Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Christ in Emptiness and Compassion: Catholic Japanese Christologies of the Twentieth Century
No full textThe history of Catholic theology in Japan is a history of faith persevering through silence, persecution, and dialogue. From the arrival of St. Francis Xavier in 1549 to the postwar era, Christianity developed in the shadow of Buddhism and Shintō, gradually discovering its own spiritual language. Out of this tradition emerged four currents of twentieth-century Christology: Sophia, Nanzan, spiritual–pastoral, and memory and history. The Sophia school in Tokyo, inspired by Kyoto philosophy, interprets the concept of mu (無, “emptiness”) as an expression of kenotic love. Christ here is movement toward the other, a self-emptying presence in which God reveals himself through relationship and compassion. The Nanzan school in Nagoya develops a theology of dialogue and silence (沈黙, chinmoku), understanding faith as encounter (対話, taiwa) and hospitality toward otherness. In the spiritual–pastoral current, rooted in everyday experience, Christ becomes a companion of compassion (思いやり, omoiyari) and sincerity of heart (真心, magokoro). The school of memory and history, grounded in the experience of martyrdom and the hidden Church, formulates a theology of witness (証し, akashi) and remembrance (記憶, kioku). All these currents share a single intuition: Christ is presence in emptiness, compassion in suffering, and remembrance in silence. The truth of Revelation is not manifested in power but in co-suffering – in the God who remains with humanity in its silence.Historia katolickiej teologii w Japonii to dzieje wiary trwającej w milczeniu, prześladowaniu i dialogu. Od przybycia św. Franciszka Ksawerego w 1549 roku po czasy powojenne, chrześcijaństwo rozwijało się w cieniu buddyzmu i shintō, odnajdując własny język duchowości. Z tej tradycji wyrastają cztery nurty chrystologii XX wieku: Sophia, Nanzan, duchowo-pastoralny oraz pamięci i historii. Szkoła Sophia w Tokio, inspirowana filozofią kyotońską, odczytuje pojęcie pustki (無, mu) jako wyraz miłości kenotycznej. Chrystus jest tu ruchem ku drugiemu, obecnością ogołoconą, w której Bóg objawia się poprzez relację i współczucie. Szkoła Nanzan w Nagoi rozwija teologię dialogu i milczenia (沈黙, chinmoku), pojmując wiarę jako spotkanie (対話, taiwa) i gościnność wobec odmienności. W nurcie duchowo-pastoralnym, zakorzenionym w codziennym doświadczeniu, Chrystus staje się towarzyszem współczucia (思いやり, omoiyari) i szczerości serca (真心, magokoro). Szkoła pamięci i historii, związana z doświadczeniem męczeństwa i ukrytego Kościoła, tworzy teologię świadectwa (証し, akashi) i pamięci (記憶, kioku). Wszystkie te nurty łączy jedna intuicja: Chrystus jest obecnością w pustce, współczuciem w cierpieniu i pamięcią w milczeniu. Prawda Objawienia nie objawia się w potędze, lecz w współodczuwaniu – w Bogu, który pozostaje z człowiekiem w jego milczeniu
Insygnia pontyfikalne dla prezbiterów? Reforma i aktualny stan prawno-liturgiczny używania szat i odznak pontyfikalnych przez kapłanów bez święceń biskupich
No full textThe article presented deals with the issue of the use of pontificals by priests without episcopal dignity, who enjoy a special jurisdiction in the Church. The text is divided into three parts, which discuss the reasons for the renewal of ecclesiastical discipline with regard to the issue in question, the documents by virtue of which the existing practice of wearing pontificals has been modified, and the current legal and liturgical status. The aim of the publication is to answer the question: who can wear pontifical vestments and insignia today, and to what extent? This question is answered through an analytical synthesis of the sources (both conciliar and legal). This makes it possible to recognise both the change in practice that has taken place over the past decades and its current dimension.Prezentowany artykuł dotyczy zagadnienia używania pontyfikaliów przez prezbiterów bez godności biskupiej, którzy cieszą się w Kościele jakąś szczególną jurysdykcją. Tekst został podzielony na trzy części, omawiające kolejno: przyczyny odnowy dyscypliny kościelnej względem omawianego zagadnienia, dokumentów, na mocy których zmodyfikowano dotychczasowąpraktykę używania pontyfikaliów, oraz współczesny stan prawno-liturgiczny. Celem publikacji jest odpowiedź na pytanie: Kto i w jakim zakresie może dziś używać szat i odznak pontyfikalnych? Odpowiedź na to pytanie zostaje udzielona poprzez analitycznąsyntezę źródeł (zarówno soborowych, jak i prawnych). W ten sposób możliwe jest dostrzeżenie zarówno zmiany praktyki dokonywanej w ciągu ostatnich dziesięcioleci, jak również jej obecnego wymiaru
Z dziejów organów w kościołach parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Maternusa w Lubomierzu
No full textIn the moment of creation by God, the human is given soul, the mind, the free will and the ability to perceive and create beauty to praise the Lord. A special role during this process is assigned to music, especially to the organ, which has been present in the liturgy of the church for hundreds of years. It is quite often that instruments by their shape and kind are expressing what the soul cannot. Thanks to organ music which accompanies the singing of the people attending the service, all believers are participating in the hymn of praising the Lord. This article attempts to indicate the value of organ music, its use in churches and the connection of the instrument with the religiosity of parishioners in Lubomierz. Issues are taken from the historical side, presenting events concerning this parish’s instruments with a short presentation about the history of the places and the churches.W momencie stworzenia przez Boga człowiek został obdarzony duszą, umysłem, wolną wolą, a także zdolnością do postrzegania i tworzenia piękna w celu wychwalania Pana. Szczególną rolę w tym procesie przypisuje się muzyce, zwłaszcza organowej, która jest obecna w liturgii Kościoła od setek lat. Nierzadko instrumenty swoim kształtem i rodzajem wyrażają to, czego nie potrafi dusza. Dzięki muzyce organowej towarzyszącej śpiewowi ludzi uczestniczących w nabożeństwie wszyscy wierni uczestniczą w hymnie uwielbienia Pana. Niniejszy artykuł jest próbą wskazania wartości muzyki organowej, jej wykorzystania w kościołach oraz związku instrumentu z religijnością parafian w Lubomierzu. Zagadnienia ujęto od strony historycznej, przedstawiając wydarzenia związane z instrumentami tej parafii wraz z krótką prezentacją historii miejscowości i kościołów
Homo faber wobec zagadki kresu ludzkiego życia
No full textIn the context of contemporary bioethical debates, this article explores the figure of homo faber – modern man as master of nature and himself – and his response to the mystery of death. Drawing on the thought of Hannah Arendt and Hans Jonas, we examine how the desire to either prolong life indefinitely or to anticipate death through euthanasia reflects the same technocratic impulse: the need to control life’s end. Both extremes – therapeutic zeal and euthanasia – are analyzed as expressions of the same anthropological paradigm. In contrast, the Catholic understanding of human life emphasizes its giftedness, vulnerability, and intrinsic dignity. Through ethical reflection on key magisterial texts, a moral framework emergesthat respects life without idolizing biological survival and supports the patient’s conscience in situations of great complexity. The article proposes a relational and holistic approach to dying, grounded in Christian anthropology and oriented toward personal fulfillment and spiritual readiness for death.W kontekście współczesnych debat bioetycznych artykuł ten analizuje postać homo faber – nowoczesnego człowieka jako pana natury i samego siebie – oraz jego reakcję na tajemnicę śmierci. Odwołując się do myśli Hannah Arendt i Hansa Jonasa, autor podejmuje refleksję na temat tego, w jaki sposób pragnienie nieograniczonego przedłużania życia lub przyspieszania śmierci poprzez eutanazję odzwierciedla ten sam technokratyczny impuls: potrzebę kontroli nad końcem życia. Oba skrajne podejścia – gorliwość terapeutyczna i eutanazja – są analizowane jako wyraz tego samego paradygmatu antropologicznego. W przeciwieństwie do tego katolickie rozumienie życia ludzkiego podkreśla jego darmowy charakter, kruchośći wewnętrzną godność. Poprzez etyczną refleksję nad kluczowymi tekstami Magisterium wyłania się moralne podejście, które szanuje życie bez jego ubóstwienia i wspiera sumienie pacjenta w złożonych sytuacjach. Artykuł proponuje relacyjne i holistyczne podejście do umierania,zakorzenione w chrześcijańskiej antropologii i ukierunkowane na osobistą pełnię oraz duchowe przygotowanie do śmierci
O karierze słów booster / boostern i ich użyciu we współczesnym języku niemieckim
No full textDie Corona-Pandemie hat deutliche Spuren in der Sprache hinterlassen, die sich insbesondere in Form von Neologismen, Neubedeutungen, Entlehnungen und vermehrtem Gebrauch von Fachausdrücken in der Allgemeinsprache manifestieren. Die Beobachtung der Sprache nach der Corona-Pandemie aus einer gewissen zeitlichen Distanz zeigt allerdings auch, dass sie sich darauf ausgewirkt hat, bestimmte Bedeutungsvarianten bzw. -nuancen von Wörtern zu aktivieren. Das Phänomen einer solchen Wortkarriere, gezeigt am Beispiel der Wörter Booster / boostern, wird im Folgenden analysiert. Anhand von aktuellen Gebrauchskontexten dieser Wörter im gegenwärtigen Deutschen wird versucht, ihr gegenwärtiges Verwendungsprofil aufzuzeigen und auf bestimmte Verwendungsauffälligkeiten sowie Bedeutungspotenziale hinzuweisen, um sie als Mode- bzw. Trendwörter vorstellen zu können.The Corona pandemic has left clear traces in the language, which manifest themselves in particular in the form of neologisms, new meanings, borrowings and increased use of technical terms in everyday language. Observing the language after the Corona pandemic from a certain distance in time also shows that it has had an effect on activating certain variants or nuances of the meaning of words. The phenomenon of such a word career, shown using the example of the words Booster / boostern, is analyzed below. Based on current usage contexts of these words in contemporary German, an attempt is made to show their current usage profile and to point out certain usage peculiarities and meaning potential in order to be able to present them as fashionable or trend words.Pandemia koronawirusa pozostawiła wyraźne ślady w języku, które manifestują się szczególnie w postaci neologizmów, nowych znaczeń, zapożyczeń i wzmożonego użycia terminów specjalistycznych w języku ogólnym. Jednak obserwacja języka po pandemii koronawirusa z pewnego dystansu czasowego pokazuje również, że wpłynęła ona na aktywizację wariantów czy niuansów znaczeniowych słów. Poniżej przeanalizowana zostanie kariera słów, ukazana na przykładzie leksemów Booster / boostern. Na podstawie aktualnych kontekstów użycia tych słów we współczesnym języku niemieckim podjęto próbę prezentacji ich aktualnego profilu użycia oraz wskazania prawidłowości w ich stosowaniu i potencjalnych znaczeń, aby móc przedstawić je jako wyrazy modne
Perspektywy transgraniczne w leksyce niemieckiego dialektu wyspy językowej Deutschpilsen/Nagybörzsöny na Węgrzech
No full textDer Beitrag stellt die Mundart der Sprachinsel Deutschpilsen in Nordungarn vor, die sich im Mittelalter aus südbairischen und ostmitteldeutschen Elementen entwickelt hat. Die Kolonisten des Ortes sind aus Tirol, der Steiermark und dem Erzgebirge zugewandert. Deren sprachliche Varietäten wurden in der fremdsprachigen Umgebung ausgeglichen und vermischt. Die Verfasserin hat im Rahmen von Feldforschung empirische Untersuchungen vor Ort durchgeführt und sprachliche Daten gesammelt. Die Lexik, der Wortschatz dieser Sprachvarietät wurde an diesem Korpus untersucht, und im Beitrag wird gezeigt, dass die lexikalischen Schichten dieser Mundart mehrere – heute bestehende – Grenzen überschreiten.This article presents the dialect of the language island of Deutschpilsen in northern Hungary, which developed in the Middle Ages from southern Bavarian and east-central German dialectal elements. The colonists of the village immigrated from Tyrol, Styria and the Ore Mountains. Their dialects were balanced and mixed in the foreign-language environment. The author of this article carried out empirical field-research and collected linguistic data. The vocabulary of this language variety was analysed using this corpus, and the article shows that the lexical layers of this dialect cross several – today existing – borders.Niniejszy artykuł przedstawia dialekt wyspy językowej Deutschpilsen w północnych Węgrzech, który rozwinął się w średniowieczu z elementów południowobawarskich i wschodnio-środkowoniemieckich.Osadnicy imigrowali do tej wioski z Tyrolu, Styrii i Rudaw. Ich odmiany językowe były zrównoważone i wymieszane w środowisku obcojęzycznym. Autorka przeprowadziła badania terenowe i zebrała dane językowe.Leksyka, słownictwo tej odmiany językowej zostało przeanalizowane przy użyciu zebranego korpusu, a artykuł pokazuje, że warstwy leksykalne omawianego dialektu przekraczają kilka – dziś istniejących – granic
Relativa s postfixem -ž v dnešní češtině
Full text linkThe article presents the Czech relative pronouns with the archaic enclitic particle -ž, which is perceived as a postfix (kdož, což, kterýž), outlining their development, frequency of usage, stylistic distribution as well as possibilities of their stylisticuse in 21st-century texts. The corpus data show significant differences between the frequency of the pronouns kterýž and kdo on the one hand, and the frequency of the pronoun což on the other. The study aims to explain the frequency difference by thediverse syntactic behaviour of these expressions. While the pronouns co and což have different syntactic functions in contemporary Czech, adding the postfix “-ž” to the pronouns kdo a který does not change their syntactic function, only their stylistic value.The corpus research was focused on the occurrence of pronouns kdož and kterýž in contemporary journalistic texts, because it could be assumed that, at least for the most part, it would not be quotations from old texts. The study was based on the analysis of authentic texts from the Czech National Corpus, specifically from the corpora of contemporary written Czech SYN 2010 and SYN 2020, and from the diachronic corpus DIACORP (v 6), containing Czech written texts from the 14th to the 20th century