3353 research outputs found
Sort by
Jews in Kratovo
No full textКратово, еден од најстарите градови на Балканот, кој изобилува со значајни древни вредности и културни споменици, е познат и по богатите еврејски семејства кои живееле во него. Тие оставиле вредни спомени во овој град, а за нив се врзуваат и голем број приказни и настани од дамнешните времиња. Во 1515 година, за првпат се споменуваат 10 еврејски семејства во Кратово, а сè уште е познато Еврејското маало во кое живееле 38 семејства. Нивните куќи и дуќани биле во центарот на градот, а главно биле трговци со месо, сол, кожи, овошје и лихварство. Во градот некогаш имало и синагога, која подоцна била преуредена во куќа. Сè уште има видливи траги од неа на надгробните плочи, како и плоча со Давидова ѕвезда, кои сопствениците ги подариле на Центарот за карпеста уметност во Кратово.Kratovo, jedan od najstarijih gradova na Balkanu, koji obiluje značajnim antičkim vrednostima i kulturnim spomenicima, poznat je i po bogatim jevrejskim porodicama koje su u njemu živele. Ostavili su dragocene uspomene u ovom gradu, a za njih se vezuje veliki broj priča i događaja iz davnih vremena. Godine 1515. u Kratovu se prvi put pominje 10 jevrejskih porodica, a i danas je poznata Jevrejska četvrt u kojoj je živelo 38 porodica. Njihove kuće i radnje bile su u centru grada, a uglavnom su se bavili trgovcima mesom, solju, kožom, voćem i lihvarstvom. U gradu je nekada postojala sinagoga, koja je kasnije pretvorena u kuću. Još uvek su vidljivi njeni tragovi na nadgrobnim spomenicima, kao i ploča sa Davidovom zvezdom, koju su vlasnici poklonili Centru za kamenu umetnost u Kratovu.Kratovo, one of the oldest cities in the Balkans, which abounds in significant ancient values and cultural monuments, is also known for the wealthy Jewish families who lived in it. They left valuable memories in this city, and a large number of stories and events from ancient times are associated with them. In 1515, 10 Jewish families were first mentioned in Kratovo, and the Jewish Quarter, in which 38 families lived, is still known. Their houses and shops were in the centre of the city, and they were mainly merchants of meat, salt, leather, fruit and usury. There was once a synagogue in the city, which was later converted into a house. There are still visible traces of it on the tombstones, as well as a plaque with the Star of David, which the owners donated to the Center for Rock Art in Kratovo.Trajanje 10:17 minuta (duration 10:17 minutes).YouTube link [https://www.youtube.com/watch?v=oBaxKWq53nQ]Ovaj video je deo projekta „Život Jevreja u Makedoniji“, koji je Fond za holokaust Jevreja Makedonije realizovao sa ciljem dokumentovanja i predstavljanja istorije jevrejske zajednice u Makedoniji, njenog nasleđa, života i stradanja kroz vreme. (This video is part of the project “The Life of Jews in Macedonia,” which was carried out by the Holocaust Fund of the Jews from Macedonia with the aim of documenting and presenting the history, heritage, life, and suffering of the Jewish community in Macedonia over time)
Jewish community in Stobi
No full textОваа видео приказна започнува со најстарата еврејска заедница која живеела во Стоби и синагогата која датира од 3 век п.н.е, продолжува со највредното нешто што со себе го понеле во новиот дом во тогашната Отоманска Империја - Тората, артефакт кој потекнува од Шпанија, а изложен е во Меморијалниот центар на Евреите од Македонија. Видеото завршува со синагогата Бет Јаков во Скопје која всушност го покажува континуитетот на еврејската заедница која успеала да опстои и покрај сите трагедии.Ova video priča počinje najstarijom jevrejskom zajednicom koja je živela u Stobiju i sinagogom koja datira iz 3. veka pre nove ere, nastavlja se najvrednijom stvari koju su poneli sa sobom u svoj novi dom u tadašnjem Osmanskom carstvu - Torom, artefaktom koji potiče iz Španije i izložen je u Memorijalnom centru Jevreja Makedonije. Video se završava sinagogom Bet Jakov u Skoplju, što zapravo prikazuje kontinuitet jevrejske zajednice koja je uspela da opstane uprkos svim tragedijama.This video story begins with the oldest Jewish community that lived in Stobi and the synagogue that dates back to the 3rd century BC and continues with the most valuable thing they took with them to their new home in the then Ottoman Empire - the Torah, an artefact that originated in Spain and is exhibited at the Memorial Center of the Jews of Macedonia. The video ends with the Bet Yaakov synagogue in Skopje, which actually shows the continuity of the Jewish community that managed to survive despite all the tragedies.Trajanje 8:20 minuta (duration 8:20 minutes).YouTube link: [https://www.youtube.com/watch?v=TYTWYIG6iO4]Ovaj video je deo projekta „Život Jevreja u Makedoniji“, koji je Fond za holokaust Jevreja Makedonije realizovao sa ciljem dokumentovanja i predstavljanja istorije jevrejske zajednice u Makedoniji, njenog nasleđa, života i stradanja kroz vreme. (This video is part of the project “The Life of Jews in Macedonia,” which was carried out by the Holocaust Fund of the Jews from Macedonia with the aim of documenting and presenting the history, heritage, life, and suffering of the Jewish community in Macedonia over time)
The Apostles: a novel
Get PDFRoman „Apostoli“ kao nastavak ili druga polovina predhodog romana „Pustinja“, koji skupa ali i pojedinačno čini izvanredno višeslojno prozno delo koje pored nesumnjivog istorijskog, mitološkog i pre svega etičkog aspekta sadrži i niz autobiografskih elemenata kao i civilizacijskih i egzistencijalnih promišljanja koja uspostavljaju neraskidivu vezu između daleke prošlosti i sadašnjosti. Radnja romana smeštena je u Jerusalimu i odvija se u tri dana jevrejskog praznika Pashe, od petka do nedelje, od trenutka uhićenja propovednika, Jehošue (Isusa Hrista), do kraja dana u kome je kako se veruje uskrsnuo u telu. Vertikalu priče čini mit novozavetnog narativa; hvatanje, suđenje, raspeće i uskrsnuće sina čovekovog, Isusa Hrista. Roman ne prati tok suđenja, mučenja, prolaska ulicom suza i konačno raspeća već ih samo dotiče i spominje u meri u kojoj je to nužno, računajući na opštu prepoznatljivost te mitologijske priče. Autor gradi svoj narativ dekonstruišući tu mit posebnim istorijsko-društveno-socijalno-političkim kontekstom, ali ga i ne osporavajući već likove apostola deidealizuje, očovečuje ih i čini ih savremenim. Time im daje krajnje prepoznatljive i savremene karaktere bazirane na osobenim i ličnim interesima jer novozavetnom narativu pridodaje novi aspekt - politički karakter Isusovog socijalno-religijskog pokreta. Ta radnja poprima sasvim novo ali i vrlo realno i moguće sagledavanje tih burnih događanja koji su bitno uticali na istoriju i zapadnu civilizaciju, ali koji su prepoznatljivi i u savremenom društvu. Roman paralelno prati: aktivnosti učenika, apostola i njihove međusobne odnose koji se kako vreme i događaji odmiču menjaju i poprimaju drugačije dimenzije i konotacije i što je bitno razvija se sukob između podeljenih grupa i interesa; odnos između učenika i Mirijam iz Migdale, aktivnosti jerusalimskih svetovnih (Sinedrin) i hramovnih vlasti i konačno, okupacionih, rimskih vlasti. Na koncu, ništa manje centralne ličnosti su sa jedne strane Filip, apostol koji je u određenom smislu i narator romana iako to nije vidljivo na prvi pogled i Alilah, zapravo Svetlonosac (Lucifer, Satanel, đavo) koji i nije toliko crn kako se njegov mitski lik predstavlja, ali je nesumnjivo i dalje emanacija zla u materijalnom svetu i na određeni način određuje njegovu suštinu.The novel "The Apostles" is a continuation of the second half of the previous novel "The Desert", which forms an extraordinary multi-layered prose that, in addition to the undoubted historical, mythological and above all ethical aspects, also contains several autobiographical elements as well as civilizational and existential reflections that establish an inseparable connection between distant past and present. The novel is set in Jerusalem and takes place during the three days of the Jewish holiday of Passover, from Friday to Sunday, from the moment of the arrest of the preacher, Yehoshua (Jesus Christ), to the end of the day when he believes that he resurrected. The vertical of the story is the myth of the New Testament narrative; capture, trial, crucifixion and resurrection of the son of man, Jesus Christ. The novel does not follow the course of the trial, torture, passing through the street of tears and finally the crucifixion, but only touches and mentions them to the extent that it is necessary, counting on the general recognition of that mythological story. The author builds his narrative by deconstructing that myth with a special historical, social and political context, but without challenging it, he deidealizes the characters of the apostles, humanizes them and makes them contemporary. It gives them extremely recognizable and contemporary characters based on special and personal interests because it adds a new aspect to the New Testament narrative - the political character of Jesus' social-religious movement. That action takes on a completely new but also very realistic and possible perception of those stormy events that significantly influenced history and Western civilization, but which are also recognizable in contemporary society. The novel follows in parallel: the activities of the students, the apostles and their mutual relations, which as time and events progress, change and take on different dimensions and connotations, and what is important, the conflict between divided groups and interests develops; the relationship between the disciples and Miriam of Magdala, the activities of the Jerusalem secular (Sanhedrin) and temple authorities and finally, the occupying, Roman authorities. In the end, no less central figures are, on the one hand, Philip, the apostle who is in a certain sense also the narrator of the novel, although this is not visible at first glance, and Alilah, actually the Light Bearer (Lucifer, Satan, the devil) who is not as black as his mythical figure represents, but is undoubtedly still an emanation of evil in the material world and determines its essence in a certain way.Gaspar Lebrecht je pseudonim Živojina Ivkovića.Ovaj roman je 2021. godine na 65. nagradnom konkursu Saveza jevrejskih opština Srbije, dobio Prvu nagradu „Ženi Lebl“ (this novel received the First Prize "Ženi Lebl" in 2021, at the 65th award competition of the Federation of Jewish Communities of Serbia).Biblioteka Vertikale. Edicija Savremeni roman
Jewish quarter in Skopje
No full textНајголем дел од Евреите во Скопје живееле во Еврејското маало кое се наоѓало лево од Камениот мост, во правец на Старата скопска чаршија и наспроти маалото Ибни Пајко и се сметало за постара етничка колонија од дојденците во овие предели. Еврејското маало било формирано уште во средниот век. Во османлискиот период тоа претставувало изолиран простор заграден со ѕидови и порти, најмногу од морален карактер и спречување на Турците да навраќаат во самото маало. Турците го нарекле „Јахуди-хане“. Ова маало не било секогаш на исто место. Маалото го изгубило својот еврејски идентитет по депортирањето на неговите жители во логорот Треблинка во март 1943 година. По земјотресот од 1963 година, маалото било разурнато и на негово место била подигната меѓуградската автобуска станица. Зградата на скопската еврејска општина, како и некогашниот Народен театар се градби кои се урнати по земјотресот во 1963 година. Денес на местото на некогашното Еврејско маало се наоѓа Меморијалниот центар на холокаустот на Евреите од Македонија.Većina Jevreja u Skoplju živela je u Jevrejskoj četvrti, koja se nalazila levo od Kamenog mosta, u pravcu Stare skopske čaršije i nasuprot kvarta Ibni Pajko, i smatrana je starijom etničkom kolonijom došljaka u ove krajeve. Jevrejska četvrt je formirana u srednjem veku. Tokom osmanskog perioda, to je bilo izolovano područje ograđeno zidinama i kapijama, uglavnom iz moralnih razloga i da bi se sprečio povratak Turaka u sam kraj. Turci su ga zvali „Jahudi-hane“. Ova četvrt nije uvek bio na istom mestu. Naselje je izgubilo svoj jevrejski identitet nakon deportacije njegovih stanovnika u logor Treblinka u martu 1943. Nakon zemljotresa 1963. godine, naselje je uništeno, a na njegovom mestu je izgrađena međugradska autobuska stanica. Zgrada Jevrejske zajednice Skoplja, kao i bivše Narodno pozorište, su objekti koji su srušeni nakon zemljotresa 1963. godine. Danas se na mestu nekadašnje Jevrejske mahale nalazi Memorijalni centar Holokausta Jevreja Makedonije.Most of the Jews in Skopje lived in the Jewish Quarter, which was located to the left of the Stone Bridge, in the direction of the Old Skopje Bazaar and opposite the Ibni Pajko Quarter, and was considered an older ethnic colony of newcomers to these areas. The Jewish Quarter was formed in the Middle Ages. In the Ottoman period, it was an isolated space enclosed by walls and gates, mostly of a moral character and to prevent the Turks from returning to the neighbourhood itself. The Turks called it "Yahudi-hane". This neighbourhood was not always in the same place. The neighbourhood lost its Jewish identity after the deportation of its inhabitants to the Treblinka camp in March 1943. After the earthquake of 1963, the neighbourhood was destroyed, and an intercity bus station was built in its place. The building of the Skopje Jewish Community, as well as the former National Theatre, are buildings that were demolished after the earthquake in 1963. Today, on the site of the former Jewish neighbourhood, there is the Holocaust Memorial Center of the Jews of Macedonia.Trajanje 7:36 minuta (duration 7:36 minutes).YouTube link: [https://www.youtube.com/watch?v=PlzS3LKcC9M&t=14s]Ovaj video je deo projekta „Život Jevreja u Makedoniji“, koji je Fond za holokaust Jevreja Makedonije realizovao sa ciljem dokumentovanja i predstavljanja istorije jevrejske zajednice u Makedoniji, njenog nasleđa, života i stradanja kroz vreme. (This video is part of the project “The Life of Jews in Macedonia,” which was carried out by the Holocaust Fund of the Jews from Macedonia with the aim of documenting and presenting the history, heritage, life, and suffering of the Jewish community in Macedonia over time)
Three Ladino songs
No full textU okviru susreta "Zoom Šabat" koji se u vreme trajanja pandemije korona virusa, održavao redovno svakog petka preko zoom platforme, 9. aprila 2021. godine prezentovan je i film "Moj špansko-bosanski život - porodica Montiljo iz Sarajeva". Film je u julu 2015. godine u Sarajevu snimio Edvard Serota, direktor Jevrejskog istorijskog instituta uz podršku Claims Conference. Ovaj Institut sa sedištem u Beču, posvećen je očuvanju jevrejskih porodičnih priča i fotografija (preuzeto sa sajta Centropa.org/). Tom prilikom, kao dodatak filmu, bio je i snimak pokojnog Menahema Mike Montilja, jednog od aktera filma i člana porodice Montiljo. Na tom snimku, snimljenom u novembru 1980. godine u Beogradu, u stanu njegove kćerke Hanike i zeta Miroslava, on je otpjevao tri pjesme na judeo-espanjolu (ladinu), koje su snimljene na Hitači (Hitachi) magnetofonu.As part of the "Zoom Shabbat" meeting, which was held regularly every Friday during the Coronavirus pandemic via the zoom platform, on April 9, 2021, the film "My Spanish-Bosnian Life - The Montiljo Family from Sarajevo" was presented. The film was recorded in July 2015 in Sarajevo by Edward Serota, director of the Jewish Historical Institute with the support of the Claims Conference. This Vienna-based Institute is dedicated to preserving Jewish family stories and photographs (downloaded from Centropa.org/). On that occasion, in addition to the film, there was a recording of the late Menahem Mika Montiljo, one of the actors in the film and a member of the Montiljo family. In that recording, recorded in November 1980 in Belgrade, in the apartment of his daughter Hanika and son-in-law Miroslav, he sang three songs in Judeo-Hispanic (Ladino), which were recorded on a Hitachi tape recorder.1. Jedna strofa pjesme "Yo me namori de noche" (Ja sam se zaljubio noću...); 2. Dvije strofe pjesme "Noches, noches..." (Noći, noći .... govori o noćima za zaljubljivanje i nemirima zaljubljenosti); 3. Tri strofe pjesme „Mansanika korilada“ (Jabuka obojena... govori o zaljubljenom mladiću kome srce zaigra kada prolazi pored vrata svoje djevojke).Trajanje 05:00 minuta (duration 05:00 minutes)
Cemetery studija turizma
Get PDFPublikacija "Cemetery" studija Gradsko groblje u Škaljarima, ima za cilj otkrivanje
hronologije istorijskog razvoja gradskog groblja Kotora, sa posebnim osvrtom na
hronologiju njegovog razvoja, arhitekturu njegovih grobljanskih kapela i crkava, kao i
monumentalnu skulpturu. Poseban odjeljak ove studije je arhitektonsko-stilsko-hronološka studija o jevrejskom groblju koje se nalazi u okviru Gradskog groblja u Škaljarima. Cilj istraživanja je prezentacija jedinstvenih stilskih karakteristika jevrejskog groblja koje je jedino takve vrste u Crnoj Gori, te pronalaženje modela za njegovu buduću valorizaciju, kroz prizmu kulturne prakse i turizma.The Publication “Cemetery” Study. The Municipal Cemetery in Škaljari aims to reveal
the chronology of the historical development of the Kotor municipal cemetery, with special reference to the chronology of its development, the architecture of its chapels and churches as well as its monumental sculpture. A special section of this study is the architectural, stylistic and chronological study of the Jewish cemetery in Škaljari, which is located within the Municipal Cemetery. The aim of this research is to present the unique stylistic characteristics of the Jewish cemetery, which is the only one of its kind in Montenegro, and to discover the model for its valorization in future, through the prism of cultural practice and tourism.Projekat "Ponovo otkrijte, razotkrijte i iskoristite skriveno jevrejsko nasleđe Dunavskog regiona" sufinansira se iz fondova Evropske unije (ERDF, IPA) u okviru Dunavskog transnacionalnog programa (the project "Rediscover, expose and exploit the concealed Jewish heritage of the Danube region" is co-funded by European Union funds (ERDF, IPA) under the Danube Transnational Programme)
Identity of contemporary Israeli poetry between the neopsalmodic and the profane, zionism and acculturation
Get PDFBudući da je problem jevrejske književnosti sam po sebi veoma kompleksan jer se ona ne definiše na osnovu jezičke homogenosti i teritorijalne monolitnosti, već posredno preko pojmova kulture i veroispovesti, pribegavamo terminu "izraelska književnost" i razmatramo osobenosti savremene izraelske poezije na primeru dvadesetak pesnika i pesnikinja, posle kruga utemelјivača moderne izraelske književnosti (Bijalika, Černihovskog, Šlonskog, Grinberga) - koji su s početka 20. veka oponašali biblijski stil i pevali o novoj domovini, od pesnika 60-ih (Jehude Amihaja, Tet Karmija, Davida Avidana, Dalie Ravikovič), preko grupacije pesnika ukloplјenih u svetske pesničke bitničke tokove (Jona Volah, Aharon Šabataj, Mordehaj Geldman) i pesnika 90-ih (Hezi Leksli, Rami Dicani, Agi Mišol) do pesnika današnjice (Amir Or i drugi). Pratimo put potrebe za istovremenim povratkom i izlaskom iz drevnog grada Jerusalima koje se pokazuje nemogućim, teme: porodice, kolektiva, rata, doma, Holokausta, pustinje. Ova poezija je konglomerat cionizma i akulturacije (oprečnih procesa jevrejskog naroda), ona se jednom obraća precima i gotovo arhetipskom starozavetnom aparaturom ponavlјa žrtveni obrazac jevrejstva, drugi put je dijalog s turistima, pesničko uklјučivanje dijaspore, odricanje od verskog karaktera poezije i pribežište u individualizmu, napor bekstva/vraćanja od određenog jezika, bio on jidiš, hebrejski, ivrit, ladino ili neki drugi svetski jezik. Bavimo se i tematskim preokupacijama savremene izraelske poezije i problemom prevođenja na srpski jezik, a taj problem je evidentan uprkos pojačanoj izdavačkoj posvećenosti izraelskim piscima poslednjih godina, kao i slikom jevrejstva u srpskoj književnosti.Since the problem of Jewish literature is very complex, because it is not defined by linguistic homogeneity and territorial unity, but indirectly through notions of culture and religion, we resort to the term “Israeli literature” and consider features of contemporary Israeli poetry, on the example of nearly twenty male and female poets: after the founders of modern Israeli poetry (like Chernihovsky, Avraham Shlonsky, Uri Zvi Greenberg), who imitated the biblical style and sang about the new motherland at the beginning of the 20th century, through the poets of the 1960's (Yehuda Amichai, Tet Carmi, David Avidan, Dahlia Ravikovitch), further through the group of poets embedded in the worldwide beatnik currents (Yona Wallach, Aharon Shabtai, Mordechai Geldman), and the poets of the 1990's (Hezi Leskali, Ramy Ditzanny, Agi Mishol), finally to the poets of today (Amir Or etc.). We follow the road of the poetic need to both return to and leave the ancient town of Jerusalem, which turns out to be impossible, as we also analyze the topics such as: family, society, war, home, the Holocaust, and the desert... This poetry is a conglomerate both of Zionism and acculturation, which constitute two conflicting processes of Jewish culture. Sometimes this poetry refers to ancestors through the archetypical Old-Testament-like apparatus, repeating the sacrificial pattern of Judaism, but at other times it acts like a dialogue with tourists, including the diaspora, renouncing the religious nature of poetry, and escaping into individuality, alongside its effort to both escape or return to language, regardless of whether it be Yiddish, Ivrit, Ladino, Hebrew, or another world language. We focus on the thematic preoccupations of contemporary Jewish poetry and we consider the problem of translating it to Serbian. Despite an increased interest of Serbian publishers in Israeli writers, that problem is evident. We likewise analyze the image of Jewish culture in Serbian literature, specifically in Dučić's “Jewish poem” and Lalić's poems about the Jewish people.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Lessing's "Nathan the Wise" and the German philosophy of the Enlightenment
Get PDFRad predstavlјa prilog književnoteorijskom, hermeneutičko-fenomenološkom proučavanju drame "Natan Mudri" (1779) nemačkog književnika 18. veka Gotholda Efraima Lesinga u kontekstu nemačke filozofije i kulture prosvetitelјstva. Osnovna metoda rada je hermeneutička, dakle, metoda koja, shodno Gadamerovoj poziciji, predstavlјa srednji put između fenomenologije i dijalektike. Cilј rada je da na niti vodilјi hermeneutičke eksplikacije čuvenog Lesingovog dela iz nemačke književnosti 18. veka, i to prvenstveno iz ugla analize lika Natana Mudrog, razobliči neke od osnovnih ideoloških predrasuda nemačke i evropske kulturne paradigme prosvetitelјstva, u prvom redu ontološki monizam racionalizma 18. veka kao koren potonjih totalitarnih ideologija nemačke i evropske kulturne istorije.Die vorliegende wissenschaftliche Arbeit befasst sich mit Gotthold Ephraim Lessings Drama Nathan der Weise im Zusammenhang und im Lichte der deutschen Philosophie der Aufklarungszeit. Die Grundmethode der Arbeit ist die phanomenologisch-hermeneutische, bzw. die hermeneutische Methode als jene Methode, die laut Gadamer zwischen Phanomenologie und Dialektik steht. Unsere hauptsachlich immanente Untersuchung zeigt, dass Nathans Aufklarungsweisheit auch eine andere Seite aufweist, namlich jene dunkle Seite der Aufklarung, die als der philosophische, ontologische Monismus jede Heterogenitat des Denkens und Lebens im Voraus eliminiert und zerstort. Es wird mit dieser Arbeit gezeigt, dass der Aufklarungsgedanke des Monismus jenen Ruckschritt zum Totalitarismus enthalt, von dem vor allem Adorno und Horkheimer in ihrer Dialektik der Aufklarung gesprochen haben. In diesem Sinne stellt die vorliegende Arbeit einen Beitrag zur Deutung des Werks von Lessing im Lichte der besprochenenen Dialektik der Aufklarung und im Zusammenhang mit ihr
Jew as a foreigner in Luigi Pirandello's short story "Un Goy"
Get PDFCilј rada je u tome da sagledamo figuru stranca analizom odabrane novele (1922) i njenog protagoniste, pokatoličenog Jevrejina. Sam naslov tematizuje navedenu figuru budući da reč „goy”/„goi” označava tuđinca, onoga ko nije Jevrejin, ko nema pripadnost jevrejskom narodu i veri. Junak priče predstavlјen je kao tuđinac, drugi u odnosu na društvenu zajednicu, svoju porodicu, sopstveno poreklo, ali i u odnosu na samog sebe. Stranac je ujedno i važna tema celokupnog Pirandelovog opusa. Smeh nesrećnog protagoniste prilika je da razmotrimo humorističnu poetiku sicilijanskog autora, a prema zapažanjima vrsnog poznavaoca Pirandelovog dela i njegovog zemlјaka, pisca Leonarda Šaše, smeh „bivšeg” Jevrejina odjek je i Danteovih stihova iz petog pevanja Raja. Intertekstualne veze ćemo delom uspostaviti i sa junakom novele „Ambicije, dim” Isidore Sekulić, čime se dodatno ističe figura stranca, koja je, prema kritičaru Remu Čezeraniju, uznemirujuća ali i značajna ličnost u svetskoj književnosti.Il presente contributo si e proposto di prendere in esame la figura dello straniero attraverso l'analisi della novella scelta (1922) e del suo protagonista, un ebreo convertito al cattolicesimo. Questa figura e espressa nel titolo stesso della novella visto che la denominazione “goy”/“goi” indica appunto lo straniero, colui che non e ebreo, chi non appartiene al popolo ebraico e alla religione ebraica. Il protagonista viene rappresentato come uno straniero, come l'altro nei confronti della societa, della propria famiglia, delle proprie origini e nei confronti di se stesso. Lo straniero e un tema importante nell'intero corpus pirandelliano. Il riso del protagonista sfortunato ci ha fatto prendere in considerazione la poetica dell'umorismo di Pirandello. Secondo Leonardo Sciascia, il riso dell'“ex” ebreo e un'eco dei versi danteschi appartenenti al canto V del Paradiso. Sono stati instaurati anche legami intertestuali con un personaggio della novella “Ambicije, dim” (Ambizioni, fumo) di Isidora Sekulić grazie ai quali e stata posta in risalto la figura dello straniero che, per dirla con Remo Ceserani, resta uno tra i piu inquietanti e significativi personaggi della letteratura mondiale.The present contribution aims to examine the figure of the foreigner through the analysis of the chosen story (1922) and of its protagonist, a Jew who converted to Catholicism. This figure is expressed in the title of the novel itself since the denomination "goy" / "goi" indicates precisely the foreigner, the one who is not Jewish, who does not belong to the Jewish people and to the Jewish religion. The protagonist is represented as a foreigner, as the other towards society, his family, his origins and towards himself. The stranger is an important theme in the whole Pirandello corpus. The laughter of the unfortunate protagonist made us consider Pirandello's poetics of humour. According to Leonardo Sciascia, the laughter of the "ex" Jew is an echo of Dante's verses belonging to Canto V of Paradise. Intertextual ties have also been established with a character in the novel "Ambicije, dim" (Ambitions, smoke) by Isidora Sekulić thanks to which the figure of the foreigner was highlighted who, to quote Remo Ceserani, remains one of the most disturbing and significant characters of world literature.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
About the 1942 massacre a little otherwise
Get PDFU južnom delu okupirane Bačke, mađarska fašistička žandarmerija, vojska, policija počinili su zločine, od 4. do 29. januara 1942. godine u Čurugu, Gospođincima, Šajkašu, Đurđevu, Mošorinu, Titelu, Loku, Gardinovcima, Vilovu, Žablju, Bečeju, Srbobranu, Temerinu i u Novom Sadu. Ovaj masakr smatra se najtežim zlodelom na teritoriji pod ondašnjim zvaničnim nazivom Délvidék (južne zemlje). Mada se govori da su fašisti tada izvršili najveći masakr u Bačkoj, broj žrtava nikad nije utvrđen, a i u vremena Jugoslavije o ovom pokolju oficijelno se progovorilo tek posle četvrt veka.In the southern part of occupied Bačka, the Hungarian fascist gendarmerie, army, police committed crimes from January 4 to 29, 1942 in Čurug, Gospodjinci, Šajkaš, Djurdjevo, Mošorin, Titel, Loka, Gardinovci, Vilovo, Žabalj, Bečej, Srbobran, Temerin, and Novi Sad. This massacre is considered the most serious crime in the territory under the then official name Délvidék (southern countries). Although it is said that the fascists committed the largest massacre in Bačka at that time, the number of victims was never determined, and even in the times of Yugoslavia, this massacre was officially discussed only after a quarter of a century.Rad je prezentovan preko Zoom platforme na susretu "Šabat", 22. januara 2021. godine.The contribution was presented via the Zoom platform at the "Shabbat" meeting on January 22, 2021