3353 research outputs found
Sort by
Priča o Beograđaninu Majeru Kalderonu i plemenitom Jelenku Stamenkoviću
No full textThis video presentation is dedicated to two families: Kalderon, the family of those who were rescued, and Jelenko and Ljubica Stamenković, the family that saved Ester, Mirjam, and Josif Kalderon. Through the presentation, we learn about the members of the Kalderon family, their life before the Second World War, and their family tree. A special segment describes the difficult circumstances of the war, the family's suffering, and the rescue of some members thanks to their hiding during the war by the kind-hearted Jelenko and Ljubica. The final part of the presentation follows the post-war lives of the Kalderon descendants and explains how the Stamenković family was recognised as "Righteous among the nations".Ova video prezentacija posvećena je dvema porodicama: Kalderon – porodici spašenih, i Jelenku i Ljubici Stamenković – porodici koja je spasila Esteru, Mirjam i Josifa Kalderon. Kroz prezentaciju upoznajemo članove porodice Kalderon, njihov život pre Drugog svetskog rata i porodično stablo. Poseban segment opisuje teške ratne okolnosti, stradanje porodice ali i spašavanja dela porodice zahvaljujući njihovom skrivanju tokom rata, od strane dobrih ljudi Jelenka i Ljubice. Završni deo prezentacije prati posleratni život potomaka porodice Kalderon i opisuje kako je porodica Stamenković proglašena za nosioce priznanja "Pravednik među narodima"
Bet olam : the House of Eternity in Belgrade : exhibition
Get PDFJevrejsko groblje u Beogradu predstavlja najveću jevrejsku memorijalno-spomeničku celinu u Srbiji. Prostire se na površini od 12.748 kvadratnih metara i obuhvata spomenički fond od oko 3.000 nadgrobnih ploča sa blizu 4.000 sahranjenih. Nakon gotovo potpunog uništenja beogradske jevrejske zajednice u Holokaustu za vreme nemačke okupacije Srbije, groblje je ostalo jedno od najvažnijih svedočanstava o njenom postojanju. Do Drugog svetskog rata nosilo je naziv Novo groblje i bilo je u vlasništvu Crkveno-školske jevrejske opštine sefardskog obreda. Osnovano je 1888. godine kada je beogradska Jevrejska opština sefardskog obreda otkupila grobljanski plac od Grada. Služilo je za potrebe sahranjivanja sefardskih Jevreja mada su na njemu povremeno sahranjivani i Aškenazi. Aškenasko groblje je osnovano krajem 19. veka na placu preko puta, koji je dalo beogradsko Novo groblje). Sefardsko groblje je jedino jevrejsko aktivno groblje u Beogradu. O njemu se brine humanitarno društvo Hevra kadiša - posebno administrativno telo Jevrejske opštine Beograd.Katalog izložbe "Bet olam: jevrejska kuća večnosti u Beogradu" koja je trajala od 10. do 26. avgusta 2021. godine (catalog of the exhibition "Beth Olam: The Jewish House of Eternity in Belgrade", August 10 to 23, 2021)
The Book of Ruth: a prose translation and a canticle in decasyllable verse
Get PDFU knjizi se govori o Ruti iz Moava koja se udala za jednog Jevrejina koji je usled velike gladi u zemlji Judinoj bio prinuđen da izbegne u Moav. Govori se kako je, posle smrti svoga muža, Ruta odlučila da se vrati u Judeju sa svojom svekrvom, i kako ju je Voz, srodnik njenog prethodnog muža, uzeo u zaštitu i oženio. Ovo se dešavalo poslednjih godine vladavine sudija (pre 1000 godine pre nove ere), što objašnjava zašto se u grčkom i latinskom prevodu ova knjiga nalazi posle Knjige o sudijama. Eliezer Papo ovu starozavetnu knjigu prevodi i prepevava u desetercu na nekonvencionalan i, na prvi pogled, neprikladan način - u duhu narodnih pesama. Ipak, pošto je ovde reč o proznom spisu, koji, iako dolazi iz jednog sasvim drugačijeg konteksta, predstavlja zahtevan i vredan, ali svakako i specifičan poduhvat.The book tells about Ruth from Moab who married a Jew who was forced to flee to Moab due to a great famine in the land of Judah. After the death of her husband, Ruth decided to return to Judea with her mother-in-law, and Boaz, a relative of her previous husband, protected and married her. This happened in the last years of the rule of the judges (before 1000 BC), which explains why in the Greek and Latin translations this book is after the Book of Judges. Eliezer Papo translates this Old Testament book and sings its verse, in decasyllable and in an unconventional and, at first sight, inappropriate way - in the spirit of folk songs. However, since this is a prose text, which, although comes from a completely different context, represents a demanding and valuable, but certainly also a specific venture
On one document of a Jewish religious community of Novi Pazar from 1937
Get PDFU radu će biti saopšteni statistički podaci o jevrejskoj zajednici u gradu na Raški za stanje u prethodnoj, 1936. godini. Podatke koje je potraživalo centralno telo jevrejske zajednice u Kraljevini Jugoslaviji - Savez jevrejskih veroispovednih opština - rukovodstvo JVO Novi Pazar je temeljno prikupilo, uredno obradilo i blagovremeno poslalo potražiocima. Podaci koji su bili od interesa za Savez odnose se na opšte prilike u jevrejskim opštinama u vezi sa demografijom, članstvom, opštinskim ustanovama, verskim životom članova, njihovim školovanjem, profesionalnom orijentacijom i stanjem u budžetu opštine. Dokument se nalazi u posedu autora i pripada celini istovetnih predmeta iz drugih jevrejskih veroispovednih opština Kraljevine Jugoslavije. Svi oni su nastali iz istih potreba i završili na adresi Saveza, koji ih je dalje obrađivao i služio se njima za tekuće i buduće aktivnosti. Dokument je u formi obrasca sa pitanjima koja su otkucana na pisaćoj mašini srpskim jezikom i latiničnim pismom i imaju slobodan prostor za odgovore. Zastupljeno je ukupno 14 pitanja raspoređenih na obe strane jednog lista dokumenta. Uz štambilje pošiljaoca i primaoca, na njemu se nalaze i potpisi ovlašćenih lica ispred pošiljaoca, koji su garantovali verodostojnost pruženih podataka.Within the paper, statistical data shall be presented on a Jewish community in the town of Raska, for the condition in the previous year, in 1936. The data is being processed by the central body of the Jewish community in the Kingdom of Yugoslavia - the Association of Jewish Religious Communities. The administration of JVO Novi Pazar has collected thoroughly, processed neatly and sent promptly it to the seekers. The data, being of interest to the Association, are related to general occurrences in the Jewish communities related to demographic, membership, municipality institutions, the religious life of a man, their schooling, professional orientation and the condition of the community budget. The document is in the possession of the author and it completely belongs to the entity of the same subjects of other Jewish religious communities of the Kingdom of Yugoslavia. They all appeared from the same needs and finished at the Association address, and it processed them further on and served them for the current and future activities. The documents are an application form, with questions and free spaces left for their answers, typed on a typing
machine, in the Serbian language and Latin alphabet. There are in total of 14 questions, allocated on two sides of one paper sheet of the document. With the sender’s and receiver’s seals, there are signatures of the authorized persons in front of the sender, being guaranteed for their credibility of the offered data
Scows
Get PDFRoman "Šlepovi" predstavlja romansijerski prikaz stradanja zrenjaninskih Jevreja za vreme Drugog Svetskog rata. Ovaj roman dobio je 1987. godine drugu nagradu za književni rad na konkursu Saveza Jevrejskih opština Jugoslavije. Prikazani likovi i događaji su autentični.The novel "Scows" is a romance story about the suffering of Zrenjanin Jews during the Second World War. This novel got the 2nd Prize for literary work in the competition of the Association of Jewish Communities of Yugoslavia in 1987. The characters and events are authentic.Edicija Reprint ; knj. 1.Str. 267-344: Memorijalni spisak žrtava Holokausta Petrovgrad; str. 345: Memorijalni spisak žrtava Holokausta Srpska Crnja; str. 346: Memorijalni spisak žrtava Holokausta Jaša Tomić
Postcolonial reflection on the European Holocaust
Get PDF„Holokaust je otvorio kapiju do tada nepoznatih iskustava”, navodi Asmanova (2011: 14), dok Sezer (2015: 14) navodi da je priča o Holokaustu priča o varvarstvu ispolјenom nad neevropskim narodima koje su Evroplјani podržavali i zatvarali oči pred njim sve do trenutka kada je nacizam postao „kolonijalni sistem u srcu Evrope” (Fanon 2017: 33). Hana Arent razgrađuje ideju o „večnom antisemitizmu” i ekskluzivnom pravu Jevreja na najveću žrtvu (Arent 2000: 16) ukazujući, među prvima, na povezanost imperijalizma i totalitarizma. U radu će biti dat prikaz promišlјanja evropskog Holokausta iz ugla teoretičara postkolonijalnih studija, studija genocida i studija sećanja. U radu će se ukazati na ideološke i organizacione sličnosti između evropskog Holokausta i masovnih stradanja tokom kolonijalne prošlosti Nemačke, čiji bi se ishod mogao označiti kao genocid. Cilј rada nije umanjenje strahote i trauma slovenskih i jevrejskih žrtava, već ukazivanje na nejednakost pri tretiranju događaja sa genocidalnim ishodom koji su se odigrali kako na evropskoj, tako i na vanevropskoj pozornici.In dieser Arbeit wird der europaische Holocaust aus der Sicht von Theoretikern postkolonialer Studien, Volkermordstudien und Gedachtnisstudien untersucht. Die Ausgangsthese der Arbeit ist die Idee, dass sich der Nationalsozialismus auf den Ideen des Imperialismus entwickelte, mit dem Unterschied, dass die kolonialen Eroberungen auf europaischem Boden gerichtet waren. Es wurde darauf hingewiesen, dass in deutscher Gesellschaft mehr uber die deutsche Kolonialvergangenheit gesprochen werden muss und dass die intensive Arbeit am Holocaust einen philosophisch-rechtlichen Rahmen und eine Terminologie fur die Aufarbeitung dieses Themas bietet. Die Arbeit weist auf die ideologischen und organisatorischen Ahnlichkeiten und Unterschiede zwischen dem europaischen Holocaust und dem Massenleiden wahrend der deutschen Kolonialvergangenheit hin, dessen Ergebnis als Volkermord bezeichnet werden konnte, was die These problematisiert, dass der europaische Holocaust ein einzigartiges Ereignis ist. Ziel der Arbeit war es nicht, die Angst und das Trauma slawischer und judischer Opfer zu verringern, sondern auf die Ungleichheit bei der Behandlung von Ereignissen mit einem genozidalen Ausgang hinzuweisen, der sowohl auf europaischer als auch auf auftereuropaischer Ebene stattfand.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Genocid nad Jevrejima u Srbiji 1941-1945. godine
Get PDFNazi Germany, which invaded the Kingdom of Yugoslavia on April 6, 1941, and then occupied it, had in its conquest plan the physical destruction of the Serbian and Jewish people. The German occupier began realizing the plan of destroying the Serbian and Jewish people immediately from the earliest days of the occupation. A total of 16,000 Serbian Jews lived in pre-war Serbia. Most Jews lived in Belgrade, about 12,000, while the rest lived in the above cities and settlements. During World War II, about 14,500 Serbian Jews were killed, or 90% of the total number who lived on the territory of Serbia. Also, more than 90% of the total Belgrade Jews perished. As few as 1,115 Belgrade Jews survived. The surviving Jews managed to hide in other places and villages in the heartland of Serbia, or few joined the partisan detachments. The annihilation of the Jews by the German occupier was part of the “final solution to the Jewish question” implemented throughout occupied Europe. Male adult Jews, but also women and children were killed in the Sajmište camp and in gas vans, which were specially made and brought from Germany. The shootings of Jews were carried out by the Gestapo, SS units and units of the German Wehrmacht army. Members of the Serbian special police as well as the armed detachments of Nedić's “Government of National Salvation” took part in the annihilation of Serbian Jews, primarily in raids and arrests. Then, they handed over the arrested Jews to the German authorities, who killed them in various ways. Serbian Nedić's special police also formed a special 7th subdivision in charge of Jews and Roma. The German occupation authorities did not have complete lists of Jews in Serbia who should be arrested. Here they were wholeheartedly aided by Serbian special police and Nedić's armed forces. Many Serbian Jews had changed their names and surnames to Serbian decades before. However, the special police were aware of that and delivered those names to the German occupier and arrested them and later killed them at Sajmište and Jajinci.Nacistička Nemačka je izvršila agresiju na Kraljevinu Jugoslaviju 6. aprila 1941. godine, a zatim i okupaciju, a imala je u svom osvajačkom planu fizičko uništenje srpskog i jevrejskog naroda. Navedeni plan uništenja srpskog i jevrejskog naroda nemački okupator je počeo da izvršava odmah od prvih dana okupacije. U predratnoj Srbiji, Jevreji su u najvećem broju živeli u Beogradu, a zatim u Novom Sadu, Subotici, Velikom Bečkereku, Pančevu, Senti, Vršcu, Somboru, Kikindi, Zemunu, Nišu, Šabcu, Pirotu, Prištini, Kosovskoj Mitrovici, kao i u manjem broju i u drugim gradovima u Srbiji. U predratnoj Srbiji živelo je 16.000 srpskih Jevreja. Najviše Jevreja je živelo u Beogradu, oko 12.000, dok su ostali živeli u navedenim gradovima i naseljenim mestima. U toku Drugog svetskog rata stradalo je oko 14.500 srpskih Jevreja ili 90% od ukupnog broja koji je živeo na teritoriji tadašnje Srbije. Beogradski Jevreji su stradali takođe više od 90% od ukupnog broja. Preživelo je ukupno svega 1.115 beogradskih Jevreja. Navedeni broj preživelih Jevreja uspeo je da se sakrije po drugim mestima i selima u unutrašnjosti Srbije, dok se manji broj priključio partizanskim odredima. Uništenje Jevreja od strane nemačkog okupatora bilo je u sklopu „konačnog rešenja jevrejskog pitanja” koje je sprovođeno u čitavoj okupiranoj Evropi. Po ubijanju Jevreja muškog odraslog stanovištva, ubijane su i žene i deca u logoru na Sajmištu, a ubijani su i gasom u kamionu dušegupki koji je za to specijalno napravljen i dovezen iz Nemačke. Streljanja Jevreja su vršili Gestapo, jedinice SS, kao i jedinice nemačke vojske Vermaht. U uništenju srpskih Jevreja učestvovali su pripadnici srpske specijalne policije kao i oružanih odreda „Vlade narodnog spasa”, pre svega u racijama i hapšenjima. Zatim su uhapšene Jevreje predavali nemačkim vlastima koje su ih na razne načine ubijali. Srpska specijalna policija je formirala i poseban 7. odsek zadužen za Jevreje i Rome. Nemačke okupacione vlasti nisu imale potpune spiskove Jevreja u Srbiji koje bi trebalo uhapsiti. Tu su im pomogli srpska specijalna policija i oružane Nedićeve snage. Mnogi srpski Jevreji su decenijama ranije promenili svoja imena i prezimena u srpska. Međutim, to je znala specijalna policija koja je ta imena dostavljala nemačkom okupatoru i iste hapsila i kasnije ubijala na Sajmištu i Jajincima.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije
Memorial spaces in narrations of today: the Holocaust and the ethics of tourism
No full textČesto se o memorijalnim prostorima misli i diskutuje kroz lajtmotivske pojmove očuvanja, sećanja i pamćenja, a narativne formacije koje oživljavaju i predočavaju istorijski sadržaj referiraju na učenje o prošlosti, što svakako ima svoju funkciju. Međutim, kada sadržaj postane kontent, a publika eklektična i erom postsećanja odvojena od Događaja samog, komunikacijski narativi memorijalnog prostora ne vezuju se više samo za tradicionalne strategije učenja i podučavanja, već se javljaju nova pitanja o tome na koji način zainteresovati publiku za pitanja prošlosti. Raznoliki odgovori na ovakav izazov, naročito u doba masivne proizvodnje privlačnog sadržaja u materijalnom i digitalnom kontekstu dalje vode u etička pitanja reprezentacije i komunikacije narativa sećanja i pamćenja, a u fokus uvode različite prakse transponovanja memorijalnog u turističko – bilo u polju tradicionalnog, ili pak digitalno orijentisanog turizma. U slučaju Holokausta, može se reći, dimenzije ovih pitanja su naročito značajne i svakako nezaobilazne. Traumatska dimenzija Holokausta čini ga prazninom, ultimativnim gubitkom koji je teško nadomestiti ili materijalizovati putem bilo koje raspoložive medijske tehnologije ili medijskog sadržaja. Još ga je teže, i svakako etički problematičnije pretvoriti u „privlačan“ objekt diskursa turizma. Međutim, da li je svrstavanje memorijalnih prostora vezanih za Holokaust u turističku ponudu uvek i nedvosmisleno problematično? Postoje li načini da se turistički sadržaj, odnosno načini postavljanja Holokausta u polje turizma povežu sa procesima aktivnog i/ili participatornog učenja o Holokaustu? I, naposletku, šta je sa pitanjima digitalnog obrta u narečenim diskurzivnim i proizvodnim područjima? Ovo predavanje pokušaće da osvetli savremene edukacione i mediološke probleme naracije Holokausta kroz prizmu etike Holokaust turizma.It is often that we think and discuss memorial spaces through lightmotives of remembrance and conservation, using narrational forms with references to the past, which certainly is not without function. However, in the times of transformation of historical narration into a content, together with emerging of eclectic audience of postmemory era, communicational models of memorial spaces turn from traditional to contemporary strategies. There are many different responses to this challenge, especialy in the times of massive production of attractive material and digital content, which further leads to ethical questions of memorial representations and narrations. This also brings up the issue of tourism strategies into the academic field of memory studies. In the case of the Holocaust, this issue is especially prominent and present. The traumatic quality of the Holocaust makes it a specific void, an ultimate loss which is hard to be recreated, materialized or replaced, regardless of the type of media or technology we might be using. It is even harder, and ethically more problematic, to turn it into an „attractive“ object of touristic offer. But is this kind of transposition always and undoubtedly problematic? Is there a way to make touristic content related to the Holocaust more connected to the processes of active and/or participatory learning? And, last but not the least, what about the issues of digital turn within mentioned discoursive and productional areas? This lecture will try to expose different views on contemporary Holocaust narrational problems through the ethics of tourism.Predavanje održano 22. decembra 2021. godine preko Zoom platforme sa početkom u 12.00 časova.The lecture was held on December 22, 2021, via the Zoom platform starting at 12 a.m.Trajanje 01:12:00 minuta (duration 01:12:00 minutes).YouTube link [https://www.youtube.com/watch?v=O6MedZDNbjU
Jerusalim u ranoj islamskoj tradiciji
Get PDFThe article describes major early Islamic traditions in which Jerusalem has been designated as the third holiest city in Islam. Their content has been analyzed based on the historical context and religious, inter-religious and political circumstances in which they were forged. Particular attention has been paid to textual and material sources, their authenticity, dating and their interpretation by prominent orientalists and art historians. The article addresses specific themes, such as Jerusalem in Islamic canonical texts, Muhammad’s Night Journey to al-Aqṣā, the legends of Caliph ‘Umar’s conquest of Jerusalem, names for Jerusalem in Early Islamic chronicles, the influence of Jews and Jewish converts on early Islamic traditions, and the construction, symbolism, ornaments, and inscriptions of the Dome of the Rock. In the concluding remarks the author considers the question of to what degree attributing holiness to Jerusalem in Islam has been based on autochthonous early Islamic religious traditions, and to what degree on Muslim-Jewish interaction in Palestine, political processes, such as fitnah during early Umayyad rule, ‘Abd al-Malik’s struggle with Caliph Ibn al-Zubayr in the Hejaz, the Crusades, and the present-day Arab-Israeli conflict.U članku su opisane ključne ranoislamske tradicije prema kojima se Jeruzalem smatra trećim po važnosti svetim gradom u islamu. Iz perspektive vjerskih, međuvjerskih, političkih i povijesnih okolnosti analiziran je njihov sadržaj te su razmotreni mogući razlozi za nastanak tih tradicija. Pozornost je posvećena tekstualnim i materijalnim vrelima, razini njihove autentičnosti, datiranju, te njihovu tumačenju od strane uglednih orijentalista i povjesničara umjetnosti. U članku su obrađene pojedinačne teme, kao što je Jeruzalem u islamskim kanonskim tekstovima, Muhamedovo noćno putovanje u el-Aksu, legende o Omarovu osvajanju Jeruzalema, imena Jeruzalema u djelima ranoislamskih ljetopisaca, uloga Židova i židovskih obraćenika u nastanku ranoislamskih tradicija te izgradnja, ukrasi, inskripcije i simbolika Kupole nad Stijenom. Autor u zaključku razmatra pitanje u kolikoj je mjeri religijsko čašćenje Jeruzalema u islamu povezano s autohtonim ranoislamskim vjerskim tradicijama, a u kojoj s ranom muslimansko-židovskom interakcijom te političkim procesima, od unutarislamskoga raskola u vrijeme prelaska rašidunske vlasti na umajadsku i Abdul-Malikova sukoba s hidžaskim kalifom el-Zubeirom, preko Križarskih ratova, do današnjega arapsko-izraelskog sukoba.This paper is an expanded version of the lecture "Jerusalem in Early Islamic Tradition" held on November 10th, 2017 at the Department of History of the University of Zadar (ovaj rad je proširena verzija predavanja "Jerusalim u ranoj islamskoj tradiciji" održanog 10. novembra 2017. godine na Odsjeku za povijest Univerziteta u Zadru).The article was published in Croatian in the magazine Lamed-E: list za radoznale, 2022, No. 15, Vol. 2, p. 1-14 (članak je na hrvatskom jeziku objavljen u časopisu Lamed-E : list za radoznale, 2022, Vol. 15, No. 2, str. 1-14).Ovaj tekst je u časopisu "Lamed-E" objavljen u dva dela. Prvi deo objavljen je 2021. godine u broju 53, a nastavak 2022. godine u broju 54 (this text was published in two parts in the magazine "Lamed". The first part was published in 2021, issue 53, and the second in 2022, issue 54)
(Post)memory and the trauma narrative: the eerie “Black dogs” by Ian Mcewan
Get PDFSavremeni britanski romanopisac Ijan Makjuan u svojim romanima nerijetko se vraća istoriji Evrope nakon Drugog svjetskog rata. Roman "Crni psi" predstavlja vjernu sliku tog burnog i intrigantnog istorijskog konteksta, koji kulminira padom Berlinskog zida 1989. godine. Roman se bavi spoznajom zla; ali i deskripcijom suprotnih i suprotstavljenih pogleda na svijet i život - čime predstavlja još jednu potvrdu istorijske metafikcije, fenomena koji je obilježio postmodernističku književnost, ali i našu realnost. Ovaj rad se bavi kontrastiranjem realnosti glavnih junaka, sa ciljem odgonetanja tajne crnih pasa, ali i cjelokupne savremene književnosti, koja osporava postojanje jedne istine, istorije ili stvarnosti. Analizom romana sa određenih metodoloških polazišta, prije svega deskriptivnom analizom sadržaja i kritičko-interpretativnom analizom dolazimo do podataka i izvodimo zaključke, ispunjavajući osnovni cilj istraživanja - pružanje odgovora na pitanje na koji način se može pripovijedati o traumatičnoj prošlosti.This paper intends to investigate Ian McEwan's novel "Black Dogs" from the perspective of historiographic metafiction, focusing on the representation of history and truth, real and imaginary worlds, and the very possibility of knowing and searching for knowledge. Research shows that memory and trauma are woven into many hidden layers of the narrative - we come to the conclusion that the novel reflects on history through the unique, highly subjective reconstruction of historical events. The author of this paper tries to point out to extend trauma narration has become influential in postmodern literature, being mysterious, ambiguous, and unknown. The existence of this clear, precise, and uniformed version is denied. The inseparable part of the research is questioning postmodern premises such as the final doubt considering the (re)presentation of a story, truth, and the past (both individual and collective), which influence the choices made while trying to narrate the tragic story of the 20th century.Izdavanje ovog zbornika podržalo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije