Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
NOTES ON THE EVIDENCE FOR THE INFLUENCE OF PRONOMINAL ON NOMINAL INFLEXION IN MYCENAEN ARCHIVES
Get PDFThe inflexion of pronouns varies in different Indo-European languages and so far, as it can be reconstructed, in the Proto-Indo-European it was different in several aspects from the inflexion of nouns and adjectives. In the course of time pronominal and nominal inflexions went through a process of mutual levelling. The analysis and comparison of the thematic and athematic nominal inflexions has shown that gendered pronouns played important role in the development of the thematic o-stem and eH2-stem substantives.
The evidence of the Greek language for the relationship of pronouns and other nomina is significant and complex at the same time, bearing in mind the individual development of Greek dialects and the archaic features of the earliest Greek records found in Mycenaean archives.
The aim of this paper is to re-examine the evidence for the influence of pronominal on nominal inflexion found in Mycenaean Greek documents in the light of more recent studies and discuss its relevance for the earliest history of pronouns and nouns in the Greek language and the reconstruction of Proto-Indo-European
КУЛТУРНИТЕ КОНЦЕПЦИИ ЗА МАЖЕСТВЕНОСТАИ ЖЕНСТВЕНОСТА: ДИВЕРГЕНЦИЈА НА МАСКУЛИНИСТИЧКА И ФЕМИНИСТИЧКА КУЛТУРА
Get PDFМажественоста и женственоста може да се дефинираат преку одредени карактеристики, ставови, својства, очекувања и објаснувања поврзани со поведението и однесувањето на припадниците на машкиот и женски пол. Тие се социјално конструирани димензии кои го одредуваат машкиот и женскиот статус, како и положбата на половите во општествената средина. Целта на овој труд е да се преиспита во колкава мера и на кој начин културата и културниот контекст влијае во обликувањето на мажественоста и женственоста. Односите меѓу културно изградениот сет категории, како што се тие за половата припадност на поединците, се нарекуваат „народна таксономија“ или „културна класификација“. Оттука, нормите, правилата, ставовите, однесувањето, поведението, во крајна линија и очекувањата од поединците во еден социокултурен простор, во голема мера зависат од релацијата човек-природа-култура. Во таа насока, во овој труд ќе се разгледаат одредени социоантрополошки теоретски концепции за креирањето на мажественоста и женственоста, со акцент врз историскиот и современ дискурс на „родовите замисли“ за мажественоста и женственоста
БЕРМУДСКИОТ ТРИАГОЛНИК НА МАКЕДОНСКАТА ДРЖАВНОСТ: ОХРИДСКИ, ПРЕСПАНСКИ И БУГАРСКИ ДОГОВОР
No full textОд Референдумот за независност во 1991 година до денес, македонската државност минува низ бројни политички трансформации од кои, како клучни, ги издвојуваме оние од 2001, 2017 и 2018/19 година. Овие точки на пресврт се однесуваат на решавање на идентитетски конфликти, внатре во земјата и со соседните држави. Хипотезата на овој труд е дека заменувањето на уставноста како темел на македонската држава со договорни односи, кои подоцна се конституционализираат, води до ерозија на државноста. Наместо Уставот да претставува релативно траен општествен договор на граѓаните во политичката заедница, трите договори го претворија во негова спротивност. Уставните промени настанати по пат на принуда и уцени, односно од позиција на моќ, по пат на меѓународно градење држава, постепено креираат сè послаба и понеуспешна држава. Таквата творба не може да се надева на инкорпорирање во Европската Унија, бидејќи идентитетските отстапки придружени со нефункционалност на државните институции резултираат со ефекти спротивни на базичните демократски императиви и на принципите содржани во Копенхагенските критериуми
THE BERMUDA TRIANGLE OF MACEDONIAN STATEHOOD: OHRID, PRESPA AND BULGARIAN AGREEMENT
No full textFrom the 1991 referendum on independence and the adoption of the Constitution up to date, Macedonian statehood has been going through several political transformations, of which, as key, we single out those of 2001, 2017 and 2018-19. All those turning points relate to the resolution of identity conflicts and disputes, both within the country and with neighbouring states. The purpose of this paper is to prove the hypothesis according to which the replacement of constitutionality as the foundation of the Macedonian state with contractual relations, which are later constitutionalized, leads to statehood erosion. In other words, instead of the Constitution representing a relatively permanent social contract of the citizens in the political community, the three contracts turned it into its opposite. Constitutional changes brought about through coercion and blackmail, that is, from a position of power, through international state building, have gradually created an increasingly weak and unsuccessful state, that is, a provisional state. Such an entity cannot hope to be incorporated into the European Union. More precisely, identity concessions accompanied by the dysfunctional state institutions result in effects contrary to the basic democratic imperatives and the principles contained in the Copenhagen criteria
МЕЃУНАРОДНА КЛАСИФИКАЦИЈА НА ФУНКЦИОНИРАЊЕ, ИНВАЛИДНОСТ И ЗДРАВЈЕ: ВОЗРАСНИ ЛИЦА СО ОШТЕТУВАЊЕ НА ВИДОТ
Get PDFЦелта на овој труд е да се направианализа на актуелните студии за општите ограничувања при користење на Меѓународната класификација за функционирање, инвалидитет и здравје (МКФ), но и преглед на резултатите од нејзината примена кај возрасните лица со оштетен вид. Пребарувањето на литературата е направено воследните бази: ERIC, EBSCO-Host, ScienceDirect, PROKUEST, SCOPUS и Google Scholar. Статиите се селектирани според тоа дали се однесуваат на некоја од силните и слабите страни на МКФ, како и нејзината примена кај возрасните лица со оштетен вид. Прегледот на литературатае направен со користење на ПРИЗМАкритериумите. Со пребарување на релевантната литература констатирани сеосум статии кои ги исполнуваа критериумите за подобност. Севкупниот заклучок е дека иако МКФ е вредна алатка за опишување како функционира една личност, исто така, таа сама по себе не е инструмент за евалуација
SUPPORT AND EDUCATION FOR FAMILIES OF CHILDREN WITH DISABILITIES: EXPLORING PARENTAL PERSPECTIVES AND RECOMMENDATION
No full textParenting a child with a disability presents unique challenges and requires additional care and attention. Parents play a crucial role in promoting their child’s development, fostering their independence, and nurturing their overall well-being.
This research study aims to investigate the adequacy of resources and support available to families of children with disabilities, as well as the perception of parents regarding these aspects. A specially designed questionnaire consisting of 21 questions was used as the research instrument, which was distributed to families through a Google form. The research sample was convenience-based and comprised 250 parents of children with disabilities.
The findings of the study reveal widespread dissatisfaction among parents in relation to institutional support. The results indicate that a significant majority of parents (80%) do not receive adequate institutional support, while only 1% reported receiving it. Furthermore, not a single parent reported being satisfied with the coordination among medical, educational, and social institutions, with 56% expressing dissatisfaction and 44% indicating partial satisfaction.
This study highlights the need for improved coordination among various institutions, increased parent education, and the provision of comprehensive support services to ensure a better quality of life for families of children with disabilities
CURRENT SECURITY CHALLENGES IN THE WESTERN BALKANS AND CONSEQUENCES OF THE WAR IN UKRAINE
Get PDFThe Russian invasion of Ukraine, which began at the end of February 2022, confirmedthe de facto impotence of the EU policy towards the Western Balkans. Only the reaffirmationof the United States of America and NATO’s roles in the Western Balkans after 2017 had asignificant impact on the situation in the region, as it had for the previous three decades. Theimportance of their roles was confirmed after the entry of Montenegro and North Macedoniainto NATO and the achievement of the Prespa Agreement (2018). However, there are stillessentially unresolved issues, such as the relations between Belgrade and Pristina (which arecurrently accelerating primarily due to the US), the internal reconfiguration of relations inBosnia and Herzegovina, and the gradual attempt to suppress the further growth of Russianinfluence in certain states of the region (it already has a strong influence in Serbia and theBiH entity, the Republic of Srpska). In this sense, the author emphasises that only after the additional integration of thecountries of the region with the European Union and NATO, which implies an acceleratedcontinuation of the EU enlargement process but also a strengthened open-door policy, canNATO additionally ensure peace in the Western Balkans, where there are still significantand visible consequences of post-Yugoslav wars and numerous problems, such as a lack ofthe rule of law, an insufficient fight against corruption, and cross-border crime. Therefore,the current moment, characterised and determined by Russia’s aggression against Ukraine,should ensure the acceleration of geopolitical responses related to the admission of thecountries of the Western Balkans to the European Union and also empower the real andpro-European capacities of existing forms of regional cooperation. The author emphasisesthe necessity of accelerated integration of the remaining WB entities into NATO, which theyhave already pursued
ЛИНГВИСТИЧКИТЕ СПЕЦИФИЧНОСТИ НА МАКЕДОНСКИТЕ, АЛБАНСКИТЕ И ТУРСКИТЕ ПОСЛОВИЦИ И ПОГОВОРКИ ЗА ЖЕНАТА – ПРАГМАТИКА И СЕМАНТИКА
Get PDFThis article presents observations about the linguistic peculiarities of Macedonian, Albanian, and Turkish proverbs about women from a pragmatic, semantic and syntactic point of view. Proverbs and sayings build as a separate semiotic and linguistic microsystem, so their linguistic peculiarities are described as well as their position compared to other literary genres. The purpose of the paper is to investigate if Macedonian, Albanian and Turkish proverbs and sayings about women carry the same type of messages conveyed by different formal structures.Во оваа статија се презентираат согледувања за лингвистичките специфичности на македонските, албанските и турските пословици и поговорки за жената од подрачјето на прагматиката и на семантиката, коишто заедно со синтаксата ги издвојуваат пословиците и поговорките во посебен семиотичен и јазичен микросистем, со што не само што се определуваат овие нивни јазични особености туку и се истакнува, посебно, нивната положба во однос на другите литературни жанрови. Целта е да се покаже дали македонските, албанските и турските пословици и поговорки за жената носат ист тип пораки, кои се реализираат во различни формални структури
ВИНАВЕРОВ ЊЕГОШ: ФИГУРА ЈЕДНОГ УТОПИСТИЧКОГ ЈУНАКА ИЗ 1921. ГОДИНЕ
Get PDFThe paper analyzes the expressionist portrait of Peter II Petrović Njegoš, which Stanislav Vinaver presented in the essay “Njegoš and the Evil Wizards” (Gromobran svemira, 1921). In order to understand this particular vision of the romantic poet, the immediate historical proximity of Crnjanski\u27s Njegoš from 1919 (the poem “Njegoš”, Lyrics of Ithaka), then his Njegoš from 1925 (the essay “Reflections on Njegoš”), and finally Andrić\u27s Njegoš in the essay “Njegoš as a tragic hero of Kosovo thought” (1935). As the neglected texts of previous Njegosology, today, at a time when Njegoš\u27s character and work have become a singular Balkan apple of discord, they show another way of understanding, and that is the way of utopian thinking.У раду се анализира експресионистички портрет Петра II Петровића Његоша, који је Станислав Винавер изложио у есеју „Његош и зли волшебници“ (Громобран свемира, 1921). За разумевање овог особеног доживљаја романтичког песника важна је и непосредна историјска близина Црњансковог Његоша из 1919. године (песма „Његош“, Лирика Итаке), затим његовог Његоша из 1925. године (есеј „Размишљања о Његошу“), и коначно Андрићевог Његоша у есеју „Његош као трагични јунак косовске мисли“ (1935). Као занемарени текстови досадашње његошологије, они данас, у време када су Његошеви лик и дело постали својеврснa балканскa јабукa раздора, показују један други пут разумевања, а то је пут утопијског мишљења
РЕАЛИЗМОТ НА ИСТОРИЈАТА, РЕАЛИЗМОТ НА ФИКЦИЈАТА
Get PDFIn the theoretical conceptions of the historical novel, elaborated by Elizabeth Wesseling, Brian McHale, Viktor Zmegach, three stages are ascertained through which this genre passes (traditional or realistic, modernist and postmodernist historical novel), identified through the prism of its relationship to history/historiography and through the narrative and structural manifestations of that relationship in the novel. Starting from these theoretical premises, the aim of the paper is to interpret three Macedonian novels, seen as paradigmatic for the phase of the realist historical novel: Tole Pasha and Shakjir Vojvoda by Stale Popov and The Salonica Assassins by Jovan Boshkovski. The main focus of interpretation is placed on two levels: on the novelistic relationship to history/historiography and on the structural manifestations of the relationship between literature and history.Во теориските концепции за историскиот роман, елаборирани од страна на: Елизабет Веселинг, Брајан Мекхејл, Виктор Жмегач се констатираат три фази низ кои поминува овој жанр (традиционален или реалистички, модернистички и постмодернистички историски роман), идентификуван низ призма на неговиот однос кон историјата/историографијата и низ наративните и низ структурните манифестации на тој однос во романот. Поаѓајќи од овие теориски премиси, целта на трудот е да се толкуваат три македонски романи, видени како парадигматични за фазата на реалистичкиот историски роман: Толе-паша и Шаќир-војвода на Стале Попов и Солунските атентатори на Јован Бошковски. Интерпретативниот фокус е поставен врз две рамништа: врз романескниот однос кон историјата/историографијата и врз структурните манифестации на односот книжевност историја