3353 research outputs found
Sort by
Genocide against Jews and Roma in the territory of the occupied Yugoslavia - a case study
No full textPredavanja dr Milovana Pisarrija, dr Milana Koljanina, dr Danijela Vojaka, dr Aleksandra Stojanovića i Tamare Stojanović “Genocid nad Jevrejima i Romima na prostoru okupirane Jugoslavije - studije slučaja” je drugo predavanje drugog kursa - Holokaust i genocid nad Romima na prostoru bivše Jugoslavije koji se realizuje u okviru projekta "Holokaust i genocid nad Romima u zemljama bivše Jugoslavije - Edukacija posvećena regionu i istorijskom iskustvu 1941-1945." Ovaj projekat ima za cilj da širu javnost regiona upozna sa Holokaustom i genocidom nad Romima, pomoću 4 online kursa na maternjim jezicima, i seminara koji se održavaju u Beogradu i Skoplju. Predavanja obuhvataju istoriju jevrejskih i romskih zajednica, antisemitizam i anticiganizam/antiromsku diskriminaciju, kao i detaljnu obradu zločina nad Jevrejima i Romima počinjenih na prostoru Jugoslavije u Drugom svetskom ratu. Pojedina predavanja organizovana su u formi panela ili žive biblioteke. Projekat se takođe bavi i političkim zloupotrebama stradanja, kao i kulturom sećanja na žrtve i transgeneracijskom traumom. Koordinator projekta je Tamara Stojanović. Među predavačima su dr Milan Koljanin, prof. dr Đokica Jovanović, prof. dr Mišo Dokmanović, dr Milovan Pisarri, dr Danijel Vojak, dr Aleksandar Stojanović, dr Dragana Stojanović, dr Olga Manojlović Pintar, Dejan Marković i drugi.Dr. Milovan Pisarri, Dr. Milan Koljanina, Dr. Danijel Vojak, Dr. Aleksanadar Stojanović and Tamara Stojanović had a lecture “Genocide against Jews and Roma in the territory of the occupied Yugoslavia - a case study” is the second lecture of the second course entitled The Holocaust and genocide against the Roma in the territory of the former Yugoslavia, which is beinig realised within the project "Holocaust and genocide against Roma in the countries of the former Yugoslavia - Education dedicated to the region and historical experience 1941-1945". This project aims to introduce the general public of the region to the Holocaust and the genocide against the Roma through 4 online courses in native languages, with seminars held in Belgrade and Skopje. Lectures cover the history of Jewish and Roma communities, anti-Semitism, anti-Gypsyism/anti-Roma discrimination, and a detailed examination of crimes against Jews and Roma committed on Yugoslav territory during WWII. Individual lectures are organised as panels or living libraries. The project also addresses political abuses of suffering, the culture of remembering victims, and transgenerational trauma. Tamara Stojanović is the project's coordinator. The lecturers include Dr. Milan Koljanin, Prof. Dr. Đokica Jovanović, Prof. Dr. Mišo Dokmanović, Dr. Milovan Pisarri, Dr. Danijel Vojak, Dr. Aleksandar Stojanović, Dr. Dragana Stojanović, Dr. Olga Manojlović Pintar, Dr. Dejan Marković, and others.Trajanje 1:59:36 minuta (duration 1:59:36 minutes).Projekat realizuju Haver Srbija kao nosilac projekta, u saradnji sa Memorijalnim centrom Fonda Holokausta makedonskih Jevreja i Forumom Roma Srbije uz finansijsku podršku IHRE - Međunarodne alijansa za sećanje na Holokaust. Koordinatori projekta su Tamara i Aleksandar Stojanović. (The project is implemented by Haver Serbia as the project holder, in partnership with the Memorial Center of the Holocaust Fund of Macedonian Jews and the Roma Forum of Serbia with the financial support of IHRA - International Holocaust Remembrance Alliance. The project coordinators are Tamara and Aleksandar Stojanović).YouTube link [https://www.youtube.com/watch?v=zZ9syZgJW7E&list=PLhnejJShQmj6qZbBOZJmuu-BK74Qp4JVQ&index=3
A brief history and overview of the Holocaust
No full textPredavanje dr Aleksandra Stojanovića „Kratak istorijat i pregled Holokausta“ je prvi kurs pod nazivom "Uvod u Holokaust" koji se realizuje u okviru projekta „Holokaust u zemljama bivše Jugoslavije“. Ovaj projekat je prvi ovakav projekat u regionu i ima za cilj da pruži dublje razumevanje Holokausta na prostoru bivše Jugoslavije, podstakne kritičko mišljenje, promoviše toleranciju i empatiju, kao i da istakne konstantnu važnost obrazovanja o Holokaustu u regionu. Projekat se sastoji od četiri zasebna online kursa sa po tri predavanja i jednog šestodnevnog seminara uživo, koji se organizuje nakon završetka četvrtog kursa u Beogradu i Skoplju. Svi kursevi, kao i seminar, bave se temom Holokausta i antisemitizma na prostoru bivše Jugoslavije. Svaki od četiri online kursa obuhvata dragocena opšta znanja iz pomenutih tematskih okvira, ali i fokus na pojedine delove regiona i iskustvo Holokausta u njima.Dr Aleksandar Stojanović's lecture "Brief history and overview of the Holocaust" is the first course entitled "Introduction to the Holocaust", which is being realised within the project "Holocaust in the countries of the former Yugoslavia". This project is the first of its kind in the region and aims to deepen understanding of the Holocaust within the former Yugoslavia, encourage critical thinking, promote tolerance and empathy, and emphasise the ongoing importance of education about the Holocaust in the area. The project includes four online courses, each with three lectures, and one six-day live seminar, organised after the end of the fourth course in Belgrade and Skopje. All courses, as well as the seminar, address the topic of the Holocaust and anti-Semitism in the former Yugoslav territory. Each of the four online courses provides valuable general knowledge from the specified thematic frameworks, with a particular focus on certain parts of the region and their experiences of the Holocaust.Trajanje 1:53:23 minuta (duration 1:53:23 minutes).Projekat realizuje organizacija Haver Srbija u saradnji sa Fondom za Holokaust Jevreja iz Makedonije, uz podršku Claims Conference. Koordinatori projekta su Tamara i Aleksandar Stojanović. (The project is implemented by the Haver Serbia organization in cooperation with the Holocaust Fund of the Jews from Macedonia, with the support of the Claims Conference. The project coordinators are Tamara and Aleksandar Stojanović).YouTube link [https://www.youtube.com/watch?v=hetb_3Fpa10&list=PLhnejJShQmj6qZbBOZJmuu-BK74Qp4JVQ&index=17
The Holocaust in Slovenia
No full textPredavanje Roberta Baruha Waltla „Holokaust u Sloveniji“ je treće predavanje trećeg kursa pod nazivom "Holokaust u Jugoslaviji, sa osvrtom na Hrvatsku, Bosnu i Hercegovinu i Sloveniju" koji se realizuje u okviru projekta „Holokaust u zemljama bivše Jugoslavije“. Ovaj projekat je prvi ovakav projekat u regionu i ima za cilj da pruži dublje razumevanje Holokausta na prostoru bivše Jugoslavije, podstakne kritičko mišljenje, promoviše toleranciju i empatiju, kao i da istakne konstantnu važnost obrazovanja o Holokaustu u regionu. Projekat se sastoji od četiri zasebna online kursa sa po tri predavanja i jednog šestodnevnog seminara uživo, koji se organizuje nakon završetka četvrtog kursa u Beogradu i Skoplju. Svi kursevi, kao i seminar, bave se temom Holokausta i antisemitizma na prostoru bivše Jugoslavije. Svaki od četiri online kursa obuhvata dragocena opšta znanja iz pomenutih tematskih okvira, ali i fokus na pojedine delove regiona i iskustvo Holokausta u njima.Robert Baruh Waltl's lecture "The Holocaust in Slovenia" is the third lecture of the third course entitled "The Holocaust in Yugoslavia, with a focus on the territory of Croatia, Bosnia and Herzegovina and Slovenia", which is being realised within the project "Holocaust in the countries of the former Yugoslavia". This project is the first of its kind in the region and aims to deepen understanding of the Holocaust within the former Yugoslavia, encourage critical thinking, promote tolerance and empathy, and emphasise the ongoing importance of education about the Holocaust in the area. The project includes four online courses, each with three lectures, and one six-day live seminar, organised after the end of the fourth course in Belgrade and Skopje. All courses, as well as the seminar, address the topic of the Holocaust and anti-Semitism in the former Yugoslav territory. Each of the four online courses provides valuable general knowledge from the specified thematic frameworks, with a particular focus on certain parts of the region and their experiences of the Holocaust.Projekat realizuje organizacija Haver Srbija u saradnji sa Fondom za Holokaust Jevreja iz Makedonije, uz podršku Claims Conference. Koordinatori projekta su Tamara i Aleksandar Stojanović. (The project is implemented by the Haver Serbia organization in cooperation with the Holocaust Fund of the Jews from Macedonia, with the support of the Claims Conference. The project coordinators are Tamara and Aleksandar Stojanović).YouTube link [https://www.youtube.com/watch?v=oIv8flFkfp0&list=PLhnejJShQmj6qZbBOZJmuu-BK74Qp4JVQ&index=9
An overview of the history of antisemitism
No full textPredavanje dr Aleksandra Stojanovića „Pregled istorije antisemitizma“ je prvo predavanje četvrtog kursa pod nazivom "Antisemitizam" koji se realizuje u okviru projekta „Holokaust u zemljama bivše Jugoslavije“. Ovaj projekat je prvi ovakav projekat u regionu i ima za cilj da pruži dublje razumevanje Holokausta na prostoru bivše Jugoslavije, podstakne kritičko mišljenje, promoviše toleranciju i empatiju, kao i da istakne konstantnu važnost obrazovanja o Holokaustu u regionu. Projekat se sastoji od četiri zasebna online kursa sa po tri predavanja i jednog šestodnevnog seminara uživo, koji se organizuje nakon završetka četvrtog kursa u Beogradu i Skoplju. Svi kursevi, kao i seminar, bave se temom Holokausta i antisemitizma na prostoru bivše Jugoslavije. Svaki od četiri online kursa obuhvata dragocena opšta znanja iz pomenutih tematskih okvira, ali i fokus na pojedine delove regiona i iskustvo Holokausta u njima.Dr Aleksandar Stojanović's lecture "An overview of the history of antisemitism" is the first lecture of the fourth course entitled "Antisemitism", which is being realised within the project "Holocaust in the countries of the former Yugoslavia". This project is the first of its kind in the region and aims to deepen understanding of the Holocaust within the former Yugoslavia, encourage critical thinking, promote tolerance and empathy, and emphasise the ongoing importance of education about the Holocaust in the area. The project includes four online courses, each with three lectures, and one six-day live seminar, organised after the end of the fourth course in Belgrade and Skopje. All courses, as well as the seminar, address the topic of the Holocaust and anti-Semitism in the former Yugoslav territory. Each of the four online courses provides valuable general knowledge from the specified thematic frameworks, with a particular focus on certain parts of the region and their experiences of the Holocaust.Trajanje 1:56:28 minuta (duration 1:56:28 minutes).Projekat realizuje organizacija Haver Srbija u saradnji sa Fondom za Holokaust Jevreja iz Makedonije, uz podršku Claims Conference. Koordinatori projekta su Tamara i Aleksandar Stojanović. (The project is implemented by the Haver Serbia organization in cooperation with the Holocaust Fund of the Jews from Macedonia, with the support of the Claims Conference. The project coordinators are Tamara and Aleksandar Stojanović).YouTube link [https://www.youtube.com/watch?v=ThY189RlgxI&list=PLhnejJShQmj6qZbBOZJmuu-BK74Qp4JVQ&index=8
Spain in the world of Ivo Andrić
No full textIvo Andrić (1892-1975) je ličnost koja uliva poštovanje i ponos, ali nas istovremeno svojim životom i stvaralaštvom podstiče da preispitujemo svoje stavove prema sebi i drugima, prošlosti i sadašnjosti, dobru i zlu, vrednostima kojima mislimo, osećamo i živimo. Prvi kontakt Andrića sa Španijom odvijao se posredno - preko Sefarda koji su bili na putu integracije u bosansko i jugoslovensko okruženje. Andrić ih je poznavao iz prve ruke, iz javnog života i iz priča svojih sefardskih prijatelja i komšija. Sefardi se pojavljuju u raznim Andrićevim delima kao zajednica i kao pojedinačni likovi. „Bili su to malobrojni i potpuno izolovani tuđinci, bez krvne, verske i jezičke veze s ostalom rajom”, koji su vekovima živeli „sabijeni u vrstu geta, tzv. Veliku avliju, opkoljeni predrasudama i praznovericama svojih sugrađana svih ostalih vera”, da bi se „po nuždi i po nagonu samo-odbrane zatvarali u sebe i zaziđivali iza sopstvenih tradicija, verovanja i predrasuda kao iza bedema (I. Andrić, „Na jevrejskom groblju u Sarajevu”). Specifičnost sefardskog jezika i pisma bili su faktori izdvajanja jevrejske zajednice koju Andrić komentariše u svojim sećanjima.Ivo Andrić (1892-1975) es una figura que inspira respeto y orgullo, pero al mismo tiempo, a través de su vida y su obra, nos impulsa a cuestionar nuestras actitudes hacia nosotros mismos y hacia los demás, hacia el pasado y el presente, hacia el bien y el mal, así como los valores a través de los cuales pensamos, sentimos y vivimos. El primer contacto de Andrić con España se produjo de manera indirecta, a través de los sefardíes que se encontraban en proceso de integración en el entorno bosnio y yugoslavo. Andrić los conocía de primera mano, a través de la vida pública y de las historias de sus amigos y vecinos sefardíes. Los sefardíes aparecen en las diversas obras de Andrić, tanto en forma de la comunidad como de personajes individualizados (Benghiat y Perišić 2005, Vidaković Petrov 2012). “...no son numerosos y, como extranjeros, sin lazos de sangre, de religión o de lengua, están completamente aislados del resto del pueblo”, y habían vivido durante siglos “amontonados en una especie de gueto, llamado el «Gran Patio», rodeados por los prejuicios y las supersticiones de sus conciudadanos de otras religiones”, de modo que “por necesidad y por instinto de conservación se encerraron en sí mismos y se atrincheraron en sus propias tradiciones, creencias y prejuicios como tras una muralla” (I. Andrić, “En el cementerio judío de Sarajevo”). La especificidad del idioma y la escritura sefardíes constituía un factor que diferenciaba a la comunidad judía, y sobre el que Andrić reflexiona en sus recuerdos.Uporedo srp. tekst i špan. prevod (parallel Serbian text and Spanish translation).Videti stranicu Institut Servantes: [https://belgrado.cervantes.es/rs/kultura_srpski/kultura_srpski.htm
Tastes without borders [The story of Hungarian Jewish immigrants in Mexico]
No full textLa historia de los inmigrantes judíos húngaros en México es un capítulo de la historia que no se ha explorado profundamente. ¿Cómo contribuyó al país y su cultura? ¿Qué queda de sus tradiciones? ¿Cómo influyó la cultura que los inmigrantes trajeron consigo en las generaciones venideras? En la primera mitad del siglo XX, alrededor de tres mil inmigrantes de Hungría llegaron a México, de los cuales aproximadamente el 40 % eran judíos. Muchos encontraron su camino en la industria alimentaria, abriendo restaurantes y pastelerías con los sabores de su tierra natal. Hoy en día, perdura su legado, no solo en la memoria, sino también en los alimentos y las tradiciones que transmitieron. La comida es una parte poderosa del patrimonio cultural, a veces pasada por alto o dada por sentada, pero continúa conectándonos con el pasado. Los pasteles húngaros tienen una rica historia, moldeada por el Imperio Austrohúngaro, donde el hacerlos se convirtió en un arte. Muchos de los postres que asociamos con la cocina austrohúngara, como el dobos, el sacher, el linzer, el zserbo, el príncipe Alberto y las galletas Ischler, pasaron a formar parte de los hogares húngaros. Fueron algunos de los pasteles característicos de mi abuelita Beke. Ella perfeccionó sus recetas y las transmitió a través de generaciones.Istorija mađarskih jevrejskih imigranata u Meksiku je poglavlje istorije koje nije u potpunosti istraženo. Kako su doprineli zemlji i njenoj kulturi? Šta je ostalo od njihovih tradicija? Kako je kultura koju su ovi imigranti doneli sa sobom uticala na buduće generacije? U prvoj polovini 20. veka, oko tri hiljade imigranata iz Mađarske stiglo je u Meksiko, od kojih je približno 40% bilo Jevreja. Mnogi su pronašli svoj put u prehrambenoj industriji, otvarajući restorane i pekare sa ukusima svoje domovine. Danas, njihovo nasleđe živi, ne samo u sećanju već i u hrani i tradicijama koje su prenosili. Hrana je snažan deo kulturnog nasleđa, ponekad zanemarena ili uzimana zdravo za gotovo, ali nas i dalje povezuje sa prošlošću. Mađarska peciva imaju bogatu istoriju, oblikovanu u Austrougarskom carstvu, gde je njihovo pravljenje postalo umetnost. Mnogi deserti koje povezujemo sa austrougarskom kuhinjom, kao što su Doboš, Zaher, Lincer, Žerbo, Princ Albert i Išler keksi, postali su osnovna jela u mađarskim domovima. Bili su to neka od prepoznatljivih peciva moje bake Beke. Usavršila je svoje recepte i prenosila ih kroz generacije.The story of Hungarian Jewish immigrants in Mexico remains an underexplored chapter of history. How did they shape the country and its culture? What traces of their traditions endure? And how did the culture they brought with them influence later generations?
In the first half of the 20th century, roughly three thousand immigrants arrived from Hungary, about 40% of them Jewish. Many entered the food industry, opening restaurants and bakeries that introduced the flavours of their homeland to Mexico. Their legacy lives on today, not only in memory but also in the culinary traditions they carried with them. Food is a powerful form of cultural heritage. Often overlooked or taken for granted, it nonetheless binds us to the past. Hungarian pastry-making, shaped by the Austro-Hungarian Empire, developed into a true art. Many iconic desserts associated with that tradition – Dobos, Sacher, Linzer, Zserbo, Prince Albert, and Ischler cookies – became staples in Hungarian homes. These were also some of my grandmother Beke’s signature cakes. She perfected her recipes and passed them down through generations, preserving a small but meaningful part of that heritage.Trajanje 15:25 min (duration 15:25 min).YouTube link: [https://www.youtube.com/watch?reload=9&si=_UYoZjfID_8TYzas&v=iam2BHUv5xE&feature=youtu.be
If it wasn't... Autobiography of my people: Aron Albahari (2025)
No full textGosti ove epizode serijala PG Mreža „Da nam nije - autobiografija o mom narodu“ bili su Aron i Biljana Albahari, Davor Stipić i Radovan Sremac. U emisiji Aron A. govori o svom dolasku u Beograd, predratnom životu u Jevrejskoj opštini u Sarajevu, očuvanju jevrejskog identiteta, poreklu prezimena, o sličnostima, posebnostima i različitostima kao Jevreja, stereotipima i predrasudama. Biljana A. govori o Jevrejskoj digitalnoj biblioteci i njenoj vrednosti, o značaju izložbe „Listanje vremena“ o jevrejskoj štampi, koja je bila postavljena dva meseca u Narodnoj biblioteci Srbije, o stereotipima o Jevrejima i borbi protiv njih. Davor Stipić govori o značaju Jevrejske digitalne biblioteke za istraživače, a Radovan Sremac o svojoj knjizi o glumici jevrejskog porekla - Raheli Ferari, kao i svom radu i istraživanju o Jevrejima i jevrejskom nasleđu svoga kraja i grada Šida.Davor Stipić, Radovan Sremac, and Aron and Biljana Albahari were guests on this episode of "If it wasn't - autobiography of my people" on the PG Network. Aron A. discusses his arrival in Belgrade, his pre-war life in the Sarajevo Jewish community, the preservation of Jewish identity, the origin of surnames, and the similarities, differences, and peculiarities of being a Jew, as well as prejudices and stereotypes. Biljana A. discusses prejudices against Jews, the importance of the two-month exhibition "Turning over the pages of time" that highlighted the Jewish press in the National Library of Serbia, and the value of the Jewish Digital Library. While Radovan Sremac talks about his work and research on Jews and the Jewish heritage of his area and the city of Šid, as well as his book about actress Rahela Ferrari, Davor Stipić talks about the importance of the Jewish digital library for academics.Link: [https://www.youtube.com/watch?v=KGlcbQjsE8Y&list=PLYPiUdVrzGGcoxxYgziL6Ef_Hk73tkn8X]Trajanje 17:39 minuta (duration 17:39 minutes).Epizoda je emitovana na RTS2 - PG Mreža 20. juna 2025. (the episode was broadcast on RTS2 - PG Network on June 2025)
Jewish musicians in Novi Sad
No full textKnjiga predstavlja obradu teme doprinosa jevrejskih muzičara novosadskom muzičkom životu. U ovoj monografsko-leksikografskoj publikaciji istražuju se muzičari jevrejskog porekla i identiteta čiji su životi i dela na različite načine i u različitom obimu vezani za Novi Sad. Neki od ovih muzičara su u Novom Sadu rođeni i školovani, da bi profesionalnu karijeru zatim gradili u drugim sredinama. Drugi su u „srpsku Atinu” dolazili kako bi u njoj živeli i radili, ili, pak, ostvarivali značajne umetničke rezultate. Leksikografski aspekt publikacije fokusiran je samo na one koji su se u Novom Sadu profesionalno ostvarivali u kontinuitetu. U monografskom delu zahvaćeno je i efemernije delovanje zbog potrebe za širom istorizacijom i kontekstualizacijom. Monografski segment publikacije ima karakter istorijskog pregleda koji je metodološki postavljen na pojmovnu osnovu muzičkog života i teorijsku osnovu jevrejskog kulturnog modela. Muzički život diferenciran je na svakodnevne, institucionalizovane i stvaralačke muzičke prakse, dok je jevrejski kulturni model apstrahovan iz uvida i koncepata istoričara poput Tomasa Souvela (Thomas Sowell), Katrin Orel (Catherine Horel) i Viktora Karadija (Victor Karády). Akcenat je stavljen na ozbiljnu (umetničku) muziku, s obzirom na to da je prisustvo novosadskih jevrejskih muzičara dominantno bilo na ovom žanrovskom području. Leksikografski segment publikacije podrazumeva oblikovanje glavnog dela teksta svake odrednice u skladu s narativnim programom: naziv - identifikacioni blok - genealogija - obrazovanje - profesionalni angažman - dela i projekti - nagrade i priznanja - uloga u kulturnom životu jevrejske zajednice - bibliografija - literatura - prilozi.The book presents an interpretation of the contribution of Jewish musicians to the musical life of Novi Sad. In this monographic and lexicographic publication, musicians of Jewish origin and identity are explored, whose lives and works are connected to Novi Sad in different ways and to varying degrees. Some of these musicians were born and educated in Novi Sad and then built their professional careers elsewhere. Others came to "Serbian Athens" to live and work there or to achieve significant artistic results. The lexicographic aspect of the publication focuses only on those who have worked continuously in Novi Sad. In the monographic part, more ephemeral activities are also covered to provide broader historicisation and contextualisation. The monographic segment of the publication takes the form of a historical overview, which is methodologically grounded in the conceptual basis of musical life and the theoretical basis of the Jewish cultural model. Musical life is differentiated into everyday, institutionalised, and creative musical practices, while the Jewish cultural model is abstracted from the insights and concepts of historians such as Thomas Sowell, Catherine Horel, and Victor Karády. The emphasis is placed on serious (artistic) music, given that the presence of Novi Sad Jewish musicians was dominant in this genre. The lexicographic segment of the publication shapes the main part of the text of each determinant in accordance with the narrative programme: name - identification block - genealogy - education - professional engagement - works and projects - awards and recognitions - role in the cultural life of the Jewish community - bibliography - literature - appendices.U znak sećanja na Nikolu Davida (1969-2024), kantora, operskog pevača i solistu hora “Hašira”, u čijem je reosnivanju učestvovao (in memory of Nikola David (1969-2024), cantor, opera singer and soloist of the "Hashira" choir, in whose re-establishment he participated)
Jews in Bosnia and Herzegovina
No full textJevreji predstavljaju jedan od bosanskih historijskih fenomena kao što su to i na svjetskoj povijesnoj mapi. Stalno proganjani, pronalazili su utočište u različitim dijelovima Sredozemlja, kontinentalnom trouglu Azije, Afrike i Evrope. Baš kada se pomisli da su napokon našli utočište u kojem će se zajednica razvijati u miru, povijesne turbulencije donesu neočekivane nevolje zbog kojih su primorani krenuti putem nove neizvjesnosti. Tako se dogodilo i krajem 15. stoljeća. U progonu s Pirinejskog poluotoka, u potrazi za novim utočištem kreću ka istoku, na teritoriju Osmanskog Carstva, posebno njegovog evropskog dijela, a put ih dovodi i do Sarajeva, prijestolnice sandžaka Bosne. Prisustvo Jevreja evidentno je utvrđeno već od sredine 16. stoljeća. Preciznije, prve vijesti koje nam pružaju izvori potječu iz 1557. godine. To je najraniji poznati, službeno evidentirani podatak o prisustvu i djelovanju Jevreja u Sarajevu. U literaturi postoji i pretpostavka da se 1530. tridesetak jevrejsko-portugalskih porodica, poslije pobjede Sulejmana Veličanstvenog u bici kod Mohača, doselilo u Bosnu, na prostor Sarajeva. Ova hipoteza će u svakom slučaju biti predmet istraživanja i dokazivanja u realizaciji projekta Historija Jevreja Bosne i Hercegovine.Jews represent one of the most remarkable historical phenomena in Bosnia, recognized as such on the world map. Constantly persecuted throughout history, they sought refuge across the Mediterranean and within the continental triangle of Asia, Africa, and Europe. Each time they seemed to have found a safe haven to nurture their community, new historical upheavals brought unforeseen challenges, forcing them once again into uncertainty. This was the case at the end of the 15th century. Expelled from the Iberian Peninsula, the Sephardic Jews moved eastward in search of refuge, settling within the Ottoman Empire - particularly in its European provinces - and eventually reaching Sarajevo, the capital of the Sandžak of Bosnia. The Jewish presence there was firmly established by the mid-16th century, with the earliest documented evidence dating from 1557. This record represents the first officially known reference to Jews in Sarajevo and their activities. Some scholars also suggest that as early as 1530, following Suleiman the Magnificent’s victory at the Battle of Mohács, around thirty Jewish-Portuguese families migrated to Bosnia, settling near Sarajevo. However, this hypothesis remains subject to further research and verification within the framework of the History of the Jews of Bosnia and Herzegovina project
Veliki Bečkerek district headquarters camps
No full textDelo "Logori okružnog načelstva Veliki Bečkerek", predstavlja zbirni dokument u kome se nalaze ispovesti, imena i fotografije zatočenika logora koje je osnovalo Okružno načelstvo Velikog Bečkereka u toku Drugog svetskog rata. Do sada su delovi tekstova na ovu temu bili izvan celine, rasute po „Hronikama“ okolnih mesta. Ovo je prvo delo koje je sve te priče prikupilo i sastavilo u jednu ozbiljnu priču. Knjiga je hronika jednog vremena koje nas opominje na naše kolektivno pamćenje, i činjenicu da brzo i lako zaboravljamo sve one događaje koji su se zbili u prošlosti. Mišljenja sam da jedino ono što je zapisano ostaje trajno u našoj svesti. Da nas podseća i opominje da počnemo da razmišljamo tako da ne zaboravljamo ni događaje ni ljude koji su svoje živote dali za ovu našu sadašnjost. U ovom delu su pomenuti svi važniji događaji, sva bitnija mesta i sva imena (do kojih sam došao) koja su ovaj i okolne banatske logore učinile takvim kakvi su bili. U ovoj knjizi se nalaze imena nekoliko hiljada zatočenika, preko sto fotografija, slike logora kako jevrejskog, preko komunističkog logora u ulici cara Dušana, pa sve do logorskih ispostava na Macahumki i Ostrovačkoj adi.The work titled "Camps of the Veliki Bečkerek District Principality" is a collective document that includes the testimonies, names, and photographs of prisoners from the camp established by the Veliki Bečkerek District Principality during World War II. Until now, various sections of texts related to this topic were dispersed and scattered among the "Chronicles" of the surrounding areas. This is the first work to gather all these stories and compile them into a cohesive narrative. The book serves as a chronicle of a time that reminds us of our collective memory and highlights how easily we forget the events of the past. I believe that only what is documented remains permanent in our consciousness. This serves to remind us and warn us to reflect on these events and to honour those who sacrificed their lives for our present. Within this volume, all significant events, places, and names encountered - which influenced the nature of the Banat camps - are mentioned. The book contains the names of several thousand detainees, over a hundred photographs, and images of both the Jewish camp and the communist camp located on Tsar Dušan Street, extending to the camp outposts on Macahumka and Ostrovacka Ada