Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Ochrona wierzycieli niewypłacalnego dłużnika w postępowaniu upadłościowym a pierwszeństwo restrukturyzacji przed upadłością – analiza efektywności postępowań upadłościowych w świetle ekonomicznej analizy prawa
No full textThe article analyses creditor protection mechanisms in Polish bankruptcy proceedings and the statutory priority of restructuring over bankruptcy from the perspective ofthe economic analysis of law. The author posits that these mechanisms can be considered economically efficient only if they genuinely increase the aggregate value available to creditors and society. The main research question concerns the way in which legal instruments addressing the “common pool problem” function in practice, including the automatic stay limiting the race of creditors, the absolute priority rule and the hierarchy of claims. Additional questions focus on the impact of these instruments on transaction costs and procedural efficiency, as well as the role of the trustee and judge-commissioner in shaping the effectiveness of insolvency proceedings. The article also examines whether the statutory priority of restructuring over bankruptcy is economically justified in light of law and economics theory. The analysis employs the dogmatic-legal method supplemented by economic analysis of law and a review of empirical studies on the real efficiency of insolvency proceedings in Poland and selected jurisdictions. The results indicate that, despite a normative framework aimed at protecting the bankruptcy estate and optimising its distribution, Polish bankruptcy proceedings remain characterised by low recovery rates, high transaction and procedural costs and excessive duration. These factors undermine the real level of creditor protection and increase the cost of capital. At the same time, the priority of restructuring is justified only where the going-concern value significantly exceeds liquidation value and institutional capacity allows timely procedures. The conclusions emphasise the need for a more balanced model that integrates creditor protection with debtor viability and broader social costs of insolvency.Artykuł analizuje mechanizmy ochrony wierzycieli w polskim postępowaniu upadłościowym oraz ustawową zasadę pierwszeństwa restrukturyzacji przed upadłością w perspektywie ekonomicznej analizy prawa. Autor stawia tezę, że rozwiązania te mogą być uznane za ekonomicznie efektywne jedynie wówczas, gdy prowadzą do zwiększenia łącznej wartości dostępnej dla wierzycieli i społeczeństwa, a nie wyłącznie do redystrybucji strat. Główne pytanie badawcze dotyczy funkcjonowania w praktyce instrumentów służących rozwiązywaniu tzw. problemu wspólnego dobra, w tym wstrzymania postępowań egzekucyjnych (automatic stay), ograniczającego „wyścig wierzycieli”, zasady absolutnego pierwszeństwa oraz hierarchii zaspokojenia wierzytelności. Pytania pomocnicze koncentrują się na wpływie tych instrumentów na koszty transakcyjne i efektywność postępowania oraz na roli syndyka i sędziego-komisarza w kształtowaniu sprawności procedur. Analizie poddano również ekonomiczne uzasadnienie ustawowego priorytetu restrukturyzacji przed upadłością. W badaniach zastosowano metodę dogmatyczno-prawną, uzupełnioną o narzędzia ekonomicznej analizy prawa oraz przegląd badań empirycznych dotyczących rzeczywistej efektywności postępowań upadłościowych w Polsce i w wybranych państwach. Wyniki wskazują, że pomimo normatywnego modelu nakierowanego na ochronę masy upadłości i jej optymalny podział, polskie postępowania upadłościowe pozostają obciążone niską stopą zaspokojenia wierzytelności, wysokimi kosztami transakcyjnymi i nadmiernym czasem trwania, co ogranicza realny poziom ochrony wierzycieli i podwyższa koszt kapitału. Jednocześnie pierwszeństwo restrukturyzacji jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy wartość przedsiębiorstwa przewyższa wartość likwidacyjną, a warunki instytucjonalne umożliwiają sprawne procedowanie. Wnioski podkreślają potrzebę wypracowania bardziej zrównoważonego modelu łączącego ochronę wierzycieli z oceną zdolności dłużnika do kontynuowania działalności oraz uwzględniającego szersze koszty społeczne niewypłacalności
Ks. Georg Hertel (1901–1945) – duszpasterz, wychowawca, ofiara wojny
No full textFr Georg Hertel was a German clergyman, born in 1901 in Świdnica. After completing his theological studies at the University of Wrocław, he was ordained a priest, after which he was directed to further studies in Roman philology and then to catechetical work in Wrocław, Świdnica and Brzeg. From 1936, Fr Hertel lived in Opole. There he was engaged in catechetical and pastoral work. He was valued as a dedicated teacher and a gifted preacher. During theSecond World War, in 1942, he was appointed chaplain at St Adalbert’s Hospital, where he was killed three years later by one of the soldiers of the Red Army entering Opole.Ks. Georg Hertel był niemieckim duchownym, urodzonym w 1901 r. w Świdnicy. Po ukończeniu studiów teologicznych na Uniwersytecie Wrocławskim otrzymał święcenia kapłańskie,po czym został skierowany na dalsze studia z filologii romańskiej, a następnie do pracy katechetycznej we Wrocławiu, Świdnicy i Brzegu. Od 1936 r. mieszkał w Opolu. Zajmował się tam pracą katechetyczną oraz duszpasterską. Był ceniony jako oddany nauczyciel i uzdolniony kaznodzieja. W 1942 r. został kapelanem w Szpitalu św. Wojciecha, gdzie trzy lata później zginął zastrzelony przez jednego z żołnierzy wkraczającej do Opola ArmiiCzerwonej
Pozycja języka niemieckiego w Republice Czeskiej
No full textDer Beitrag beschreibt die Stellung der deutschen Sprache im Bildungssystem der Tschechischen Republik. Es wird zunächst ein Überblick über das allgemeine Schulsystem gegeben, der Schwerpunkt liegt dabei auf dem Fremdsprachenunterricht.Ein weiterer Fokus liegt auf der Rolle des Deutschen als Kultur- und Minderheitensprache in Tschechien. Kurz werden die Geschichte und die Entwicklung dieser Sprachgemeinschaft sowie die aktuellen Herausforderungen und Chancen beschrieben. Dargestellt werden auch die Wahrnehmung der deutschen Sprache und Kultur durch tschechische Schüler*innen und Student*innen und die Motivation zum Deutschlernen.The article describes the position of the German language in the education system of the Czech Republic. First, an overview of the general school system is given, with the focus being on foreign language teaching. Another focus is on the role of German as a cultural and minority language in the Czech Republic. The history and development of this language community, as well as the current challenges and opportunities, are briefly described. The perception of the German language and culture by Czech pupils and students and the motivation to learn German are also presented.W artykule opisano miejsce języka niemieckiego w systemie edukacji Republiki Czeskiej. W pierwszej kolejności przedstawiono ogólne zasady funkcjonowania systemu szkolnego ze szczególnym uwzględnieniem nauczania języków obcych. Kolejny nacisk położony jest na rolę języka niemieckiego jako języka kultury i języka mniejszości narodowej w Republice Czeskiej. Pokrótce opisano historię, rozwój sprawności językowych, a także obecne wyzwaniai szanse. Przedstawiono także postrzeganie języka i kultury niemieckiej przez czeskich uczniów i studentów oraz motywację do nauki języka niemieckiego
Znaczenie wskaźników urbanistycznych w kształtowaniu zabudowy mieszkaniowej – gęstość mieszkaniowa i gęstość zabudowy: The importance of urban indicators in shaping residential development – housing density and building density
No full textThe aim of this article is to emphasize the importance of urban indicators in shaping contemporary residential development, which determine the amount of development possible in housing estates. These indicators should be subject to detailed legal regulations because the land development process is subject to a specific formal and legal procedure. However, there is a conceptual chaos, and the aim of this paper is also to organize the terms used in law and literature. It is important to note that the concept of building intensity is different from building density, and housing density should be distinguished from population density. Urban indicators are extremely necessary because they allow maintaining a certain standard of spatial development, and therefore should undoubtedly be regulated by law.
To achieve the aim of this paper, an analysis of the indicators used in Polish law acts related to spatial planning in force from 1928 to 2025 was conducted, literature studies on the terms related to urban indicators were carried out, and a case study was conducted, i.e., an analysis of two selected residential developments - single-family and multi-family housing - to confront the theoretical and legal foundations with the implementation of investments.Celem artykułu jest określenie znaczenia wskaźników urbanistycznych, które są niezwykle istotne dla kształtowania współczesnej zabudowy mieszkaniowej i które determinują ilość zabudowy możliwej do realizacji na osiedlach. Wskaźniki te powinny podlegać szczegółowym regulacjom prawnym, ponieważ proces zabudowy terenu podlega określonej procedurze formalno-prawnej. Ponadto z zagadnieniem tym wiąże się chaos pojęciowy, dlatego, aby zrealizować cel pracy, podjęto próbę uporządkowania stosowanych w prawie i w literaturze pojęć dotyczących przedmiotowego zagadnienia. Należy zauważyć, że innym pojęciem jest intensywność zabudowy, a innym gęstość zabudowy, ponadto należy odróżnić gęstość mieszkaniową od gęstości zaludnienia. Wskaźniki urbanistyczne są niezwykle potrzebne, ponieważ pozwalają na utrzymanie pewnego standardu zagospodarowania przestrzeni, dlatego niewątpliwie powinny być uregulowane przepisami prawa. Na potrzeby realizacji celu pracy przeprowadzono analizę wskaźników stosowanych w polskich aktach prawa dotyczących planowania przestrzennego obowiązujących w latach 1928–2025, przeprowadzono studia literatury w zakresie stosowanych pojęć odnoszących się do wskaźników urbanistycznych, a także przeprowadzono studium przypadku, tj. analizę dwóch wybranych realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej, aby skonfrontować podstawy teoretyczno-prawne z realizacją inwestycji
Liturgia i sztuka: Wzajemne relacje w służbie wiary
No full textThe liturgy of the Church, chich makes present the saling condescension of God to man and externalizes the relationship of the believer in his journey to God, isalready in itself a work of art. Thisis a fairly obvious fact, and therefore, alreadyat the starting point, we cansay that liturgy by its nature remains open to art.
The intention of this articleis to provide a synthetic justification for the isku eposed in this way. Therefore, we draw attention to the presence of the issue of art in the Old Testament, and then consider the question of the relationship between the mystery of Christ and art. Art, growing out of what is visible in the incarnate Word, in the New covenant takes on the task of proclaiming „what was from the beginning” and what some have experience dsensually, thatis: „seen”, „heard”, „contemplated”, and even „touched”. The incarnate Word – Eternal Life, chich Has become visible–awakens in the one who sees, Joy ful testimony, thatis, leads to the full experience of faith. In a specialway, this principle is realized in the liturgy of the sacraments, and thus in its Holy rites. They become, in turn, a school of contemplation and express the expectation of the final transformation of man in God. Liturgy is one of the Basic inspirations for art, and art born from this inspiration has to do with a special kind of revival in the experience of the Church and believers.
In the light of the analyses conducted, itcan be Said that the relationship betwe en liturgy and art isanissue that is inscribed in the most innerlogic of God’s action and human response to God’s initiative. For this reason, itcan be Said that liturgy is and will remain permanently open to art.Liturgia kościelna, która uobecnia zbawcze zniżanie się Boga do człowieka oraz uzewnętrznia relację wierzącego w jego wędrówce do Boga, już sama w sobie jest dziełem artystycznym. Jest to dość oczywisty fakt, w związku z czym już w punkcie wyjścia można powiedzieć, że ze swej natury liturgia pozostaje otwarta na sztukę.
Zamierzeniem niniejszego artykułu jest syntetyczne uzasadnienie tak postawionego zagadnienia. Zwracamy więc w nim uwagę na obecność kwestii sztuki w Starym Testamencie, następnie omawiamy kwestię relacji między tajemnicą Chrystusa i sztuką. Sztuka, wyrastając z tego, co widzialne w Słowie wcielonym, w nowym przymierzu bierze na siebie zadanie głoszenia „tego, co było od początku” i czego niektórzy doświadczyli zmysłowo, to znaczy: „widzieli”, „słyszeli”, „kontemplowali”, a nawet „dotykali”. Słowo wcielone - Życie wieczne, które stało się widzialne - budzi w tym, kto widzi, radosne świadectwo, czyli prowadzi do pełnego przeżywania wiary. W sposób szczególny to pryncypium urzeczywistnia się w liturgii sakramentów, a więc w jej świętych obrzędach. Stają się one, z kolei, szkołą kontemplacji i wyrażają oczekiwanie na ostateczne przemienienie człowieka w Bogu. Liturgia jest jedną z podstawowych inspiracji dla sztuki, a sztuka rodząca się z tej inspiracji doznaje szczególnego ożywienia w doświadczeniu Kościoła i wierzących.
W świetle przeprowadzonych analiz można powiedzieć, że związek liturgii i sztuki stanowi kwestię, która wpisuje się w najbardziej wewnętrzną logikę działania Bożego i ludzkiej odpowiedzi na inicjatywę Bożą. Z tej też racji można stwierdzić, że liturgia jest i pozostanie permanentnie otwarta na sztukę
Źródła do badania obrzędowości kolędniczej górali śląskich
No full textDr Katarzyna Szyszka
Uniwersytet Wrocławski
Instytut Muzykologii
ORCID: 0000-0002-1073-2710
Źródła do badania obrzędowości kolędniczej górali śląskich
Streszczenie
Artykuł poświęcony jest najstarszym, nielicznym źródłom dotyczącym obrzędów kolędowania górali z Beskidu Śląskiego. Należą do nich zapisy pieśni kolędowych z tego regionu zawarte kancjonałach, kantyczkach, zbiorach pieśniowych, czasopismach czy monografiach regionalnych, a także zapisy i nagrania fonograficzne dokonane po II wojnie światowej, w tym podczas Ogólnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru na początku lat 50-tych (znajdujące się w Archiwum Fonograficznym Instytutu Sztuki PAN. Po wstępnym przeglądzie najważniejszych zapisów (rękopiśmiennych i drukowanych), mają miejsce bardziej szczegółowe opisy kolęd z Beskidu Śląskiego zamieszczonych w antologiach pieśniowych rozpowszechnionych na Śląsku Cieszyńskim od XIX wieku (kancjonały katolickie, protestanckie), a także zawarte w dokumentacji (np. w rękopisach z archiwum Muzeum Etnograficznego w Krakowie, czy w archiwum Książnicy Cieszyńskiej) i pracach etnograficznych, folklorystycznych, etnomuzykologicznych. Osobne miejsce poświęcono dokumentacji fonograficznej kolęd górali śląskich (od drugiej połowy XX wieku) znajdującej się w Archiwum Fonograficznym Instytutu Sztuki Sztuki PAN w Warszawie.
Słowa kluczowe: Beskid Śląski , górale śląscy, tradycje muzyczne, obrzędowość doroczna, kolędowanie, kolędy.
Keywords:, Silesian Beskid, Silesian Mountaineer, music traditions, annual rituals, carol singing, carols
 
Porada językowa w XIX wieku (na przykładzie wypowiedzi Fryderyka Skobla)
Get PDFThe article aims at a genological analysis of language advice offered by Fryderyk Skobel in his book entitled O skażeniu języka polskiego w dziennikach i w mowie potocznéj, osobliwie w Galicji (1871) [On the contamination of the Polish language in diaries and colloquial speech, specifically in Galicia]. It takes into account the four planes of the genre pattern − structural, stylistic, pragmatic and cognitive – as elaborated on by Maria Wojtak. The analysis conducted reveals a number of common features between language advice from the second half of the nineteenth century, the twentieth century and present-day texts. The similarities apply to every aspect of the pattern’s functioning, primarily the thematic threads and stylistic properties. The differences can be found in the linguistic self-presentation of the author, who considers himself an expert and mentor, strongly emphasizing his subjective perspective. Another distinction concerns the level of stylistic expressiveness: the advice under analysis carries a strong emotional tone, which is absent from contemporary texts belonging to this genre
Motyw płaszcza szkarłatnego i korony cierniowej (Mt 27,27-31) oraz ich analogie w życiu bł. kard. Stefana Wyszyńskiego
No full textThe soldiers of Pontius Pilate, using a scarlet robe, a crown of thorns, a reed, and by kneeling, verbal mockery and spitting, ridiculed Jesus as the king of the Jews andridiculed the messianic expectations of the chosen people. Additionally, they inflicted pain on Christ by beating him on the head with a reed. All these events are described in Matthew 27:27-31. The author of the article – using the historical-critical method – conducted a literary and exegetical-theological analysis of the above pericope. The article pays particular attention to two motives: the scarlet robe and the crown of thorns. The research activities undertaken allowed us to answer the questions of what the crown of thorns placed on Christ’s head looked like, what it was made of and what it was used for, as well as what the scarlet robe could have been and for what purpose it was placed on Jesus. The author, fascinated by the figure of blessed cardinal Stefan Wyszynski, also referred to his Prison Notes, which mentions that the coat of the Primate of the Millennium was given by the communist minister to the theater so that it could be used during performances ridiculing the Church. However, the zuchetto of cardinal Stefan Wyszynski symbolically reminded him of the crownof thorns and the wounded head of Christ. The above information confirms the analogy between the scarlet robe and the cloak of the Primate of the Millennium, as well as between the crown of thorns and the zuchetto.Żołnierze Poncjusza Piłata przy pomocy płaszcza szkarłatnego, wieńca z cierni, trzciny oraz poprzez przyklękanie, słowną kpinę i plucie, wyśmiali Jezusa jako króla żydowskiego i ośmieszyli oczekiwania mesjańskieludu wybranego. Dodatkowo zadawali ból Chrystusowi poprzez bicie Go trzciną po głowie. Te wszystkie wydarzenia zostały opisane w Mt 27,27-31. Autor artykułu, posługującsię metodą historyczno-krytyczną, przeprowadził analizę literacką oraz egzegetyczno-teologiczną powyższej perykopy. W artykule zwrócono szczególną uwagę na dwa motywy: płaszcza szkarłatnego i korony cierniowej. Podjęte czynności badawcze pozwoliły lepiej zrozumieć, dlaczego żołnierze posłużyli się akurat nimi, a nie jakimiś innymi przedmiotami, oraz odpowiedzieć na pytania, jak wyglądała, z czego była wykonana i do czego służyła korona cierniowa włożona na głowę Chrystusa oraz czym mógł być i w jakim celu został nałożony na Jezusa płaszcz szkarłatny. Autor, zafascynowany postacią bł. kard. Stefana Wyszyńskiego, nie zakończył swych dociekań na tekście biblijnym, lecz dodatkowo przeanalizował Zapiski więzienne, w których można odnaleźć wzmiankę o tym, że płaszcz PrymasaTysiąclecia został przekazany przez komunistycznego ministra do teatru, by mógł być wykorzystywany podczas przedstawień ośmieszających Kościół. Natomiast piuska kard. Stefana Wyszyńskiego symbolicznie przywodziła mu na myśl koronę cierniową i poranioną głowę Chrystusa. Powyższe zestawienia potwierdziły zachodzącą analogię pomiędzy płaszczem szkarłatnym i płaszczem Prymasa Tysiąclecia oraz między koroną cierniową i piuską