle “an eye for an eye”
Edukacja globalna w polskich szkołach, czyli refleksje nad pozaformalną zmianą w oświacie w trzech ujęciach
Full text linkW niniejszym tekście ukazuję konteksty istnienia edukacji globalnej w trzech ujęciach. W moich refleksjach pojawi się odniesienie do obecności edukacji globalnej w systemie oświaty oraz tego, w jaki sposób funkcjonuje na jego skrajach w działaniach edukacyjnych organizacji pozarządowych, które działają od lat na rzecz włączenia tej tematyki w oficjalne szkolne dyskursy. Ukażę również perspektywę pedagogiki krytycznej, dla której treści z zakresu edukacji globalnej są istotne i były takimi dużo wcześniej niż pojawiła się kategoria edukacji globalnej
Znaczenie teorii krytycznej dla uczenia się i nauczania dorosłych
Full text linkCelem artykułu jest ukazanie, w jaki sposób można odnosić diagnozy i troski teorii krytycznej do uczenia się i nauczania dorosłych, a w szczególności jak teorie uczenia się dorosłych można rozbudowywać w świetle kierunkowych idei Szkoły Frankfurckiej. Naczelna diagnoza powtarzana w artykule mówi, iż pedagogiczna idea całożyciowego uczenia się podziela dziś los każdego innego podsystemu edukacji: jest w coraz większej mierze zagarniana przez neoliberalną ideologię fundamentalizmu rynkowego, traktującego uczenie się jako źródło ekonomicznego postępu oraz klucz do konsumpcyjnego uczestnictwa w napędzaniu gospodarki, i dlatego całkowicie pozbawiającego je jego publicznego, etycznego i emancypacyjnego znaczenia. Warunkiem wstępnym owego uczestnictwa jest, całkiem po prostu, akceptacja – zdolność jednostki do przystosowania się do istniejącego stanu rzeczy. Teoria krytyczna ukazana tu jest jako narzędzie pozwalające głębiej zrozumieć współczesny fenomen hegemonii rozumu instrumentalnego. Spożytkowana pedagogicznie daje możliwość uwrażliwiania uczących się dorosłych na desubiektywizujące oddziaływania władzy i ideologii oraz zachęca ich do rozwijania emancypacyjnej
podmiotowości zorientowanej na budowanie autonomicznej biografii, a także obronę świata życia i przestrzenie społeczeństwa obywatelskiego przed intruzją etyki rynku oraz biurokratycznej racjonalności
Rządomyślność versus urządzanie. Michela Foucaulta nowa koncepcja władzy
Full text linkPrzedmiotem rozważań w prezentowanym tekście jest usytuowanie koncepcji rządomyślności w kontekście całego dorobku twórczego Michela Foucaulta, co – jak argumentuje autorka – bezpośrednio znajduje odzwierciedlenie w tłumaczeniu francuskiego terminu gouvernementalité. Tekst jest głosem polemicznym z autorką Urządzania młodzieży Heleną Ostrowicką
Zmieńmy uniwersytet w lepszą fabrykę
Full text linkArtykuł jest polemiką z książką Oskara Szwabowskiego Uniwersytet – fabryka – maszyna. Uniwersytet w perspektywie radykalnej (2014). Szwabowski diagnozuje obecny stan uniwersytetu – w Polsce oraz większości krajów zachodnich – jako instytucji w pełni podporządkowanej ukrytej logice kapitału. Wykorzystując Marksowskie kategorie analityczne, przedstawia wizję Akademii jako fabryki, w której praca zatraca swą autonomię i przybiera postać całkowicie wyalienowaną, zarówno w sferze działalności edukacyjnej, jak i badawczej. Co ciekawe, Szwabowski nie stara się bronić uniwersytetu przed ufabrycznieniem, z zasady odżegnując się od perspektywy arystokratycznej, która przyznawałaby uczelni wyróżniony i uprzywilejowany status, na rzecz perspektywy „robociarskiej”. W ufabrycznieniu universitas widzi on wręcz szansę na całościową, rewolucyjną zmianę otaczającej nas, neoliberalnej rzeczywistości. Nowym proletariatem, odczuwającym jarzmo wyzysku, a zarazem zdolnym do odkrycia i ujawnienia zawoalowanych mechanizmów kapitału są dziś akademicy, i to w nich upatruje Szwabowski siłę napędową przyszłej, oczekiwanej rewolucji. Polemika z powyższą argumentacją Szwabowskiego wskazuje głównie na słabość empirycznego uzasadnienia postawionych tez, a także na życzeniowy charakter projektu społecznej rewolucji, którą zainicjować mieliby akademicy
Podejścia badawcze w poznawaniu wiedzy dziecka
Full text linkCelem artykułu jest prześledzenie procedury badań związanej z odpowiedzią na pytania o cel przedsięwzięcia badawczego i przesłanki ontologiczno-epistemologiczne sytuujące je w określonej perspektywie badawczej. Przedmiotem dociekań opisanych w artykule jest wiedza dziecka. Wybór opcji metodologicznej inicjującej działania badawcze uzależniony jest od przyjęcia założeń odnośnie do konceptu dziecka (dyskurs dziecka jako przedmiotu oddziaływań vs. dyskurs dziecka jako autonomicznego podmiotu) oraz natury jego wiedzy i sposobu tworzenia jej w umyśle dziecka (dyskurs behawiorystyczny vs. konstruktywistyczny). Przesłanki te sytuują przedsięwzięcie badawcze w modelu badań pozytywistycznych vs. interpretatywnych. Każdy z nich ma swoje instrumentarium wpisane w obszar badań ilościowych vs. jakościowych. Oferują one specyficzne dla wybranej orientacji badawczej metody (strategie badawcze). W przypadku badań ilościowych są to: test osiągnięć, ankieta, wywiad standardowy. W badaniach jakościowych są to: rozmowa z dziećmi (wywiad pogłębiony), obserwacja etnograficzna, podejście mozaikowe
Learning Scholarly Information Competencies in the Community of Practice: A Case Study of Polish Critical Pedagogy Researchers
Full text linkThe present paper was written as a part of the project “Społeczne uczenie się kompetencji informacyjnych
przez polskich pedagogów krytycznych: studium przypadku” financed by the Faculty of Education of the
University of Lower Silesia, decision number 04/dok/WGW/2015.The present paper presents the findings of research conducted in 2014/2015. The aim of the research was to understand how members of a particular academic community learn scholarly information competencies, wherein learning was perceived as a social and cultural phenomenon and, especially, as a practice. The research methodology was based on semi-structured interviews with individual members of the community and focus-group interviews. The community under study consisted of Polish critical pedagogy researchers. My investigations drew on Schatzki, Lave, and Wenger for the theoretical and philosophical underpinnings of the qualitative data analysis. The research showed that being a part of the community of practice offers multiple opportunities to learn scholarly information literacy. However, at the same time, being inside and co-creating a community does not necessarily entail new scholarly information competencies since the group may hinder the inclusion of new practices.Faculty of Education of the University of Lower Silesia, decision number 04/dok/WGW/201
Inspiracje teorią Pierre'a Bourdieu w poradoznawstwie
Full text linkJeden z fundamentalnych sporów na temat natury rzeczywistości społecznej stanowi debata, którą najczęściej określa się współcześnie mianem agency and structure (sprawstwo podmiotowe a struktura). Pierre Bourdieu próbował przezwyciężyć tę klasyczną opozycję („konstruktywistyczny strukturalizm”) i w efekcie stworzył bardzo ciekawą i oryginalną teorię pola społecznego. Jego koncepcja stała się dla mnie inspiracją do myślenia o praktyce poradniczej właśnie w kategoriach pola. W artykule przywołuję argumenty i racje na rzecz aplikacji oraz uprawomocnienia teorii tego wybitnego socjologa na gruncie poradoznawstwa. Z racji objętości tekstu czynię to tutaj jedynie w sposób uproszczony. Jest to zaledwie wstępna próba przedstawienia praktyki poradniczej jako fenomenu działania pola
Przestrzenie i miejsca w krajobrazie dzieciństwa
Full text linkZarówno miejsce, jak i przestrzeń to pojęcia wieloznaczne, nasycone rozmaitymi konotacjami, ich źródeł można upatrywać w dyscyplinach reprezentowanych przez autorów, którzy stosują je w swoich analizach. W niniejszym tekście rozważania podjęłam z pozycji pedagoga, który szczególnym zainteresowaniem obdarza współczesne dzieciństwo. Jest ono społecznie skonstruowane i jako takie zlokalizowane w kulturowo waloryzowanych przestrzeniach, których potencjał edukacyjny dla wielu dorosłych nie jest oczywisty. Ujawnienie go oraz zaprezentowanie jego zróżnicowanych odcieni było głównym zamysłem towarzyszącym mi w pracy nad tekstem. Jego treścią będą różne odmiany miejsc i przestrzeni znaczonych obecnością dzieci, składających się na wielowymiarowy pejzaż współczesnego dzieciństwa
Edukacja globalna: perspektywa Polski jako europejskiego kraju półperyferyjnego
Full text linkCelem niniejszego artykułu jest próba sproblematyzowania niektórych aspektów „edukacji globalnej”, odnoszących się do jej współczesnych ram pojęciowych, ze szczególnym uwzględnieniem schematu podziału „Północ/Południe” jako swoistej „matrycy” myślenia o nierównościach społecznych w skali światowej. Koncentruję się zatem na krytycznej odmianie tego nurtu edukacyjnego, to znaczy na takiej koncepcji edukacji globalnej, która wykracza poza perspektywę edukacyjnego „globalizmu” zakładającego „kształtowanie globalnej świadomości i wprowadzanie w życie ideału wychowawczego” jako „punkt wyjścia urzeczywistniania idei globalnego (światowego) społeczeństwa”2, obejmując także – a może przede wszystkim – problematykę światowych nierówności rozwojowych widzianą przez pryzmat aksjologii praw człowieka, sprawiedliwości i solidarności. Zadanie problematyzacji takiej wizji edukacji globalnej odnosi się w tym artykule do trzech kwestii: relacji pomiędzy schematem Północ/Południe a statusem Polski i Europy Wschodniej jako obszaru peryferyjnego lub półperyferyjnego w ramach światowego systemu kapitalistycznego; dylematów czy też pułapek tkwiących w edukacji globalnej opartej na schemacie Północ/Południe i poszerzonej o perspektywę „półperyferyjną”; możliwych treści, celów i ideału wychowawczego tak rozumianej edukacji globalnej