Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
WARUNKI ŻYCIA A SYTUACJA FINANSOWA SAMORZĄDU W MIASTACH NA PRAWACH POWIATU W POLSCE W LATACH 2008–2022: LIVING CONDITIONS AND THE FINANCIAL SITUATION OF LOCAL GOVERNMENT IN CITIES WITH COUNTY RIGHTS IN POLAND IN 2008 – 2022
No full textThe article conducts a study of living conditions and financial situation in cities with county rights in 2008-2022. The purpose of the study was to diagnose the living conditions of the population and financial situation of the cities under study and to determine the relationship between these aspects of urban development. Data from the Local Data Bank was used as source material and the taxonomic method of distance according to Z. Hellwig's formula was applied. The research showed that in the period after 2008, living conditions in cities improved, while their financial situation deteriorated. At the same time, there was no correlation between the change in the financial situation and living conditions, which indicated that statistically these are independent planes of functioning of centers with county rights.W artykule przeprowadzono badanie warunków życia i sytuacji finansowej w miastach na prawach powiatu w okresie 2008–2022. Celem pracy była diagnoza warunków życia ludności oraz sytuacji finansowej badanych miast oraz określenie relacji zachodzących między tymi aspektami rozwoju miast. Jako materiał źródłowy wykorzystano dane z Banku Danych Lokalnych i zastosowano taksonomiczną metodę odległości od wzorca Z. Hellwiga. Badania wykazały, że w po 2008 roku w miastach poprawiły się warunki życia, natomiast pogorszyła się sytuacja finansowa. Jednocześnie nie stwierdzono zależności między zmianą sytuacji finansowej i warunków życia, co wskazało, że w ujęciu statystycznym są to niezależne płaszczyzny funkcjonowania ośrodków na prawach powiatu
Tytuł kościoła. Refleksja kanonistyczno-liturgiczna
Get PDFThis article deals with the title of a church from a canonical-liturgical point of view. The custom of giving churches a title dates back to Christian antiquity. From the fourth century onwards, when consecrating churches, they were given a special title, thereby placing them under the special protection of some saint or the Saviour himself. The ecclesiastical legislator attaching great importance to the title of a church stipulates that "every church should have a title which, after the consecration of the church, cannot be changed". Churches may have as their title the Blessed Trinity, Jesus Christ, the Holy Spirit, the Blessed Virgin Mary, the Angels, the Saint. Without the approval of the Holy See, a church may not be given the title of a blessed whose celebration is not yet legally recorded in the diocesan calendar. In certain situations, however, the title of a church may be changed, with the consent of the Holy See. Also, when merging and abolishing parishes, the new parish may have a different title from the parish church.Artykuł dotyczy tytuł kościoła z punktu widzenia kanoniczno-liturgicznego. Zwyczaj nadawania kościołom tytułu ma swój początek już w chrześcijańskiej starożytności. Od IV w. poświęcając kościoły, nadawano im specjalny tytuł, tym samym oddając je pod szczególną opiekę jakiegoś świętego lub samego Zbawiciela. Prawodawca kościelny przywiązując dużą wagę do tytułu kościoła stanowi, że „każdy kościół powinien mieć swój tytuł, który po dokonaniu poświęcenia kościoła nie może być zmieniony”. Kościoły mogą mieć za tytuł Najświętszą Trójcę, Jezusa Chrystusa, Ducha Świętego, Najświętszą Maryję Pannę, Aniołów, Świętego. Bez zgody Stolicy Apostolskiej nie wolno nadawać kosciołowi tytulu blogosławionego, ktorego obchod nie jest jeszcze wpisany prawnie do kalendarza diecezjalnego. W niektórych sytuacjach jednak tytuł kościoła może być zmieniony, za zgodą Stolicy Apostolskiej. Także przy łączeniu i znoszeniu parafii, nowa parafia może mieć inny tytuł niż kościół parafialny
Wyjątkowość antyfony introitalnej Suscepimus Deus z krakowskiego Missale plenarium AiBKKK Ms 3. : Studium liturgiczno-muzyczne
Get PDFThe Missale plenarium AiBKKK Ms 3 is an example of an exceptionally rich and carefully produced liturgical book. The manuscript, housed in the Archives and Library of the Kraków Cathedral Chapter, was thoroughly examined by esteemed scholars during the International Conference Ad fontes Cathedralis Cracoviensis in 2022. Among the numerous Gregorian pieces, the antiphon ad introitum Suscepimus Deus found in the manuscript deserves special attention. The uniqueness of this antiphon is defined by: its deep reflection of theological content in the gregorian melody, the fact of double neumatic notation within a single manuscript, and the lacuna present on one of the folios.Missale plenarium AiBKKK Ms 3 stanowi przykład wyjątkowo bogatej i starannie wypracowanej księgi liturgicznej. Zabytek znajdujący się w zasobach Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej został wnikliwie przebadany przez cenionych naukowców w ramach Międzynarodowej Konferencji Ad fontes Cathedralis Cracoviensis w 2022 r.Pośród licznych utworów gregoriańskich na szczególną uwagę zasługuje znajdująca się w manuskrypcie antiphona ad introitum Suscepimus Deus. Wyjątkowość opisanej antyfony introitalnej określają: głębokie odzwierciedlenie treści teologicznych w melodii gregoriańskiej, fakt podwójnego zapisu neumatycznego w obrębie jednej księgi oraz występująca na jednej z kart lacuna
Katolicka teologia moralna wobec wyzwań sekularyzacji i sekularyzmu. Kilka uwag w perspektywie myśli Joachima Piegsy MSF (1930–2015)
No full textSecularization, which often turns into secularism, thus moving away from the positive concept of secularity, puts the lives of modern Christians, especially in the West, to a difficult trial. Some specific postulates to counter these negative trends are proposed by the Catholic moral theology. Here the topic of secularization and secularism resounds mainly as a threat to the theological virtue of faith and the virtue of religiosity. In this paper, after clarifying the concepts of secularization and secularism and briefly discussing the current extent of these phenomena (especially in Poland), some specific theological and moral postulates made by Joachim Piegsa MSF (1930-2025) will be presented. Those postulated can be helpful today in overcoming or limiting secularization processes. These primarily include a return to the Decalogue, truth and the witness of Christian life.Sekularyzacja, która często przeradza się w sekularyzm, oddalając się tym samym od pozytywnej koncepcji świeckości, wystawia na trudną próbę życie współczesnych chrześcijan, szczególnie na Zachodzie. Konkretne postulaty, które mają na celu przeciwstawienie się tym negatywnym trendom, proponuje katolicka teologia moralna. Tu temat sekularyzacji i sekularyzmu wybrzmiewa głównie jako zagrożenie dla teologalnej cnoty wiary oraz cnoty religijności. W niniejszym artykule, po doprecyzowaniu pojęć sekularyzacji i sekularyzmu oraz krótkim omówieniu aktualnego zasięgu tych zjawisk (zwłaszcza w Polsce), zostaną zaprezentowane konkretne postulaty teologicznomoralne autorstwa Joachima Piegsy MSF (1930-2025). Mogą być one pomocne dziś w przezwyciężeniu lub ograniczeniu procesów sekularyzacyjnych. Chodzi przede wszystkim o: powrót do Dekalogu, prawdy oraz świadectwa chrześcijańskiego życia
Prężność psychiczna i poczucie własnej skuteczności jako zasoby wspierające akceptację choroby nowotworowej współmałżonka: Strategie radzenia sobie jako równoległe mediatory
No full textAssociations between resilience, self-efficacy, and coping strategies play an important role in the process of accepting the disease in cancer patients by their spouses. This study aims to examine whether coping strategies act as parallel mediators between resilience, self-efficacy, and the acceptance of the partner's illness by the spouse. Two hundred and thirty-two people were examined: 106 women (M = 55.36, SD = 14.13) and 126 men (M = 62.15, SD = 11.55). Their ages ranged from 24 to 85 years (M = 59.06, SD = 13.20). Questionnaires measuring resilience, self-efficacy, coping, and illness acceptance were utilized. Correlational and mediational analyses were employed to examine the mediation effects. The findings demonstrated that resilience and self-efficacy were positively correlated with both the overall score of illness acceptance and its three dimensions (satisfaction with life, reconciliation with the disease, and self-distancing from the disease) in spouses of cancer patients. Furthermore, coping strategies were positively associated with illness acceptance. The main result revealed that problem-focused coping and meaning-focused coping served as parallel mediators in the relationship between resilience and self-efficacy with illness acceptance. This suggests that the way in which spouses cope with the stress caused by their partners' cancer determines the utilization of supportive resources in accepting the partner's illness.Związki między prężnością psychiczną, poczuciem własnej skuteczności i strategiami radzenia sobie odgrywają ważną rolę w procesie akceptacji choroby u pacjentów onkologicznych przez ich małżonków. Niniejsze badanie ma na celu sprawdzenie, czy strategie radzenia sobie działają jako równoległe mediatory między prężnością, poczuciem własnej skuteczności i akceptacją choroby partnera przez współmałżonka. Przebadano dwieście trzydzieści dwie osoby: 106 kobiet (M = 55,36, SD = 14,13) i 126 mężczyzn (M = 62,15, SD = 11,55). Ich wiek wahał się od 24 do 85 lat (M = 59,06, SD = 13,20). Wykorzystano kwestionariusze mierzące prężność, poczucie własnej skuteczności, radzenie sobie i akceptację choroby. W celu zbadania efektów mediacji zastosowano analizy korelacyjne i mediacyjne. Wyniki wykazały, że prężność i poczucie własnej skuteczności były pozytywnie skorelowane zarówno z ogólnym wynikiem akceptacji choroby, jak i jej trzema wymiarami (satysfakcja z życia, pogodzenie się z chorobą i dystansowanie się od choroby) u małżonków pacjentów onkologicznych. Co więcej, strategie radzenia sobie były pozytywnie powiązane z akceptacją choroby. Główny wynik ujawnił, że radzenie sobie skoncentrowane na problemie i radzenie sobie skoncentrowane na znaczeniu służyły jako równoległe mediatory w związku między prężnością i poczuciem własnej skuteczności a akceptacją choroby. Sugeruje to, że sposób, w jaki małżonkowie radzą sobie ze stresem spowodowanym chorobą nowotworową partnera, determinuje wykorzystanie zasobów wspierających w akceptacji choroby partnera
Wykorzystanie teleopieki w przeciwdziałaniu przemocy domowej i poseparacyjnej
Get PDFThe use of telecare in preventing domestic and post-separation violence, while taking place, remains little recognized and widespread. Previous research shows that telecare, while not a panacea for the problem of violence, can help increase the sense of security in those who suffer from, or are exposed to, violence (post-separation violence). This text analyzes this research to uncover both the potential and weaknesses of telecare applied in the area of violence prevention and to identify conditions that enhance its effectiveness. In conclusion, the authors offered preliminary, framework recommendations on the conditions for developing a methodological framework for implementing a telecare model in this area of social work and social welfare. The development of such a model will require social research of an interdisciplinary nature, which will provide the data necessary for making analyses and proposing specific solutions in not only technological and organizational, but also methodological, educational and legal dimensions. Wykorzystanie teleopieki w przeciwdziałaniu przemocy domowej i poseparacyjnej, choć ma miejsce, to nadal pozostaje mało rozpoznane i rozpowszechnione. Dotychczasowe badania pokazują, że teleopieka, choć nie jest panaceum na problem przemocy, może pomóc w podniesieniu poczucia bezpieczeństwa u osób jej doznających, bądź narażonych na nią (przemoc poseparacyjna). W tym tekście analizuje się te badania w celu odkrycia zarówno potencjału, jak i słabych stron teleopieki stosowanej w obszarze przeciwdziałania przemocy oraz określenia warunków wzmacniających jej skuteczność. W podsumowaniu, autorzy zaproponowali wstępne, ramowe rekomendacje dotyczące warunków opracowania ram metodycznych dla wdrażania modelu teleopieki w tym obszarze pracy socjalnej i pomocy społecznej. Opracowanie takiego modelu będzie wymagało przeprowadzenia badań społecznych o charakterze interdyscyplinarnym, które dostarczą danych niezbędnych do dokonania analiz i zaproponowania konkretnych rozwiązań w wymiarze nie tylko technologicznym i organizacyjnym, ale także metodycznym, edukacyjnym i prawnym
Język i styl powieści pt. Pokraj Andrzeja Saramonowicza – rekonesans
Get PDFThe article as a research reconnaissance contains an analysis of the language and style of Andrzej Saramonowicz’s novel Pokraj. The author discusses selected determinants of the original language of the novel, e.g., vocabulary, metaphors, comparisons, and significant proper names. Much attention was paid to intertextual references, such as the imitation of clearly recognisable forms (drama, film script, radio news, religious texts), recalling texts related to a common theme in the form of a collage and the use of quotes and paraphrases, the accurate reading of which depends on the cultural competence of the readers. The presented analyses show the author’s procedures that build a specific humour, serve criticism, parody, and satire
Zu Stellung und Traditionen der Medienlinguistik im polnischen und deutschsprachigen Forschungsraum anhand programmatischer Aufsätze zur Entstehung der Disziplin
Get PDFEven the youngest disciplines of academic research have a history. The emergence of a specific discipline, even the most modern one, like medialinguistics, does not happen in a scholarly vacuum and specific traditions always play an importantrole there. This article aims to characterise the programme articles of two leading authors dealing with medialinguistics in the Polish- and German-speaking research area, Mediolingwistyka. Theory Methodology. Idea (2014) by Bogusław Skowronek and Hartmut Stöckl’s Zu Status und Methodik eines (noch) emergenten Forschungsfeldes (2012). It is worth noting that Stöckl’s dissertation has been translated into Polish twice and was published in 2015. These articles can undoubtedly be consideredrepresentative as they constitute a clear caesura in the development of the new discipline and have become a point of reference for a wide range of researchers. The analysis includes a reflection on the way of referring to various research trends thathave had an impact on the constitution of medialinguistics; it also emphasises the relationship between the discipline and the research tradition. It is then interesting to explore the way these authors show the emergence of medialinguistics and how theymark its centres of gravity. It also seems important to refer to certain approaches and methodological assumptions characteristic of both areas.
 
