Antalya Bilim University Institutional Repository
Not a member yet
2108 research outputs found
Sort by
Bereavement experiences of families of elderly individuals who died due to COVID-19
No full textThis study was conducted to evaluate the bereavement experiences of families of elderly individuals who died due to the COVID-19 pandemic. One of the qualitative research methods, the case study method, was used in the study. The sample of the research consisted of 19 people who agreed to participate in the research between April and July 2022. The research data were collected using a Personal Information Form and a Semi-Structured Interview Form, which was created to conduct individual in-depth interviews. As a result of the descriptive analysis, four main themes, the ability to perform religious rituals related to the bereavement experience, feelings and thoughts about death, attitudes of those around after death, and coping strategies in the COVID-19 process. It was determined that individuals had difficulty accepting death, felt inadequate about spirituality due to limited religious rituals, had feelings of despair and guilt, and limitedly utilized social support systems.No sponso
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin mağdur ve sanık hakları arasındaki denge konusundaki güncel bir kararı (Mraovic v. Croatia)
No full textNo sponso
A novel qualitative risk assessment using the interval-valued spherical fuzzy extension of TOPSIS method: a case study in rail transit systems
No full textThis article introduces an innovative approach for risk assessment in rail transit systems, addressing the limitations of
traditional methodologies. Our proposed method combines the modified Fine–Kinney approach with the interval-valued
spherical fuzzy extension of the technique for order of preference by similarity to ideal solution (IVSF-TOPSIS). By leveraging interval-valued fuzzy sets and spherical fuzzy sets, we capture nuanced uncertainties more effectively. This study differs
from previous risk assessment methods by integrating IVSF sets into Fine–Kinney methodologies. Unlike traditional methods,
our approach integrates IVSF sets to enhance the handling of uncertainty, resulting in a more comprehensive risk assessment.
The proposed model includes parameters such as cost, preventability, and personal protective use, alongside severity,
probability, and frequency. This inclusion, alongside expert opinions, enriches the analysis and ensures a more realistic risk
evaluation. Applied to the Antalya rail transit (ANTRAY) system in Turkey, the study demonstrates the method’s applicability
through a comprehensive case study. Four experts with extensive field and academic experience in rail transit systems and risk
analysis contributed their evaluations, ensuring the thoroughness and accuracy of the results. Limited experts’ input yields
consistent and high-correlation findings, enhancing result validity and applicability. Eight most exposed hazard groups,
analyzed in this study, aid in producing applicable solutions for risk mitigation. The outcomes provide a prioritized list of risks
and actionable insights for managing these risks effectively. By combining quantitative and qualitative data through intervalvalued fuzzy sets, our approach bridges the gap between different types of information, resulting in a holistic and reliable risk
assessment. Consequently, our novel methodology not only overcomes the limitations of traditional approaches but also offers
a practical and comprehensive framework for decision making. By providing a clearer understanding of uncertainties and their
impacts, our approach contributes to safer and more efficient rail transit operations.No sponso
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı(KOAH)'nda dispnenin uyku ve yaşam kalitesine etkisi
No full textKronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), genellikle zararlı partiküllere veya gazlara önemli ölçüde maruz kalmanın akciğerlerde artan bir inflamatuar yanıta neden olduğu hava akımı kısıtlaması ile karakterize ilerleyici, geri dönüşümü olmayan, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Tüm dünyada kronik morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Dünya genelinde 3. ölüm nedeni haline gelen KOAH, tüm ölümlerin %5,5’inden sorumludur. Türkiye’de de en sık görülen 3. ölüm nedenidir, bu ölümlerin de %61,5’i KOAH nedeniyledir.
En yaygın semptomlarına bakıldığında dispne ilk sırada gelirken onu öksürük ve balgam takip eder. Dispne, solunumun anormal ve rahatsız edici bir şekilde algılanması olarak tanımlansa da aslında tanımlanması, güç olan sübjektif bir olgudur. Hastalar bu duyguyu sık olarak nefes darlığı, boğulma hissi ve ölüm korkusu gibi tarifler. KOAH’lı hastalarda, iş yükünün ve dakika ventilasyonunun artması sonucu oluşan ölü boşluk ventilasyonu, CO2 yapımındaki artmadan dolayı solunumsal motor “output”unu arttırır ve bireyler nefes darlığı hisseder. Ayrıca ekshalasyon boyunca hava yollarındaki basit mekanik distansiyonlar da KOAH’lı hastalarda nefes darlığına neden olur. KOAH ‘da dispne şiddeti hastanın bireysel klinik özelliklerine, egzersiz durumuna ve akut atak döneminde olmasına göre atar, kronikleşir.
KOAH’lı hastalarda dispne hastanın sadece fiziksel dengesini değil aynı zamanda hastanın günlük yaşam aktivitelerini kısıtlamakta, hastalıkla başa çıkmayı olumsuz etkilemekte, yetersiz hissetmeye ve sosyal izolasyona neden olmakta, psikolojik dengesini bozmaktadır. Uyku, fiziksel ve ruhsal açıdan sağlıklı olmak için gerekli yaşamsal bir aktivitesidir. Hastalarda KOAH semptomları özelliklede dispne arttıkça uyku sorunları da artmaktadır. Hastalarda kas kontraksiyonu ve dakika ventilasyonu uykudayken gündüzdekinden belirgin olarak azalır. KOAH hastaları özellikle uykunun REM(Rapid Eye Movement) döneminde gaz alışverişinde bozulmalarla birlikte ciddi hipoksemi ve hiperkapni yaşamakta, uyku etkinliği ve süresi azalmaktadır. Yapılan çalışmalarda KOAH hastalarında ciddi uyku bozukluğu olduğu ve yaşamlarını olumsuz etkilediği görülmüştür. Uyku kalitesinin bozulması hastalıkla baş etmeyi olumsuz etkilemekte sonuçta günlük aktiviteler bozulmakta, kronik yorgunluk ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olmaktadır. KOAH’lı hastalarda dispnenin yaşam kalitesini etkilediği birçok çalışma ile ortaya konmuştur. Bu çalışmalara göre dispne düzeyi arttıkça yaşam kalitesi kötüleşmektedir.
Akut atak döneminde semptomları ağırlaşan hastanın evde ekstra tedavi görmesi veya acil bakım için hastaneye yatırılması gerekebilir ve onlarla ilk temas kuran hemşireler bakımda önemli bir role sahiptirler. Bu doğrultuda hemşirelik bakım uygulamaları KOAH’lı hastalarda dispne algısını ve uyku kalitesini iyileştirmeye yönelik olmalı ve bireylerin aktif katılımı ile hastalığa bağlı rahatsızlıklar azaltılarak yaşam kalitesi arttırılmalıdır.No sponso
Metro istasyonlarında sürdürülebilir tesis yönetimi: BIM destekli dijital ikiz uygulamaları
No full textBu makale, metro istasyonu yapılarında, sürdürülebilirlik odaklı tesis yönetimi (TY) üzerine yoğunlaşmaktadır. BIM (Yapı Bilgi
Modelleme) destekli dijital ikiz (digital twin) yaklaşımının, sürdürülebilir tesis yönetiminde kullanımı ele alınmıştır. Çalışmada, metro istasyonlarının mimari tipolojisi ve kullanılan elektro-mekanik işletme sistemleri hakkında bilgi verilmiş olup, bu sistemlerin BIM ve tesis yönetimi birlikteliği araştırılmıştır. Buna ek olarak; sürdürülebilirlik bakımından başarılı görülen tesis yönetimi vakalarına yer
verilmiştir.This article focuses on sustainability in facilities management in metro station buildings. The contributions of BIM (Building Information Modeling) supported digital twin approach to sustainable facility management was investigated. In the study, information about the architectural building typology of metro stations and the supporting electro-mechanical operating systems used are examined, and the interoperability of these systems with BIM and facility management is proposed. In addition,
relevant facility management cases from the various sources in terms of sustainability were included.No sponso
Systematic patterns of design of a conceptual approach to interior architecture
No full textNo sponso
Assessment of the relationship between climate change worry and mental well‐being levels in adults
No full textAmaç: Bu çalışma; yetişkin bireylerde iklim değişikliği endişesi ile mental iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma kesitsel tipte olup Mayıs Ekim 2022 tarihleri arasında bir İlçe Sağlık Müdürlüğüne bağlı kurumlara başvuran yetişkin bireylerle yürütülmüştür. Araştırmaya 18 yaş üstü olan, Türkçe okuma yazma bilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 513 yetişkin dahil edilmiştir. Araştırma verileri tanıtıcı bilgi formu, İklim Değişikliği Endişesi Ölçeği (İDEÖ) ve Warwick‐Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİO‐ Ö) kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 ve AMOS 21.0 programları kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t testi, ANOVA ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Tip 1 hata düzeyinin %5’in altında olduğu durumlar istatistiksel anlamlılık olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan onay (Karar No: 20.04.2022/KAEK-280) ve kurumlardan izin alınmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan yetişkinlerin %58.8’i erkek ve yaş ortalaması 37.74±11.84 olup iklim değişikliğinden etkilenen meslek gruplarından %30.8 ile en çok seracılık/çiftçilik yapmaktadır. Katılımcıların %60.8’i iklim değişikliğine bağlı olağanüstü olay yaşamış olup %36.8’i kendisi yaşadığını belirtmiştir. Çalışmaya katılanların en fazla yaşadığı ilk üç olay sırasıyla orman yangını (%40.6), deprem (%29.2) ve sel (%19.7)’dir. Katılımcıların iklim değişikliğine yönelik en fazla aldıkları bireysel önlemler ise %91.2 ile yerlere çöp atmama, %78.4 ile çevreye zarar veren insanları uyarma ve %74.5 ile kısa mesafelerde yürüme ya da bisiklet kullanma olmuştur. Araştırmada yetişkinlerin İDEÖ puan ortalaması 33.92±10.27 ve WEMİO‐Ö puan ortalaması 50.20±11.88 bulunmuştur. Katılımcıların İDEÖ toplam, kaygı ve çaresizlik alt boyutları ile WEMİO‐Ö puan ortalaması arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0.001). Katılımcılardan iklim değişikliğine bağlı olağanüstü bir olayı yaşadığını belirten, bu olayları bir yakını yaşayan, medyadan takip edenlerin İDEÖ ve WEMİO‐Ö; kendisi yaşayanların ise İDEÖ puan ortalamaları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Katılımcılardan orman yangını ve sel felaketi yaşayanların İDEÖ ve WEMİO‐Ö; hortum yaşayanların İDEÖ; deprem ve fırtına/kasırga yaşayanların WEMİO‐Ö puan ortalamaları daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Orijinal Değer ve Sonuç: Küresel bir sorun olan iklim değişikliği her geçen gün daha fazla etkisini göstermektedir. Araştırmada katılımcıların çoğunluğunun iklim değişikliğine bağlı olağanüstü olaylara tanık olduğu ve üçte birinin de bu olayları kişisel olarak deneyimlediği görülmüştür. Bu tür olaylara maruz kalan bireylerin fiziksel sağlık, zihinsel sağlık ve sosyal ilişkileri olumsuz etkilenebilir. Ancak, bu etkiler sadece doğrudan etkilenenleri değil, iklim olayları hakkında medya yoluyla bilgi edinenler arasında da iklim değişikliği endişesi yaratmaktadır. Bu çalışmanın en önemli sonuçlarından birisi de iklim endişesine bağlı kaygı ve çaresizlik alt boyutları ile mental iyi oluş düzeyi arasında pozitif yönde bir ilişkinin bulunmasıdır. Bu da kaygı ve çaresizlik yaşayan bireylerin daha fazla bilgi edindiğini ve farkındalıklarını artırdığını göstermektedir. Bu nedenle, iklim değişikliğine karşı hazırlıklı olmanın, farkındalık yaratmanın ve önlemler almanın kişilerin mental sağlığını olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Sonuç olarak, birey ve toplum düzeyinde iklim değişikliği farkındalık çalışmalarının artırılması önemlidir. Bu çalışma sonuçlarının, ilerleyen zamanlarda iklim değişikliğinin toplum ruh sağlığına etkisinin değerlendirilmesinde yol gösterici olacağı düşünülmektedir.Objective: This study aims to determine the relationship between climate
change worry and mental well‐being levels in adults.
Methods: The research is cross‐sectional and was conducted with adult
individuals who applied to institutions affiliated with a District Health
Directorate between May and October 2022. A total of 513 adults aged 18 and
over, literate in Turkish, and willing to participate in the research were
included. Research data were collected through face‐to‐face interviews using a
demographic information form, the Climate Change Worry Scale (CCWS), and
the Warwick‐Edinburgh Mental Well‐Being Scale (WEMWBS). SPSS 25.0 and
AMOS 21.0 software programs were used for data analyzis. Descriptive
statistics, independent samples t‐tests, ANOVA, and structural equation
modeling were used for data analyzis. Situations where the Type 1 error level
was below 5% were considered statistically significant. Ethical approval was
obtained from the Akdeniz University Faculty of Medicine Clinical Research
Ethics Committee (Decision No: 20.04.2022/KAEK‐280), and permissions were
obtained from the institutions to conduct the research.
Results: Of the participants in the study, 58.8% were male, with an average
age of 37.74±11.84, and the most affected occupational group by climate
change was greenhouse farming/farming, with 30.8%. A total of 60.8% of the
participants had experienced extraordinary events related to climate change,
and 36.8% reported experiencing them personally. The top three events most
frequently experienced by the participants were forest fires (40.6%),
earthquakes (29.2%), and floods (19.7%). The most common individual
measures taken by the participants regarding climate change were not littering (91.2%), warning people who harm the environment (78.4%), and walking or
cycling short distances (74.5%).
In the study, the CCWS average score for adults was 33.92±10.27, and the
WEMWBS average score was 50.20±11.88. A positive relationship was found
between participantsʹ CCWS total, anxiety, helplessness sub‐dimensions, and
WEMWBS average scores (p<0.001). Participants who reported experiencing
extraordinary events related to climate change, those who had a close relative
experience such events, and those who followed them through the media had
significantly higher CCWS and WEMWBS scores; while those who personally
experienced such events had significantly higher CCWS scores (p<0.05).
Participants who experienced forest fires and floods had higher CCWS and
WEMWBS scores, those who experienced tornadoes had higher CCWS scores,
and those who experienced earthquakes and storms/hurricanes had higher
WEMWBS scores (p<0.05).
Originality and Conclusion: Climate change, a global issue, is increasingly
manifesting its impact day by day. In the study, it was observed that the
majority of participants have witnessed extraordinary events attributed to
climate change, with one‐third personally experiencing these events.
Individuals exposed to such events may experience adverse effects on their
physical health, mental well‐being, and social relationships. However, these
impacts are not confined solely to those directly affected. Worrys regarding
climate change have become prevalent even among individuals who acquire
information about it through the media. One of the most noteworthy findings
of this study is the positive correlation identified between climate anxiety, the
sub‐dimensions of helplessness, and the level of mental well‐being. This
implies that individuals experiencing anxiety and helplessness tend to seek
more information and increase their awareness. Hence, it can be concluded
that preparedness for climate change, awareness raising, and the
implementation of preventive measures have a favorable impact on
individualsʹ mental health. In conclusion, it is important to increase climate
change awareness studies at the individual and society levels. It is believed
that the findings of this study will serve as a guiding light for the assessment
of climate changeʹs impact on public mental health in the future.No sponso
Yumuşak şeker üretiminde doğal şeker kaynakları kullanımı ürün özelliklerini nasıl etkiler?
No full textSoft candy products are known as popular that can be preferred by consumers of all ages, especially children, due
to their attractive appearance, pleasant taste and texture. In recent years, there has been a rapid increase in the
number of studies proving that confectionery products, which are known to contain high-energy and low-nutrient
additives, can be turned into healthier and more functional products. In order to produce these products with the
desired properties, it is necessary to optimize the process parameters such as product formulation and ingredients,
etc. In this study, it was aimed to investigate the effect of the use of alternative sugar sources (fruit concentrates
and honey) on the product properties of soft sugars. It was also examined whether the aroma coming from the
natural sugar sources used in the production of soft candy was liked by the panelists. Some chemical, sensory and
textural properties of soft candies produced according to the optimized formulations were analyzed. According to
the findings, , it was found that plain soft sugar (evaluated as control group in this study, which was produced from
granulated sugar, had an extremely elastic, sticky and soft structure and required more energy to chew before
swallowing, while soft candies produced from alternative sugar sources had a harder and less elastic structure than
plain soft candy. On the other hand, although there was no statistically significant difference between the analyzed
samples in terms of appearance (color) and aroma (P>0.05), it was observed that the aroma of the plain soft candy
(2±1) was not liked by the panelists and negatively affected the purchase intention (2±1). The findings of this study
show that parameters of production processes can affect the quality and consumer appreciation of the final product.Yumuşak şeker ürünleri, çekici görünümleri, hoş tadı ve dokusu nedeniyle başta çocuklar olmak üzere her yaştan tüketici tarafından tercih edilebilecek popüler ürünler olarak bilinmektedir. Son yıllarda yüksek enerjili ve düşük besleyici katkı maddeleri içerdiği bilinen şekerleme ürünlerinin daha sağlıklı ve fonksiyonel ürünlere dönüştürülebileceğini kanıtlayan çalışmaların sayısında hızlı bir artış yaşanmaktadır. İstenen özelliklere sahip ürün üretebilmek için ürün formülasyonu ve içeriği vb. işlem parametrelerinin optimizasyonunu gerekmektedir. Bu çalışmada alternatif şeker kaynakları (meyve konsantreleri ve bal) kullanımının yumuşak şekerlerin ürün özelliklerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca yumuşak şeker üretiminde kullanılan doğal şeker kaynaklarından gelen aromanın tüketici tarafından beğenilip beğenilmediği de incelenmiştir. Belirlenmiş en iyi formülasyonlara göre üretilen yumuşak şekerlerin bazı kimyasal, duyusal ve tekstürel özellikleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre toz şekerden üretilen ve çalışmada kontrol grubu olarak değerlendirilen sade yumuşak şekerin son derece elastik, yapışkan ve yumuşak bir yapıda olduğu ve yutmadan önce çiğnemek için daha fazla enerji gerektirdiği, alternatif şeker kaynaklarından üretilen yumuşak şekerlerin ise sade yumuşak şekerden daha sert ve daha az elastik bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur. Öte yandan, her ne kadar analiz edilen örnekler arasında görünüm (renk) ve aroma açısından istatistiksel açıdan önemli bir farklılık bulunmamışsa da (P>0.05), toz şeker kullanılan sade yumuşak şeker aromasının (2±1) panelistler tarafından beğenilmediği ve bu durumun satın alma niyetini (2±1) olumsuz yönde etkilediği gözlenmiştir. Çalışmanın bulguları üretim süreçlerindeki parametrelerin nihai ürün kalitesini ve beğenisini etkileyebileceğini göstermektedir.No sponso