Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Muzyczne ramy pamięci: nieznany katalog Emila Hillera z luterańskiej parafii św. Marii Magdaleny we Wrocławiu
Get PDFTitle: Musical Frameworks of Collective Memory: The Unknown Catalog of Emil Hiller from the Lutheran Parish of St. Mary Magdalene in Wrocław
Abstract
The article examines the previously unknown catalog of musical works compiled by E. Hiller, the cantor of the Lutheran parish of St. Mary Magdalene in Breslau (Wrocław) at the turn of the 19th and 20th centuries. This source, preserved in the State Archives in Wrocław, provides valuable insights into the musical repertoire of the parish, which included compositions by both Protestant and Catholic composers. The catalog documents the collection used in worship services and concerts, illustrating how repertoire selection shaped the identity of the local community. The concept of collective memory, as developed by M. Halbwachs, is employed to demonstrate music’s role as a tool for constructing and preserving cultural and religious traditions. The study also takes into account the musical holdings of St. Christopher’s Church, which was affiliated with the same parish. The analysis of musical sources from both churches, in the context of E. Bohn’s publications, offers a deeper understanding of the history of musical life in this community, the phenomenon of musical ecumenism in Breslau, and the relationship between liturgical repertoire and parish identity.
Key words: music catalog; Emil Hiller; Lutheran parish of St. Mary Magdalene; church music; collective memory; ecumenism; Breslau.Tytuł: Muzyczne ramy pamięci: nieznany katalog Emila Hillera z luterańskiej parafii św. Marii Magdaleny we Wrocławiu
Artykuł dotyczy nieznanego katalogu muzykaliów E. Hillera, kantora luterańskiej parafii św. Marii Magdaleny we Wrocławiu na przełomie XIX i XX w. Źródło to, przechowywane w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, dostarcza informacji o repertuarze muzycznym tej parafii, obejmującym zarówno utwory kompozytorów protestanckich, jak i katolickich. Katalog dokumentuje zbiory wykorzystywane w nabożeństwach i koncertach, ukazując, jak dobór repertuaru kształtował tożsamość lokalnej społeczności. Wykorzystana koncepcja pamięci zbiorowej M. Halbwachsa pozwala ukazać muzykę jako narzędzie budowania i podtrzymywania tradycji kulturowej i religijnej. W badaniu uwzględniono także muzykalia zgromadzone w kościele św. Krzysztofa, należącym do tej samej parafii. Analiza zasobów muzycznych obu świątyń w kontekście publikacji E. Bohna pozwala lepiej zrozumieć historię życia muzycznego w tej wspólnocie, zjawisko muzycznej ekumenii we Wrocławiu oraz relacje między repertuarem liturgicznym a tożsamością parafian
The religious meaning system as a conceptual construct of interdenominational approach: A psychological analysis
Get PDFThe concept of religiosity as a system of meanings represents an interesting attempt to study the phenomenon of religion from the perspective of cognitive psychology, which considers the way in which individuals think and perceive reality. The religious meaning system can be conceptualised as an idiosyncratic system of beliefs concerning oneself, others, and relationships with the world, the essential feature of which is an inherent connection to the sacred sphere. Careful structural and functional analysis of the religious meaning system leads to the conclusion that it offers significant potential for application in interdenominational research within various Christian denominations. Justifications for this include the presence of the concept of a personal God, an inclusive nature in terms of doctrines and principles of faith, the absence of specific reference to particular cultural or historical traditions, and a holistic, global perspective on religious practices. The validity of using the religious meaning system in interdenominational research is confirmed by empirical research results, which have been conducted not only among Catholic groups, but also among Protestant denominations. This confirms that religiosity, expressed through the prism of the system of meanings, has a broader scope of application, unrestricted to any single Christian denomination.Koncepcja religijności jako systemu znaczeń stanowi interesującą próbę badania fenomenu religii z punktu widzenia psychologii poznawczej, która uwzględnia sposób, w jaki człowiek myśli i pojmuje rzeczywistość. Religijny system znaczeń można określić jako idiosynkratyczny system przekonań dotyczących własnej osoby, innych ludzi i relacji ze światem, którego istotną cechą jest nieodłączny związek ze sferą sacrum. Uważna analiza strukturalna i funkcjonalna religijnego systemu znaczeń prowadzi do wniosku, że oferuje on dużą szansę zastosowania w badaniach międzywyznaniowych, w ramach różnych denominacji chrześcijańskich. Jako uzasadnienie można podać: obecność koncepcji osobowego Boga, inkluzyjny charakter w kontekście dogmatów i zasad wiary, brak specyficznego odniesienia do konkretnych tradycji kulturowych lub historycznych, a także spojrzenie na praktyki religijne w holistycznym, globalnym kontekście. Zasadność użycia religijnego systemu znaczeń w badaniach międzywyznaniowych znajduje swoje potwierdzenie w wynikach badań empirycznych, które zostały wykonane nie tylko w grupach katolików, ale i także wyznań protestanckich. Potwierdza to, że religijność, wyrażana przez pryzmat systemu znaczeń, posiada szerszy zakres zastosowania, nieograniczony do żadnego pojedynczego wyznania chrześcijańskiego.
 
Szczególne cechy teologii ks. Jerzego Klingera
Get PDFThe article discusses the views of Fr. Professor Jerzy Klinger (1917–1976), the most outstanding Polish Orthodox theologian, especially his vision of epiclesis, ecumenism and the specific features of this theology, such as apophatic, the role of ecclesiology, the Eucharist and ecumenism understood as building bridges to other denominations. Attention was also paid to the role of Tradition in the dialogue with modernity, including the experience of poetry and art.Artykuł omawia poglądy ks. profesora Jerzego Klingera (1917–1976), najwybitniejszego polskiego teologa prawosławnego, zwłaszcza jego wizję epiklezy, ekumenizmu i cech szczególnych tej teologii, jak apofatyzm, rola eklezjologii, Eucharystii oraz ekumenizm rozumiany jako budowanie mostów do innych wyznań. Zwrócono także uwagę na rolę Tradycji w dialogu z nowoczesnością, w tym na doświadczenie poezji i sztuki
„Wstręt do pracy” – ewolucja karnoprawnej reakcji na postawę aspołeczną
Get PDFThe subject of the publication is to show the evolution of criminal law measures to respond to the antisocial attitude of not taking up employment. The Penal Code of 1932 used the concept of "disgust with work", for which a special protective measure was provided. Later, the term "social parasitism" appeared in the debate and an act on proceedings against people avoiding work and specific response measures was passed. Nowadays, this aspect of human behavior is taken into account when imposing a sentence under the circumstances "way of life before committing a crime". Therefore, the question arises not only about the course of evolution of criminal law in this scope, but also about the validity of de lege lata solutions.Przedmiotem publikacji jest ukazania ewolucji środków prawnokarnej reakcji na aspołeczną postawę, jaką jest niepodejmowanie zatrudnienia. W kodeksie karnym z 1932 r. używano pojęcia „wstręt do pracy” wobec którego przewidziano szczególny środek zabezpieczający. Później w debacie pojawiło się pojęcie „pasożytnictwo społeczne” i uchwalono ustawę o postępowaniu wobec osób uchylających się od pracy i szczególne środki reakcji. Współcześnie ten aspekt zachowania człowieka brany jest pod uwagę przy wymiarze kary w ramach okoliczności „sposób życia przed popełnieniem przestępstwa”. Powstaje zatem pytanie nie tylko o przebieg ewolucji prawa karnego w tak wytyczonym zakresie, a także o zasadność rozwiązań de lege lata
Kontakty osób odbywających karę pozbawienia wolności z rodziną i innymi bliskimi. Źródła i uwarunkowania
Get PDFBackground: Contacts between convicted persons and their family as well as other relatives is an important issue in the area of penitentiary science. It is believed that such contacts reduce the discomfort of imprisonment and that they are a prerequisite for successful social rehabilitation and re-adaptation.
Aim: The aim of the article is to present the results of the research on who prisoners contact from among their own family and relatives and whether there are correlations between the sociodemographic features of prisoners and the possession of these contacts.
Methodology - The material for the research comes from own-made questionnaires completed by 345 people serving a sentence of imprisonment in one of four prisons in Poland.
Results - It was established that convicted persons have contact especially with the following types of sources: stepson, partner (be it female or male), friend outside the prison. After taking into account all contacts with children, stepchildren, sisters, brothers and friends (each respondent could have several), the order of contact sources changed and was as follows: partner (male or female), mother, stepchildren. Attention was drawn to the low percentage of inmates contacting their own children.
It was found that having contact with family members and loved ones depends on the gender and age of the respondents, as well as their education and the length of the prison sentence. On the other hand, the number of stays in penitentiary isolation was of little importance.
Conclusions - Maintaining and developing contacts of convicted persons with their family members and relatives should be a central element of penitentiary policy. Relatives who are known to be the main source of contact should be recruited as allies, who can help with penitentiary work. Bearing in mind that the source of support after being released is most often one's own family, when there is no contact with its members, the inmates should be encouraged to initiate it, especially with regard to the relationship between the father and their own offspring.Tło: Kontakty osób skazanych z rodziną i innymi bliskimi to ważne zagadnienie z obszaru penitencjarystyki. Uważa się, że tego rodzaju kontakty zmniejszają dolegliwości uwięzienia oraz, że są warunkiem powodzenia resocjalizacji i readaptacji społecznej.
Cel: Celem artykułu jest prezentacja wyników badania na temat tego, z kim z własnego grona rodzinnego i bliskich kontaktują się więźniowie oraz, czy istnieją zależności pomiędzy cechami socjodemograficznymi więźniów a posiadaniem tych kontaktów.
Metodyka- materiał do badań pochodzi z kwestionariuszy ankiety własnej konstrukcji wypełnionych przez 345 osób odbywających karę pozbawienia wolności w jednym z czterech zakładów karnych w Polsce.
Wyniki- Ustalono, że skazane osoby mają kontakt zwłaszcza z następującymi rodzajami źródeł: pasierb, partnerka/partner, przyjaciel z wolności. Po uwzględnieniu wszystkich kontaktów z dziećmi, z pasierbami, z siostrami, z braćmi oraz z przyjaciółmi, których każdy respondent mógł mieć po kilkoro, kolejność źródeł kontaktu zmieniła się i była następująca: partnerka/partner, matka, pasierbowie. Zwrócono uwagę na niski wśród skazanych odsetek kontaktujących się z własnymi dziećmi.
Odkryto, że posiadanie kontaktu z członkami rodzin i bliskimi zależy od płci i wieku respondentów, ich wykształcenia oraz wymiaru zasądzonego wyroku. Niewielkie znaczenie miała natomiast liczba pobytów w izolacji penitencjarnej.
Wnioski – Utrzymanie i rozwój kontaktów osób skazanych z członkami rodzin i bliskimi powinno być centralnym elementem polityki penitencjarnej. Bliskich, o których wiadomo, że są głównym źródłem kontaktu, warto pozyskiwać jako sojuszników w pracy penitencjarnej. Pamiętając o tym, że źródłem wsparcia po wyjściu na wolność jest najczęściej własna rodzina, gdy brak kontaktu z jej członkami, należy zachęcić skazanych do jego zainicjowania, co dotyczy zwłaszcza kontaktu z ojcem i z własnym potomstwem
Pomiędzy pracą zawodową a życiem rodzinnym – wybrane aspekty funkcjonowania i systemu wsparcia życia rodzinnego i zawodowego w opiniach kobiet z niepełnosprawnościami
No full textThis article presents the results of a research of women with disabilities, excluding intellectual disabilities, holistic developmental disorders and mental illnesses. In the literature, one can find studies showing the difficulties of women with disabilities in these areas of life.The purpose of this article is to analyze the functioning of women with disabilities families in relation to their situation in the labor market and the financial intitutional support of families.The subject of the study covered the professional and family functioning of women with disabilities, and the purpose was to show the relationship of women's disabilities to their professional and family roles, furthermore to show the support system in these two areas.It was shown that with the severity of disability, family functioning improves according to women. Subsequently, the professional activity of women with disabilities or their inactivity on the labor market does not differentiate this group of people in terms of family functioning. In addition, the higher the degree of disability of the women surveyed, the more strongly they claim that their disability limits their husband/partner in the professional field. In contrast, the degree of women's disability is not related to their assessment of how educationally constrained their family members are. It also seems that the lower is the degree of disability and the better the labor market situation of the women in the study, the lower are their needs for institutional support.Disability can be a factor that does not disturb the positive image of the family, the regularity of its functioning and family ties. In addition, the inactivity of women with disabilities, often due to limitations caused by disability, does not necessarily have a negative impact on the family. Families of women with disabilities benefit from financial support from institutions, but the lower is the degree of disability, the better the functions of the family are carried out and the less need for such assistance.W artykule przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych wśród kobiet z niepełnosprawnościami, z wykluczeniem niepełnosprawności intelektualnej, całościowych zaburzeń rozwojowych i chorób psychicznych. W literaturze przedmiotu odnaleźć można badania ukazujące trudności kobiet z niepełnosprawnościami w tych obszarach życia. Celem artykułu jest analiza funkcjonowania rodzin kobiet z niepełnosprawnością w odniesieniu do ich sytuacji na rynku pracy oraz finansowego wsparcia rodzin przez instytucje pomocowe.Przedmiot badań objął funkcjonowanie zawodowe i rodzinne kobiet z niepełnosprawnościami, a ich celem było ukazanie związku niepełnosprawności kobiet z pełnieniem przez nie ról zawodowych i rodzinnych oraz ukazanie systemu wsparcia w tych dwóch obszarach.Wykazano, że wraz z nasileniem stopnia niepełnosprawności, polepsza się funkcjonowanie rodziny w opinii kobiet. Następnie, aktywność zawodowa kobiet z niepełnosprawnościami i jej brak nie różnicują tej grupy osób pod względem funkcjonowania rodzin. Ponadto, im wyższy jest stopień niepełnosprawności badanych kobiet, tym silniej twierdzą, że ich niepełnosprawność ogranicza męża/partnera w zakresie zawodowym. Stopień niepełnosprawności kobiet nie wiąże się natomiast z ich oceną dotyczącą ograniczania członków rodziny pod względem edukacyjnym. Wydaje się również, że im niższy stopień niepełnosprawności oraz im lepsza sytuacja kobiet biorących udział w badaniu na rynku pracy tym mniejsze ich potrzeby w zakresie wsparcia instytucjonalnego.Niepełnosprawność może być czynnikiem, który nie zaburza pozytywnego obrazu rodziny, prawidłowości jej funkcjonowania oraz więzi rodzinnych. Ponadto, bierność zawodowa kobiet z niepełnosprawnościami, często wynikająca z ograniczeń powodowanych niepełnosprawnością, nie musi negatywnie wpływać na rodzinę. Rodziny kobiet z niepełnosprawnościami korzystają ze wsparcia finansowego instytucji, jednak im niższy stopień niepełnosprawności, tym funkcje rodziny realizowane są lepiej i mniejsza potrzeba tego typu pomocy
Nauki o rodzinie – zawód, kompetencje i możliwości pracy. Stan na 2023 r.
Get PDFThe family science, as a new discipline, will have the influence on grow and professionalization of actual studies direction. The main goal of this article is to analyze of the jobs and job positions that can be possible to take by the students of family science graduates.The article was developed based on the self-research of the legislation (with desk research method) realized at 2023, practical and science reports and others sources. It can be the next point in discussion about this discipline future. The results will be presented in the form of analysis of jobs and job positions, that are available directly for the family science graduates and others employment, where the additional rights are required. Occupations and positions were divided according to those for which graduates are directly qualified and those for which they are indirectly qualified. A total of 25 of these were identified. The conclusion of the research is that a Family Science graduate has a wide range of professional competences and job opportunities, so care should be taken to promote this field of study and research development.Wyspecjalizowanie się nauk o rodzinie jako nowej dyscypliny naukowej wpłynie na dotychczasowy rozwój socjologii. Artykuł ma na celu wskazanie, w jakich zawodach i na jakich stanowiskach pracy absolwenci nauk o rodzinie mają szanse znaleźć zatrudnienie. Artykuł powstał na bazie badań własnych (metodą desk reasarch) zrealizowanych w 2023 roku na podstawie ustawodawstwa, opracowań praktycznych i naukowych oraz innych, różnorodnych źródeł i może stanowić kolejny punkt w dyskusji o przyszłości tego kierunku. Wyniki przedstawione będą w formie analiz zawodów i stanowisk, które są bezpośrednio dostępne dla absolwentów nauk o rodzinie oraz tych, które wymagają dodatkowych uprawnień
Grypsy Łukasza Cieplińskiego pisane w celi śmierci jako forma komunikacji rodzinnej w czasach stalinowskich
Get PDFThe article concentrates on biographies of the Steadfast Soldiers. They can serve as an inspiration in upbringing towards maturity. There are very few psychopedagogy works devoted to the Steadfast Soldiers. The author’s intention is to revive the scientific discussion on this subject.The objective of the article is providing an answer to the following question: What was the role of secret messages sent by Łukasz Ciepliński from his death cell to his family?The author applies the history-pedagogy biographical method. The part of Ciepliński’s life that coincides in Poland with the Stalinist period after WWII is analysed. The main focus of the studies are the last months of his life, spent in his death cell.The article derives its sources from the available biography-history works as well as from Ciepliński’s secret messages to his wife and his only child – the very young Andrzej. In the communication analysis of the secret messages the four level communication model is used. According to the model, a statement of a person consists of the following levels: subject (information), self-presentation, relations, and a calling.Results: The Ciepliński’s secret messages fulfilled the following communication roles: sharing information on the fight for Poland’s freedom, revealing information about himself (value hierarchy – God-Honour-Fatherland), expressing his longing and love for the family (relation’s level), appeal for finishing these tasks that he himself was not able to complete and for giving the priority to higher values. The appeal is particularly strongly directed at his son. Ciepliński asks him to care for his mother (Ciepliński’s wife) and work hard to become an educated man who can serve his motherland well.Conclusions: Łukasz Ciepliński’s secret messages, formulated by a well-educated and devoted soldier, as well as a caring husband and father, can serve as guidelines for all of us, demonstrating how to implement the slogan God-Honour-Fatherland.Problematyka tekstu ogniskuje się wokół biografii Żołnierzy Niezłomnych jako źródeł inspiracji w wychowaniu do wartości. Jak dotąd w literaturze psychopedagogicznej istnieje niewiele opracowań poświęconych Żołnierzom Niezłomnym. Zamierzeniem autora jest ożywienie naukowego dyskursu w zakresie tej tematyki.Celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie badawcze: Jaką rolę w komunikacji z najbliższą rodziną pełniły grypsy pisane przez Łukasza Cieplińskiego w celi śmierci?Wykorzystano metodę biografii historyczno-pedagogicznej. Poddano analizie fragment życia Łukasza Cieplińskiego, przypadający na lata stalinowskie w powojennej Polsce. Skoncentrowano się przede wszystkim na ostatnich miesiącach życia Łukasza Cieplińskiego, spędzonych w celi śmierci.W artykule odwołano się do opracowań biograficzno-historycznych oraz treści grypsów, napisanych w celi śmierci do żony i jedynego dziecka, kilkuletniego Andrzeja. W analizie komunikacyjnej roli grypsów odwołano się do czteropoziomowego modelu komunikacji, zgodnie z którym wypowiedź nadawcy można analizować na następujących poziomach: rzeczowym (informacji), ujawniania siebie, relacji i apelu.Wyniki: Za pomocą grypsów, które pełniły rolę komunikacyjną, Łukasz Ciepliński: dzielił się ze swoimi najbliższymi najważniejszymi informacjami dotyczącymi walki o wolną Polskę i obronę najwyższych wartości; ujawniał siebie (w tym przede wszystkim wyznawaną hierarchię wartości zawartą w haśle: Bóg, Honor, Ojczyzna). Na poziomie relacji wyrażał swoje uczucia tęsknoty i miłości do najbliższej rodziny oraz troski o nią. Na poziomie apelowym prosił najbliższych o wypełnienie zadań, których nie dane mu było dokończyć oraz o kierowanie się w życiu najwyższymi wartościami. Szczególny apel wybrzmiał w stosunku do syna, którego dodatkowo Łukasz Ciepliński prosił o rzetelną i wszechstronną edukację dla dobra ojczyzny i o opiekę nad matką.Wnioski: Grypsy Łukasza Cieplińskiego są dla nas wszystkich wskazówkami, drogowskazami sformułowanymi przez świetnie wykształconego i oddanego Polsce żołnierza, kochającego ojca i męża, kandydata na ołtarze – jak urzeczywistniać wartości zawarte w haśle: Bóg, Honor, Ojczyzna
Kierunki transformacji energetycznej w GZM
Get PDFThe article treats the directions of energy system transformation in the Upper Silesian-Zagłębie Metropolitan Area (GZM, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia) through the prism of the primary fuel (energy) used, as well as methods of energy (electricity and heat) management. Selected nationwide plans and strategies on energy transition issues and literature on the subject were analyzed. The analysis of the source materials showed that there are relevant expert reports within the GZM, the use of specific energy sources. Moreover, new forms of electricity and heat management - energy clusters, or energy cooperatives - are beginning to emerge in the GZM area. The first elements of hydrogen energy - hydrogen-fueled buses - are being used in the GZM.Artykuł traktuje o kierunkach transformacji energetycznej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM) przez pryzmat wykorzystywanego paliwa (energii) pierwotnego jak i sposobów zarządzania energią (elektryczną i cieplną). Przeanalizowano wybrane ogólnopolskie plany i strategie dotyczące kwestii transformacji energetycznej oraz literaturę przedmiotu. Analiza materiałów źródłowych ukazała, że w ramach GZM istnieją odpowiednie ekspertyzy, wykorzystania poszczególnych źródeł energii. Co więcej, na obszarze GZM zaczynają powstawać nowe formy zarządzania energią elektryczną i cieplną – klastry energii, czy też spółdzielnie energetyczne. W GZM wykorzystywane zostają pierwsze elementy energetyki wodorowej – autobusy zasilane paliwem wodorowym