OverHolland
Not a member yet
164 research outputs found
Sort by
Interview over de Onderzoeksagenda Architectuur, Stedenbouw, Landschap van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Met Jaap Evert Abrahamse, Eva Röell en Gabri van Tussenbroek
No full textThis article presents an in-depth interview with Jaap Evert Abrahamse, Eva Röell, and Gabri van Tussenbroek on the development of the Architecture, Urban Planning, Landscape Research Agenda of the Dutch Cultural Heritage Agency (RCE). Conducted in early 2025, the conversation explores the motivations, structure, and intended impact of this agenda, which forms part of a broader national knowledge strategy. Central to the discussion is the conviction that research and knowledge are the foundation of effective heritage management.
The interview elaborates on the agenda’s guiding principles, notably its systems-based approach, which seeks to transcend traditional typological classifications of buildings and sites. Instead, the agenda connects architecture, urban planning, landscape, infrastructure, and subsoil within a coherent analytical framework. By doing so, it aims to situate individual objects—such as bunkers, farms, or industrial complexes—within their wider spatial, historical, and functional contexts.
A key theme is the relationship between heritage research and contemporary societal challenges, including climate adaptation, spatial pressure, sustainability, and changing patterns of use. The interviewees emphasise that the agenda is not a policy document but a flexible instrument designed to identify knowledge gaps, guide future research, and enhance the societal relevance of heritage studies. Drawing inspiration from the National Archaeology Research Agenda (NOaA), the document is intended to function as a long-term, dynamic reference framework.
The article also addresses concerns about the future of architectural history and heritage expertise, particularly in education. It argues that sustained investment in research, historical knowledge, and interdisciplinary collaboration is essential to ensure the continued care and meaningful interpretation of the built environment.Dit artikel bevat een uitgebreid interview met Jaap Evert Abrahamse, Eva Röell en Gabri van Tussenbroek over de totstandkoming van de Onderzoeksagenda Architectuur, Stedenbouw, Landschap van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Het gesprek, gevoerd begin 2025, gaat in op de aanleiding, opzet en beoogde werking van deze agenda, die onderdeel vormt van een bredere nationale kennisstrategie. Centraal staat de overtuiging dat onderzoek en kennis de basis vormen van een effectieve erfgoedzorg.
In het interview lichten de auteurs de uitgangspunten van de agenda toe, met name de gekozen systeembenadering. Deze benadering doorbreekt de klassieke indeling naar gebouwtypologie en verbindt architectuur, stedenbouw, landschap, infrastructuur en ondergrond binnen één analytisch kader. Hierdoor kunnen afzonderlijke objecten—zoals bunkers, boerderijen of industriële complexen—worden begrepen in hun ruimere ruimtelijke, historische en functionele context.
Een belangrijk thema is de relatie tussen erfgoedonderzoek en actuele maatschappelijke opgaven, waaronder klimaatadaptatie, ruimtelijke druk, duurzaamheid en veranderend gebruik. De geïnterviewden benadrukken dat de agenda geen beleidsdocument is, maar een flexibel instrument dat kennislacunes zichtbaar maakt, toekomstig onderzoek richting geeft en de maatschappelijke relevantie van erfgoedstudies versterkt. De Nationale Onderzoeksagenda Archeologie (NOaA) diende daarbij als belangrijke inspiratiebron.
Daarnaast staat het artikel stil bij zorgen over de toekomst van de architectuurgeschiedenis en erfgoedexpertise, met name binnen het onderwijs. Het betoogt dat blijvende investeringen in onderzoek, historische kennis en interdisciplinaire samenwerking cruciaal zijn voor het behoud en de betekenisvolle omgang met de gebouwde omgeving
Een transnationale kijk op de oorsprong van de Delftse School: Kanttekeningen bij Bouwkunde in Delft: een chronologie 1842–2000
No full textThis article critically reassesses the historiography of architectural education at Delft University of Technology by adopting a transnational perspective on the origins of what later became known as the “Delft School.” Departing from the commonly repeated narrative that modernism only gained a foothold in Delft after the Second World War, the author argues that modernist ideas were already deeply embedded in the intellectual, social, and educational culture of the institution from its earliest phases. Through a close reading of Bouwkunde in Delft: a chronology 1842–2000, the article exposes the limitations of a predominantly image-based chronology that obscures crucial theoretical, social, and international exchanges.
Central to the argument is the role of architecture schools as nodes within transnational networks of knowledge exchange. Figures such as Eugen Gugel, Cornelis van Eesteren, H.P. Berlage, Jacques van Marken, and B.H. Pekelharing are examined as mediators between technological rationality, social reform, and architectural theory. The article demonstrates how influences from Germany, France, Switzerland, and international modernist organisations such as CIAM shaped Delft’s educational culture well before 1945. Particular attention is paid to student activism, petitions, lectures, and publications that foregrounded social housing, urban planning, and architectural theory as integral components of modern architectural education.
By reconnecting architectural pedagogy to broader debates on technology, social reform, and aesthetics, the article challenges the binary opposition between traditionalism and modernism that dominates postwar interpretations of the Delft School. It concludes that modernism at Delft should be understood not as a postwar rupture, but as a long-term, transnationally informed process rooted in nineteenth- and early twentieth-century educational and social practices.Dit artikel onderzoekt de historische ontwikkeling en het intellectuele profiel van het bouwkundeonderwijs in Delft, met bijzondere aandacht voor de veranderende relatie tussen architectuur, techniek, geschiedenis en ontwerp. Aan de hand van de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft wordt geschetst hoe het onderwijs zich ontwikkelde van een sterk technisch georiënteerde discipline tot een complex domein waarin ontwerp, historische kennis, theorie en maatschappelijke betrokkenheid samenkomen.
De analyse plaatst deze ontwikkeling in de context van bredere veranderingen in het Nederlandse hoger onderwijs en de architectuurpraktijk. In de beginperiode lag de nadruk op constructie, materiaalgebruik en technische beheersing, terwijl architectuurgeschiedenis, stedenbouw en cultuurtheorie geleidelijk een plaats verwierven binnen het curriculum. Tegelijkertijd laat het artikel zien dat spanningen tussen ontwerpgericht onderwijs en historisch-wetenschappelijk onderzoek hardnekkig zijn gebleven, met name binnen de setting van een technische universiteit.
Het artikel besteedt nadrukkelijk aandacht aan de institutionele en pedagogische gevolgen van deze scheefgroei. De marginalisering van architectuurgeschiedenis en bouwhistorisch onderzoek verzwakt niet alleen het academische profiel van de opleiding, maar ook de kwaliteit van de architectuurpraktijk en de omgang met erfgoed. Internationale voorbeelden tonen aan dat in andere landen historische kennis vaak steviger is verankerd in architectuuropleidingen.
Het artikel pleit uiteindelijk voor een herwaardering van de architectuurgeschiedenis binnen het Delftse bouwkundeonderwijs. Geschiedenis dient niet als bijvak te worden beschouwd, maar als een essentieel instrument voor het begrijpen van ruimtelijke vraagstukken, het informeren van ontwerpkeuzes en het versterken van de maatschappelijke betekenis van architectuur
Het Palazzo: Herontdekking van een woningtype
No full textThis article re-examines the palazzo as a residential building type and argues for its renewed relevance in contemporary housing design and architectural education. Rather than approaching the palazzo as a historical or stylistic artefact of the Italian Renaissance, the author frames it as a typological principle rooted in spatial organisation, repetition and urban context. Central to this redefinition is the palazzo’s centripetal structure: a multi-storey urban building organised around a courtyard that functions simultaneously as circulation space and architectural core.
Drawing on historical examples from Florence, Genoa, Naples and Venice, as well as on theoretical reflections by figures such as Berlage, Quatremère de Quincy and Martí Arís, the article clarifies the distinction between the palazzo and superficially similar building forms such as the almshouse courtyard or the closed urban block. A typological matrix is introduced to demonstrate how the stacking and repetition of standardised dwelling units around a courtyard generate consistent yet image-free ordering principles. This matrix serves primarily as a didactic tool, enabling students and designers to engage with type as an abstract, generative framework rather than a stylistic model.
The article further situates the contemporary rediscovery of the palazzo within a broader architectural shift towards craftsmanship, tectonics and the “ordinary,” following criticism of late-modern formalism and spectacle architecture. Through examples from design practice and international teaching studios, the palazzo is shown to offer an alternative to normative housing models by integrating density, spatial hierarchy and urban presence.
The author concludes that the palazzo’s enduring value lies in its capacity to reconnect housing design with disciplinary knowledge, professional authority and the city as its primary context, making it a productive reference for addressing today’s housing challenges.Dit artikel herwaardeert het palazzo als woningtype en betoogt dat het een actuele betekenis kan hebben voor hedendaagse woningbouw en architectuuronderwijs. In plaats van het palazzo te benaderen als een historisch of stilistisch product van de Italiaanse renaissance, wordt het gepresenteerd als een typologisch principe dat is gebaseerd op ruimtelijke ordening, herhaling en stedelijke inbedding. Kenmerkend is de centripetale structuur: een meerlaags stedelijk gebouw rond een binnenplaats die zowel ontsluiting als architectonisch middelpunt vormt.
Aan de hand van historische voorbeelden uit onder meer Florence, Genua, Napels en Venetië, en met verwijzing naar theoretici als Berlage, Quatremère de Quincy en Martí Arís, verduidelijkt de auteur het onderscheid tussen het palazzo en verwante vormen zoals het hofje of het gesloten bouwblok. Een typologische matrix maakt inzichtelijk hoe de stapeling en herhaling van genormaliseerde wooneenheden rondom een binnenplaats leiden tot consistente, maar beeldloze ordeningsprincipes. Deze matrix fungeert in de eerste plaats als didactisch instrument, waarmee type wordt begrepen als een abstract en generatief kader in plaats van een vormelijk voorbeeld.
De hernieuwde belangstelling voor het palazzo wordt geplaatst binnen een bredere architectonische wending richting ambachtelijkheid, tektoniek en het ‘triviale’, als reactie op laatmodern formalisme en spektakelarchitectuur. Aan de hand van voorbeelden uit de ontwerppraktijk en internationale onderwijsstudio’s laat het artikel zien hoe het palazzo een alternatief biedt voor gangbare woningtypologieën door dichtheid, ruimtelijke hiërarchie en stedelijke aanwezigheid te combineren.
Het artikel besluit dat de kracht van het palazzo ligt in zijn vermogen om woningbouw opnieuw te verbinden met disciplinaire kennis, professionele autoriteit en de stad als primaire context
Bouwkunde in Delft: een chronologie 1842–2000
No full textThis article examines the historical development and intellectual profile of architectural education in Delft, with particular attention to the shifting relationship between architecture, engineering, history, and design. Focusing on the Faculty of Architecture and the Built Environment at Delft University of Technology, it traces how architectural education evolved from a technically oriented discipline into a complex field in which design, historical knowledge, theory, and societal engagement are increasingly intertwined.
The article situates this evolution within broader changes in Dutch higher education and professional practice. It discusses how early Delft education emphasised construction, structural logic, and material knowledge, while gradually incorporating architectural history, urbanism, and cultural reflection. At the same time, it highlights persistent tensions between design-driven curricula and historically oriented research, particularly regarding the position of architectural history within a predominantly technical university.
Special attention is paid to the institutional and pedagogical consequences of this imbalance. The article argues that the marginalisation of historical research and education weakens both architectural practice and heritage care, as designers risk losing awareness of the historical depth and cultural significance of the built environment. International comparisons demonstrate that architectural programmes elsewhere often integrate historical scholarship more structurally into architectural training.
Ultimately, the article advocates a renewed appreciation of architectural history as an essential component of architectural education in Delft. Rather than viewing history as an auxiliary discipline, it should be recognised as a critical resource for understanding spatial challenges, informing design decisions, and strengthening the societal relevance of architecture. The future of architectural education, the article concludes, depends on a balanced integration of design, technology, and historical knowledge.Dit artikel onderzoekt de historische ontwikkeling en het intellectuele profiel van het bouwkundeonderwijs in Delft, met bijzondere aandacht voor de veranderende relatie tussen architectuur, techniek, geschiedenis en ontwerp. Aan de hand van de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft wordt geschetst hoe het onderwijs zich ontwikkelde van een sterk technisch georiënteerde discipline tot een complex domein waarin ontwerp, historische kennis, theorie en maatschappelijke betrokkenheid samenkomen.
De analyse plaatst deze ontwikkeling in de context van bredere veranderingen in het Nederlandse hoger onderwijs en de architectuurpraktijk. In de beginperiode lag de nadruk op constructie, materiaalgebruik en technische beheersing, terwijl architectuurgeschiedenis, stedenbouw en cultuurtheorie geleidelijk een plaats verwierven binnen het curriculum. Tegelijkertijd laat het artikel zien dat spanningen tussen ontwerpgericht onderwijs en historisch-wetenschappelijk onderzoek hardnekkig zijn gebleven, met name binnen de setting van een technische universiteit.
Het artikel besteedt nadrukkelijk aandacht aan de institutionele en pedagogische gevolgen van deze scheefgroei. De marginalisering van architectuurgeschiedenis en bouwhistorisch onderzoek verzwakt niet alleen het academische profiel van de opleiding, maar ook de kwaliteit van de architectuurpraktijk en de omgang met erfgoed. Internationale voorbeelden tonen aan dat in andere landen historische kennis vaak steviger is verankerd in architectuuropleidingen.
Het artikel pleit uiteindelijk voor een herwaardering van de architectuurgeschiedenis binnen het Delftse bouwkundeonderwijs. Geschiedenis dient niet als bijvak te worden beschouwd, maar als een essentieel instrument voor het begrijpen van ruimtelijke vraagstukken, het informeren van ontwerpkeuzes en het versterken van de maatschappelijke betekenis van architectuur
Rotterdam centrum nader bekeken: De opkomst van hoogbouw in vijf kaarten (1940–2030)
No full textThis article analyses the emergence of Rotterdam as the Netherlands’ foremost high-rise city by examining the development of high-rise buildings in the city centre between 1940 and 2030. Using an atlas-based methodology, the authors present five map series corresponding to distinct periods of urban transformation: 1940–1970, 1970–1985, 1985–2000, 2000–2015 and 2015–2030. Buildings taller than 70 metres—the municipal definition of high-rise—are visualised in three dimensions, allowing shifts in spatial distribution, function and scale to be studied over time.
The atlas combines cartographic analysis with policy documents, planning debates and key architectural projects to trace how ideas about high-rise buildings have evolved. In the post-war reconstruction period, high-rise buildings were embedded in modernist ideas of city formation and functional separation, often resulting in monofunctional environments and negative perceptions of living at height. From the 1970s onward, criticism of these modernist principles led to a temporary slowdown in high-rise development and a renewed focus on urban livability.
From the mid-1980s, high-rise buildings re-emerged as instruments for economic revitalisation, densification and city marketing. Office towers initially dominated, followed by a strong shift towards residential high-rise after 2000, as the municipality sought to reintroduce housing and urban life into the city centre. Throughout the article, attention is paid not only to what was built, but also to who shaped the discourse—municipal authorities, architects, developers and critics—and how power relations influenced outcomes.
The article concludes by situating the current temporary high-rise moratorium (2023–2026) as a moment of reflection, highlighting ongoing tensions between skyline ambitions, housing demand and the quality of the urban living environment.Dit artikel onderzoekt hoe Rotterdam zich heeft ontwikkeld tot de belangrijkste hoogbouwstad van Nederland door de opkomst van hoogbouw in het centrumgebied tussen 1940 en 2030 in kaart te brengen. Aan de hand van een atlas worden vijf perioden onderscheiden: 1940–1970, 1970–1985, 1985–2000, 2000–2015 en 2015–2030. Gebouwen hoger dan 70 meter – de Rotterdamse definitie van hoogbouw – zijn driedimensionaal weergegeven, waardoor veranderingen in ligging, functie en schaal door de tijd heen inzichtelijk worden.
De atlas combineert cartografische analyse met beleidsstukken, ontwerpdiscours en karakteristieke projecten om te laten zien hoe ideeën over hoogbouw verschuiven. In de wederopbouwperiode werd hoogbouw ingezet binnen modernistische concepten van cityvorming en functiescheiding, wat vaak leidde tot monofunctionele gebieden en een negatieve beeldvorming rond wonen op hoogte. In de jaren zeventig kwam hierop kritiek, wat resulteerde in een tijdelijke terughoudendheid ten aanzien van hoogbouw en een sterkere focus op leefbaarheid.
Vanaf het midden van de jaren tachtig keert hoogbouw terug als instrument voor economische versterking, verdichting en citymarketing. Eerst domineren kantoortorens, waarna na 2000 een duidelijke verschuiving optreedt naar woontorens als middel om het centrum te verlevendigen. Het artikel besteedt daarbij niet alleen aandacht aan de gerealiseerde bouw, maar ook aan het veranderende discours en de actoren die invloed uitoefenen op het beleid, zoals gemeente, ontwerpers, ontwikkelaars en critici.
Het artikel besluit met de constatering dat de huidige tijdelijke hoogbouwstop (2023–2026) kan worden gezien als een moment van bezinning, waarin de spanning tussen een iconische skyline, woningbouwopgaven en een kwalitatieve leefomgeving centraal staat
Randstad Holland in kaart revisited
No full textThis article revisits the Atlas Randstad Holland, first published in OverHolland in 2005, by extending its cartographic and analytical framework with a new reference year: 2020. Building on a long-term mapping project that visualises 170 years of spatial development in the western Netherlands, the authors add a new layer representing the period 2000–2020 to the composite map of the Randstad. Using updated digital datasets, GIS techniques and recent landscape classifications, the article reconstructs changes in built-up areas, infrastructure and landscape and places them within a broader historical perspective.
The analysis reveals four distinct types of spatial development in the past two decades: large contiguous urban extensions largely resulting from earlier national planning policies (notably VINEX locations); fragmented, scattered development driven by market forces and the absence of national spatial policy; stand-alone developments such as holiday parks in sensitive landscapes; and clusters of logistics and distribution centres along motorways. Together, these patterns demonstrate a clear shift from nationally coordinated spatial planning towards locally driven and market-led development.
By projecting recent urbanisation onto long-term landscape structures, the article shows how the historical relationship between landscape, infrastructure and settlement patterns has weakened since the late twentieth century. Whereas earlier urban development was strongly guided by natural conditions and later by coherent national planning frameworks, spatial development since 2000 has become increasingly fragmented and inconsistent.
The authors conclude that the prolonged absence of national spatial policy has resulted in a lack of spatial coherence, growing pressure on landscapes, infrastructure bottlenecks and an inability to address major societal challenges such as housing shortages, climate adaptation and energy transition. The updated atlas is presented not only as an analytical tool, but also as a critical instrument for rethinking future spatial planning in the Randstad.Dit artikel onderzoekt de historische ontwikkeling en het intellectuele profiel van het bouwkundeonderwijs in Delft, met bijzondere aandacht voor de veranderende relatie tussen architectuur, techniek, geschiedenis en ontwerp. Aan de hand van de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft wordt geschetst hoe het onderwijs zich ontwikkelde van een sterk technisch georiënteerde discipline tot een complex domein waarin ontwerp, historische kennis, theorie en maatschappelijke betrokkenheid samenkomen.
De analyse plaatst deze ontwikkeling in de context van bredere veranderingen in het Nederlandse hoger onderwijs en de architectuurpraktijk. In de beginperiode lag de nadruk op constructie, materiaalgebruik en technische beheersing, terwijl architectuurgeschiedenis, stedenbouw en cultuurtheorie geleidelijk een plaats verwierven binnen het curriculum. Tegelijkertijd laat het artikel zien dat spanningen tussen ontwerpgericht onderwijs en historisch-wetenschappelijk onderzoek hardnekkig zijn gebleven, met name binnen de setting van een technische universiteit.
Het artikel besteedt nadrukkelijk aandacht aan de institutionele en pedagogische gevolgen van deze scheefgroei. De marginalisering van architectuurgeschiedenis en bouwhistorisch onderzoek verzwakt niet alleen het academische profiel van de opleiding, maar ook de kwaliteit van de architectuurpraktijk en de omgang met erfgoed. Internationale voorbeelden tonen aan dat in andere landen historische kennis vaak steviger is verankerd in architectuuropleidingen.
Het artikel pleit uiteindelijk voor een herwaardering van de architectuurgeschiedenis binnen het Delftse bouwkundeonderwijs. Geschiedenis dient niet als bijvak te worden beschouwd, maar als een essentieel instrument voor het begrijpen van ruimtelijke vraagstukken, het informeren van ontwerpkeuzes en het versterken van de maatschappelijke betekenis van architectuur
Schuldige taferelen: Dilemma’s in de zorg voor het cultureel erfgoed
No full textThis article examines contemporary dilemmas in the care and interpretation of cultural heritage through the lens of “guilty” or contested historical artefacts. Using literary analysis, architectural theory, and recent public debates, it explores how cultural objects and sites become morally charged when their origins or historical associations conflict with present-day values. The discussion opens with Andrew O’Hagan’s novel Caledonian Road, in which an art historian publicly dismantles the authority of the British Museum’s Enlightenment Gallery, exposing colonial plunder and aesthetic fabrication beneath its celebrated displays. This fictional episode serves as a point of departure for reflecting on real-world heritage practices, including institutional strategies of contextualisation and reputation management.
The article situates these issues within broader heritage theory, drawing on the Venice Charter and the concept of the historic urban landscape, while also addressing critiques that argue the notion of “heritage” has become overstretched and analytically problematic. Through case studies such as De Bazel’s former headquarters of the Nederlandsche Handelmaatschappij in Amsterdam and the former SS prison at Camp Vught, the article demonstrates how buildings can become permanently tainted by the “lived time” of colonial exploitation, war, and violence.
Particular attention is paid to the tension between lived historical experience and contemporary “experienced time,” shaped by consumer culture, commemorative practices, and demands for authenticity. The article argues that attempts to neutralise, erase, or sanitise difficult histories often reveal deeper societal discomfort rather than offering genuine ethical resolution. Ultimately, it contends that responsible heritage care requires sustained engagement with historical context, moral ambiguity, and emotional complexity, rather than reliance on aesthetic appreciation or curatorial framing alone.Dit artikel onderzoekt hedendaagse dilemma’s in de zorg voor en interpretatie van cultureel erfgoed aan de hand van zogenoemd ‘schuldig’ of omstreden historisch materiaal. Met behulp van literaire analyse, architectuurtheorie en recente maatschappelijke debatten wordt verkend hoe culturele objecten en plaatsen moreel beladen raken wanneer hun ontstaansgeschiedenis of historische associaties botsen met hedendaagse waarden. De beschouwing opent met Andrew O’Hagans roman Caledonian Road, waarin een kunsthistoricus publiekelijk het gezag van de Enlightenment Gallery van het British Museum ondergraaft en daarbij koloniale roof en esthetische fabricatie blootlegt achter de ogenschijnlijk verheven museumopstelling. Deze fictieve episode fungeert als vertrekpunt voor een reflectie op reële erfgoedpraktijken, waaronder institutionele strategieën van contextualisering en reputatiemanagement.
Het artikel plaatst deze kwesties binnen een breder erfgoedtheoretisch kader, met verwijzingen naar het Charter van Venetië en het concept van het historisch stedelijk landschap, en besteedt tevens aandacht aan kritieken die stellen dat het begrip ‘erfgoed’ te ver is opgerekt en analytisch problematisch is geworden. Aan de hand van casestudies, zoals het voormalige hoofdkantoor van de Nederlandsche Handelmaatschappij van K.P.C. de Bazel in Amsterdam en de voormalige SS-gevangenis in Kamp Vught, wordt duidelijk hoe gebouwen blijvend besmet kunnen raken door de ‘geleefde tijd’ van koloniale uitbuiting, oorlog en geweld.
Bijzondere aandacht gaat uit naar de spanning tussen historische ervaring en hedendaagse ‘beleefde tijd’, gevormd door consumentencultuur, herdenkingspraktijken en de vraag naar authenticiteit. Het artikel betoogt dat pogingen om beladen geschiedenissen te neutraliseren, uit te wissen of te esthetiseren vaak eerder maatschappelijk ongemak blootleggen dan dat zij tot een ethisch bevredigende oplossing leiden. Verantwoorde erfgoedzorg vergt daarom een blijvende confrontatie met historische context, morele ambiguïteit en emotionele complexiteit, in plaats van een eenzijdige nadruk op esthetiek of curatoriële duiding alleen
Boekbespreking
No full textBook review of
Autonomous Architecture and the City: Design and Research in the Education of La Tendenza’PhD thesis, Delft University of Technology, 2023By Henk (H.J.) EngelBoekbespreking over
Autonomous Architecture and the City: Design and Research in the Education of La Tendenza’Proefschrift Technische Universiteit Delft, 2023Door Henk (H.J.) Enge
Over de architectonische constructie van een hof: De hof in Nieuw Kralingen van Hans van der Heijden Architecten
No full textThis article offers a close architectural reading of the courtyard building in Nieuw Kralingen designed by Hans van der Heijden Architects. Through a detailed analysis of form, proportion, materialisation and spatial order, the author investigates how the courtyard operates as a coherent architectural construct rather than merely a residential typology. Central to the argument is the notion of the courtyard as a “folded façade,” in which classical architectural systems—columns, openings, rhythm and repetition—are redeployed to structure both space and experience.
The article examines how ordinary building materials are precisely dimensioned and assembled to produce decorum, atmosphere and identity without reliance on spectacle or costly detailing. Elements such as masonry columns, arched windows and roof articulation gain architectural meaning through repetition and proportional relationships. Particular attention is paid to the contrast between the open, articulated lower façade and the restrained upper order, which together frame the courtyard as a calm, enclosed interior world.
By situating the project within a broader classical tradition of order, proportion and decorum, the article demonstrates how contemporary housing architecture can achieve richness and coherence through disciplined design rooted in constructional logic. The courtyard is presented as an architectural structure that fosters communal life while affirming the craft and authority of the architectural discipline.Dit artikel analyseert de hof in Nieuw Kralingen van Hans van der Heijden Architecten vanuit een architectonisch-constructief perspectief. Aan de hand van een nauwkeurige lezing van vorm, maatvoering, materialisatie en ordening onderzoekt de auteur hoe de hof functioneert als een samenhangend architectonisch geheel, en niet louter als woningtypologie. Centraal staat het idee van de hof als een ‘omgevouwen gevel’, waarin klassieke systemen van architectuur – kolommen, openingen, ritme en herhaling – de ruimte structureren en betekenis geven.
Het artikel laat zien hoe alledaagse bouwmaterialen door precieze maatvoering en detaillering worden ingezet om decorum, sfeer en identiteit te creëren, zonder terug te vallen op spektakel of kostbare middelen. Architectonische elementen zoals gemetselde kolommen, getoogde vensters en de dakopbouw krijgen hun betekenis door herhaling en proportionele samenhang. De tegenstelling tussen de open, gelaagde gevelorde beneden en de meer gesloten orde boven bepaalt in hoge mate het karakter van de hofruimte.
Door het ontwerp te verbinden met klassieke noties van orde, proportie en decorum toont het artikel hoe hedendaagse woningbouw architectonische rijkdom kan voortbrengen vanuit constructieve logica en vakmanschap. De hof wordt gepresenteerd als een architectonisch kader dat het dagelijks leven draagt en activeert
Redactioneel
No full textThis final issue of OverHolland is dedicated to architecture and its intricate relationship with history. It is prompted by several milestones, including the fortieth anniversary of Stichting Hoogbouw, the twentieth anniversary of OverHolland, and the centenary of both the Rietveld Schröder House and Granpré Molière’s inaugural lecture. The passing of Carel Weeber, Umberto Barbieri, and Hans Beunderman further underscores a moment of reflection. The issue explores how a contemporary culture of memory and preservation generates new dilemmas within heritage practice. The expansion of conservation beyond listed monuments to encompass transformation, adaptive reuse, and landscape-scale interventions raises fundamental questions about the role of architectural historians today. Particular attention is given to Rotterdam as a testing ground for inner-city densification and high-rise development. The history and pedagogy of architecture at Delft University of Technology are revisited, including the enduring tension between modernism and traditionalism. Finally, the issue advocates a pragmatic, design-oriented engagement with architectural history, in which analytical insight and contemporary practice productively converge.Dit slotnummer van OverHolland is gewijd aan architectuur en haar complexe relatie met geschiedenis. Aanleiding vormen meerdere jubilea en herdenkingen, waaronder veertig jaar Stichting Hoogbouw, twintig jaar OverHolland en een eeuw sinds zowel het Rietveld Schröderhuis als de intreerede van Granpré Molière. Daarnaast markeert het overlijden van Carel Weeber, Umberto Barbieri en Hans Beunderman een symbolisch moment van reflectie. Het nummer onderzoekt hoe een hedendaagse cultuur van herinnering en behoud leidt tot nieuwe dilemma’s binnen het erfgoedveld. De verbreding van de monumentenzorg naar transformatie, hergebruik en landschappelijke schaal roept fundamentele vragen op over de rol van de architectuurhistoricus. Bijzondere aandacht gaat uit naar Rotterdam als laboratorium voor binnenstedelijke verdichting en hoogbouw. Verder belicht het nummer de geschiedenis en het onderwijs van de Delftse bouwkunde, inclusief de langdurige spanning tussen modernisme en traditionalisme. Tot slot wordt een ontwerpgerichte omgang met het verleden bepleit, waarin historische analyse en actuele architectonische praktijk elkaar wederzijds versterken