3353 research outputs found
Sort by
Christianity without Christ: seen through the eyes of John the Theologian
No full textU ovoj knjizi ćemo se, na jedan specifičan način, baviti proročanstvima poslednje knjige Biblije, Otkrivenja, nekima poznatije po njenom grčkom nazivu - Apokalipsa. Reč apokalipsa, odnosno apokaliptičan, u većini slučajeva koristi se da se označi nešto što je tajanstveno, mistično, zagonetno, pa čak i mračno, i to uvek u vezi sa strašnim, obespokojavajućim završnim događajima istorije sveta. Međutim, pravo značenje reči apokalipsa (grčki: apocalypsis) jeste otkrivenje. I Bela Hamvaš (Béla Hamvas, 1897-1968), poznati mađarski filozof, pisac i esejista, ima svoju definiciju: „Apokalipsa doslovno znači rasvetljavanje onoga što je obavijeno tamom“.Several prophecies from Revelation guided us through history, proving that Christianity was left without Christ many times in its long journey through time. God's law has been trampled upon, rejected and changed. The Bible humiliated and banned. Many who respected and read her paid with their lives. Some were burned, some were killed, and many sought salvation in exile. The only reason for this attitude of the church towards its subjects who wanted to drink the water of life from the fountain of life was that the church wished for spiritually dead subjects, blind followers, and unenlightened followers. And to achieve this goal she did not shy away from even the cruelest measures. Having not repented a single drop of innocently shed blood, one can assume that the Church will continue where it was thwarted.Str. 258-263: Esencija u iskušenjima egzistencije / Darko Tanasković. Str. 264: Briljantna studija/ Dragoljub B. Đorđević. Str. 265-266: Ključ od bogate riznice / Zdravko Šorđan
Digitization of serial publications - Jewish periodicals
No full textProjekat digitalizacije jevrejske periodike predstavlja višegodišnji poduhvat Narodne biblioteke Srbije koji obuhvata identifikaciju i digitalizaciju naslova periodičnih publikacija jevrejske zajednice na Balkanu koji se čuvaju u bibliotekama i drugim ustanovama kulture u Srbiji. Projekat je pokrenut zahvaljujući diplomatskoj aktivnosti Ambasade Republike Srbije u Izraelu, uz podršku odeljenja za međunarodnu saradnju dve nacionalne biblioteke: Srbije i Izraela. Projekat se realizuje u saradnji sa Nacionalnom bibliotekom Izraela i uz učešće partnera iz Srbije - Univerzitetske biblioteke „Svetozar Marković“, Biblioteke Matice srpske, Gradske biblioteke Subotice i Jevrejskog istorijskog muzeja. Značaj digitalizacije ove zbirke ogleda se u praćenju istorije i kulturnih tekovina jevrejske zajednice na našem prostoru, kao dela kompleksne balkanske i svetske istorije i kulture. Digitalizacijom i prezentacijom ove građe na digitalnim portalima Narodne biblioteke Srbije i Nacionalne biblioteke Izraela omogućava se dostupnost građi sa bilo kog mesta i u bilo koje vreme, a ujedno se, zahvaljujući detaljnoj obradi i raščitavanju građe, omogućava pretraživost i čitljivost dokumenata, uz poštovanje autorskih prava.The project of digitising Jewish periodicals represents a multi-year activity of the National Library of Serbia aimed at identifying and digitising periodical titles of the Jewish community preserved in libraries and other cultural institutions in Serbia. The project was initiated thanks to the diplomatic activities of the Embassy of the Republic of Serbia in Israel, with the support of the international cooperation departments of the two national libraries: Serbia and Israel. The project is implemented in cooperation with the National Library of Israel and with the participation of partners from the "Svetozar Marković" University Library, Matica Srpska Library, Subotica City Library, and the Jewish Historical Museum. The significance of digitising this collection lies in the documentation of the history of the Jewish community in our region as part of the complex history of the Balkans and the whole world. Digitisation and online availability of these materials within the digital libraries of the National Library of Serbia and the National Library of Israel make it possible to access them from any location and at any time, and thanks to high-quality processing, documents are searchable and readable, while copyright is respected.Videti kolekciju "Jevrejska periodika" na sajtu Narodne biblioteke Srbije: [https://www.digitalna.nb.rs/sf/NBS/TematskeZbirke/jevrejska_periodika]Videti sajt Historical Jewish Press Nacionalne biblioteke Izraela: [[https://www.nli.org.il/en/discover/newspapers/jpress
The culture of remembrance of the Holocaust in Yugoslavia - Bogdan Bogdanović's monument at the Sephardic cemetery
No full textSpomenik jevrejskim borcima i žrtvama fašizma na sefardskom groblju u Beogradu predstavljao je početak duge i bogate karijere Bogdana Bogdanovića kao ,,graditelja spomenikaˮ, ali i vesnik novih trendova u jugoslovenskoj umetnosti, udaljavanja od socrealizma i otvaranja ka onome što će postati poznato kao socijalistički modernizam. Izgrađen je po narudžbini Jevrejske opštine Beograd 1952. godine u okviru najveće do tada organizovane akcije memorijalizacije žrtava Holokausta u komunističkom delu Evrope, koja je, osim ovog, obuhvatala podizanje spomenika u još četiri jugoslovenska grada: Sarajevu, Novom Sadu, Zagrebu i Đakovu. Iako je u tadašnjoj javnosti naišao na prilično hladan prijem, spomenik je, zahvaljujući originalnim idejnim rešenjima i konceptima koji su se oslanjali na Bogdanovićevu sklonost ka apstrakciji, neodređenosti i bogatoj semiotici, postao jedno od najznačajnijih ostvarenja memorijalne arhitekture socijalističke Jugoslavije i jedan od prvih značajnijih primera spomenika žrtvama Holokausta na čitavom prostoru jugoistočne Evrope.The monument to Jewish fighters and victims of fascism at the Sephardic cemetery in Belgrade represented the beginning of Bogdan Bogdanović's long and rich career as a "monument builder", but also the herald of new trends in Yugoslav art, moving away from socialist realism and opening towards what would become known as socialist modernism. It was built on the order of the Jewish community of Belgrade in 1952 as part of the largest up to that time organized memorialization of Holocaust victims in the communist part of Europe, which, apart from this one, included the erection of monuments in four other Yugoslav cities: Sarajevo, Novi Sad, Zagreb and Đakovo. Although it received a rather cold reception from the public at the time, the monument, thanks to original conceptual solutions and concepts that relied on Bogdanović's tendency towards abstraction, indeterminacy and rich semiotics, became one of the most significant achievements of the memorial architecture of socialist Yugoslavia and one of the first significant examples memorials to the victims of the Holocaust in the entire area of Southeast Europe.Predavanje održano 30. januara 2024. godine.The lecture was held on January 30, 2024Trajanje 48:52 minuta (duration 48:52minutes).YouTube link: [https://www.youtube.com/watch?v=9-qDsIn1PCM
L’écriture féminine of the Holocaust: memories and testimonies
No full textCilј rada je da kroz uporednu analizu tri reprezentativna ženska pisma Holokausta ukaže na svedočenja, traume i imperative sećanja koja prenose saznanja i čine da postgeneracije pokušaju da izbegnu ponavlјanje civilizacijskog sloma prošlosti. Odabrani zapisi: pisma Hilde Dajč, dnevnik Elen Ber (Hélène Berr) i memoari Šarlot Delbo (Charlotte Delbo) stilski su i žanrovski raznorodni zapisi, svedočenja i sećanja okrenuta istoj temi, Holokaustu u širem i logora u užem smislu, a koja potpisuju žrtve, preživeli, svedoci i očevici. Tri rukopisa sagledana su sinhronijski kao svedočanstva vremena Holokausta, te dijahronijski kao povezana u imaginarno, multiperspektivno sećanje od vremena pre Holokausta (Elen Ber), godina logora (Hilda Dajč i Šarlot Delbo) i epohe spoznaje posttraume (Šarlot Delbo).The aim of this paper, as the comparative analysis of the three female writings about
Holocaust is to map out the testimonies, trauma and the imperative to remember. All three
work toward the common aim to make the world know and to allow the post-generation
not to repeat - as knowing - the civilizational trauma of the past. The stylistically and generically diverse chosen titles: letters of Hilda Deutsch, the journal of Helen Berr and the memoirs of Charlotte Delbo are signed by the witnesses, survivors and victims. Seen synchronically they represent the testimonies of the times of the Holocaust and the posttrauma, while diachronically they coalesce into imaginary, multiperspective memories of the times before (Berr), of the time in the concentration camps (Deutsch and Delbo) and the post times of the post-trauma (Delbo).Tema broja: "Holokaust: nove perspektive, nova saznanja, novi izazovi" (topic of the issue: "Holocaust: new perspectives, new knowledge, new challenges")
Writing about the Holocaust and reality
No full textOvaj rad nastoji da, u širokom zahvatu strukturalne poetike oslonjenom na veći broj dela o Holokaustu pisaca i spisatelјica različitih generacija (P. Levi, H. Semprun, Ž. Ameri, Š. Delbo, E. Vizel, V. Frankl, I. Kertes, F. Filipović, Đ. Lebović, I. Ivanji, D. M. Tomas, A. Tišma, D. Kiš, D. Albahari, V. G. Zebald), razloži problem odnosa pisanja o Holokaustu prema stvarnosti. Za razliku od realističke, modernistička književnost ne posmatra pisanje kao predstavlјanje stvarnosti, već promišlјa mogućnosti njenog predstavlјanja. Ova problematika postaje vrlo zaoštrena kad je reč o iskustvima i prikazima Holokausta, koja, kako je pokazano, postavlјaju niz pitanja vezanih za prirodu predstavlјanja. U radu se pokazuje na koje načine književnost o Holokaustu deluje unutar paradoksalnih mogućnosti umetničkog prikaza ekstremnog zla, tako što računa sa stvarnošću žrtve i njene traume. Jedan od najsnažnijih izraza takve književnosti jeste memoarsko delo Šarlot Delbo Aušvic i posle njega, koje, oslanjajući se na distinkciju istinitog i istinskog, govori o traumi ne kao o događaju iz prošlosti, već kao o stvarnosti istorije koja se nikada neće okončati. Analizirani tekstovi pokazuju da je glavno pitanje koje postavlјa književnost o Holokaustu očuvanje njegove stvarnosti, ali ne toliko kao istinite, već kao istinske stvarnosti.In Western poetics, literature has been connected to reality through the concept of
mimesis from the very beginning. The evolution of literature led to the challenge of established ideas about reality in the modernist novel. But in World War II, reality decided to strike back. If there was, as Hans Jonas says, more „reality than is possible„ in the Holocaust, how can literature express that excess? Holocaust survivor literature does not insist as much as is commonly thought on the idea of the unthinkable, the unimaginable, and the unspeakable. Jorge Semprun points to the paradox that a lived experience can be expressed even though it was impossible to live it: "After all, there is nothing that cannot be expressed. The ineffableness with which they fill our ears is only an excuse. Or a sign of laziness. Everything can always be said, speech contains everything". If we aestheticize the Holocaust using arguments about the unspeakable and the unimaginable, then we easily come to the uneasy conclusion that it is harder to write about survival than to survive. This paper tries to, in a broad scope of structural poetics based on a large number of works about the Holocaust by writers of different generations (P. Levi, Ј. Semprun, J. Améry, C. Delbo, E. Wiesel, W. Frankl, I. Kertész, Đ. Lebović, A. Tišma, to deconstruct the problem of relations of the writing about the Holocaust and reality.Tema broja: "Holokaust: nove perspektive, nova saznanja, novi izazovi" (topic of the issue: "Holocaust: new perspectives, new knowledge, new challenges")
Rethinking musicology: from traditional historiography to interdisciplinary scientific prose, "Jewish musicians in Belgrade: from the Balfour Declaration to the Holocaust" (2021)
No full textNagrađena publikacija Maje Vasiljević predstavlja interdisciplinarnu naučnu monografiju sazdanu od prepleta muzikoloških i istraživanja iz oblasti opšte i društvene istorije, studija kulture i sociologije. Ovim delom srpska muzikologija dobila je prvi obimniji prilog proučavanju jevrejskih muzičara u Beogradu u godinama između dva svetska rata i tokom okupacije. Pored tematske inovativnosti, monografija na uzoran način objedinjuje sagledavanje amaterskih i profesionalnih muzičkih aktivnosti pripadnika jevrejske zajednice i njihovu uključenost u prakse umetničke, popularne i narodne muzike onovremene jugoslovenske prestonice. Autorka polazi od dokumentovanog stava da se položaj Jevreja u Kraljevini SHS i Jugoslaviji menjao pod spoljno-političkim uticajima, ali i da je Beograd ostao korektan prema jevrejskoj zajednici sve do okupacije, uprkos talasu antisemitizma i okretanju silama Osovine uoči Drugog svetskog rata. Stoga ona nastoji da uspostavi okvire dubljeg razumevanja životnih putanja i umetničkih angažmana jevrejskih muzičara u beogradskoj sredini, imajući u vidu dinamiku promena koje su se odvijale od vremena optimistički intoniranog projekta emancipacije, podstaknutog Balfurovom deklaracijom iz 1917. godine, do masovnih stradanja u periodu Holokausta.Maja Vasiljević’s award-winning publication is an interdisciplinary scientific monograph that intertwines musicology with research in general and social history, cultural studies, and sociology. This work marks Serbian musicology’s first major contribution to the study of Jewish musicians in Belgrade between the two world wars and during the occupation. Beyond its thematic innovation, the monograph provides a comprehensive overview of both amateur and professional musical activities within the Jewish community, as well as their engagement in artistic, popular, and folk music in the Yugoslav capital. The author highlights how the status of Jews in the Kingdom of SHS and Yugoslavia evolved under foreign political influences, while emphasizing that Belgrade remained largely supportive of its Jewish community until the occupation - despite rising anti-Semitism and the country’s alignment with the Axis powers before World War II. The author aims to establish a framework for deeper understanding of the life paths and artistic contributions of Jewish musicians in Belgrade, considering the shifting dynamics from the optimism of post-Balfour Declaration emancipation (1917) to the tragedy of the Holocaust.Iz sadržaja: Promišlјanje muzikologije: od tradicionalne istoriografije do interdisciplinarne naučne proze. Jevrejski muzičari u Beogradu od Balfurove deklaracije do Holokausta (2021) / Maja Vasilјević. Srpski zvuci - rapsodije za klavir Jovana Pačua (predstavlјanje notnog izdanja i kompakt diska) / Marijana Kokanović Marković
Auschwitz is not just the name of a camp, but a concept
No full textManifestacija Holokaust: nasleđe fašizma u organizaciji Spomen-parka "Kragujevački oktobar" i Laboratorije za izučavanje Holokausta Instituta za filozofiju i društvenu teoriju održava se povodom Međunarodnog dana sećanja na žrtve Holokausta (27. januar). Manifestacija pristupa komemoraciji kroz negovanje mišljenja, znanja i obrazovanja o Holokaustu i njegovim posledica na prostoru Republike Srbije i šire. U okviru programa ovogodišnje, šeste po redu manifestacije, u okviru drugog bloka "Promisao posle Aušvica" poznati prevodilac, pisac i publicista Ivan Ivanji održao je predavanje "Aušvic nije samo ime jednog logora nego pojam".The event Holocaust: The legacy of fascism is organized by the Memorial Park "Kragujevac October" on the occasion of International Holocaust Remembrance Day (January 27th). The event frames commemoration through nurturing thinking, knowledge and education about the Holocaust and its consequences on the territory of the Republic of Serbia and beyond. Within the program of this event, in the second block "Thought after Auschwitz", the famous translator, writer and publicist Ivan Ivanji held a lecture "Auschwitz is not just the name of a camp, but a concept".Predavanje održano 29. januara 2022. godine (the lecture was held on January 29, 2022).Trajanje 50:32 minuta (duration 50:32 minutes).Youtube link [https://www.youtube.com/watch?v=mSwrr6F36Yo
Holocaust testimony: advantages and limits: (Zachor / Remembrance)
No full textZadubljena u čitanje dokumenata u čitaonici Arhiva, ipak nisam mogla ušutkati unutarnji glas: koga će to zanimati? Tko će danas, sutra, tako nešto poželjeti čuti i saznati? Svaki istraživač prošlosti kad-tad u sebi čuje taj glas. U svojoj autobiografiji austrijsko-američka književnica, zatočenica Flossenbürga i Ravensbrücka Ruth Klüger priznala je da će kao preživjela zatočenica poslije rata Svijetu imati poručiti nešto važno, i da će se cijeli svijet „pretvoriti u uho“. Poslije rata ubrzo je saznala da je nitko ne želi čuti a kamoli saslušati, možda tek iz pristojnosti i hinjene empatije. Iskustvo Ruth Klüger nažalost nije bilo jedino takvo. Primo Levi slutio je to još dok je boravio u Auschwitzu, a drugi su zatočenici dijelili s njim te slutnje. Ipak su i neposredno nakon završetka rata neki progovorili o svojim iskustvima - u Jugoslaviji su Zemaljske komisije za utvrđivanje zločina okupatora i njihovih pomagača sakupljale svjedočanstva - i za suđenje ratnim zločincima pred jugoslavenskim sudovima, i za jugoslavensku delegaciju na Međunarodnom tribunalu za ratne zločine u Nürnbergu.„In Jewish tradition, the command to remember is absolute. But its obligation does not end with the cognitive act of memory; it must be connected to both meaning and action. Today, we for whom the memory is burnt in our hearts and on our flesh gather to pass the torch of memory to the next generation. We pass to you, as well, the fundamental lesson of Judaism: that memory must be accompanied by action of ethical and moral intent. This must be the foundation and the focus of your energies toward the creation of a better world.“ This quotation is from a paper written by Holocaust survivors and read by the survivor Zwi Gill at the international conference „The Legacy of Holocaust Survivors“, that took place at Yad Vashem in April 2002.Ovaj rad nagrađen je prvom nagradom „Ženi Lebl“ na 68. nagradnom konkursu Saveza jevrejskih opština Srbije za 2024. godinu (this work was awarded the first prize "Ženi Lebl" at the 68th award competition of the Federation of Jewish communitiess of Serbia for the year 2024)
The contagious lapsus: psychoanalytic studies, articles, and reviews: 1925-1941
No full text"Nikola Mikloš Šugar (1897-1945.), lekar, psihijatar i psihoanalitičar, potekao je iz jevrejske trgovačke porodice u Subotici, bio je teorijski učenik Sigmunda Frojda [Freud] i saradnik Paula Šildera [Schilder] u Beču. Postao je redovni član Bečkog psihoanalitičkog društva (1933) i Budimpeštanskog psihoanalitičkog društva (1938). Nakon studija medicine u Pragu i specijalizacije psihijatrije i psihoanalize u Berlinu i Beču vratio se 1926. u Suboticu, gde je otvorio lekarsku praksu za duševna oboljenja, posebno alkoholizam, proširio delatnost na Sombor i druga mesta, a radio je i kao savetnik u bolnicama i predavač na Ženskoj učiteljskoj školi u Beogradu. Istovremeno, objavljivao je radove iz doktrinarne psihoanalize u istaknutim stručnim časopisima na nemačkom jeziku te primenjene psihoanalitičke radove u popularnoj štampi o društvenim temama kao i prosvetiteljske napise u časopisima o seksualnosti i samoj psihoanalizi, većinom na mađarskom... Radovi Nikole Mikloša Šugara koji je bio središnja figura u krugu prvih psihoanalitičara i jedini edukator psihoanalize pre II. svetskog rata u Kraljevini Jugoslaviji, a umro je u logoru Terezienštat u danima oslobođenja početkom maja 1945., ostali su nepoznati čak i u stručnim krugovima psihijatara, psihoanalitičara i psihologa sve do pojave monografije Petra Klajna "Razvoj psihoanalize u Srbiji" 1989. godine. Izbor radova u prevodu sa nemačkog i mađarskog jezika prvi put je objavio Branimir Stojanović 2008. godine. Ova knjiga posvećena je očuvanju dela Nikole M. Šugara sa željom da se dopuni i zaokruži recepcija Šugarovog dela koju je pokrenuo Petar Klajn svojim biografskim i bibliografskim istraživanjima, a nadogradio Branimir Stojanović organizacijom prevođenja odabranih Šugarovih radova s nemačkog i mađarskog jezika i novim medijskim oblicima njihove prezentacije.Knjiga je u PDF formatu dostupna preko linka izdavača [https://rifdt.ifdt.bg.ac.rs/handle/123456789/3944
The Novi Sad round up written by Marija Vasić: "Kada bog zažmuri" and "Pismo na šinama"
No full textRad se bavi analizom zbirki pripovedaka "Kada Bog zažmuri" (2017) i "Pismo na šinama" (2021) novosadske autorke Marije Vasić. Prati se kako je u pomenutim zbirkama predstavlјena Novosadska racija, događaj iz januara 1942. godine, kada su Hortijevci, mađarski fašisti, strelјali ugledne novosadske građane kako jevrejskog tako i srpskog i romskog porekla, prateći značajne lokacijske tačke koje ne treba zaboraviti, a na koje se Vasićeva osvrće. Posmatra se kako o Holokaustu piše ova autorka koja pripada trećoj generaciji pisaca o Holokaustu, kao i kakav je odnos književnosti i istoriografije u navedenim delima. Izdvajaju se segmenti koji opisuju stradanje i samerava se njihova verodostojnost, te prednosti književnog medijuma u formiranju mentalne slike kod čitalaca. Prate se individualne i porodične istorije i izdvajaju benefiti ovakvog pisanja o traumi, nasuprot objektivizaciji i numerizaciji žrtava. Komparativno se porede i međusobno dve zbirke, budući da prva donosi priče o stradalima, a druga o preživelima, te se otvara i pitanje tragike preživelih i njihovog osećaja krivice, kao i načina nošenja sa traumom. Ustanovlјuje se kolika je svest autorke o važnosti kulture sećanja, te na koji način ona o njoj progovara. Budući da pomenute zbirke nisu bile predmet podrobnijeg istraživanja, u radu se vrši i njihova valorizacija.The paper analyses the short story collections "Kada Bog zažmuri" (2017) and "Pismo na šinama" (2021) by the Novi Sad author Marija Vasić. It follows how the Novi Sad raid was presented in the aforementioned collections, an event from January 1942, when the Horthy`s army, Hungarian fascists, shot prominent Novi Sad citizens, both of Jewish, Serbian and Roma origin, following important locational points that should not be forgotten, and which Vasić looks back on. It is observed how this author, who belongs to the third generation of writers, writes about the Holocaust and the relationship between literature and historiography in the aforementioned works. Segments that describe suffering are singled out and their credibility is compared, as well as the advantages of the literary medium in the formation of a mental image among readers. Individual and family histories are followed and the benefits of this kind of writing about trauma are highlighted, as opposed to the objectification and numbering of victims. The two collections are compared comparatively, since the first brings stories about the victims, and the second about the survivors, and the issue of the tragedy of the survivors and their sense of guilt, as well as how to deal with trauma, is opened up. It is established how aware the author is of the importance of the culture of memory, and in what way the author talks about it. Since the mentioned collections were not the subject of detailed research, the work is also their valorization.Zbornik je rezultat istraživanja u okviru Studija Holokausta koje se pod pokrovitelјstvom Claims Conference (Conference on Jewish Material Claims Against Germany) izvode na Univerzitetu u Kragujevcu.The collection of papers is the result of research within Holocaust Studies, which are conducted at the University of Kragujevac under the support of the Claims Conference (Conference on Jewish Material Claims Against Germany)