Czasopisma Uniwersytetu Opolskiego (E-Journals)
Not a member yet
4551 research outputs found
Sort by
The concept of intersectionality in spatial terms: – an impulse for a socially engaged science
No full textIntersectionality analyses the impact of various forms of social identity (e.g., gender, economic status, ethnicity, religion) on socioeconomic inequalities. It may be expanded upon by spatial intersectionality, which examines how different forms of exclusion manifest themselves in specific locations. Intersectionality also reveals the need to integrate research with the knowledge of urban communities, which aligns with the principles of engaged research. The article indicates that intersectionality can enrich urban studies and emphasizes the role of deliberation in building sustainable urban communities. Combining theory and practice, the intersectional approach may effectively link research and urban policies in addressing contemporary challenges.Intersekcjonalność to podejście analizując wpływ różnych form tożsamości społecznych (np. płeć, , status ekonomiczny, etniczność, religia) na nierówności społeczno-gospodarcze. Jego rozwinięciem jest intersekcjonalność przestrzenna badająca, jak różne formy wykluczenia przejawiają się w konkretnych lokalizacjach. Intersekcjonalność ujawnia też potrzebę integracji badań z wiedzą społeczności lokalnych, w myśl założeń nauki społecznie zaangażowanej. Artykuł wskazuje, że intersekcjonalność może wzbogacić badania miejskie oraz akcentuje rolę deliberacji w budowaniu zrównoważonych społeczności miejskich. Podejście intersekcjonalne, łączące teorię z praktyką, jawi się jako skuteczne narzędzie łączenia badań i polityk miejskich w rozwiązywaniu współczesnych wyzwań
Wychowanie katolickie a nowoczesne technologie komunikacji społecznej
No full textWith the advancement of modern media technologies, the context of Catholic education is changing and new challenges are emerging for parents, teachers and educators. An important task in the educational process is to help young people effectively counteract the threats associated with the use of modern social communication technologies. At the same time, educators should support young people in using modern digital technologies for their own development (self-education) and future activity in social life.The aim of this article is to clarify the essence, goals and methods of Catholic education, which is influenced by the use of modern communication technologies by pupils. This article uses qualitative analysis and practical reasoning, which are used in applied theology, to focus on the traditional principles of Catholic education, i.e. the integral formation of the human person towards their ultimate goal, but interpreted in the context of changes related to the development of modern social communication technologies.The research conducted showed that some of the traditional concepts used in theology can be replaced by terminology used in media culture (e.g. from dialogue to communication). Modern technologies will also change the cultural context of Catholic education and self-education, which may lead to addiction, isolation and a progressive loss of contact with reality, hindering the development of authentic interpersonal relationships.The result of the research is therefore a practical conclusion that Catholic education should emphasise the role of community, which provides the conditions for real, authentic personal communication. In Catholic education, greater emphasis should be placed on the role of freedom in the responsible use of modern communication technologies. The research also showed that the main goal of Catholic education should always be to focus all activities on shaping maturity in the pupils' faith in Jesus Christ, who is most fully embodied in the Church.W związku z postępem nowoczesnych technologii medialnych zmienia się kontekst wychowania katolickiego i ujawniają się nowe wyzwania dla rodziców, nauczycieli i wychowawców. Ważnym zadaniem w procesie wychowawczym staje się pomaganie młodym ludziom w skutecznym przeciwdziałaniu zagrożeniom związanym z korzystaniem z nowoczesnych technologii komunikacji społecznej. Równocześnie wychowawcy powinni udzielać wsparcia młodym, aby wykorzystywali nowoczesne technologie cyfrowe dla własnego rozwoju (samowychowanie) i przyszłej aktywności w życiu społecznym. Celem artykułu jest doprecyzowanie istoty, celów i sposobów wychowania katolickiego, na które ma wpływ korzystanie przez wychowanków z nowoczesnych technologii komunikacji. W tym artykule zastosowana została metoda analizy jakościowej i wnioskowania ukierunkowanego praktycznie, wykorzystywana w teologii stosowanej, umożliwiająca skupienie się na tradycyjnych pryncypiach wychowania katolickiego, czyli integralnym kształtowaniu osoby ludzkiej w kierunku jej celu ostatecznego, ale odczytywanych w kontekście przemian związanych z rozwojem nowoczesnych technologii komunikacji społecznej. Przeprowadzone badania pokazały, że część tradycyjnych pojęć stosowanych w teologii może być zastępowana terminologią wykorzystywaną w kulturze medialnej (np. od dialogu do komunikacji). Nowoczesne technologie będą też zmieniać kontekst kulturowy wychowania katolickiego i samowychowania, co może prowadzić do uzależnienia, izolacji i postępującej utraty kontaktu z rzeczywistością, utrudniając rozwój autentycznych relacji międzyludzkich. Wynikiem badań jest zatem praktyczny wniosek, aby w wychowaniu katolickim podkreślać rolę wspólnoty, która zapewnia warunki realnej, autentycznej komunikacji osobowej. W wychowaniu katolickim większy nacisk położyć należy na rolę wolności w odpowiedzialnym posługiwaniu się nowoczesnymi technologiami komunikacji. Badania pokazały również, że głównym celem wychowania katolickiego niezmiennie powinno być skupienie wszelkich działań na ukształtowaniu w wychowankach dojrzałości w wierze w Jezusa Chrystusa, który najpełniej uosabia się w Kościele
Technologie cyfrowe w przeciwdziałaniu przemocy domowej i poseparacyjnej: koncepcja wdrożenia systemu teleopieki w Polsce
No full textTelecare in Poland is primarily associated with medical assistance, whereas globally, it has also been used for years to address domestic and post-separation violence. In Poland, there are two applications for individuals experiencing violence (ODP), one intervention website, and a chatbot. However, these cannot be considered telecare in the full sense of the term—that is, as a comprehensive service encompassing monitoring, intervention, psychological support, and psychoeducation. Currently, Poland lacks a telecare center that provides 24/7 monitoring, inter-institutional cooperation, and comprehensive support and care for ODPs. The aim of this research is to explore and present the possibilities for implementing a telecare system for individuals experiencing violence in Poland, taking into account available digital technologies. Additionally, it seeks to develop and propose an outline for the organization and operation of a Telecare Centre (CT) for ODPs in Poland.The research method employed involved critical text analysis and a review of existing telecare solutions in other countries.Conclusions: Telecare can serve as an effective form of support for ODPs in Poland, particularly in terms of safety monitoring, intervention, psychoeducation, and specialized counseling. Its implementation requires integration with the existing support system, adaptation of legal regulations, and ensuring a high level of technological security.Results: This study presents the key functionalities of online tools and mobile applications for ODPs, along with a proposed outline of the organization and operation of a Telecare Centre (CT) in Poland. This proposal should be viewed as a source of inspiration rather than a fully developed, detailed project.Implications: Telecare for ODPs can complement the existing support system, particularly in situations where access to traditional forms of assistance is limited.This paper offers a new perspective on the Polish anti-violence system by highlighting the potential of modern technologies to enhance the effectiveness of support for individuals experiencing violence.Teleopieka w Polsce kojarzona jest głównie z pomocą medyczną, jednak na świecie od lat wykorzystuje się ją także w przeciwdziałaniu przemocy domowej i poseparacyjnej. W Polsce dostępne są dwie aplikacje dla osób doświadczających przemocy (ODP), jedna interwencyjna strona internetowa i chatbotka – nie można ich jednak traktować jako teleopieki w całym znaczeniu tego słowa, tzn. jako kompleksowej usługi, opartej zarówno na monitorowaniu, interweniowaniu, jak i udzielaniu wsparcia psychicznego i psychoedukacji. Nie dysponujemy centrum teleopieki, które zapewniałoby całodobowy monitoring, współpracę międzyinstytucjonalną, wsparcie i opiekę nad ODP. Celem podjętych badań jest odkrycie i prezentacja możliwości wdrożenia systemu teleopieki dla osób doświadczających przemocy w Polsce, z uwzględnieniem dostępnych technologii cyfrowych, a także opracowanie i prezentacja zarysu organizacji i funkcjonowania Centrum Teleopieki (CT) dla ODP w Polsce. Zastosowano metodę krytycznej analizy tekstów oraz przeglądu istniejących rozwiązań teleopiekuńczych za granicą. Wnioski: Teleopieka może stanowić skuteczne wsparcie dla ODP w Polsce, szczególnie w kontekście monitorowania ich bezpieczeństwa, interwencji, psychoedukacji, poradnictwa specjalistycznego. Jej wdrożenie wymaga integracji z systemem pomocowym, dostosowania przepisów prawnych oraz zagwarantowania wysokiego poziomu bezpieczeństwa technologicznego. Wyniki: zaprezentowano podstawowe funkcje narzędzi online i aplikacji mobilnych dla ODP oraz opracowano propozycję - zarys organizacji i funkcjonowania Centrum Teleopieki (CT) dla ODP w Polsce, którą należy traktować jako źródło inspiracji, nie jako dopracowany w szczegółach projekt. Implikacje: Teleopieka dla ODP może uzupełnić istniejący system wsparcia, zwłaszcza w sytuacjach ograniczonego dostępu do tradycyjnych form pomocy. Praca wnosi nową perspektywę do polskiego systemu przeciwdziałania przemocy, wskazując na możliwość adaptacji nowoczesnych technologii w celu zwiększenia skuteczności wsparcia dla osób doznających przemocy
Ekumeniczne zainteresowania warszawskich apologetyków
No full textThe aim of this article is to present the ecumenical interests of Warsaw apologetics. In the first part, the author presents the concept of comparative apologetics developed by J. Myśków. The second part is devoted to the ecumenical theology practiced by K. Hoffmann. In the third part, he presents the ecumenical thought of T. Gogolewski. The analyses conducted allow us to draw the following conclusions: J. Myśków maintained an open attitude towards the resolutions of Vatican II, attempting to incorporate the council's teachings into apologetics. To this end, he developed his own concept, drawing on W. Kwiatkowski's early research. K. Hoffmann presented the essence of Catholic ecumenical theology, the dialogue of the Catholic Church with other Churches and Christian communities, and the tasks stemming from ecumenism. He did this based on the council's teachings and the documents of the Church's Magisterium. T. Gogolewski, taking a close look at Vatican II, translated and commented on the council's documents. In his pastoral practice and scholarly reflection, he remained faithful to the Council's teachings. Engaging in ecumenical thought, he authored a translation of the Council's decree on ecumenism and explored the thought of ecumenical theologians, paying particular attention to the meaning and need for ecumenical dialogue.Celem artykułu jest ukazanie ekumenicznych zainteresowań warszawskich apologetyków. W części pierwszej autor przedstawia koncepcję apologetyki porównawczej stworzoną przez J. Myśkowa. Część druga poświęca teologii ekumenicznej uprawianej przez K. Hoffmanna. W części trzeciej prezentuje myśl ekumeniczną T. Gogolewskiego. Przeprowadzone analizy pozwalają na wyciągniecie następujących wniosków. J. Myśków wobec uchwał Vaticanum II zachował owartość, podejmując próbą włączenia soborowego nauczania w apologetykę. W tym celu stworzył jej własną koncepcję, nawiązując do wczesnych badań W. Kwiatkowskiego. K. Hoffmann ukazał istotę katolickiej teologii ekumenicznej, dialog Kościoła katolickiego z innymi Kościołami i wspólnotami chrześcijańskimi oraz zadania, które wypływają z ekumenizmu. Czynił to w oparciu o soborowe nauczanie oraz dokumenty Magisterium Kościoła. T. Gogolewski, przyglądając się z bliska Vaticanum II, tłumaczył i komentował soborowe dokumenty. W praktyce duszpasterskiej i refleksji naukowej pozostał wierny soborowemu nauczaniu. Zajmując myślą ekumeniczną, dokonał autorskiego przekłady soborowego dekretu o ekumenizmie oraz przybliżał myśl teologów-ekumenistów, zwracając szczególną uwagę na sens i potrzebę dialogu ekumenicznego.
 
[Rec.] Kuźmicki_Theodor Dieter, Wolfgang Thönissen (red.), Der Ablassstreit. Dokumente, ökumenische Kommentierungen, Beiträge
No full textPoczątki chrześcijaństwa i obecności relikwii Krzyża Świętego w Opolu
No full textOpole led the way as the capital of Upper Silesia for centuries. Its origins date back to at least the 8th century. In the Middle Ages, this princely stronghold was the centre of the Opole-Racibórz principality and the seat of the collegiate chapter. One of the oldest legends says, that at the end of the 10th century St. Adalbert, Bishop of Prague, visited the area, and that he was to baptise the inhabitants of Opole on a nearby hill. For centuries, the inhabitantsof the historic capital of Upper Silesia remembered their legendary missionary, calling him the ‘Apostle of Silesia’, and honoured his memory by entrusting themselves to his protection. Another legend has, it that a precious relic – a particle from the Holy Cross – was given to the city in 1024 (or perhaps as late as the beginning of the 13th century). The magnificent gift, whose origin we still know so little about, permanently linked the fate of the city and its inhabitants with Christianity, and the sign of the cross, together with the Piast eagle of the Opole and Racibórz princes, very soon became part of Opole’s coat of arms.Opole przez wieki wiodło prym stolicy Górnego Śląska. Jego początki sięgają przynajmniej VIII w. W średniowieczu ten książęcy gród był centrum księstwa opolsko-raciborskiego i siedzibą kapituły kolegiackiej. Z jednej z najstarszych legend dowiadujemy się, iż pod koniec X w. tereny te nawiedzić miał biskup praski św. Wojciech i na nieodległym wzgórzu udzielać chrztu świętego Opolanom. Przez wieki mieszkańcy historycznej stolicy Górnego Śląska pamiętali o swoim legendarnym misjonarzu, nazywając go „Apostołem Śląska”, i czcili jego pamięć, zawierzając się jego opiece. Kolejna z legend głosi, że w 1024 r. (a może dopiero na początku XIII w.) podarowana została miastu cenna relikwia – cząstka z Krzyża Świętego. Wspaniały dar, o którego pochodzeniu nadal tak mało wiemy, na trwałe połączył losy miasta i jego mieszkańców z chrześcijaństwem, a znak krzyża, wraz z piastowskim orłem książąt opolsko-raciborskich, bardzo szybko stał się częścią herbu Opola
International Conference of Theological Faculties in Erfurt, Prague, and Opole: Paths of Reconciliation Between People and Nations Opole, May 29–31, 2025. Report
No full textRevolutionary Action Movement i genealogia radykalnego czarnego nacjonalizmu: od ruchu praw obywatelskich do internacjonalizmu trzecioświatowego
No full textThe article analyzes the origins, activities, and ideological evolution of the Revolutionary Action Movement (RAM)—one of the key, though often overlooked, organizations of the radical Black liberation movement in the United States. The author presents RAM as a link between the liberal civil rights movement and the radical current of Black Power, within which a synthesis of Marxism, Black nationalism, and Third World internationalism emerged. Founded in 1962 within the student milieu of Ohio’s Central State College, RAM grew out of disillusionment with the reformism of the NAACP and the SCLC, as well as inspiration drawn from the thought of Malcolm X and Robert F. Williams. The organization rejected the strategy of nonviolence, advocating instead a vision of revolutionary nationalism and solidarity with anti-imperialist movements of the Third World. Its activities—from educational campaigns and protests in Philadelphia to publications such as Black America and Soulbook—constituted an intellectual foundation for future formations, including the Black Panther Party. At the core of RAM’s ideology was the conviction that African Americans constituted a “nation within a nation,” colonized within American capitalism. Their liberation required a social and cultural revolution that combined class struggle with the struggle for self-determination. Drawing on Marxism and the ideas of Harold Cruse, Frantz Fanon, and Harry Haywood, RAM developed an original model of “Black internationalism.” The author argues that despite its brief existence, RAM played a crucial role in shaping modern Black radicalism by linking anti-racism with anti-capitalism and anti-imperialism, and that its legacy remains significant for contemporary studies of decoloniality and theories of resistance.Artykuł analizuje genezę, działalność i ideologiczną ewolucję Revolutionary Action Movement (RAM) — jednej z kluczowych, choć często pomijanych organizacji radykalnego czarnego ruchu wyzwoleńczego w Stanach Zjednoczonych. Autor ukazuje RAM jako łącznik między liberalnym ruchem praw obywatelskich a radykalnym nurtem Black Power, w którym doszło do syntezy marksizmu, czarnego nacjonalizmu i internacjonalizmu Trzeciego Świata. Powstałe w 1962 roku w środowisku studenckim Ohio Central State College RAM wyrosło z rozczarowania reformizmem NAACP i SCLC oraz z inspiracji myślą Malcolma X i Roberta F. Williamsa. Organizacja odrzuciła strategię non-violence, głosząc ideę rewolucyjnego nacjonalizmu i solidarności z antyimperialistycznymi ruchami Trzeciego Świata. Jej działalność — od kampanii edukacyjnych i protestów w Filadelfii po publikacje „Black America” i „Soulbook” — stanowiła intelektualne zaplecze dla przyszłych formacji, takich jak Black Panther Party. W centrum ideologii RAM znajdowało się przekonanie, że Afroamerykanie stanowią „naród w narodzie”, skolonizowany w ramach amerykańskiego kapitalizmu. Ich wyzwolenie wymagało rewolucji społecznej i kulturowej, łączącej walkę klasową z walką o samostanowienie. Inspiracje marksizmem, myślą Harolda Cruse’a, Frantza Fanona i Harry’ego Haywooda pozwoliły RAM stworzyć oryginalny model „czarnego internacjonalizmu”. Autor dowodzi, że mimo krótkiego istnienia RAM odegrało kluczową rolę w kształtowaniu nowoczesnego czarnego radykalizmu, łącząc antyrasizm z antykapitalizmem i antyimperializmem, a jego dziedzictwo pozostaje istotne dla współczesnych studiów nad dekolonializmem i teorią oporu
Nazwa gatunkowa a wyznaczniki opatrzonego nią komunikatu multimedialnego. Analiza egzemplaryczna tutoriali w perspektywie germanistycznej
Get PDFVideo tutorials enjoy unflagging popularity, particularly among Internet users, but their linguistic description still poses significant challenges due to the multiplicity and diversity of their forms. It is therefore essential to investigate both the status and features of video tutorials as a type of multimodal text. This article aims to discuss the origins of video tutorials and seeks to determine whether the online forms labelled as video tutorials meet the criteria of the video tutorial genre formulated in German studies. A sample of 30 tutorials posted on the YouTube platform was examined using the research model proposed by Hanus & Kaczmarek (2022). Thearticle offers an exemplary analysis of two types of tutorials, firstly, to verify their genre properties, especially the constitutive and complementary features, and, secondly, to assess whether and, if so, to what extent the forms comply with the conventions of the video tutorial genre. The analysis reveals that not every online form labelled as a video tutorial possesses the constitutive or complementary features typical of this genre; instead, many primarily serve an appellative function typical of advertisements.Moreover, deliberate strategies for concealing objectives by incorporating specific content and stylising the presentation to resemble other genres were identified. The term paratutorial is proposed for these forms. The findings of this study help refinethe properties of the video tutorial genre and further clarify its profile
Wykorzystanie źródeł leksykograficznych i narzędzi korpusowych do różnicowania pojęć hasło i slogan
Get PDFThe article aims to present the differences between the terms catchword and slogan which, both in scientific studies and the common awareness of Polish language users are generally treated as synonyms in certain contexts (e.g. political and advertising).To compare the use and scope of meaning of these two words, lexicographic sources (such as The Universal Dictionary of Polish Language and The Great Polish Dictionary) and language corpora (National Corpus of Polish, monitor corpus of web-basedPolish MoncoPL) were used. The analysis focused on comparing the frequency of occurrence of both words in different types and genres of texts and their connectivity. The findings showed that slogan – a word that has been present in the Polishlanguage for a longer time – has a broader range of meanings and is more often a centre of neutral and uninflected collocations in noun-noun combinations. Conversely, verb-noun combinations most often indicate the active action of the subject (chant, proclaim catchwords). The term slogan is more frequently encountered in pejorative contexts (e.g., stale, empty, and propaganda slogans). Additionally, verbnoun collocations suggest the serial, repetitive action of the subject (e.g., to repeat, to hurl, to spread slogans) and indicate the passivity of the recipient (e.g., to succumb, to believe slogans)