Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Śląsk austriacki i Śląsk pruski w prasie galicyjskiej w latach 1916–1922
Get PDFThe article deals with the historical and cultural circumstances of the range and meaning of geographical name Śląsk (Silesia) and its derivatives (Upper Silesia, Cieszyn Silesia, Opole Silesia) using the example of Polish newspapers edited in Cracow and Lviv (former Galicia). The analysis shows that the choronym Śląsk was relatively narrow in its scope in Galician journals. Until the end of the First World War the name had mainly referred to the crown land of the Austro-Hungarian Empire. The ways of naming parts of Silesia have been changing from 1920 to 1922, when finally part of Cieszyn Silesia (former Austrian Silesia) and then part of Upper Silesia (former Prussian Silesia) were annexed to the Polish state. According to Wojciech Chlebda’s conception of “mental map”, toponyms used in texts not only identify places, but also constitute components of the cultural code of a community at particular time
Pamulorze, Cebulorze, Grzybki, Rabarbary, czyli o pewnej kategorii przezwisk gwarowych
Get PDFThe article is dedicated to dialectal nicknames motivated by culinary art. Strictly speaking, they are collective nicknames given to inhabitants of neighbouring villages. Such names are not very well documented in linguistic articles, so they are still waiting for a more comprehensive description. In this article, the motivational characteristics of those onyms, as well as their division and formal description, are presented. The largest group of neighbours’ dialectal nicknames based on culinary art includes anthroponyms originating from the names of dishes characteristic of the nicknamed villages (most of them refer to simple regional dishes or to food which is somehow untypical of a village). The second largest group includes nicknames motivated by activities related to culinary art. Other motivational classes have just an indirect, formal connection with food: these names are based on lexemes related to cuisine, but their motivation is not culinary. They include nicknames motivated by crops characteristic of the nicknamed villages and locative nicknames. A few anthroponyms are individual in nature. All the names were generally created through morphological derivation (derivates with the suffix -arz are dominant). They were rarely created through neo-semantization. The lexemes that were collected and analysed confirm the dynamic nature of nicknaming processes in villages. They constitute a characteristic feature of their language and, at the same time, make an anthroponymic category that is, in a way, universal
Urbanonimy motywowane frazeologizmami jako forma gry onimicznej z pośrednikiem inicjacji czytelniczej w literaturze dziecięcej Agnieszki Zimnowodzkiej
Get PDFThe article is aimed at exploring literary urbanonyms motivated by phraseologisms, derived from Humorki, a series of stories for children by Agnieszka Zimnowodzka. The categorical and formal properties of the bases used to create the described namesrequire from the addressee appropriate communicative and cultural competences. Taking into account the age of the addressees of the stories, it was assumed that these formations may be semantically illegible for a child, so they were considered in thecontext of an onymic game with an adult reader – an intermediary in the reading initiation. The urbanonyms listed in the series of stories were described in terms of motivation and communication, with focus on their textual and semiotic structures,with the use of compiled research methods. The analysis of creations motivated by phraseological vocabulary proves that these names are not only a key link in the writer’s creative strategy, but also that – on each communication level – they havebeen subordinated to textual pragmatics. Names motivated by phraseologisms, apart from their primary functions – of localization and content, perform many other ones that interpenetrate the text – the illusive, humorous, informative, intertextual, creative,ludic, metatextual, cognitive, stylistic and evaluative functions
Poziom stresu pourazowego, poczucia satysfakcji z życia i satysfakcji seksualnej po porodzie naturalnym, z asystą osoby towarzyszącej i bez niej
No full textThe main aim of the study was to examine the level of post-traumatic stress in women and their partners after experiencing natural childbirth in one of its three circumstances. In addition, the aim of the study was also to examine life satisfaction with a focus on partners' sexual satisfaction.The study was conducted on a group of women and men (N=180) who became parents as a result of a woman giving birth alone, giving birth with a partner or giving birth with a companion other than a partner. The following tools were used in the study: Satisfaction with Life Scale (SWLS), Impact of Events Scale IES-R, Sexual Satisfaction Questionnaire.Statistical analyses were performed using one-way analysis of variance for independent groups and post hoc test with Bonferroni correction or Games-Howell correction. Results confirmed the hypotheses that solitary natural childbirth is a predictor of post-traumatic stress disorder in women and influences their feelings of lower life satisfaction. In men, on the other hand, participation in natural childbirth with a partner significantly affects feelings of lower sexual satisfaction.The hypothesis of lower life satisfaction in men actively participating in natural childbirth was partially confirmed. The results obtained are discussed with regard to the interferences, limitations and possible future use of the study.Głównym celem pracy było sprawdzenie poziomu stresu pourazowego u kobiet i ich partnerów po przebyciu porodu naturalnego w jednej z trzech jego okoliczności. Ponadto, celem pracy było również zbadanie satysfakcji z życia z wyszczególnieniem satysfakcji seksualnej partnerów.Badanie zostało przeprowadzone na grupie kobiet i mężczyzn (N=180), którzy zostali rodzicami w wyniku samotnego porodu kobiety, porodu z partnerem lub porodu z inną osobą towarzyszącą niż partner.W pracy wykorzystano następujące narzędzia: Skala Satysfakcji z Życia (SWLS), Skala Wpływu Zdarzeń IES-R, Kwestionariusz Satysfakcji Seksualnej. Do analiz statystycznych wykorzystano jednoczynnikową analizę wariancji dla grup niezależnych oraz test post hoc z poprawką Bonferroniego lub poprawką Gamesa-Howella.Wyniki potwierdziły hipotezy, że samotny poród naturalny jest predyktorem wystąpienia stresu pourazowego u kobiet oraz wpływa na ich poczucie niższej satysfakcji z życia. U mężczyzn natomiast uczestnictwo w porodzie naturalnym z partnerką istotnie wpływa na odczuwanie niższej satysfakcji seksualnej. Hipoteza dotycząca mniejszej satysfakcji z życia u mężczyzn uczestniczących czynnie w porodzie naturalnym potwierdziła się częściowo.Uzyskane wyniki zostały poddane dyskusji z uwzględnieniem zakłóceń, ograniczeń oraz możliwości wykorzystania badań w przyszłośc
The problem of multiple interpretations of the terms “Information” and “Data” in the Polish Criminal Code and its consequences
Get PDFThis paper examines the legal definitions of “information” and “data” within the Polish Criminal Code (CC), highlighting their implications for criminal liability, particularly in the realm of cybercrime. The research addresses the problem of definitional ambiguity, which poses challenges to the principles of legal certainty and consistency in criminal law. The study employs a dogmatic analysis of both general and specific parts of the CC,including an evaluation of commentaries and relevant judicial decisions. Findings indicate that the interchangeable use of “information” and “data” across various provisions leads to interpretational inconsistencies, potentially broadening the scope of criminal liabilityin a manner that contradicts constitutional principles. Moreover, the lack of precise legal definitions complicates the application of law by practitioners and undermines efforts to standardize legal frameworks for international cooperation in combating cybercrime. The author concludes that establishing clearer definitions is essential for the effective enforcement of criminal law and the protection of fundamental rights in the digital age.Niniejszy artykuł analizuje definicje prawne terminów „informacja” oraz „dane” w polskim Kodeksie karnym (KK), podkreślając ich konsekwencje dla odpowiedzialności karnej, zwłaszcza w obszarze cyberprzestępczości. Badania koncentrują się na problemie niejednoznaczności definicyjnej, która stwarza wyzwania dla zasad pewności i spójności prawa karnego. W pracy zastosowano analizę dogmatyczną zarówno części ogólnej, jak i szczególnej KK, w tym ocenę komentarzy i istotnych orzeczeń sądowych. Wyniki wskazują, że zamienne stosowanie terminów „informacja” i „dane” w różnych przepisach prowadzido niespójności interpretacyjnych, potencjalnie rozszerzając zakres odpowiedzialności karnej w sposób sprzeczny z zasadami konstytucyjnymi. Ponadto brak precyzyjnych definicji prawnych utrudnia praktykom stosowanie prawa i osłabia wysiłki na rzecz ujednolicenia ram prawnych dla międzynarodowej współpracy w zwalczaniu cyberprzestępczości. Artykuł kończy konkluzja, że wypracowanie precyzyjniejszych definicji jest niezbędne dla skutecznego egzekwowania prawa karnego oraz ochrony praw podstawowych w erze cyfrowej
Sprawozdanie z XII Międzynarodowego Kongresu Śpiewu Gregoriańskiego AISCGre „Psallite sapienter. Psalmodia postawą repertuaru śpiewu gregoriańskiego” 4-9 września 2023 r., Opactwo Tynieckie
No full textKoncepcja objawienia w teologii Konrada Rudnickiego
Get PDFKonrad Rudnicki (1926–2013) was a professor of astronomy at Jagiellonian University and a clergyman of the Old Catholic Mariavite Church (since 1959). In his writings, he carefully separated astronomy from theology, while in life, he harmoniously combined them. In his theological works, he dealt with the problems of Divine revelation (Biblical and private). He compiled a new edition of the writings of the founder of Mariavitism, Maria Franciszka Kozłowska (Cracow edition: 1995). Rudnicki distinguished between three types of revelations: sensory, inspirational and spiritual. Spiritual revelations are the most reliable. He included the revelations of Maria Franciszka Kozłowska in this category. According to Rudnicki, each act of revelation occurred in a specific time, place and circumstance. God’s revelation is realized in universal and particular history. Rudnicki’s concept of revelation can be categorized as part of the history of salvation trend in theology.Konrad Rudnicki (1926–2013) był profesorem astronomii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz duchownym Starokatolickiego Kościoła Mariawitów (od 1959). W swych pismach starannie oddzielał astronomię od teologii, natomiast w życiu harmonijnie je łączył. W pracach teologicznych zajmował się m.in. problematyką objawienia Bożego (objawienia biblijnego oraz objawień prywatnych). Opracował nowe wydanie pism założycielki mariawityzmu, Marii Franciszki Kozłowskiej (wydanie krakowskie: 1995). Rudnicki odróżniał trzy typy objawień: zmysłowe, inspiracyjne i umysłowe. Objawienia umysłowe są najbardziej wiarygodne. Do tej kategorii zaliczał objawienia Marii Franciszki Kozłowskiej. Zdaniem Rudnickiego każdy akt objawienia miał miejsce w konkretnym czasie, miejscu i okolicznościach. Objawienie Boże realizuje się w historii powszechnej i partykularnej. Koncepcję objawienia Rudnickiego można zaliczyć do nurtu historiozbawczego
The Contribution of University Theology to the Education of Social and Charity Workers
Get PDFSocial and charity workers are educated at theological faculties and their also take some courses in theology. The article deals with the current position of theology (theological topics) in their education. Currently, it appears that theological topics are incomprehensible to students and they tend to consider them as unnecessary, thus narrowing their understanding of charity as well as social work. By focusing on theological competence, we can achieve a more adequate definition of the goals of such education at theological faculties, including a more adequate definition of theological curricula content. The contribution offers the first definition of the theological competence of social and charity workers based on experience from the Czech Republic.Pracownicy socjalni i charytatywni są kształceni na wydziałach teologicznych, a także biorą udział w niektórych kursach teologicznych. Artykuł dotyczy obecnej pozycji teologii (teologicznych zagadnień) w ich edukacji. Wydaje się, że obecnie zagadnienia teologiczne są niezrozumiałe dla studentów. Są oni skłonni uważać je za niepotrzebne, co prowadzi do zawężenia ich rozumienia działalności charytatywnej i pracy socjalnej. Koncentrując się na kompetencjach teologicznych, można osiągnąć bardziej adekwatną definicję celów takiej edukacji na wydziałach teologicznych, w tym bardziej adekwatną definicję treści programów teologicznych. Niniejszy artykuł oferuje pierwszą definicję kompetencji teologicznych pracowników socjalnych i charytatywnych w oparciu o doświadczenia z Republiki Czeskiej