Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
„Przelewacie krew, a chcielibyście zawładnąć krajem?” Ez 33,21-33 w świetle biblijnej retoryki semickiej
Get PDFThe article uses the method of Semitic biblical rhetoric. A bottom-up analysis was carried out in two stages: the division into smaller literary units and the discovery of structures included in the text. A top-down analysis wasalso performed. It was possible to discover the structure of the entire studied text with the scheme A, B, C, C’, B’, A’. It is a parallel structure with a mirror composition. On the basisof these discoveries, an interpretation of the analyzed text was made. The most important conclusion drawn from the study is the indication for modern Christians to witness God as the Giver of life with their presence in the world.W badaniu zastosowano metodę biblijnej retoryki semickiej. Przeprowadzono analizę oddolną w dwóch etapach: podziału na mniejsze jednostki literackie oraz odkryto struktury zamieszczone w tekście. Wykonano też analizę odgórną. Udało się odkryć strukturę całego badanego tekstu o schemacie A, B, C, C’, B’, A’. Jest to struktura paralelna o kompozycji lustrzanej. Na postawie tych odkryć dokonano interpretacji analizowanego tekstu. Najważniejszym wnioskiem, jaki został wyciągnięty z przeprowadzonych badań, to wskazanie dla współczesnych chrześcijan, żeby swoją obecnością w świecie dawać świadectwo o Bogu jako Dawcy życia
Resisting far right and neoliberal agendas in education: The stance of critical educators
Get PDFSince the 1980s the discourses of neoliberalism and authoritarianism have merged, cre- ating the echoes of a fascist past that has moved from the margins to the center global politics. Education as a mode of domination has become central to politics and operates not only through various levels of schooling but also through a range of cultural apparatuses, including the social media and mainstream platforms. In the current moment, neoliberal fascism has aggressively targeted higher education, attempting to eliminate all vestiges of critical thinking, faculty power, historical consciousness, and critical knowledge. The general aim here is to turn higher education into a white Christian nationalist indoctri- nation center. Against the rise of neo-fascism and it current attacks on higher education globally, this essay raises a number of issues regarding the purpose of education in a time of tyranny, the role of critical pedagogy as an empowering practice, and how the notion of educated hope can overcome a politics of despair and hatred and create a movement of hope and collective resistance. The essay advances the idea that education is central to any viable notion of politics and that educators need to develop a more aggressive and informed pedagogical notion of the political, embrace critical pedagogy as a powerful tool of resistance, and create a mass movement to overthrow neoliberal capitalism with a radical democracy
Uwielbienie w liturgii i poza liturgią
Get PDFW odniesieniu do nabożeństw uwielbienia nie posiadamy żadnego ordo. Nie ukazał się dotychczas żaden dokument, który by szczegółowo regulował kwestie związane z celebracją tego rodzaju nabożeństw. Ukształtowały się natomiast pewne zwyczaje. Jedni traktują różne formy oddawania czci i chwały Boga jako adorację, inni bardziej umiejscawiają je w kontekście wydarzeń ewangelizacyjnych. Artykuł stanowi próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie, gdzie można byłoby zakwalifikować fenomen nabożeństw uwielbienia. Zdaniem Autora artykułu pozaliturgiczne formy oddawania czci i chwały Bogu sytuują się w kluczu pobożności ludowej, której „źródłem jest stała i czynna obecność Ducha Świętego w społeczności kościelnej, a jej punktem odniesienia – tajemnica Chrystusa, natomiast celem „uwielbienie Boga i zbawienie ludzi” (Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii. Zasady i wskazania, nr 61). Autor odwołując się do dokumentów Magisterium Kościoła wskazuje na pewne kryteria teologiczne i duszpasterskie, które mogą stanowić cenną pomoc zarówno dla celebrujących jak i uczestników w zharmonizowaniu nabożeństw uwielbienia z rytmem i wymaganiami liturgii tak, aby uwielbienie Boga zarówno w liturgii, jak i poza nią prowadziło do życia, które będzie uwielbieniem
Counter-culture of Compassion. The Early Christian View of Roman Games and the Possibilities of its Application in the Contemporary Relationship of Church and Society
Get PDFChristian martyrdom can be seen as an expression of the counter-cultural reality of the Church, her conflicting tension between the world and the coming kingdom of Heaven. In this context, it is also a problematic concept that, in many cases, leads to violence and avoids the possibility of dialogue; however, it inseparably belongs to the heart of Christianity. Because of that, we should think about it in new and fruitful ways. This paper tries to think specifically about early Christian martyrdom in the context of a victim perspective and critique of the Roman gladiatorial games, concentrating on the element of compassion, which was unexpected in the Roman empire of the first centuries after Christ. That perspective of compassion is something that we can grasp, like the substantial essence of early Christian martyrdom, and which is also meaningful for our time and situation of mainly Church-society relations. This is shown with peak Christian game critique – Tertullian’s On Games, and examples of the three oldest martyrdoms – Martyrdom of Polycarp, Martyrs of Lyon and Vienne, and Passion of Perpetua and Felicity. We can use that found compassion in new situations where we, at the moment, like the Romans, do not see a need or reason for it.Chrześcijańskie męczeństwo może być postrzegane jako wyraz kontrkulturowej rzeczywistości Kościoła, jego konfliktowego napięcia między światem a nadchodzącym Królestwem Niebieskim. W tym kontekście jest to również problematyczna koncepcja, która w wielu przypadkach prowadzi do przemocy i wyklucza możliwość dialogu, jednak nierozerwalnie należy do istoty chrześcijaństwa. Z tego powodu należy myśleć o nim w nowy i owocny sposób. Niniejszy artykuł próbuje przemyśleć męczeństwo wczesnych chrześcijan w kontekście perspektywy ofiary i krytyki rzymskich igrzysk gladiatorów, koncentrując się na elemencie współczucia, który był czymś niespotykanym w imperium rzymskim pierwszych wieków po Chrystusie. Perspektywa współczucia jest czymś, co możemy uchwycić, podobnie jak istotę wczesnochrześcijańskiego męczeństwa. Ma ona również znaczenie w naszych czasach i w sytuacji, w której mamy do czynienia z relacjami Kościół – społeczeństwo. Pokazuje to krytyka gier chrześcijańskich w dziele O grach Tertuliana oraz przykłady trzech najstarszych męczeństw: Męczeństwo Polikarpa, Męczennicy z Lyonu i Vienne oraz Męka Perpetui i Felicyty. To odnajdowane współczucie możemy wykorzystać w nowych sytuacjach, w których w danej chwili, podobnie jak Rzymianie, nie widzimy potrzeby ani powodu do jego okazywania
The Czechoslovak Hussite Church in Social and Political Reality
Get PDFThe Czechoslovak Hussite Church was founded in 1920 as a fulfillment of the efforts of the reformist efforts of the Czech Catholic clergy. Its establishment was one of the consequences of the emergence of the independent Czechoslovak state in 1918. In addition to its missionary work, it was involved in various other activities that were in demand in the new state: social work, cultural work, publishing and educational activities, and last but not least work with children and young people. Through her charity work, the church made it clear that the Gospel must not only be proclaimed but also put into practice in life. Social unions were established, health stations, and day-care services. It also educated the younger generation, free citizens, and Christians for a democratic state. The church had its own children’s home. In the sense of active and socially engaged Christianity, it also acted internationally in participating in the pre-war efforts that led to the founding of the World Council of Churches (Oxford Conference 1937). Distinctive personalities were the biblical scholar professor František Kovář and sociologist František M. Hník. During the German occupation (1939-1945) its public service was outstanding, secretly organizing aid to Jews and all the persecuted. The brief period of democratic development after the war was replaced by a post Communist coup in 1948 by a dictatorship. The Church was forced to collaborate as state church laws in 1949 deprived it of the opportunity to operate in the public sphere (youth education, social work, publishing) and subjected it (and all other churches) to harsh economic and ideological control. The church survived the period 1948-1989 with considerable losses. Gradually, today it is restoring social work, and is also working in the army, hospitals, and prisons. It prepares workers professionally (far from being only clerics) at the Hussite Theological Faculty of Charles University, where in addition to theology, a number of other disciplines are taught such as social and charity work and pedagogy.Czechosłowacki Kościół Husycki został założony w 1920 r. jako zwieńczenie reformatorskich wysiłków czeskiego duchowieństwa katolickiego. Jego powstanie było jedną z konsekwencji powstania niepodległego państwa czechosłowackiego w 1918 r. Oprócz pracy misyjnej, Kościół był zaangażowany w różne inne działania, które były niezbędne w nowym państwie: pracę społeczną, pracę kulturalną, działalność wydawniczą i edukacyjną, a także pracę z dziećmi i młodzieżą. Poprzez swoją działalność charytatywną Kościół dał jasno do zrozumienia, że Ewangelię należy nie tylko głosić, ale także wcielać w życie. Powstały związki społeczne, stacje zdrowia i usługi opieki dziennej. Kościół kształcił również młode pokolenie, wolnych obywateli i chrześcijan dla demokratycznego państwa. Kościół prowadził własny dom dziecka. W sensie aktywnego i społecznie zaangażowanego chrześcijaństwa działał również na arenie międzynarodowej, uczestnicząc w przedwojennych wysiłkach, które doprowadziły do powstania Światowej Rady Kościołów (Konferencja Oksfordzka 1937). Wyróżniającymi się osobistościami byli biblista profesor František Kovář i socjolog František M. Hník. W czasie okupacji niemieckiej (1939-1945) jego służba publiczna była wyjątkowo aktywna, potajemnie organizując pomoc dla Żydów i wszystkich prześladowanych. Krótki okres demokratycznego rozwoju po wojnie został zastąpiony przez postkomunistyczny zamach stanu w 1948 r. i dyktaturę. Kościół został zmuszony do współpracy, ponieważ państwowe ustawy kościelne w 1949 r. pozbawiły go możliwości działania w sferze publicznej (edukacja młodzieży, praca społeczna, działalność wydawnicza) i poddały go (oraz wszystkie inne kościoły) surowej kontroli ekonomicznej i ideologicznej. Kościół przetrwał okres 1948-1989 ze znacznymi stratami. Stopniowo przywraca dziś pracę społeczną, a także działa w wojsku, szpitalach i więzieniach. Przygotowuje profesjonalnych pracowników (nie tylko duchownych) na Husyckim Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Karola, gdzie oprócz teologii naucza się innych dyscyplin, takich jak praca społeczna i charytatywna oraz pedagogika
The substantive right to environment and the procedural environmental rights under the Aarhus Convention – Part II
Get PDFThe current article provides Part II of the study presenting the mutual relations between substantive and procedural environmental rights against the background of the typology of the substantive rights to the environment and challenges encountered when designing the right to a healthy environment. While Part I was devoted to presenting the development of the respective legal provisions regarding substantive rights, including bothhuman rights and rights of nature, the current Part II follows it by presenting the genesis and conceptual roots for the UneCe aarhus Convention as an attempt to codify environmental procedural rights and foster participatory democracy in environmental matters. In this context a more detailed account is provided regarding the process of including a reference to a substantive right to environment in the aarhus Convention and the final design of article 1 addressing this issue. This is complemented with a brief overview of the scope and structure of the Convention and its links with Principle 10 of the rio declaration as well as with some comments regarding the design of the Convention which is commonly considered to employ a “rights based approach”. The above analysis provides the basis for the remarks regarding the respective roles of the three types of legal schemes of access to justice as regulated by paragraphs 1, 2 and 3 of article 9 of the aarhus Convention in protecting environmental rights covered by the Convention and – more generally – in participatory democracy. In this respect the conclusions of the study runs counter many of the conventional views.First of all it shows that access to justice provisions under article 9.1 cover only access to information rights under article 4, while possibility to enforce provisions of article 5(commonly considered as also providing rights to the public) is not very clear under the Convention. Secondly, access to justice provisions under article 9.2 only in case of environmental organizations can be treated as a remedy regarding participation rights, while in case of natural persons it may be treated only as a remedy regarding their subjective rights to a “private” environment while their possibility to enforce provisions of article 6 (providing procedural participation rights to the public) is not very clear under the Convention. Thirdly, article 9.3 cannot be treated as a remedy in relation to a substantive right toa healthy environment referred to in article 1 of the Convention, and its role as a remedy regarding other procedural rights granted by the Convention is far from being clear as the Convention provides in this case quite a wide discretion to the Parties in establishing thecriteria for standing. Finally, the results of the study underlines the need for interpreting article 9.3 in light of the various conceptual roots of the Convention i.e. not only in relation to environmental rights but also in relation to its role in assuring the effectiveness of environmental protection and fostering participatory democracy and the rule of law.
Niniejszy artykuł stanowi Część II studium przedstawiającego wzajemne relacje między materialno-prawnymi i proceduralnymi uprawnieniami do środowiska na tle zróżnicowanego charakteru uprawnień o charakterze materialno-prawnym i wyzwań napotykanych przy projektowaniu prawa do zdrowego środowiska. Podczas gdy część I poświęcona była przedstawieniu rozwoju odpowiednich przepisów prawnych dotyczących uprawnień o charakterze materialno-prawnym, w tym zarówno praw człowieka, jak i praw przyrody (tzw. Rights of Nature – RoN), niniejsza część II stanowi ich kontynuację, przedstawiając genezę i koncepcyjne korzenie Konwencji EKG ONZ z Aarhus jako próby skodyfikowania środowiskowych praw proceduralnych i wspierania demokracji uczestniczącej w kwestiach środowiskowych. W tym kontekście przedstawiono też bardziej szczegółowy opis procesu włączania do Konwencji z Aarhus również odniesienia do materialnego prawa do środowiska oraz ostateczny kształt Artykułu 1 Konwencji odnoszącego się do tej kwestii. Uzupełnieniem tego jest krótki przegląd zakresu i struktury Konwencji oraz jej powiązań z Zasadą 10 Deklaracji z Rio de Janeiro, a także kilka uwag dotyczących struktury normatywnej Konwencji, powszechnie uważanej za bazującą na "podejściu opartym na uprawnieniach" (tzw. „rights-based approach”). Powyższa analiza stanowi podstawę dla uwag dotyczących odpowiedniej roli trzech rodzajów systemów prawnych uregulowanych w art. 9 ust. 1, 2 i 3 Konwencji z Aarhus w ochronie materialnych praw środowiskowych i demokracji uczestniczącej. W tym zakresie wnioski z badań odbiegają od konwencjonalnych poglądów.
Po pierwsze, wnioski z badań wskazują, że postanowienia art. 9 ust. 1 dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości obejmują jedynie dostęp do informacji na podstawie art. 4, podczas gdy możliwość egzekwowania postanowień art. 5 (powszechnie uważanego za zapewniający również prawa społeczeństwa) nie jest zbyt jasna na gruncie Konwencji. Po drugie, przepisy o dostępie do wymiaru sprawiedliwości z art. 9 ust. 2 tylko w przypadku organizacji ekologicznych mogą być traktowane jako środek odwoławczy dotyczący praw do udziału w postępowaniu, podczas gdy w przypadku osób fizycznych mogą być traktowane jedynie jako środek odwoławczy dotyczący ich praw podmiotowych do „prywatnego” środowiska, a możliwość egzekwowania przez osoby fizyczne przepisów proceduralnych art. 6 (zapewniających społeczeństwu uprawnienia do udziału w postępowaniu) nie jest zbyt jasna w świetle Konwencji. Po trzecie, art. 9 ust. 3 nie może być traktowany jako środek odwoławczy w odniesieniu do materialnego prawa do zdrowego środowiska, o którym mowa w art. 1 Konwencji, a jego rola jako środka odwoławczego w odniesieniu do innych praw proceduralnych przyznanych przez Konwencję jest daleka od jasności, ponieważ Konwencja zapewnia w tym przypadku dość szeroką swobodę Stronom w ustalaniu kryteriów legitymacji procesowej. Wreszcie, wyniki badania podkreślają potrzebę interpretacji art. 9 ust. 3 w świetle różnych konceptualnych korzeni Konwencji, tj. nie tylko w odniesieniu do praw środowiskowych ale też w odniesieniu do jej roli w zapewnianiu skuteczności ochrony środowiska oraz wspieraniu demokracji uczestniczącej i rządów prawa
Wsparcie edukacyjne ojców dbających o jakość relacji z dzieckiem po rozwodzie
Get PDFBackground. Educational support for fathers who strive to improve their parenting competences, to improve their caring skills, to increase their knowledge of the child's needs at different stages of development, but also for those fathers who have been deprived of regular contact with their child as a result of divorce, is an important factor in determining the quality of the relationship with the child after divorce.Goals. The aim of the research was to explore the educational experiences of fathers concerned with the quality of their relationship with their child after divorce. The research problems focused on the forms of educational support they undertook and men's expectations of the types of support dedicated to fathers seeking to maintain a good relationship with their child after divorce.Methodology. The research was situated in a qualitative orientation using a narrative interview which was conducted among ten fathers who are divorced and seek to maintain or improve their relationship with their child.Results. The main forms of educational support used by the surveyed fathers are online portals, legal and psychological counselling and workshops and training. The surveyed fathers expect the popularisation of involved fatherhood and the expansion of the educational offer for post-divorce fathers especially in the field of family law.Conclusions. Awareness of the importance of educational support for fathers wishing to maintain a good relationship with their child after divorce points to the need to extend this kind of support to men who are seeking solutions to improve their quality of functioning in a situation of loss of contact with their child.Kontekst. Wsparcie edukacyjne ojców, którzy dążą do podnoszenia swoich kompetencji rodzicielskich, do doskonalenia umiejętności opiekuńczo-wychowawczych, poszerzania wiedzy o potrzebach dziecka na poszczególnych etapach jego rozwoju, ale również tych ojców, którzy zostali na skutek rozwodu pozbawieni stałego kontaktu z dzieckiem stanowi ważny czynnik decydujący o jakości relacji z dzieckiem po rozwodzie.Cele. Celem badań było poznanie doświadczeń edukacyjnych ojców dbających o jakość kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Problemy badawcze koncentrowały się wokół podejmowanych przez nich form wsparcia edukacyjnego oraz oczekiwań mężczyzn dotyczących rodzajów wsparcia dedykowanych ojcom dążącym do utrzymania dobrych relacji z dzieckiem po rozwodzie.Metodologia. Badania usytuowane w orientacji jakościowej z zastosowaniem wywiadu narracyjnego przeprowadzono wśród dziesięciu ojców, którzy są po rozwodzie i dążą do utrzymania lub poprawienia swoich kontaktów z dzieckiem.Wyniki. Głównymi formami wsparcia edukacyjnego, z których korzystają badani ojcowie są: portale internetowe, poradnictwo prawne i psychologiczne oraz warsztaty i szkolenia. Badani ojcowie oczekują popularyzacji zaangażowanego ojcostwa oraz poszerzenia oferty edukacyjnej dla ojców po rozwodzie szczególnie z zakresu prawa rodzinnego.Wnioski. Świadomość znaczenia wsparcia edukacyjnego ojców pragnących utrzymać dobre relacje z dzieckiem po rozwodzie wskazuje na konieczność poszerzania tego rodzaju pomocy mężczyznom, którzy w sytuacji trudnej poszukują rozwiązań pozwalających im podnieść jakość funkcjonowania w sytuacji utraty kontaktu z dzieckiem
Sytuacja życiowa ludzi starszych w perspektywie edukacyjnej
No full textThe context of the research was the educational dimension of the life situation of older people. The life situation of seniors may depend on various factors. One of them is the activity they undertake. Educational activity, broadly understood, plays a special role in this area. It can be an important factor in changing (improving) the life situation of elderly people.
The aim of the research was to show the role of education (educational activity) as a factor in changing the life situation of older people.
The applied research method was the analysis of existing data, taking into account, in particular, publications in the field of social and educational gerontology and social pedagogy.
The results of the research indicated the important role of education (educational activity) as a factor in changing the life situation of older people, as well as the need to undertake various activities in the field of educational activation of seniors, and to support their comprehensive development. A special role in this area should be played by educational, cultural and aid institutions and organizations, the mass media, as well as the elderly communities themselves.
The conclusions from the research were that undertaking various educational and supportive activities contributes to increasing the possibilities of older people to influence their own life situation and to improve the quality of their lives.Kontekstem badań był edukacyjny wymiar sytuacji życiowej ludzi starszych. Sytuacja życiowa seniorów może zależeć od rozmaitych czynników. Jednym z nich jest podejmowana przez nich aktywność. Szczególną rolę w tym obszarze odgrywa szeroko rozumiana aktywność edukacyjna. Może ona stanowić ważny czynnik zmiany (poprawy) sytuacji życiowej osób w starszym wieku.
Celem badań było ukazanie roli edukacji (aktywności edukacyjnej) jako czynnika zmiany sytuacji życiowej ludzi starszych.
Zastosowaną metodą badawczą była analiza danych zastanych, uwzględniającą w szczególności publikacje z zakresu gerontologii społecznej i oświatowej oraz pedagogiki społecznej.
Wyniki badań wskazały na istotną rolę edukacji (aktywności edukacyjnej) jako czynnika zmiany sytuacji życiowej ludzi starszych, a także potrzebę podejmowania różnorakich działań w zakresie aktywizacji edukacyjnej seniorów i wspomagania ich wszechstronnego rozwoju. Szczególną rolę w tej sferze powinny odgrywać instytucje oraz organizacje edukacyjne, kulturalne i pomocowe, środki masowego przekazu, a także same środowiska senioralne.
Wnioski z badań były takie, że podejmowanie zróżnicowanych działań edukacyjnych i pomocowych (wspierających) przyczynia się do zwiększenia możliwości osób starszych w zakresie wpływania na własną sytuację życiową oraz podnoszenia jakości swojego życia
Więź psychospołeczna w cyklu życia rodziny na podstawie badań małżonków
Get PDFMarried life involves several phases in which a woman and a man have specific tasks to accomplish. This article deals with the subject of the psychosocial bond in the family at different phases of its life. Ultimately, the article aims to draw conclusions from the research and formulate pastoral recommendations in the field of accompanying spouses and parents in the development of their psychosocial bond at different phases in the family life cycle.
The first part presents the theoretical basis of the issue and describes the study group and research methodology. The research included a group of 345 people living in the Sandomierz diocese. The research was carried out using the method of diagnostic survey.
The second part presents the results of research on the intellectual, decision-making and action unity of spouses in the different phases of the family life cycle. The obtained research results confirmed the assumption that the phase in the family life cycle contributes to the frequency and quality (subject matter) of the conversation with the spouse as well as the frequency and quality of conversations between parents and children. It was also taken into account who in the respondents' family makes important decisions about children and what forms of spending free time are preferred by the respondents.
The results confirmed the assumption that the phase of the family life influences the intellectual, partially decision-making and action unity of spouses. A small percentage of the respondents declared that they did not undertake important conversations with their spouse, and the majority of them were respondents at the phase with young children (6.5%).
It was shown that the topics of the conversations undertaken with the spouse varied the most between married couples in the first phase M (marriage with no children) and the last phase PG („empty nest phase”), and respondents who are at the RMD (family with young children), RPS (family with pre-school and school-age children) and RD phases (family with children growing up), which is related to the adaptation of the topics of conversation to the developmental tasks occurring, which differ at different phases in the family life cycle. The strongest intellectual unity between parents and children was noted in the phase with pre-school and school children.
Therefore, activities in the field of pastoral care of the family were indicated, which may support the development of psychosocial bonds of spouses, especially those who have young children. A form of accompaniment for these couples could be weekend retreats for marriages, conferences and days of recollection, in which the need for marriage and family dialogue would be emphasized. It also seems important to include the topics of responsible parenthood, which is rarely addressed by spouses in conversations regardless of the stage of life of the family.
It seems reasonable to take into account in pastoral care the importance of the marital-family psychosocial bond by directing pastoral care to support spouses in appreciating marital and family dialogue. Hence, the mutual accompaniment of couples who are at different phases as well as the activation and exchange of experiences may be helpful.Życie małżeńskie obejmuje kilka etapów, na których kobieta i mężczyzna mają do zrealizowania konkretne zadania. Niniejszy artykuł podejmuje tematykę więzi psychospołecznej w rodzinie na różnych etapach jej życia. Docelowo artykuł zmierza do postawienia wniosków z badań oraz sformułowania wskazań pastoralnych w zakresie towarzyszenia małżonkom i rodzicom w rozwoju ich więzi psychospołecznej na różnych etapach w cyklu życia rodziny.
W pierwszej części prezentuje podstawy teoretyczne podjętego zagadnienia, a także opisuje grupę badawczą i metodologię badań. Badania objęły grupę 345 osób zamieszkujących diecezję sandomierską. Badania przeprowadzono za pomocą metody sondażu diagnostycznego.
W drugiej części ukazuje wyniki badań dotyczących jedności intelektualnej, decyzyjnej i działaniowej małżonków w poszczególnych fazach cyklu życia rodziny. Uzyskane wyniki badań potwierdziły założenie, że etap w cyklu życia rodziny przyczyna się do częstotliwości i jakości (tematyki) podejmowanej rozmowy ze współmałżonkiem oraz częstotliwości i jakości rozmowy rodziców z dziećmi. Pod uwagę wzięto również to, kto w rodzinie respondentów podejmuje ważne decyzje dotyczące dzieci oraz jakie formy spędzania czasu wolnego preferują badani.
Wyniki potwierdziły założenie, że etap życia rodziny oddziałuje na ich jedność intelektualną, częściowo decyzyjną i działaniową małżonków. Niewielki odsetek badanych zadeklarował, że nie podejmuje ważnych rozmów ze współmałżonkiem, a wśród nich najwięcej stanowili ankietowani na etapie z małymi dziećmi (6,5%).
Wykazano, że tematyka podejmowanych rozmów ze współmałżonkiem jest najbardziej zróżnicowana między małżeństwami w pierwszej fazie M (małżeństwo bez dzieci) i ostatniej PG („faza pustego gniazda”), a badanymi będącymi na etapach RMD (rodzina z małymi dziećmi), RPS (rodzina z dziećmi w wieku przedszkolnym i szkolnym) i RD (rodzina z dziećmi dorastającymi), co wiąże się z dostosowaniem tematów rozmów do występujących zadań rozwojowych, różnych na poszczególnych etapach w cyklu życia rodziny. Najsilniejszą jedność intelektualną rodziców z dziećmi odnotowano w fazie z dziećmi w wieku przedszkolnym i szkolnym.
Wskazano zatem na działania w zakresie duszpasterstwa rodzin, które mogą być wsparciem dla rozwoju więzi psychospołecznej małżonków, zwłaszcza tych, którzy posiadają małe dzieci. Formą towarzyszenia tym parom mogą być rekolekcje weekendowe dla małżeństw, konferencje oraz dni skupienia, w ramach których akcentowana będzie potrzeba dialogu małżeńskiego i rodzinnego. Istotne również wydaje się uwzględnienie tematyki odpowiedzialnego rodzicielstwa, która rzadko jest podejmowana przez małżonków w rozmowach niezależnie od etapu życia rodziny.
Zasadne wydaje się uwzględnianie w duszpasterstwie znaczenia małżeńsko-rodzinnej więzi psychospołecznej poprzez ukierunkowanie troski pastoralnej na wspieranie małżonków w docenieniu małżeńskiego i rodzinnego dialogu. Stąd pomocne może okazać się wzajemne towarzyszenie par będących na różnych etapach oraz aktywizacja i wymiana doświadczeń
Hierarchia wartości członków wspólnoty Domowego Kościoła
Get PDFThe article presents an empirical verification of the hypothesis that spouses belonging to the religious community of the Domestic Church (DC) place religious and family-related goods higher in their hierarchy of values than spouses not affiliated with any religious community. Such premises are indicated by previous data according to which DC members are characterized by a high level of personal religiosity and good quality family relationships. The hypothesis was verified on the basis of Milton Rokeach's Values Scale, examining 30 DC and non-DC couples.
The results obtained confirmed that in their hierarchy of values, members of the DC community place the highest value on goods pertaining to relationships with God, followed by relationships with loved ones, and then relationships with other people. The source of such results first of all seems to be the membership in the DC community, which makes the hierarchy of values of its members: characterized by a high degree of internal consistency (between ultimate and instrumental values), goes hand in hand with Abraham Maslow's hierarchy of needs and personal religiosity, puts family in the second place (after God), although the majority of Poles put it in the first place, allows for overcoming dependencies related to age. However, another reason for the data obtained may be the personality structure of the persons surveyed, as the value hierarchy, according to Rokeach, is one of its parts. This dilemma will only be resolved by further empirical research.Artykuł prezentuje empiryczną weryfikację hipotezy, iż małżonkowie należący do wspólnoty Domowego Kościoła (DK), w swojej hierarchii wartości wyżej stawiają dobra związane z religijnością i rodziną, niż małżonkowie nie związani z żadną wspólnotą religijną. Na takie przesłanki wskazują dotychczasowe dane, wedle których osoby z DK cechują się wysokim poziomem religijności personalnej i dobrymi jakościowo relacjami rodzinnymi. Weryfikacji hipotezy dokonano w oparciu o Skalę Wartości Miltona Rokeacha, badając 30 małżeństw z DK i spoza DK.
Uzyskane rezultaty potwierdziły, iż członkowie DK w swojej hierarchii wartości najwyżej cenią dobra dotyczące relacji z Bogiem, następnie relacji z najbliższymi, a potem relacji z innymi ludźmi. Źródłem takich wyników w pierwszym rzędzie wydaje się być przynależność do wspólnoty DK, co sprawia, że hierarchia wartości jej członków: cechuje się dużym stopniem spójności wewnętrznej (między wartościami ostatecznymi i instrumentalnymi), idzie w parze z hierarchią potrzeb w ujęciu Abrahama Maslowa i religijnością personalną, stawia rodzinę na drugim miejscu (po Bogu), choć większość Polaków umieszcza ją na miejscu pierwszym, pozwala przełamać zależności związane z wiekiem. Jednak inną przyczyną uzyskanych danych może być struktura osobowości badanych osób, gdyż hierarchia wartości, zdaniem Rokeacha, stanowi jedną z jej części. Dylemat ten pozwolą rozstrzygnąć jedynie dalsze poszukiwania empiryczne