Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Pamiętamy o Janku… Wspomnienie koleżeńskie o dr Janie Jerzmańskim
Get PDFThe text is a memory of dr Jan Jerzmański and at the same time a reminder of one of the leading characters in the last thirty years of the science of Polish environmental law. They were reminded the main positions of the scientific achievements of Dr. J. Jerzmański and scientific meetings, in which he actively participated as well as his personality, characterized by modesty and cordial approach to all friendsTekst jest wspomnieniem o dr Janie Jerzmańskim i jednocześnie przypomnieniem jednej z czołowych w ostatnich trzydziestu latach postaci nauki polskiego prawa ochrony środowiska. Przypomniane zostały główne pozycje dorobku naukowego dr J. Jerzmańskiego oraz spotkania naukowe, w których brał czynny udział a także Jego osobowość, charakteryzująca się skromnością i serdecznym podejściem do wszystkich koleżanek i kolegó
Actualisers, Believers, Workers, and Harvesters: The Nuances of the Identity Potential of the Transnational
Get PDFIn this article, I introduce the phenotypes of Transborder-Actualisers, -Believers, -Workers, and -Harvesters in an attempt to differentiate and add nuance to the understanding of who, and under what circumstances, uses the identity potential of a transborder space in developing a transborder identity. These new categorisations of border-dwellers derive from a qualitative study of 32 people who live and work across the Polish-German border, asking in what ways people who live transnational lives experience and describe their life and identity, and in what ways and for whom a border can become a constituting identity source? Any crisis amplifies what is invisible in daily life, such as inequalities, inefficiencies, structural problems, or identifications, making them more describable and thus available for empirical analysis. I conclude that a transborder, transnational identity, while theoretically available to all who live across a border, is not automatically adopted by all transborder dwellers but is an identity source mainly for a specific subset of people.W tym artykule wprowadzam fenotypy Transborder-Actualisers, -Believers, -Workers i -Harvesters, próbując rozróżnić i dodać niuansów do zrozumienia, kto i w jakich okolicznościach wykorzystuje potencjał tożsamościowy przestrzeni transgranicznej w rozwijaniu tożsamości transgranicznej. Te nowe kategoryzacje mieszkańców pogranicza wywodzą się z jakościowego badania 32 osób, które mieszkają i pracują po drugiej stronie granicy polsko-niemieckiej, pytając, w jaki sposób ludzie prowadzący transnarodowe życie doświadczają i opisują swoje życie i tożsamość oraz w jaki sposób i dla kogo granica może stać się źródłem tożsamości? Każdy kryzys wzmacnia to, co niewidoczne w codziennym życiu, takie jak nierówności, nieefektywności, problemy strukturalne lub identyfikacje, czyniąc je bardziej opisywalnymi, a tym samym dostępnymi dla analizy empirycznej. Dochodzę do wniosku, że transgraniczna, transnarodowa tożsamość, choć teoretycznie dostępna dla wszystkich, którzy mieszkają po drugiej stronie granicy, nie jest automatycznie przyjmowana przez wszystkich jej mieszkańców, ale stanowi źródło tożsamości głównie dla określonego podzbioru ludzi
TRENDY DEMOGRAFICZNE A SYTUACJA MIESZKANIOWA W KONTEKŚCIE ROZWOJU MIAST– STUDIUM PORÓWNAWCZE KATOWIC, GLIWIC I SOSNOWCA
No full textAs an important element of the economy, housing affects the city - its development processes and the quality of life of its inhabitants. Housing influences the city's development through the creation of housing conditions which, among other things, make it possible to absorb labour in the local market and increase the city's budget revenues. The housing situation consists of elements such as the state of the housing stock, the material effects of construction and the housing market. Demographic phenomena such as natural movement and migration affect supply and demand in the local housing market. Access to buying or renting housing can prevent residents from emigrating to other cities. The aim of this paper is a comprehensive analysis of demographic changes and an assessment of the housing situation in the largest cities with district rights in the Metropolis GZM (Katowice, Gliwice, Sosnowiec), with particular emphasis on the role of housing as a key factor influencing urban development.Mieszkalnictwo jako istotny element gospodarki oddziałuje na miasto – jego procesy rozwojowe oraz jakość życia mieszkańców. Mieszkalnictwo wpływa na rozwój miasta poprzez tworzenie warunków mieszkaniowych, dzięki którym możliwa jest m.in. absorpcja siły roboczej na lokalnym rynku oraz wzrastanie dochodów budżetowych miasta. Na sytuację mieszkaniową składają się takie elementy jak: stan zasobów mieszkaniowych, efekty rzeczowe budownictwa oraz rynek mieszkaniowy. Takie zjawiska demograficzne jak ruch naturalny czy migracje oddziałują na popyt i podaż na lokalnym rynku mieszkaniowym. Dostęp do zakupu mieszkań lub ich wynajmu może zapobiec emigracji mieszkańców do innych miast. Celem artykułu jest kompleksowa analiza zmian demograficznych oraz ocena sytuacji mieszkaniowej w największych miastach na prawach powiatu Metropolii Górnośląsko-Zagłębiowskiej (Katowice, Gliwice, Sosnowiec), ze szczególnych uwzględnieniem roli mieszkalnictwa jako kluczowego czynnika wpływającego na rozwój miast
Opracowania Magnificat wybranych kompozytorów luterańskich XVII i 1. połowy XVIII wieku. Część 2: Kompozycje do tekstu niemieckiego i kompozycje organowe
Get PDFIn this article, the author examines the arrangements of the Magnificat canticle of selected Lutheran composers of the 17thand the first half of the 18th century, focusing on the works to the German text as well as on the organ compositions. In the introductory part, the author briefly presents the characteristics of the use of the Magnificat with the German text in the Protestant liturgy and its distinctive features compared to the Magnificat with the Latin text. Then, the compositions to the German text by M. Praetorius and H. Schütz are analyzed. In the next step, the author presents the Magnificat works for organ, focusing first on the history of their development, and then giving examples of compositions by D. Buxtehude and J. Pachelbel. The final conclusions emphasise, on the one hand, the relationship in the field of musical rhetoric between the studied compositions and compositions to the Latin texts, and, on the other, their convergence with Martin Luther's theological views on the Virgin Mary.W niniejszym artykule autor bada opracowania kantyku Magnificat wybranych kompozytorów luterańskich XVII i 1. połowy XVIII wieku, koncentrując się na utworach do tekstu niemieckiego i na kompozycjach przeznaczonych na organy. W części wstępnej autor w sposób zwięzły przedstawia charakterystykę wykorzystania Magnificat z tekstem niemieckim w liturgii protestanckiej oraz jego cechy odrębne względem Magnificat z tekstem łacińskim. Następnie analizie zostają poddane kompozycje do tekstu niemieckiego autorstwa M. Praetoriusa i H. Schütza. W kolejnym kroku autor przedstawia utwory Magnificat przeznaczone na organy, skupiając się najpierw na historii ich rozwoju, a następnie podając przykłady kompozycji D. Buxtehudego i J. Pachelbela. We wnioskach końcowych podkreślono z jednej strony związek na gruncie retoryki muzycznej pomiędzy badanymi kompozycjami a kompozycjami do tekstu łacińskiego, a z drugiej ich zbieżność z teologicznymi zapatrywaniami Marcina Lutra na Matkę Pana
Ecumenical formation program. A proposal of the Roman Catholic Church in the context of the assumptions of the Second Vatican Council and post-conciliar documents
Get PDFThe Second Vatican Council ushered in a profound breakthrough in the Roman Catholic Church's thinking about the Church and the implementation of its mission in the world. It made ecumenism one of the fundamental paradigms of evangelization, and considered permanent ecumenical formation an essential commitment of all churches. The Council's Decree on Ecumenism Unitatis redintegratio gives ecumenical formation a proper ethical framework: It demands an effective renunciation of the logic of subjugating others in favor of the logic of respect and fraternity. Thus, a program of ecumenical formation has been implemented. It covered all forms of Church teaching and life. Its fundamental goals are: breaking down negative stereotypes in mutual references between Christians and Churches, discovering what is common to different Christianities, seeking opportunities to overcome all that divides them, and above all, forming positive sensitivity in mutual relations. The program for the ecumenical formation of the Roman Catholic Church outlined in the Second Vatican Council's Decree on Ecumenism is constantly updated in post-conciliar documents. This paper will present its basic assumptions and pastoral references at various levels of church activity.Sobór Watykański II zapoczątkował w Kościele rzymskokatolickim głęboki przełom w myśleniu o Kościele i o realizacji jego posłannictwa w świecie. Uczynił ekumenizm jednym z zasadniczych paradygmatów ewangelizacyjnych, a permanentną ekumeniczną formację uznał za istotne zobowiązanie wszystkich Kościołów. Soborowy Dekret o ekumenizmie Unitatis redintegratio nadaje ekumenicznej formacji właściwe ramy etyczne: Domaga się skutecznego wyrzeczenia się logiki podporządkowywania sobie innych na rzecz logiki szacunku i braterstwa. Wdrożono więc w życie program ekumenicznej formacji. Objęto nim wszystkie formy nauczania i życia Kościoła. Jego zasadnicze cele to: przełamywanie negatywnych stereotypów we wzajemnych odniesieniach między chrześcijanami i Kościołami, odkrywanie tego co wspólne dla różnych chrześcijańskich, poszukiwanie możliwości przezwyciężania tego wszystkiego, co je dzieli, a nade wszystko kształtowanie pozytywnej wrażliwości we wzajemnych relacjach. Program ekumenicznej formacji Kościoła rzymskokatolickiego zarysowany w Dekrecie o ekumenizmie Soboru Watykańskiego II jest stale aktualizowany w dokumentach posoborowych. W niniejszym opracowaniu zaprezentowane zostaną jego zasadnicze założenia oraz pastoralne odniesienia na różnych poziomach aktywności kościelnej
Hermeneutyka liturgii: nowy dyskurs teologii i pułap istnienia
Get PDFThe article is devoted to the theological thought of Fr. George Klinger, which stems from liturgical experience. The liturgy is the initial intuition of this great Orthodox theologian. Not only the mysticism of the Eucharist, but also the very formula of art within the liturgy becomes a paradigm of theological thinking. Liturgical realism, as an ontological formula for the eucharist and the poetics of art in the liturgy, defines in Fr. Klinger's thought the vision of the Church and the ways of unity of a divided Christianity. Liturgical intuition is translated into the experience of poetry, which for this theologian-poet was a new way of existence and understanding.Artykuł jest poświęcony myśli teologicznej ks. Jerzego Klingera, która wynika z doświadczenia liturgicznego. Liturgia jest wyjściową intuicją tego wielkiego prawosławnego teologa. W ramach liturgii nie tylko mistyka eucharystii, ale i sama formuła sztuki staje się paradygmatem myślenia teologicznego. Realizm liturgiczny jako formuła ontologiczna eucharystii i poetyki sztuki w liturgii określa w myśli ks. Klingera wizję Kościoła i dróg jedności podzielonego chrześcijaństwa. Liturgiczną intuicja zostaje przełożona na doświadczenie poezji, która dla tego teologa-poety była nieodmiennie nowym sposobem istnienia i rozumienia
Nazwy telewizyjnych programów sportowych z komponentem wartościującym (na przykładzie stacji Canal+ Sport)
Get PDFThe purpose of this article is to look at the names of TV sports programmes through the prism of values and valuation. Research methods developed both in onomastics and axiology were used. An attempt was made to answer the questions: What axiologically characterized elements are the components of the names of sports programs? What values do their creators refer to? Which names – for their direct or indirect values – are more common? The study is based on the typology of ultimate values proposed by Jadwiga Puzynina. The research basis is the names of television programs on the Canal+ Sport Channel. The analyzed medionyms most often include references to vital and feeling values. Much less frequently the creators of medionym refer to cognitive, customary or moral values. Few names contain a value-primar component, while the vast majority are definitional or connotative value words. Inthe studied propria, value measures from different levels of language are used. Positive axiologization dominates
W służbie chrześcijańskim rodzinom. Kręgi Domowego Kościoła na terenie diecezji gliwickiej (1982-2023)
Get PDFIn 2022, married couples belonging to the circles of the Domestic Church of the Light-Life Movement in the Gliwice diocese celebrated their 40th anniversary. During the commemorative celebrations, which, due to the pandemic, were only organised in autumn 2023 in five districts within the diocese, the members of the movement shared their experiences of the many years of evangelising activity, which they carried out with successes and failures during the difficult period of the Solidarity upsurge and the recovery of freedom, the post-industrial system changes and the time of increased emigration, and finally during the post-secularisation period, the time of the pandemic and the crisis of the Church in the most recent period. It was also noted that the community does not yet have a methodically compiled history, but only a chronicle, the record of which was kept up until 2007.The aim of this paper is to present the history of Domowy Kościół (Domestic Church) groups in the Diocese of Gliwice, which have been presented in the pastoral space of local parishes since 1982. The scientific discourse, whose background will also be the presentation of the history of this secular association in the Church in Poland at present, will be supported by methods of analysis of historical sources and available scientific studies and pastoral aids. Since no attempt has been made so far to write any kind of synthesis of the history of the movement in the territory of the Gliwice diocese, the work is part of the current to save from oblivion those events which animated the lay communities after the Second Vatican Council in the reality of political, cultural and social changes. The results obtained only confirm how poor the history of the local Church would be without the Domestic Church groups of the Light-Life Movement (Ruch Światło-Życie).W 2022 r. małżeństwa, należące do kręgów Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie na terenie diecezji gliwickiej, przeżywały 40. rocznicę swojej działalności. W czasie okolicznościowych obchodów, jakie z powodu pandemii zorganizowano dopiero jesienią 2023 r. w pięciu okręgach na terenie diecezji, członkowie ruchu dzielili się doświadczeniami wieloletniej działalności ewangelizacyjnej, jaką z sukcesami i niepowodzeniami prowadzili w niełatwym okresie zrywu solidarnościowego i odzyskania wolności, postprzemysłowych przemian ustrojowych i czasu wzmożonej emigracji, a wreszcie w okresie postsekularyzacyjnym, czasie pandemii i kryzysu Kościoła w okresie najnowszym. Zauważono również, że wspólnota nie posiada jak dotąd opracowanych w sposób metodyczny swoich dziejów, a jedynie kronikę, której zapis doprowadzony został do 2007 r.Celem artykułu jest przedstawienie dziejów grup Domowego Kościoła na terenie diecezji gliwickiej, które obecne są w przestrzeni duszpasterskiej tamtejszych parafii od 1982 r. Dyskurs naukowy, którego tłem będzie również przedstawienie dziejów tego obecnie stowarzyszenia świeckich w Kościele w Polsce, posiłkować się będzie metodami analizy źródeł historycznych oraz dostępnych opracowań naukowych i pomocy duszpasterskich. Ponieważ dotychczas nie pokuszono się o napisanie jakiejkolwiek syntezy dziejów ruchu na terenie diecezji gliwickiej, praca wpisuje się w nurt ocalenia od zapomnienia tych wydarzeń, które ożywiały wspólnoty świeckich po Soborze Watykańskim II w rzeczywistości przemian politycznych, kulturowych i społecznych, a uzyskane wyniki potwierdzają tylko, jak ubogie byłyby dzieje Kościoła lokalnego bez grup Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie
Teologicznomoralna podstawa duszpasterskiego towarzyszenia związkom niesakramentalnym w świetle wypowiedzi Kongregacji/Dykasterii Nauki Wiary
No full textThere is an ongoing discussion in the Catholic Church community concerning the shape of the pastoral care of people living in new marriages whose validly concluded sacramental marriage has broken down in the civil sense as a result of a court decision on divorce. This issue has been repeatedly addressed by the teachings of the Church, including the Congregation for the Doctrine of the Faith transformed into the Dicastery for the Doctrine of the Faith in 2022.
This article aims to be a voice in this debate. Its objective is to answer the following questions: on what foundation should the pastoral care of people living in the marital situation indicated here be built and what specific shape should it take?
Achieving this goal became possible thanks to application of the method of theological sciences, through the analysis of sources specific to theology. Pastoral care itself is carried out in the Church, which has theological foundations. Among the multitude of sources, the documents of the Congregation/Dicastery for the Doctrine of the Faith directly or indirectly relating to the issues discussed in the article were selected as the main ones. These main sources were supplemented by other Church teaching documents and theological studies.
The research conducted led to the belief that the pastoral care of people living in irregular unions should be provided in love built on truth: in love open to every person, inclusive as far as the life of the Church community is concerned, in love built on truth, i.e. on a theologinomoral foundation that cannot be omitted. Every specific form of pastoral care for this type of people should meet these requirements.We wspólnocie Kościoła katolickiego trwa dyskusja o kształcie duszpasterstwa osób żyjących w nowych związkach małżeńskich, których ważnie zawarte małżeństwo sakramentalne uległo rozpadowi w sensie cywilnym, orzeczonym decyzją sądu o rozwodzie. Problematykę tę podejmowało niejednokrotnie nauczanie Kościoła, w tym Kongregacja Nauki Wiary, przekształconą w 2022 roku Dykasterię Nauki Wiary.
Niniejszy artykuł pragnie być głosem w tej debacie. Postawiono tutaj jako cel odpowiedź na pytania: na jakim fundamencie powinno być zbudowane duszpasterstwo osób żyjących we wskazanej tu sytuacji małżeńskiej oraz jaki konkretny kształt powinno ono przybierać?
Osiągnięcie tego celu stało się możliwe dzięki zastosowaniu metody nauk teologicznych, poprzez analizę źródeł specyficznych dla teologii. Samo bowiem duszpasterstwo realizowane jest w Kościele, który posiada fundamenty teologiczne. Spośród wielości źródeł wybrano jako główne dokumenty Kongregacji/Dykasterii Nauki Wiary, wprost lub pośrednio odnoszące się do omawianej tu problematyki. Te główne źródła zostały uzupełnione o inne dokumenty nauczania Kościoła oraz o opracowania teologiczne.
Prowadzone badania doprowadziły do przekonania, że duszpasterstwo osób żyjących w związkach niesakramentalnych powinno być prowadzone w miłości zbudowanej na prawdzie: w miłości otwartej na każdego człowieka, włączającej w życie wspólnoty Kościoła, w miłości zbudowanej na prawdzie, czyli na fundamencie teologicznomoralnym, do którego nie można abstrahować. Każda forma szczegółowa duszpasterstwa tego typu osób powinna te właśnie warunki spełniać