3353 research outputs found
Sort by
Jasenovac: from Holocaust (hi)story to sacrifical narrative
Get PDFCilj rada je analiza jugoslovenskih i srpskih/postjugoslovenskih filmova o Jasenovcu kao trostrukog narativa: Holokausta, kulturalne traume i nacionalnog žrtvenog narativa. Lista studija slučaja obuhvata stilski i žanrovski heterogene filmove kao što su: Deveti krug (1960), Crne ptice (1967), Dnevnik Diane Budisavljević (2019) i, konačno, Dara iz Jasenovca (2021). Multiperspektivna tekstualna analiza u sinhronijskom i dijahronijskom kontekstu mapira: (1) pro- mene istorijskog sagledavanja Jasenovca u luku od dominantnog mesta Holokausta u SFRJ do mesta stradanja Srba u NDH koje ima nacionalnotvorbeni značaj i potvrđen je kao kulturalna trauma; i (2) upodobljavanje opštem obrascu nacionalnog žrtvenog narativa.The paper analyzes the transformation of the films about Jasenovac - a historic trope that tends to stand side by side with the perennial mythomoteur of Kosovo and is equally used to boost the contemporary political agenda from the Holocaust narratives into the identity-building national sacrificial narrative and cultural trauma. The case studies are feature fiction films from The Ninth Circle (Deveti krug, 1960), Black Birds (Crne ptice, 1967), Remake (2003) to The Diary of Diana Budisavljević (Dnevnik Diane Budisavljević, 2019) and Dara of Jasenovac (Dara iz Jasenovca, 2021). After a brief historical overview of the Holocaust film and films about Jasenovac, the research focuses on the film Dara of Jasenovac as placed in the intersection of the Hollywoodized Holocaust melodrama, cultural trauma, and national sacrificial narrative. The sacrificial mechanism (Girard, 1972, 1982) being the key component of both, works from the (top) national to the (bottom) individual level of the film. The Jasenovac narrative of victims and sacrifices, thus, is used to render the Serbian nation sacred. Simultaneously, within the notion of cultural trauma, it allows the narrativization of the event so "horrendous (...) that (it) leaves indelible signs" upon the group/national consciousness, marking "their memories forever and changing their future identity in fundamental and irrevocable ways" (Alexander 2002).Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Charles Patterson and Jacques Derrida on the animal Holocaust
Get PDFU izlaganju razmatram postavke knjige Vječna Treblinka: naše postupanje prema životinjama i holokaust (2002) Charlesa Pattersona, koju posvećuje jidiškom književniku Isaacu Bashevisu Singeru, i postavke Derridina članka "Životinja koja, dakle, jesam (više slijedi)" (1997, 2002), objavljenih iste godine, koji iz različitih pozicija, Patterson iz aktivističkih a Derrida iz teorijskih, problematiziraju suvremeni Holokaust nad industrijskim životinjama (životinje u mesnoj i mliječnoj industriji). Ukratko, oba znanstvenika ističu specizam (diskriminacija na osnovi vrste) kao suvremeni oblik H/holokausta gdje strategije gradnje industrijskih konclogora/klaonica arhitekturalno nalikuju na proces istrebljenja koji se obavljao u konclogorima smrti tijekom Drugoga svjetskog rata. Ili kao što je Theodor W. Adorno izjavio da Auschwitz započinje u klaonici kad ljudi pomisle - "To su samo životinje" (prema Patterson 2005: 91).In the article, I review the postulates of Charles Patterson's book Eternal Treblinka: Our Treatment of Animals and the Holocaust (2002), which he dedicates to the Yiddish writer Isaac Bashevis Singer, and the postulates of J. Derrida's article The Animal that Therefore I Am. More to Follow (1997, 2002), published the same year, who from various positions, Patterson from an activist and Derrida from a theoretical, problematize the contemporary Holocaust over industrial animals (animals in the meat and dairy industry). Both scholars point to speciesism (discrimination on the basis of species) as a contemporary form of the Holocaust, where the strategies of constructing industrial concentration camps/slaughterhouses are architecturally similar to the extermination process performed in death camps during World War II. In short, as Theodor Adorno said - "Auschwitz begins wherever someone looks at a slaughterhouse and thinks: They're only animals" (cf. Patterson 2005: 91).Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
History and postmemoir: "Histoire des grandsparents que je n'ai pas eus" by Ivan Jablonka
Get PDFDans son essai "L'ere du temoin" (1998), Annette Wieviorka distingue trois temps pour decrire l'histoire de la memoire de la Shoah. Le dernier est qualifie d' "ere du temoin". Aujourd'hui, les ecrivains qui racontent cet evenement sont quasi exclusivement des "non-temoins" ; les ecrivains petits-enfants recourent souvent, pour leur narration, a l'enquete, qui permet de reflechir sur l'ecriture du passe comme cela en est le cas dans l'oeuvre a l'etude, "Histoire des grands-parents que je n'ai pas eus" d'Ivan Jablonka. Retracant l'itineraire de ses grands-parents, juifs communistes militants qui, fuyant la repression politique, quittent leur shtetl polonais dans l'espoir de trouver refuge en France avant d'etre emportes par la guerre et le genocide, Jablonka livre le recit de ses recherches et de sa facon personnelle de vivre ce passe. En analysant la fonction de cette implication subjective de l'historien dans la poursuite de ses recherches a la conquete de son heritage familial et l'ecriture de son recit qui s'inscrit dans le recit filial, nous verrons que Jablonka fait voir l'itineraire tragique de ses grands-parents, mais aussi les grands courants de l'histoire dans lequel il s'inscrit.Pisci tzv. treće generacije Holokausta prilaze ovom istorijskom događaju sa pozicije „ne-svedoka”: ti unuci u svojim pripovedanjima često pribegavaju formi istrage koja im omogućava da istraže za njih nepoznatu ili prećutanu prošlost iz pozicije današnjice. Preplitanje prošlosti i sadašnjosti je često, kao i korišćenje arhiva, dokumenata, dosijea, slika, pisama, crteža, kako bi pokušali da reprezentuju prošlost koja izmiče. Istoričar po profesiji, Ivan Jablonka u delu "Histoire des grands-parents que je n'ai pas eus" ("Priča o dedi i baki koje nisam imao") iznosi svoja traganja i istraživanja, preplićući istorijski pristup ali i fikciju, koja mu pomaže da zamisli njihovu sudbinu koja mu je nepoznata, i da pokuša da popuni praznine. U duhu postmodernog pristupa istoriji, tj. istoriografske metafikcije postmemorije, on iznosi svoje nedoumice, poteškoće na koje je nailazio. Iako mu je namera da sazna sudbinu svojih predaka, Jablonka se na tome ne zaustavlјa, već kao istoričar opisuje i vreme i prostor u kome su oni živeli, a to su Francuska i Polјska u međuratnom i ratnom periodu, kao progon Jevreja i život u koncentracionim logorima.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
King Solomon in Jewish and Serbian oral tradition
Get PDFRad istražuje predstavu kralјa Solomona/Solomuna unutar jevrejske i srpske usmene baštine. Kompleksna figura Solomona sagledava se kako u starozavetnim legendama, tako i u apokrifima, midraškoj i talmudskoj literaturi, te u srpskom usmenom pripovednom stvaralaštvu. Pored internacionalnog kompleksa motiva, mitsko-magijskih, demonoloških i ezoterijskih naslojavanja, do kulturoloških i žanrovskih transformacija, nastojali smo da ukažemo i na nepromenlјive motivske, strukturne, semantičke aspekte u konstituisanju starozavetnog vladara kao figure prepoznatlјive u svakom književnofolklornom okruženju. Genezu i moguće pravce razvoja motiva i sižea ne pratimo nužno iz jevrejskog ka srpskom književno-kulturnom prostoru, iako je starozavetna literatura nesumnjivo izvršila presudan uticaj na srpsku narodnu književnost, već se fokus stavlјa na proces „razmrežavanja” lutajućih motiva i sižea i njihovo uvezivanje sa figurom Solomona.The paper explores the portrayal of King Solomon in Jewish and Serbian oral heritage. The complex figure of King Solomon is inspected by looking into legends of the Old Testament, Biblical Apocrypha, Midrashic and Talmudic literature, and Serbian oral folk storytelling. Besides examining the international composition of the motifs, mythical-magical, demonological, and esoteric layers, and cultural and genre transformations, I have insisted on pointing out the fixed motifs, structural and semantic aspects in the establishment of the old-testimonial ruler as a figure recognizable in any folk literature. The genesis and possible directions of the motif and syuzhets development are not axiomatically observed as a direct impact of Jewish on Serbian culture and literature, although the literature of the Old Testament has undoubtedly made a pivotal effect on Serbian folk literature, but as a process of “net weaving” of recurring motifs, syuzhets, and their interconnecting with the figure of King Solomon.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Joy and sorrow of Samokovlija's Jews
Get PDFPotomak serfadskih Jevreja, Isak Samokovlija, za dominantne likove svojih pripovijedaka uzimao je Jevreje bosanske kasabe. Gradeći svoje likove u psihološkoj prizmi, književnik je vješto opisivao ambijent svojih junaka. Na prostornom planu gradio je zgusnutu priču emotivno obojenu i sudbinski predodređenu. Gotovo sve njegove pripovijetke obiluju svijetom malovarošana, likova iz siromašnih prigradskih četvrti, onih koji su sitni trgovci ili su makar priželjkivali da mjesto nosača zamijene tezgom. Istovremeno, svi njegovi likovi bili su nesrećni na svoj način, ali ih lična nesreća nije sputavala da se makar jednim krajičkom duše ili uglom oka ne raduju ili nadaju. Na kontrastu ambijentalne bijede, duhovnog potonuća i djelića sreće, Samokovlija je stekao reputaciju jednog od najboljih bosanskohercegovačkih pisaca koji je Jevrejima iz Bosne i Hercegovine na teret života nakalemio mogućnost radovanja i nadanja. U vječnom perpetuum mobile njegovi likovi su neprikosnoveni tragači za srećom i radošću, i ta ih potraga opravdava u svijetu siromaštva čineći ih gordima, da se u datim momentima, makar na tren, pokušavaju izdići iznad okruženja, iznad svijeta kojem pripadaju, pa i iznad sebe samih. Netipično ružan umjetnički svijet, u momentu će se otvoriti u svijet dubine ljudske duše, skrivene ljupkosti kojoj nema mjesta u svakodnevici.A writer and advocate of the disenfranchised, Samokovlija wrote about everything that made up their world of emotions: both sadness and pain, small joys and rare happy moments which filled the lives of his heroes, and to which he devotedly surrendered in the role of the mediator to the outside world. The characters are insulated, barely porous to external influences, and that is why he devoted himself to each destiny individually to show the essence of the Jewish soul. Samokovlija is not only a writer of sorrow and death, since together with his characters he knows how to laugh, illuminate a tired face with the rays of sunshine, and be filled with the quiet inner joy that secretly hides in the depths of every being. With the diversity of motifs, he created a universal world of literary reality. “His realism necessarily emerges from a correct, fair observation of the opposites of relations and events in human society and its economy” (Samokovlija 1946: 1-7). In that reality, in interpersonal relations, he pointed to evil, to misery, wanting to give his contribution to the understanding of actions caused by cause-and-effect factors. The world of his literary sufferers is made up of craftsmen and people who barely survive their hard work.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Jewishness of Gustav Mahler
Get PDFDrugu polovinu XIX veka u Beču obeležilo je javlјanje generacije izuzetnih jevrejskih muzičara, pisaca, intelektualaca. Nјihov uspon bio je brz i kontinuiran. Među njima je bio i Gustav Maler, koji je izabran za direktora Bečke dvorske opere. Time je dostigao najvišu moguću profesionalnu poziciju u gradu izvanredne muzičke tradicije. Istovremeno, novi vid antisemitizma se razvijao u Beču u periodu "fin de siècle"-a, i to u veoma različitim vidovima. Šta je značilo (za Malera) biti Jevrejin u Austrougarskom carstvu? Ovaj rad teži tome da iz različitih uglova donekle osvetli Malerovo jevrejstvo, sve na šta je ono direktno i indirektno uticalo, kao i kompozitorov lični stav o ovom pitanju koji pronalazimo u njegovim prepiskama sa prijatelјima i članovima porodice.The emergence of a generation of brilliant Jewish musicians, writers and thinkers in Vienna was fast and continuously during the second half of the XIX century. Gustav Mahler, among them, was appointed director of the Viennese Court Opera. He thus achieved the highest musical positions in a city outstanding for its musical tradition. The ‘new sort’ of anti-Semitism that developed in Vienna in the "fin de siècle" period was of a special variety. However, when Mahler converted to Catholicism, racial strains altered greatly. A new racist dogma arose, which perceived Mahler’s appointment as part of a conspiracy of Jews to dominate Germans. The reasons why Mahler resigned as director of die Vienna Court Opera involve many more factors and subtleties, even concerning the expression of anti-Semitism. What does it mean (for Mahler) to be a Jew in Austrian Empire? It is on these elements that this article attempts to shed light on. This work seeks to illuminate Mahler’s Judaism from different angles, everything that it directly and indirectly influenced, as well as the composer’s personal position on this issue, which we find in his correspondence with friends and family members.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
About Erich Eliša Samlaić’s music and newly discovered composition "Poet and spring", for male voice and piano
Get PDFNedavno je u zaostavštini kompozitora Milenka Živkovića, o kojoj se brine Odbor za zaštitu srpske muzičke baštine Srpske akademije nauka i umetnosti, pronađena jedna partitura u rukopisu zaboravlјenog jevrejskog kompozitora i muzikologa Eriha Eliše Samlaića (1913-1944). U pitanju je partitura kompozicije "Pesnik i proleće", za duboki muški glas i klavir (1933). Erih Samlaić se školovao i radio u Beogradu i Zagrebu, a tragično je umro u logoru Jasenovac, 1944. godine. Podstaknuti otkrićem pomenute partiture, pristupili smo sakuplјanju drugih dostupnih kompozicija Eriha Samlaića, među koje spadaju "Balada", za mešoviti hor, "Tri pastela", za ženski hor, "Džunaj", za mešoviti hor, "Sefardska tema sa Balkana", za violinu i klavir i "Jevrejska melodija sa Balkana", za violinu i klavir. Otkrivene kompozicije Samlaića prikazane su u ovom radu kroz pojedinačnu analizu forme, harmonije, stila i istorijskog konteksta. Rad ima za cilј i da aktuelizuje i pruži jasniji uvid u stvaralaštvo i kompozitorski stil ovog kompozitora, a posebno u kontekstu otkrića nove kompozicije za koju se ranije nije znalo da postoji.Sheet music in the manuscript of the forgotten Jewish composer and musicologist Erich Eliša Samlaić (1913-1944) has recently been found in the heritage of composer Milenko Živković, which is taken care of by the Committee for the Protection of the Serbian Musical Heritage of the Serbian Academy of Sciences and Arts. The sheet music in question is of the composition "Poet and Spring", for a deep male voice and piano. Erich Samlaić was educated and worked in Belgrade and Zagreb, and tragically died in the Jasenovac concentration camp in 1944. Encouraged by the discovery of the aforementioned score, we started collecting other available compositions by Erich Samlaić, including "Ballad", for mixed choir, "Three Pastels", for female choir, "Džunaj", for mixed choir, "Sephardic Theme of the Balkans", for violin and piano and Jewish melody of the Balkans, for violin and piano. The discovered compositions of Samlaić are presented and analyzed in this paper through individual processing of each one separately. The paper aims to actualize and provide a clearer insight into the creation of this composer, particularly in the context of the discovery of a new composition that was not previously known to exist.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije.Povodom obeležavanja 110 godina od rođenja jevrejskog kompozitora, muzikologa i dirigenta Eriha Eliše Samlaića koji se školovao i radio u Beogradu i Zagrebu, a tragično stradao u logoru Jasenovac 1944. godine u Jevrejskom kulturnom centru u Beogradu održana je svečanost i prezentacija o njegovom životu u delu. Prezentacija se može preuzeti preko linka [https://jevrejskadigitalnabiblioteka.rs/handle/123456789/2580
Educational class and announcement of the best works at the "Holocaust - Culture of Remembrance" Competition
No full textObrazovni čas povodom završetka konkursa “Holokaust - kultura sećanja” 2021. godine. Tokom Obrazovnog časa učenici i učenice su imali/e priliku da razgovaraju sa gospodinom Aleksandrom Ajzinbergom, koji je preživeo Holokaust. Nakon razgovora predstavljeni su najbolji radovi u svim kategorijama, kao i njihovi autori i autorke.Educational class on the occasion of the end of the "Holocaust - Culture of Remembrance" competition in 2021. During the Education lesson, students had the opportunity to talk with Mr. Aleksandar Ajzinberg, who survived the Holocaust. After the discussion, the best works in all categories and their authors were presented.Konkurs "Holokaust-kultura sećanja" je deo projekta "Znanje=tolerancija" koji su omogućili: Ambasada Sjedinjenih Američkih Dršava u Srbiji kroz male grantove za promociju demokratije i demokratskog društva, Savez jevrejskih opština Srbije i Dutch Jewish Humanitarian Fund.Svi radovi sa ovog Konkursa mogu se pogledati preko linka (you can see all the works from this Competition here): [https://haver.rs/holokaust-kultura-secanja-2021-rezultati/]Trajanje 01:36:30 minuta (duration 01:36:30 minutes).YouTube link: [https://www.youtube.com/watch?v=fgnQflqxzAY
Haggadah. Saying about the Exodus
Get PDF„Po čemu se ovaj praznik - Pesah - razlikuje od svih ostalih naših praznika? Po tome što talmudski mudraci kažu de je Pesah ujedno i praznik slobode, ali i praznik stvaranja jevrejske nacije, praznik bez kojeg sve to ne bi bilo moguće. On je osnovni praznik oko kojeg se sve drugo okreće. Proslavom Pesaha mi ne obilježavamo uspomenu na događaje (izlazak iz Egipta) od prije 3500 god, nego prolazimo kroz transformacijsko iskustvo postizanja slobode, iskustvo kroz koje su naši praoci prošli prvi, dajući nam trajno tu karakternu osobinu. Jevrejski koncept slobode uključuje i odgovornost prihvaćanja posljedica svog izbora. Biti slobodan znači da čovjek sam odlučuje o svojoj budućnosti, o svijetu u kojem želi živjeti, i zato svako od nas mora sjesti, razmisliti i procijeniti, mora stvoriti sistem vrijednosti, formirati kriterijume da bi znao šta želi, u kom pravcu želi ići i koje stvari želi postići u životu. Zato su nam talmudski mudraci formirali Seder, pashalnu večeru, posredstvom koje bismo, u četrnaest koraka, trebali postići željeni nivo slobode. Knjiga koja nam je vodič kroz Seder zove se Hagada. Hagada (hebrejski: ,הַגָּדָּה "kazivanje") je jevrejski tekst koji iznosi redoslijed Pashalnog Sedera. Čitanje Hagade za stolom tokom Seder večere ispunjenje je micve (Božije zapovijesti) svakom Jevreju da ispriča svom sinu priču iz Knjige Izlaska, o Izraelcima koji su izbavljeni iz ropstva, uključujući izlazak iz Egipta Božijom rukom (I reći ćeš svom sinu toga dana govoreći: To je zbog onoga što je Gospod učinio za mene kad sam izašao iz Egipta. Izl. 13: 8). Prema jevrejskoj tradiciji, Hagada, kakvu imamo danas (tzv. Hagada dijaspore), je sastavljena tokom razdoblja Mišne i Talmuda, iako tačan datum nije poznat. Hagada sa komentarima je najštampanija knjiga u istoriji Judaizma, skoro da nema jevrejske zajednice koja nije štampala svoju verziju. Tako je došlo vrijeme da i mlada Jevrejska zajednica Crne Gore stampa svoju Hagadu, u najboljoj tradiciji puno starijih jevrejskih zajednica...“ (deo iz Uvodne reči Vrhovnog rabina Crne Gore Luciana Moše Prelevića)."How is this holiday - Pesach - different from all our other holidays? Because the Talmudic wise man say that Pesach is at the same time a holiday of freedom, but also a holiday of the creation of the Jewish nation, a holiday without which all of this would not be possible. It is the basic holiday around which everything else revolves. By celebrating Pesach, we are not commemorating the events (the exodus from Egypt) from 3500 years ago, but we are going through a transformational experience of achieving freedom, an experience that our forefathers went through first, giving us that character trait permanently. The Jewish concept of freedom includes the responsibility of accepting the consequences of one's choice. Being free means that a person decides for himself about his future, about the world in which he wants to live, and that is why each of us must sit down, think and evaluate, must create a system of values, and form criteria in order to know what he wants, in which direction he wants to go and which things he wants to achieve in life. That is why the Talmudic sages formed the Seder, the Passover dinner, through which, in fourteen steps, we should achieve the desired level of freedom. The book that guides us through the Seder is called the Haggadah. The Haggadah (Hebrew: הַגָּדָּה "telling") is a Jewish text that outlines the order of the Passover Seder. Reading the Haggadah at the table during the Seder dinner is the fulfilment of the mitzvah (God's commandment) for every Jew to tell his son the story from the Book of Exodus, about the Israelites who were delivered from slavery, including the exodus from Egypt by the hand of God (And you shall say to your son on that day, saying: That is because of what the Lord did for me when I came out of Egypt (Ex. 13:8). According to Jewish tradition, the Haggadah as we have it today (the so-called Haggadah of the Diaspora) was composed during the period of the Mishnah and the Talmud, although the exact date is unknown. The Haggadah with commentary is the most printed book in the history of Judaism, there is almost no Jewish community that has not printed its own version. So the time has come for the young Jewish community of Montenegro to print its own Haggadah, in the best tradition of much older Jewish communities..." (part from the opening speech of the Chief Rabbi of Montenegro, Lucian Moše Prelević).Priredio, transliterovao, preveo i bilješkama popratio Eliezer Papo
Name and number: Kragujevac tragedy 1941
Get PDFStreljanje u Kragujevcu 21. oktobra 1941. godine predstavlja jedan od najvećih zločina Nemaca na tlu Srbije u toku Drugog svetskog rata, kako po broju žrtava, tako i po načinu izvršenja. Tokom rata i u posleratnom periodu ovaj zločin u Kragujevcu uzdigao se do simbola stradanja srpskog naroda. Ne mireći se sa okupacijom svoje zemlje, srpski narod je odgovorio diverzijama, sabotažama i ustankom. U septembru 1941. godine ustanak
je izrastao u opštenarodni pokret. Zbog rasterećenja ratovanja na Istoku, Nemačka je preduzela odlučne mere kako bi ugušila ustanak. Taj zadatak poveren je generalu Francu Bemeu i on je od 22. septembra do početka decembra 1941. godine uspeo da za izvesno vreme uguši ustanak u Srbiji. Iza ove akcije je ostala spaljena Srbija i krvavi tragovi
oko 26.000 ubijenih. Postupajući po Bemeovoj naredbi od 10. oktobra 1941. godine Nemci su u Srbiji izvršili više masovnih streljanja u znak odmazde. Povod za streljanje u Kragujevcu bili su nemački gubici u borbi sa zajedničkim četničkim i partizanskim snagama 16. oktobra 1941. godine, na putu Kragujevac Gornji Milanovac. U toj borbi Nemci su imali 10 mrtvih i 26 ranjenih vojnika. Prema odredbi iz naredbe generala Franca Bemea - za jednog ubijenog vojnika streljaće 100 ljudi, a za ranjenog 50 ljudi. Naredbu o streljanju u Kragujevcu doneo je komandant 749. puka, major Oto Deš, a rukovodilac akcijom streljanja bio je komandant 1. bataljona 724. puka, major Paul Kening. Na intervenciju Krajskomandanta Kragujevca, Ota fon Bišofshauzena, sa streljanjem se otpočelo po okolni selima 19. oktobra, jer su sela bila „leglo i baza bandita“. Kako je broj streljanih bio nedovoljan, odlučeno je da se streljanje nastavi u samom gradu. Dana 20. oktobra u Kragujevcu je uhapšeno više hiljada ljudi koji su zatvoreni u topovske šupe, na periferiji grada. Uveče su streljani zatvorenici iz mesnog zatvora i jevrejsko-komunistička grupa. Streljanje 21. oktobra počelo je u 7 sati ujutro i završilo se do 14 sati. Streljano je više hiljada ljudi, među kojima su bili i đaci kragujevačkih srednjih škola i dečaci od 11 do 15 godina. Podaci o broju streljanih su različiti i kreću se od 2300, prema nemačkim izvorima, pa sve do 12.000. U narodu preovlađuje verovanje da je streljano oko 7000 ljudi. To je broj koji je prihvaćen i u sadašnjoj zvaničnoj istoriografiji. U Spomen-muzeju „21. oktobar“, posle višegodišnjih istraživanja do sada svih dostupnih izvora i istraživanja na terenu, sakupljeni su podaci 2796 streljanih ljudi i podaci o 61 preživelom u ova tri dana.The shooting in Kragujevac on October 21st 1941 represents one of the biggest German crimes on the territory of Serbia during the Second World War not only by the number of victims but also according to the way of carrying out. During the war and in the postwar period crime in Kragujevac ascended to a symbol of the suffering of the Serbian people. Not reconciling themselves to the occupation of their country the Serbia n people replied with diversions, sabotage and uprising. In September 1941 the uprising grew into a people’s movement. Because of unburdening its campaign in the East, Germany took resolute measures in order to crush the uprising. The task was imposed upon General Franz Bohme and he, from September 22nd up to the beginning of December, succeeded in crushing the uprising in Serbia, at least for a while. A blood trail of about 26.000 killed people and burned down Serbia was left behind. Obeying Bohme’s order from October 10th 1941 his soldiers carried out a lot of executions throughout Serbia as a sign of reprisal. The German casualties in combat with joint chetnik and partisan forces on the road between Kragujevac and Gornji Milanovac on October 16th 1941 were a pretext for the execution in Kragujevac. In that combat, the Germans had 10 killed and 26 wounded soldiers. According to a regulation from General Franz Bohme’s order they decided to execute 100 men for one killed and 50 for one wounded German soldier. The order was given by Major Otto Desch, commander of the 749th regiment, and Major Paul Konig, commander of the 1st battalion of the 724th regiment was in charge of the act of execution. Due to the intervention of Kreis/commandant of Kragujevac Otto von Bischofshausen executions began in surrounding villages on October 19th 1941, because villages were “breeding ground and base for bandits”. Since the number of executed was insufficient it was decided to continue with executions in Kragujevac. On October 20th several thousand men were arrested and imprisoned in gun storage sheds in the suburbs. Prisoners from the local jail and a Jewish-communist group were executed the same evening. The execution began at 7 o’clock in the morning and finished by 2 o’clock in the afternoon on October 21st 1941. Among several thousand executed men there were several hundred students of Kragujevac secondary schools and boys between the ages of 11 and 15. The data about the executed are different and range from 2.300, according to German sources, up to 12.000. Prevailing popular belief is that about 7.000 men were executed. That is the number which is also accepted in official historiography. The data for 2.797 executed and 61 survivors in those three days have been gathered in the Memorial Museum “21st October” after many years of research into all, till today, available sources and investigation in the field.Edicija Sine ira et studio = Bez gneva i pristrasnosti.Str. 96: "Dugo je na spisku streljenih bilo 36 Jevreja, muškaraca i žena, ali je taj broj dopunjen sa tri nova imena, do kojih se došlo na osnovu istraživanja stradanja Jevreja u Srbiji koje je izvršila Ženi Lebl ('Do konačnog rešenja, Jevreji u Srbiji'). Prema njenim podacima, trojica Jevreja dovedeni su iz Jagodine i streljani u Kragujevcu. Zbog toga, danas raspolažemo sa podacima o 39 streljanih Jevreja. Svi su oni streljani 20. oktobra uveče, kod Centralne radionice"..