Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
Reklama w Breslauer Zeitung. Kultura konsumpcyjna od początku XIX do początku XX wieku
No full textDie Verbreitung der Tagesspresse im 19. Jahrhundert führte dazu, dass die Zeitung ein allgemeingegenwärtiges Phänomen wurde. Mit der Entwicklung verschiedener Zeitschriften begann sich die Werbung in der Presse zu entwickeln und zu verbreiten. Die ersten Anzeigen dienten der Information über verfügbare Waren, deren Zahl von Tag zu Tag zunahm. Die wissenschaftliche Analyse des Anzeigenwesens gewährt einen Einblick in verschiedenartige Teilausschnitte des gesellschaftlichen Lebens. Die vorliegende Darstellung von Anzeigen in der Breslauer Zeitung kann zum besseren Verständnis sozialer Verhaltenserwartungen und -dispositionen Breslauer Bürger beitragen.The 19th century was a period of special development of the press and, through it, mass communication. With the development of various magazines, advertising began to develop and spread in the press. The first advertisements were intended to provide information about available goods, which were increasing day by day. Advertising research provides insight into various areas of social life. The following analysis of advertisements appearing in Breslauer Zeitung aims to contribute to a better understanding of the expectations and social dispositions of the inhabitants of Wrocław in the 19th century.Wiek XIX to okres szczególnego rozwoju prasy, a poprzez nią komunikacji na skalę masową. Wraz z rozwojem przeróżnych czasopism, w prasie zaczęła się wykształcać i szerzyć reklama. Pierwsze ogłoszenia służyć miały dostarczaniu informacji na temat dostępnych towarów, których z dnia na dzień przybywało. Badania nad reklamą umożliwiają wgląd w różne dziedziny życia społecznego. Poniższa analiza anonsów ukazujących się w Breslauer Zeitung ma na celu przyczynić się do lepszego zrozumienia oczekiwań i dyspozycji społecznych mieszkańców Wrocławia w XIX wieku
Przemiany w kształceniu neofilologicznym na przykładzie kierunku studiów „Język niemiecki w biznesie i komunikacji publicznej”
No full textAls öffentliche Einrichtungen spielen die Hochschulen eine wesentliche Rolle im Leben der lokalen Gemeinschaften, indem sie zu deren bildungspolitischer, kultureller und ökonomischer Entwicklung beitragen. Der vorliegende Beitrag stellt den Versuch dar, die Faktoren zu ermitteln, deren Bedeutung für den Wandel neophilologischer Bildung in Polen ausschlaggebend zu sein scheint. Die betreffende qualitativ-quantitative Analyse wurde am Beispiel des Curriculums des Bachelor-Studiengangs „Deutsch im Business undöffentlicher Kommunikation“ durchgeführt, welcher seit dem Studienjahr 2024/2025 an der Philologischen Fakultät der Universität Opole angeboten wird. Seine Einrichtung bestätigt die steigende Nachfrage des lokalen Arbeitsmarktes nach hochqualifiziertem Personal mit fortgeschrittenen Fachkenntnissen in Deutsch.As public institutions, universities play a crucial role in the life of local communities by contributing to their educational, cultural, and economic development. This paper aims to identify the key factors that are particularly influential in shaping the transformation of neo-philological education in Poland. A qualitative-quantitative analysis was conducted using the example of the Bachelor’s degree programme „German for Business and Public Communication”, which has been offered at the Faculty of Philology at Opole Universitysince the academic year 2024/2025. The introduction of this programme reflects the growing demand of the regional labour market for highly qualified professionals with advanced knowledge of professional German.Jako instytucje publiczne szkoły wyższe odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu lokalnych społeczności, przyczyniając się do ich rozwoju edukacyjnego, kulturalnego oraz gospodarczego. Niniejszy artykuł stanowi próbę identyfikacji czynników mających kluczowe znaczenie w kontekście zmian zachodzących w procesie kształcenia neofilologicznego w Polsce. Przedmiotowa analiza jakościowo-ilościowa przeprowadzona została na przykładzie programu studiów licencjackich „Język niemiecki w biznesie i komunikacji publicznej” oferowanych od roku akademickiego 2024/2025 na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Opolskiego.Uruchomienie powyższego kierunku studiów potwierdza rosnące zapotrzebowanie lokalnego rynku pracy na wysoko wykwalifikowanych pracowników legitymujących się zaawansowaną znajomością specjalistycznego języka niemieckiego
Początki druku i prasy w Europie oraz w krajach niemieckich
No full textIn diesem Artikel geht die Autorin näher auf die Ursprünge des Buchdrucks und die Entwicklung der Presse in Europa und den deutschen Staaten ein. Sie hebt die Rolle der Schrift und ihre Entwicklung als eine der bedeutendsten Erfindungen der Menschheit hervor und betrachtet die Erfindung des Papiers und der beweglichen Lettern durch Johannes Gutenberg, die eine nie dagewesene Verbreitung der Presse in diesem Raum ermöglichte. Sie hebt die Entwicklung der Presse als Mittel zur Übermittlung zunächst grundlegender, im Laufe der Zeit auch themenübergreifender und umfassender Nachrichten, die vor allem in Zeiten von Kriegswirren und anderen bedeutenden historischen Ereignissen in Europa an Beliebtheit und Nachfrage gewannen, hervor.In this article, the author takes a closer look at the origins of printing and the development of the press in Europe and the German states. She emphasizes the role of writing and its development as one of the more significant inventions of mankind, and looks at the invention of paper and movable type by Johannes Gutenberg, which allowed for an unprecedented spread of the press in this space. It traces the development of the press as a means of conveying first basic, over time multi-topic and comprehensive news, gaining in popularity and demand especially during periods of wartime turmoil and other landmark historical events in Europe.W artykule autorka przybliża początki druku oraz rozwój prasy w Europie i krajach niemieckich. Podkreśla rolę pisma i jego rozwój jako jeden z bardziej znaczących wynalazków ludzkości, pochyla się także nad wynalezieniem papieru i ruchomych czcionek Johannesa Gutenberga pozwalającym na bezprecedensowe rozpowszechnienie się prasy w omawianej przestrzeni. Śledzi rozwój prasy jako przekazu najpierw podstawowych, z czasem wielotematycznych i obszernych wiadomości, zyskujących na popularnościi popycie szczególnie w okresach zawirowań wojennych oraz innych przełomowych wydarzeń historycznych w Europie
Zmiany demograficzne w miastach województwa zachodniopomorskiego: Demographic changes in the cities of the West Pomeranian Voivodship
No full textDemographic changes in the form of depopulation and population ageing pose a serious challenge to the functioning of society and the economy. Their negative consequences are visible on a micro and macro scale and generate the need for decisions and actions aimed at mitigating them at all levels. The aim of the study was to identify selected variables influencing demographic changes taking place in cities in the West Pomeranian Voivodeship. The indirect objective, on the other hand, was to present the consequences of the changes described for the areas under study. The study covered all the cities of the voivodeship, 66 in number. The data used in the study was taken from the database of the Central Statistical Office - Bank of Local Data for the years 2017-2023. Due to the number of units covered by the study, the study period and the necessity to keep the presented results transparent, they were presented by districts.Zmiany demograficzne w postaci depopulacji i starzenia się ludności stanowią poważne wyzwanie dla funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki. Ich negatywne konsekwencje są widoczne w skali mikro oraz makro i generują konieczność podejmowania decyzji i działań zmierzających do ich niwelowania na wszystkich płaszczyznach. Celem podjętych badań była identyfikacja wybranych zmiennych wpływających na zmiany demograficzne zachodzące w miastach województwa zachodniopomorskiego. Celem pośrednim natomiast było przedstawienie konsekwencji opisanych zmian dla analizowanych obszarów. Badaniem objęto wszystkie miasta województwa w liczbie 66. Dane wykorzystane w badaniach zaczerpnięto z bazy danych Głównego Urzędu Statystycznego – Banku Danych Lokalnych dla lat 2017–2023
Elektromobilność w transporcie publicznym w małych miastach w Polsce: Electromobility in public transport in small towns in Poland
No full textThe aim of this paper is to characterise spatial diffusion and development of electric urban transport serving Polish towns with the population between 10,000 and 25,000. We have identified 20 such small towns which have purchased in total 62 electric buses. They are located mostly in south-western and central Poland and interestingly they do not belong to any metropolitan areas. What is even more interesting, in case of seven towns the decision to introduce electric buses has been taken in connection with the opening of the first municipal transport lines. Hence, it would seem that the electromobile innovation can have a positive influence on diffusion of public transport in small towns. On the other hand, higher operating costs associated with operating very small innovative transport systems may involve serious risks in the future.
Celem niniejszego artykułu jest charakterystyka i ocena procesu wdrażania elektrycznego transportu miejskiego w ośrodkach liczących między 10 000 a 25 000 mieszkańców. Na 98 polskich miastz tego przedziału wielkościowego autobusy elektryczne eksploatuje niecałe 20%, czyli 20 ośrodków, w których kursują łącznie 62 takie pojazdy. Małe miasta wykazywały się w latach 2020–2024 najszybszym wzrostem udziału autobusów elektrycznych we flocie, przesuwając się z grupy o najniższym udziale do grupy o najwyższym udziale tego typu pojazdów w strukturze taboru. „Elektromobilne” małe miasta znajdują się głównie w południowo-zachodniej i centralnej Polsce i co znaczące – w większości nie należą do obszarów metropolitalnych. Co ciekawsze, w przypadku siedmiu małych miast decyzja o wprowadzeniu elektrycznych autobusów została podjęta w związku z uruchomieniem komunikacji miejskiej po raz pierwszy. Wydaje się więc, że innowacja w postaci elektromobilności może mieć pozytywny wpływ na upowszechnienie transportu publicznego także w mniejszych ośrodkach. Zarazem jednak wyższe koszty eksploatacyjne związane z funkcjonowaniem bardzo małych innowacyjnych systemów transportowych mogą wiązać się z poważnym ryzykiem w przyszłości
Dysfunkcje komunikacji rodzinnej w kontekście inkarceracji jednego z członków rodziny: style, wzory i strategie interakcji
No full textCommunication disruptions in a family with experience of prison isolation are a broad issue due to the aspect of communication and the stay of one of the family members in a social rehabilitation facility.The article discusses communication disruptions in the prisoner's family in some detail, emphasizing three important issues: communication barriers affecting negative family communication, taking into account twelve obstacles; attention was paid to the communication style, which often becomes a serious deficiency in family communication; and patterns of dysfunctional communication in the inmate's family were given, which not only make communication difficult, but are also often the reason for its breakdown.Sensitivity to communication disruptions in the family, as an ongoing issue, should become the subject of further in-depth research useful in work on the social rehabilitation of prisoners.Zakłócenia komunikacji w rodzinie z doświadczeniem izolacji więziennej należą do szerokiej problematyki ze względu na aspekt komunikacji, jak i przebywania jednego z członków rodziny w placówce resocjalizacyjnej.W artykule omówiono dość szczegółowo zakłócenia komunikacyjne w rodzinie więźnia, akcentując trzy istotne kwestie: bariery komunikacyjne, wpływające na negatywną komunikację rodzinną z uwzględnieniem dwunastu przeszkód; zwrócono uwagę na styl komunikacji, który często staje się poważnym brakiem w porozumieniu rodzinnym; oraz podano wzory dysfunkcyjnej komunikacji w rodzinie osadzonego, które nie tylko utrudniają komunikację, ale też często są powodem jej zerwania.Uwrażliwienie na zakłócenia komunikacyjne w rodzinie jako zagadnienie ciągle aktualne winno się stać przedmiotem pogłębionych dalszych badań przydatnych w pracy nad resocjalizacją więźniów
Droga do macierzyństwa przez wiarę w mowach św. Jana Chryzostoma De Anna
No full textFive St John Chrysostom’s homilies on Hannah, the mother of Samuel, in the biblical account of 1 Sm 1-2, have survived. The first three homilies were delivered by the preacher in 387 in Antioch, in his second year of priesthood; the others, perhaps later. An important idea of theirs is that of motherhood, which has already been taken up by modern scholars in some aspects. It’s worth asking about the place of the idea of motherhood in the whole theology contained in the homilies De Anna, which he systematizes and presents in a comprehensive synthesis. It shows that motherhood by faith is the most crucial idea in the homilies. The author tries to capture the characteristic elements of this spiritual way in the homilies: prayer for offspring – offering everything to God – patience in adversity – successful procreation – education as spiritual parenthood. The budding preacher seems to go to the very essence of the vocation of Christian woman in the world.Zachowało się pięć homilii Jana Chryzostoma na temat Anny, matki Samuela, w relacji 1 Sm 1-2. Pierwsze trzy homilie wygłosił kaznodzieja w 387 r. w Antiochii, w drugim roku kapłaństwa, pozostałe, być może później. Ważną ich ideą jest macierzyństwo, którą podjęli już współcześni badacze w pewnych aspektach. Autor artykułu pyta o miejsce idei macierzyństwa w całej teologii zawartej w mowach De Anna, którą systematyzuje i przedstawia w obszernej syntezie. Synteza ta pokazuje, że macierzyństwo przez wiarę jest najbardziej kluczową ideą w mowach. Autor stara się uchwycić charakterystyczne elementy tej duchowej drogi w homiliach: modlitwa o potomstwo – ofiarowanie wszystkiego Bogu – cierpliwość w przeciwnościach – pomyślna prokreacja – wychowanie jako rodzicielstwo duchowe. Początkujący kaznodzieja zdaje się sięgać do samej istoty powołania kobiety chrześcijańskiej w świecie
Edukacja medialna w rodzinie w erze sztucznej inteligencji: wyzwania i zagrożenia
No full textThe rapid development of artificial intelligence (AI) since 2022 poses a challenge for families, including parents, children and young people. The Holy See has been analysing the ethical and social implications of AI starting in 2019, with the culmination of this work being the 2025 document Antiqua et Nova. This article responds to the Vatican's call for urgent education of families on AI by presenting the theoretical foundations of artificial intelligence to prevent misunderstandings and outlining media education strategies to promote the responsible use of AI in the family context.The aim of this article is to demonstrate the need for family education on AI, to present basic knowledge about AI, and to outline issues related to the responsible use of AI. The article uses an analysis of research data on media education, AI, communication, and the family. Documents and reports on AI education, as well as case studies, were also analysed. The research points to gaps in knowledge about AI among parents and children and to the risks associated with the anthropomorphisation of AI, misinformation and the influence of algorithms on the content consumed by young people. The article therefore proposes specific educational activities to support critical thinking and the responsible use of AI. Media education on AI is crucial for building communication skills within the family. Parents play a fundamental role in this process by supporting their children in understanding and using AI technology responsibly, minimising the risk of misinformation and manipulation.Szybki rozwój sztucznej inteligencji (AI) od 2022 r. stanowi wyzwanie dla rodzin, w tym rodziców, dzieci i młodzieży. Stolica Apostolska analizuje etyczne i społeczne skutki AI od 2019 r., czego zwieńczeniem jest dokument „Antiqua et Nova” z 2025 r. Niniejszy artykuł odnosi się do apelu Watykanu co do pilnej potrzeby edukacji rodzin w zakresie AI, przedstawiając teoretyczne podstawy sztucznej inteligencji w celu zapobiegania nieporozumieniom oraz nakreślając strategie edukacji medialnej mające na celu promowanie odpowiedzialnego korzystania z AI w kontekście rodzinnym.Celem artykułu jest wykazanie potrzeby edukacji rodzin w zakresie AI, przedstawienie podstawowej wiedzy o AI oraz sformułowanie zarysu zagadnień związanych z odpowiedzialnym korzystaniem z AI. W artykule zastosowano analizę danych badawczych dotyczących edukacji medialnej, AI, komunikacji oraz rodziny. Analizowano również dokumenty i raporty dotyczące edukacji na temat AI, a także studia przypadków. Badania wskazują na luki w wiedzy na temat AI wśród rodziców i dzieci oraz na ryzyko związane z antropomorfizacją AI, dezinformacją i wpływem algorytmów na treści konsumowane przez młodych ludzi. W artykule zaproponowano więc konkretne działania edukacyjne wspierające krytyczne myślenie i odpowiedzialne korzystanie z AI. Edukacja medialna w zakresie AI jest kluczowa dla budowania kompetencji komunikacyjnych w rodzinie. Rodzice odgrywają zasadniczą rolę w tym procesie, wspierając dzieci w zrozumieniu i odpowiedzialnym korzystaniu z technologii AI, minimalizując ryzyko dezinformacji i manipulacji
Więź zamiast kontroli: znaczenie relacji rodzica z dzieckiem jako elementu ochrony przed uwikłaniem w destrukcyjne działania w świecie wirtualnym
No full textThis article examines the case of the teenage protagonist of the miniseries “Adolescence” in the context of attachment theory, mentalization, and emotion regulation, demonstrating the impact of a parent's unresolved trauma on a child's emotional development and functioning in offline and online relationships. Using a case study approach and analysis of literature, the authors discuss the chain of consequences: from impaired affect regulation in the caregiver, through the development of an insecure attachment style in the child, to deficits in understanding the internal states of others. The article demonstrates that in the absence of a secure attachment, the digital environment becomes a space leading to involvement in potentially destructive relationships. Online activity is intended to compensate for emotional needs. However, the network can be a place of increased risk of exposure to violence and manipulation. The article emphasizes that technical control of access to online content has limited effectiveness unless accompanied by a high-quality parent-child relationship. The article's conclusions emphasize the crucial importance of attachment as the foundation for a child's real safety in the online and offline world, pointing to the need for prevention based on relationality rather than solely on control. The publication also draws attention to the special role of the father, whose involvement in the upbringing process may be an important element in preventing the occurrence of antisocial behavior in a young person.Artykuł analizuje przypadek nastoletniego bohatera miniserialu „Adolescence” w kontekście teorii przywiązania, mentalizacji i regulacji emocji, ukazując wpływ nierozwiązanej traumy rodzica na rozwój emocjonalny dziecka oraz jego funkcjonowanie w relacjach offline i online. Korzystając z metody studium przypadku oraz analizy danych z literatury omówiono łańcuch konsekwencji: od zaburzonej regulacji afektu u opiekuna, poprzez kształtowanie się pozabezpiecznego stylu przywiązania u dziecka, aż po deficyty w rozumieniu stanów wewnętrznych innych osób. Tekst wskazuje, że w warunkach braku bezpiecznej więzi środowisko cyfrowe staje się przestrzenią prowadząca do uwikłania w relacje mogące posiadać charakter destrukcyjny. Aktywność w Internecie ma prowadzić do kompensacji potrzeb emocjonalnych. Sieć może być jednakże miejscem o podwyższonym ryzyku kontaktu z przemocą i manipulacją. W artykule podkreślono, że kontrola techniczna dostępu do treści internetowych ma ograniczoną skuteczność, jeśli nie towarzyszy jej wysoka jakość relacji rodzic-dziecko. Wnioski artykułu akcentują kluczowe znaczenie więzi jako fundamentu realnego bezpieczeństwa dziecka w świecie online i offline, wskazując na potrzebę profilaktyki opartej na relacyjności, a nie jedynie na kontroli. W publikacji ponadto zwrócono uwagę na szczególną rolę ojca, którego zaangażowanie w proces wychowania stanowić może istotny element prewencji wystąpienia u młodej osoby zachowań antyspołecznych
Emocje w liturgii. Sanktgalleńska tristrofa jako emocjonalny wyraz egzegezy Słowa Bożego
No full textThe purpose of this article is to show the role of emotions in experiencing the liturgy through the phenomenon of unison pulsations, and more specifically tristropha, found in the Gregorian repertoire. A thorough analysis of the neumatic sign of the tristropha understood in a broader verbal-liturgical context, allows us to draw conclusions for the contemporary experience of liturgy understood as active participation (participatio actuosa) involving human emotions.L'obiettivo di questo articolo è mostrare il ruolo delle emozioni nell'esperienza della liturgia attraverso il fenomeno delle pulsazioni unisoniche nel repertorio gregoriano, e più specificamente della tristropha. Un'analisi approfondita del segno neumatico della tristrofa, compresa in un contesto verbale-liturgico più ampio, permette di trarre conclusioni per l'esperienza contemporanea della liturgia intesa come partecipazione attiva (participatio actuosa) che coinvolge le emozioni umane.Celem artykułu jest ukazanie roli emocji w przeżywaniu liturgii poprzez zjawisko pulsacji unisoniczncyh, a w tym ściślej tristrofy, występujące w repertuarze gregoriańskim. Wnikliwa analiza znaku neumatycznego tristrofy rozumianej w szerszym kontekście słowno-litrugicznym, pozwala wyciągnąć wnioski dla współczesnego przezywania liturgii rozumianej jako czynne uczestnictwo (participatio actuosa) angażujące emocje człowieka.