Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Trojański koń panegirystów. Studium staropolskiej popularności pewnego toposu
Get PDFThis article is a first comprehensive monographic study of the topical comparison to the Trojan horse, discussing its origins and its most important panegyric uses in Old Polish orations and poetry. Today, when the phraseologism ‘Trojan horse’, associated with treachery, false gift, or internal enemy, is unambiguously pejorative, the positive connotations of 16th- and 17th-century texts may seem incomprehensible.Meanwhile, old authors commonly imitated Cicero’s formula (De oratore II 22,94), who likened the school of the famous speaker Isocrates to the Trojan horse, from whence many illustrious Greeks emerged. The numerous examples collected in thearticle prove that this comparison was commonly used in Polish literature until the end of the 18th century in three main contexts, i.e., to praise a humanist and teacher (e.g., professor of the Krakow Academy Szymon Kociołek, the bishop of KrakówSamuel Maciejowski), to praise a university (e.g., the Kraków Academy) or school (e.g., Jesuit colleges), and to praise an illustrious family (originally royal, princely and magnate families, with time the comparison began to be used in praise of minor noblefamilies). The article also discusses the obscene reinterpretation of this topos
Zredefiniowana rodzina jako wyzwanie dla współczesnego społeczeństwa i bioetyki.
Get PDFThe redefinition of family and marriage is an ideological and political topic in modern society, where the public is more and more interested in issues like IVF, surrogate motherhood and child adoption for LGBT couples. What is the definition of family? why is the conventional nuclear family being replaced by new types of households? and what are the potential consequences of redefinition of family for society as a whole? These are some of the most important questions. Family ethics and bioethics could be an excellent framework to present the historical and social background of these kinds of phenomena
Jolanta M. Marszalska, Waldemar Graczyk, The Lost Collection of Incunabula of the Seminary Library in Plock, Biblioteka Narodowa, Warszawa 2023, ISBN 978-83-8259-508-6
Get PDFnie ma potrzeby dołączania abstrakt
L’opera d'arte cinematografica come trattato teologico-mistagogico.: Tra Tarkovskij e Balthasar
Get PDFThe aim of the present study is to probe the theological possibilities of film, whether therefore the technical and specific language reserved for film can bear the weight of mystagogy, the weight of the theological treatise. In order to analyse the language of film from the point of view of its theological possibilities, we will make use of a concrete test that could be called ‘comparative’. We must make use of this principle by analysing the works of authors so different from each other, so distant and yet so bound by mutual influences as Hans Urs von Balthasar and Andrej Tarkovskij.Celem niniejszego studium jest zbadanie teologicznych możliwości filmu: czy zatem techniczny i specyficzny język zarezerwowany dla filmu może udźwignąć ciężar mistagogii, ciężar traktatu teologicznego. Aby przeanalizować język filmu z punktu widzenia jego teologicznych możliwości, posłużymy się konkretnym testem, który można nazwać „komparatystycznym”. Będziemy korzystać z tej zasady, analizując dzieła autorów tak różnych od siebie, tak odległych, a jednak tak związanych wzajemnymi wpływami, jak Hans Urs von Balthasar i Andrej Tarkowski.Celem niniejszego studium jest zbadanie teologicznych możliwości filmu: czy zatem techniczny i specyficzny język zarezerwowany dla filmu może udźwignąć ciężar mistagogii, ciężar traktatu teologicznego. Aby przeanalizować język filmu z punktu widzenia jego teologicznych możliwości, posłużymy się konkretnym testem, który można nazwać „komparatystycznym”. Będziemy korzystać z tej zasady, analizując dzieła autorów tak różnych od siebie, tak odległych, a jednak tak związanych wzajemnymi wpływami, jak Hans Urs von Balthasar i Andrej Tarkowski
Glosa do uchwały SN z dnia 15 lutego 2019 r., III CZP 85/18, Legalis
No full textThe publication is devoted to the analysis of the resolution of the Supreme Court of February 15, 2019, III CZP 85/18, in which the court found it inadmissible for parents to purchase real estate for a child under their parental authority without the consent of the guardianship court as a result of concluding a sales contract, also in the case when the finances for the purchase were obtained from a targeted donation made by them.Publikację poświęcono analizie uchwały SN z dnia 15 lutego 2019 r., III CZP 85/18, w której sąd za niedopuszczalne uznał nabywanie przez rodziców dla dziecka znajdującego się pod ich władzą rodzicielską bez zezwolenia sądu opiekuńczego nieruchomości wskutek zawarcia umowy sprzedaży również w przypadku, gdy finanse na kupno uzyskane zostały z darowizny celowej przez nich dokonanej
Językowo-kulturowy obraz wsi i jej mieszkańców utrwalony w wiejskich toponimach (na przykładzie gminy Wręczyca Wielka w powiecie kłobuckim)
Get PDFThis article is devoted to reconstruction of the linguistic-cultural picture of country villages and their inhabitants, which emerges from informal toponyms. The problem that is considered by the author is very important in the context of progressive changesof rural areas, widespread globalization processes and intergenerational exchange. The present study includes over 60 names of parts of villages, which were collected during the geographical exploration from 2022 to 2023 in the area of Wręczyca Wielka Commune situated next to Kłobuck in the north of Silesian Province. In the analysis of this onimic material, different kinds of ethnographic data, e.g. stories and legends, were used. The first part of the article is devoted to the specificity of the collectedtoponyms, basic methodological solutions and studies connected with the issue in question. In the second part – on the strength of language material analysis and the so-called co-linguistic data – it could be claimed that the picture of a country villageas written down in the proper names reflects the environmental and cultural specificity of the region, e.g. little diversified configuration of the area, large scale forestation or value of life in the land. Creators of the names are also distinguished by theirspecific reception of the non-verbal reality which is mostly perceived by their sense of sight. Furthermore, the anthropocentric point of view and remembering the past very often accompany inhabitants of villages during nomination acts. They also take care of simplicity and practicality of components of this informal toponimic system
Uwarunkowania aspiracji zawodowych rodziców wobec dzieci z niepełnosprawnościami
No full textThe article presents the results of the research aimed to determine the relationship between parents’ professional aspirations towards their children with disabilities and selected psychosocial resources (self-image, social support and ways of coping with stress). The instruments included: Parental Aspirations Questionnaire, The Tennessee Self Concept Scale, The Social Support Questionnaire, and Coping Inventory for Stressful Situations. The analysed material was obtained from 494 mothers and fathers bringing up children with physical, sensory and intellectual disabilities. Regression analyses and path analyses were used to determine the influence of selected resources on the formation of parents’ professional aspirations towards child. The constructive role of adaptive competences, such as positive properties of self-image, as well as the negative role of maladaptive competences i.e. poor integration have been confirmed. The positive contribution of social support has not been confirmed.W artykule przedstawiono wyniki badań, których celem było określenie związku między aspiracjami zawodowymi rodziców wobec ich niepełnosprawnych dzieci a wybranymi zasobami psychospołecznymi (obrazem siebie, wsparciem społecznym i sposobami radzenia sobie ze stresem). Wykorzystano narzędzia: Kwestionariusz Aspiracji Rodzicielskich, Skalę Samooceny, Kwestionariusz Wsparcia Społecznego oraz Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych. Materiał uzyskano od 494 matek i ojców wychowujących dzieci z niepełnosprawnością fizyczną, sensoryczną i intelektualną. W celu sprawdzenia związku wybranych zasobów rodziców z ich aspiracjami zawodowymi wobec dziecka wykorzystano analizę regresji oraz analizę ścieżek. Potwierdzono pozytywną rolę kompetencji adaptacyjnych, takich jak konstruktywne właściwości obrazu siebie, a także negatywną rolę kompetencji dezadaptacyjnych, jak słaba jego integracja. Nie potwierdzono pozytywnego znaczenia wsparcia społecznego
Zakochanie w relacjach narzeczeńskich i małżeńskich
Get PDFThe love accompanying the relationship between a man and a woman takes many forms. In the context of the scientific research conducted by Sternberg and by the theory he created, the combination and intensity of the three components of love: intimacy, passion, and commitment makes it possible to distinguish the different types of relationships into which a person enters (liking, infatuation, falling in love, fatal love, friendly love, perfect love) and to create a scheme of the phases of an emotional relationship.The object of the conducted discussion became the feeling of falling in love, while the scientific research aimed to indicate its importance for building relationships in the period of engagement and marriage. The applied method of critical analysis of the literature on the subject made it possible to draw the following conclusions: falling in love, experienced both in the period of engagement and marriage, has its positive and negative sides. This is because the feelings a person feels can be directed not only to the fiancé, spouse, or immediate family members but also to third parties.Miłość towarzysząca relacjom pomiędzy mężczyzną a kobietą przybiera wiele form. W kontekście prowadzonych przez Sternberga badań naukowych i zgodnie ze stworzoną przez niego teorią kombinacja i natężenie trzech składników miłości: intymności, namiętności i zaangażowania pozwala na wyodrębnienie różnego rodzaju relacji, w jakie wchodzi człowiek (lubienie, zadurzenie, zakochanie, miłość fatalna, przyjacielska, doskonała) oraz stworzenie schematu faz związku uczuciowego.Przedmiotem prowadzonej dywagacji stało się uczucie zakochania, celem badań naukowych zaś, wskazanie jego znaczenia dla budowania relacji w okresie narzeczeństwa i małżeństwa. Zastosowana metoda krytycznej analizy literatury przedmiotu pozwoliła na wyciągnięcie następujących wniosków: zakochanie, przeżywane zarówno w okresie narzeczeństwa, jak i małżeństwa posiada swoje pozytywne i negatywne strony. Dzieje się tak, ponieważ odczuwane przez człowieka uczucia mogą być skierowane nie tylko do narzeczonego, małżonka czy członków najbliższej rodziny, ale również do osób trzecich. Wnioski z przeprowadzonych badań wskazują na to, że zakochanie stanowi istotny element budowania relacji w okresie narzeczeństwa, niemniej może również stanowić sytuację zagrażającą stabilności małżeństwa
Rola zarządzania informacją o zdradzie i dyferencjacja „ja” w adaptacji małżonków po zdradzie
Get PDFInfidelity in marriage leaves a lasting mark not only on the relationship between two people but also affects the functioning of the entire family system. In psychological analyses, research on infidelity is dominated by approaches focusing on its negative consequences. These include, among others, the dissolution of the relationship, increased symptoms of depression, lowered self-esteem, and the emergence of Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) symptoms. Practical aspects are characteristic of studies where authors emphasize behaviours aimed at preventing infidelity in relationships. Relatively few publications are dedicated to identifying and discussing the psychological variables that may support adaptation after experiencing infidelity in a romantic relationship. The main goal of this article is to propose a new model of adaptation for couples after infidelity in marriage, based on the assumptions of systemic family theory. The specific aim is to present the results of research from the last decade that relate to the variables proposed in the model, such as self-differentiation and managing information about infidelity.Zdrada w związku małżeńskim pozostawia trwały ślad nie tylko w relacji dwojga ludzi, ale wpływa również na funkcjonowanie całego systemu rodzinnego. W analizach psychologicznych dominują kierunki badań nad zdradą, w których zauważa się skoncentrowanie na jej negatywnych skutkach. Należą do nich m.in. rozpad związku, nasilenie objawów depresji i spadek samooceny, pojawienie się objawów Zespołu Stresu Pourazowego (PTSD). Praktycznym aspektem charakteryzują się te badania, w których autorzy zwracają uwagę na zachowania, których celem jest zapobieganie wystąpieniu zdrady w związku. Stosunkowo niewiele publikacji poświęconych jest zidentyfikowaniu i omówieniu tych zmiennych psychologicznych, które mogą wspierać adaptację po doświadczeniu zdrady w związku małżeńskim. Główny cel artykułu odnosi się do zaprezentowania zmodyfikowanego modelu adaptacji par po zdradzie w małżeństwie. Model ten został oparty na założeniach teorii systemowej rodzin. W pracy przedstawiono także wyniki badań z ostatniej dekady, obejmujące zmienne psychologiczne zaproponowane w omawianym modelu adaptacji par po zdradzie w małżeństwie, takie jak dyferencjacja „ja” i zarządzanie informacją o zdradzie