Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Działania Kościoła katolickiego w obronie rekolekcji szkolnych w latach 50. ubiegłego wieku i ich ocena w świetle dokumentów partyjno-państwowych
Get PDFThe article is an attempt to analyse the actions taken by the Catholic Church in defence of school retreats and to assess their effectiveness in the light of documents from the party-state authorities. Despite the agreement signed with the Church in 1950, the authorities used numerous mechanisms and means to combat the teaching of religion and its manifestations in and outside school. In defence of school retreats, priests carried out extensive information campaigns about the right of young people to have days off to take retreats, also using pulpits and parish communitiesfor this purpose, adapted the hours of meetings with pupils to their school timetables and made their form more attractive. The measures taken by the Church proved effective, so the authorities secularised schooling by law in 1961.Artykuł stanowi próbę analizy działań podjętych przez Kościół katolicki w obronie rekolekcji szkolnych oraz oceny ich skuteczności w świetle dokumentów władz partyjno-państwowych. Mimo podpisanego porozumienia z Kościołem w 1950 r. władze stosowały liczne mechanizmy i środki do walki z nauczaniem religii i jej przejawami w szkole i poza nią. W obronie rekolekcji szkolnych księża przeprowadzili szerokie akcje informacyjne o prawie młodzieży do dni wolnych na odbycie rekolekcji, wykorzystując w tym celu także ambony, angażując wspólnoty parafialne, dostosowując godziny spotkań z uczniami do planów ich zajęć szkolnych, a także uatrakcyjniając ich formę. Działania podjęte przez Kościół okazały się skuteczne, dlatego władza zlaicyzowała szkolnictwo na mocyustawy w 1961 r
Pytania wobec zasad chrześcijańskiej etyki wojny i pokoju w obliczu wojny w Ukrainie
No full textDer Krieg in der Ukraine ist seit Februar 2022 ein Hauptthema vieler Diskussionen, vor allem in politischen Kreisen, aber auch eine wichtige Frage, die für ganze Gesellschaften in Europa und weltweit relevant ist. Es werden darin viele Dimensionen und Argumente berücksichtigt, nicht nur die rein geopolitischen und wirtschaftlichen, sondern auch die ethischen. Der vorliegende Beitrag beschäftigt sich mit Fragen, die angesichts des Krieges an die Grundsätze der christlichen bzw. katholischen Kriegs- und Friedensethik gestellt werden. Einige dieser Grundsätze scheinen, ähnlich wie politische Bemühungen, wirkungslos zu sein und bedürfen der Reflexion und Neuformulierung. Eine der Fragen betrifft die allgemeine Einstellung zum Krieg, andere beziehen sich auf die Bedingungen für die traditionell verstandene gerechte Lehre von der Notwehr und den Ursachendes Krieges. Der Krieg in der Ukraine regt auch Fragen nach der Verantwortung und Rolle der internationalen Organisationen an sowie auch nach den Mitteln zur Sicherung des Friedens. Der christlichen bzw. katholischen Kriegs- und Friedensethik ist ein radikaler Pazifismus fremd, ihre Grundsätze müssen jedoch in konkreten Einzelfragen angesichts des Krieges in der Ukraine neu durchdacht und formuliert werden.The war in Ukraine is, since February 2022, the main themeof a lot of discussions, especially in political circles and an important question for societies in Europe and throughout the world. The reflection on this theme includes different aspects of not only geopolitical and economical character, but ethical too. The present article talks about questions which during the actual war in Ukraine bring up the principle of the Christian or Catholic ethics of war and of peace. Some of these principals are ineffective like political efforts and demand rethinking and reformulation. One of the main questions concerns the position towards war, others concern the conditions of the traditional understanding of a just defense and the causes of this military conflict. The war in Ukraine rouses questions about responsibility and the rule of international organizations and about the means to safeguard peace. The Christian or Catholic understanding of the ethics of war and peace is far from radical pacifism, but their principles demand in light of the war in Ukraine a rethinking and reformulation over some specific questions.Wojna w Ukrainie jest od lutego 2022 r. głównym tematem wielu dyskusji, przede wszystkim w kręgach politycznych, ale także kwestią, która jest istotna dla całych społeczeństw w Europie i na całym świecie. W refleksji na ten temat uwzględnia się różne aspekty – nie tylko czysto geopolityczne i gospodarcze, ale także etyczne. Niniejszyartykuł dotyczy kwestii, które w obliczu toczonej wojny rodzą się wobec zasad chrześcijańskiej względnie katolickiej etyki wojny i etyki pokoju. Niektóre z tych zasad, podobnie jakwysiłki polityczne, wydają się nieskuteczne i domagają się przemyślenia i sformułowania na nowo. Jedna z podstawowych kwestii dotyczy stosunku do wojny, inne odnoszą się do warunków tradycyjnie rozumianej uzasadnionej obrony koniecznej i przyczyn zbrojnego konfliktu. Wojna w Ukrainie inspiruje także do stawiania pytań o odpowiedzialność i rolę organizacji międzynarodowych, jak również środków zabezpieczenia pokoju. Chrześcijańskiemu względnie katolickiemu ujęciu etyki wojny i pokoju obcy jest radykalny pacyfizm, ale jej podstawy w obliczu trwającej wojny w Ukrainie domagają się w niektórych szczegółowych kwestiach przemyślenia i sformułowania na nowo
Mesjasz Dawidowy w tradycji starotestamentalnej
Get PDFDavid defeated Israel’s various enemies and captured Jerusalem. He solemny brought the Ark of the Covenant there and built a wonderful palace. Then he got an idea to show his gratitude to God by building a temple. He notified this intention to the prophet Nathan who thought the king’s plans were absolutely right. The following night, however, Nathan was told by God to advise David against building the temple because this would be the task of his son Salomon. It was explained on another occasion that the reason for not realizing David’s intention were the numerous wars during his reign and the fact that too much blood was shed in them.However, God gave David a great promise in return for his wish to build the temple. God promised David, namely, that He would build a house for him (meaning dynasty), an indestructible and everlasting one. It was a prophecy that the Messiah would be born of the royal house of David. God’s prophecy came true in Jesus who is not only a descendant of King David but also the true Son of God.Dawid pokonał różnych nieprzyjaciół Izraela i zdobył Jerozolimę. Uroczyście przeniósł do niej Arkę Przymierza i zbudował sobie tam wspaniały pałac. Przyszła mu wtedy myśl, aby swoją wdzięczność okazać Bogu przez wybudowanie świątyni. O tym zamiarze powiadomił proroka Natana. Ten sądził, że plany króla są jak najbardziej właściwe. Jednak w najbliższą noc Bóg pouczył go, by odradził Dawidowi budowanie świątyni, bo to będzie dziełem jego syna, Salomona. Przy innej okazji wyjaśniono, że Dawid nie mógł spełnić swego zamiaru, bo za jego panowania, w czasie licznych wojen, przelano zbyt wiele krwi. Jednak za to, że Dawid chciał wybudować świątynię, Bóg dał mu wielką obietnicę, że zbuduje mu dom (w znaczeniu dynastii) niezniszczalny, trwający na wieki. Była to zapowiedź, że Mesjasz narodzi się z królewskiego rodu Dawida. Zapowiedź Boża spełniła się w Jezusie, który jest nie tylko potomkiem Dawida, ale i prawdziwym Synem Bożym
Recenzja książki: Papież Benedykt XVI, „Mystagogia Benedicti. Wprowadzenie w tajemnice roku liturgicznego. Uroczystości, święta i wspomnienia Najświętszej Maryi Panny”, Andrzej Demitrów, Michał Dragan (red.), „ORDO et PAX” Fundacja Benedyktynów w Biskupow
No full text
Eklezjalny wymiar liturgii według Josefa Andreasa Jungmanna
Get PDFThe article presents J.A. Jungmann’s reflections on the ecclesial dimension of the liturgy. After presentation of how this author recognises the liturgy subject in the priestly Church community, his comments on the liturgy as an expression of the Church’s faith were discussed. Referring to history, Jungmann emphasises that from the very beginning, liturgical forms have usually had the community nature, and that the entire Church is activated in the liturgy celebration. The analysis of this author’s liturgical and ecclesial thought allows to put him among those who made a significant contribution to shaping the awareness that the liturgy is a celebration of the integrally understood Church community, as well as a specific expression and a standard of his faith, according to the bi-directionally understood old principle lex orandi – lex credendi.W artykule zaprezentowano refleksje J.A. Jungmanna, dotyczące eklezjalnego wymiaru liturgii. Po przedstawieniu myśli tego autora, odnoszących się do kapłańskiej wspólnoty Kościoła jako podmiotu liturgii, omówiono jego uwagi na temat liturgii jako wyrazu wiary Kościoła. Odwołując się do historii, Jungmann podkreśla, że od samego początku liturgiczne formy z reguły miały wspólnotowy charakter, i że w celebrowaniu liturgii uaktywnia się cały Kościół. Analiza liturgiczno-eklezjalnej refleksji Jungmanna pozwala uplasować go w gronie tych, którzy wnieśli istotny wkład w kształtowanie świadomości, że liturgia jest celebracją integralnie pojętej wspólnoty Kościoła, a także swoistym wyrażaniem i normą jego wiary, zgodnie z dwukierunkowo rozumianą starą zasadą lex orandi – lex credendi
Architektura przedsoborowa Dominikusa Böhma a zapowiedź posoborowej odnowy liturgicznej. Studium przypadku – Kościół Św. Józefa w Zabrzu.: Dominikus Böhm a zapowiedź posoborowej odnowy liturgicznej Kościoła Św. Józefa w Zabrzu
No full textDescribing the synthesis of liturgy and architecture, the article proves that the Church of St. Józefa in Zabrze has always served and continues to serve well in the area of the Holy Liturgy. Its creator, Dominikus Böhm, tried to make an architectural synthesis of two images of a sacred object, the one representing the church as the House of God and the one representing the church as the house of the community of believers. The article presents the symbiosis of Böhm's pre-conciliar and post-conciliar creative intuition where respect for tradition and conservatism coexist with the spirit of 20th century modernism. When describing the original facade of the church in Zabrze and its plan, it refers to historical style inspirations and symbolic language used in the church of St. Joseph when all this serves the good of architecture and liturgy. At the same time, other sacred realizations of Dominikus Böhm and other architects active at that time are taken into account. This applies to the analysis of church interiors with a central, longitudinal liturgical arrangement and everything that brings us closer to each other in sacred architecture, the common path of history, present and future.Artykuł opisując syntezę liturgii i architektury udowadnia, że budowany w zgodzie z międzynarodowym Ruchem Liturgicznym z pierwszej połowy XX wieku kościół św. Józefa w Zabrzu zawsze służył i dalej dobrze służy obszarowi Liturgii Świętej. Jego twórca Dominikus Böhm starał się dokonać architektonicznej syntezy dwóch obrazów obiektu sakralnego, tego wyobrażającego kościół jako Dom Boży oraz tego wyobrażającego kościół jako dom wspólnoty wierzących. Artykuł prezentuje symbiozę przedsoborowej i posoborowej twórczej intuicji Böhma gdzie uszanowanie tradycji i konserwatyzm współegzystuje z duchem modernizmu XX wieku. Gdy opisuje się oryginalną fasadę kościoła w Zabrzu oraz jego plan odwołuje się do historycznych stylowych inspiracji oraz języka symbolicznego zastosowanego w kościele św. Józefa gdy wszystko to służy dobru architektury i liturgii. Uwzględnia się jednocześnie inne realizacje sakralne Dominikusa Böhma oraz innych działających w owym czasie architektów. Dotyczy to analizy wnętrz kościelnych o układzie liturgicznym centralnych, podłużnych i tego wszystkiego co przybliża ku sobie w architekturze sakralnej, wspólną drogę historii, teraźniejszości i przyszłości.  
Sprawozdanie z sympozjum wykładowców liturgiki
Get PDFW dniach 12-14 września 2023 r. w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie odbyło się 58. Sympozjum Wykładowców Liturgiki na Wydziałach Teologicznych i w Wyższych Seminariach Duchownych. Zgromadzeni podjęli temat: MYSTERIUM – ACTIO – VITA. Wokół teologii i liturgicznej praxis Benedykta XVI
Stanowisko Marcina Lutra wobec Maryi Panny
Get PDFThe author investigates Martin Luther’s writings in order to present his theological views on the Virgin Mary. After outlining the characteristics of Marian piety in the late Middle Ages, the author deals with a new understanding of Marian devotion proposed by the Wittenberg Reformer. To this end, he analyzes Luther’s statements in the Commentary on the Magnificat, the Commentary on Ave Maria and in his sermons. The author then presents modifications to the liturgical year proposed by the Reformer, along with the Marian feasts he has preserved – the Annunciation, Visitation and Purification – at the same time showing their theological justification proposed by Luther. In the next step, the author deals with Martin Luther’s view of other Marian feasts together with the place he gives to the Virgin Mary in the Vespers and in the Creed. In the final conclusion, the author states that in Luther’s concept, the Virgin Mary is present throughout the church year, and the Reformer opposed not the Virgin Mary herself, but abuses in her worship, subordinating it to the primacy of Christ at the same time.Autor podejmuje się zbadania pism Marcina Lutra w celu przedstawienia jego teologicznych poglądów na Maryję Pannę. Po zarysowaniu charakterystyki pobożności maryjnej późnego średniowiecza, autor przedstawia nowe rozumienie kultu maryjnego, zaproponowane przez wirtemberskiego Reformatora. W tym celu analizuje wypowiedzi Lutra zawarte w Komentarzu do Magnificat, w Komentarzu do Ave Maria oraz w jego kazaniach. Następnie autor przedstawia charakterystykę roku liturgicznego, zaproponowanego przez Reformatora, wraz z zachowanymi przez niego świętami maryjnymi (Zwiastowanie, Nawiedzenie i Oczyszczenie), przedstawiając jednocześnie ich teologiczne uzasadnienie zaproponowane przez Wirtemberczyka. W kolejnym kroku zostają przedstawione zapatrywania Marcina Lutra na inne święta maryjne oraz miejsce, jakie daje Maryi Pannie w liturgii nieszpornej i w wyznaniu wiary. We wniosku końcowym autor stwierdza, że w koncepcji Lutra Maryja jest obecna na przestrzeni całego roku kościelnego, a Reformator przeciwstawił się nie samej Maryi, ale nadużyciom w Jej kulcie, podporządkowując go jednocześnie prymatowi Chrystusa
Ars celebrandi – niespełniony postulat odnowy liturgicznej Soboru Watykańskiego II? Refleksje w 60. rocznicę ogłoszenia konstytucji o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium
Get PDFThe liturgical renewal of the Vaticanum II defined a series of postulates that the fathers intended to give new expression to the liturgy of the Roman Church. These postulates were formulated primarily in the Constitution on the Sacred Liturgy Sacrosanctum Concilium, which became the founding document of the subsequent reform. Among those postulates, some were formulated in precise terms, while others - not written down explicitly - derive from the spirit of the proposed reform. One of these non-explicitly articulated postulates is the concern for the shape of the ars celebrandi. In this study, the author tries to articulate the conciliar indications on this issue and, from the perspective of six decades, evaluate their reception in the liturgy of the Roman Church.Odnowa liturgiczna Soboru Watykańskiego II zdefiniowała szereg postulatów, które w zamierzeniu ojców miały nadać nowy wyraz liturgii Kościoła rzymskiego. Owe postulaty określone zostały przede wszystkim w konstytucji o liturgii świętej Sacrosanctum Concilium, która stała się dokumentem założycielskim późniejszej reformy. Wśród rzeczonych postulatów część została sformułowana w sposób precyzyjny, natomiast inne – nie zapisane explicite – wynikają z ducha proponowanej reformy. Jednym z tych nie wyartykułowanych wprost postulatów jest troska o kształt sztuki celebrowania (ars celebrandi) liturgii. W niniejszym studium autor stara się wyartykułować soborowe wskazania dotyczące tej problematyki i z perspektywy sześciu dekad dokonać ewaluacji ich recepcji w liturgii Kościoła rzymskiego