Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
ВЛИЈАНИЕТО НА ТУРСКИТЕ ТВ-СЕРИИ ВРЗ МЛАДАТА ПОПУЛАЦИЈА НИЗ ПРИЗМАНА СОВРЕМЕНАТА КУЛТУРА
Get PDFTurkish television series have achieved a significant transformation and transcended the geographical boundaries of the Republic of Türkiye. This cultural phenomenon extended its reach to the Republic of North Macedonia and achieved immense popularity. Tо explain the features of the phenomenon, this paper analyses the attitudes of high school students via a survey, as well as identifies the potential benefits and challenges arising from such cultural exchange. It also aims to analyse the multifaceted dimensions of the influence of Turkish television series, their popularity, and their influence in language acquisition.
The results provide insights into the role played by Turkish television series in shaping the personality profile and attitude towards contemporary culture among young people.Турските телевизиски серии остварија значителна трансформација и ги надминаа географските граници на Република Турција. Овој културен феномен го прошири својот досег до Република Северна Македонија и стекна огромна популарност. Во настојувањето да се објаснат карактеристиките на феноменот, во овој труд, преку спроведената анкета меѓу средношколците, се анализираат ставовите на младата генерација и се идентификуваат потенцијалните придобивки и предизвици што произлегуваат од културната размена. Ова истражување има цел да ги согледа повеќеслојните димензии на влијанието на турските телевизиски серии, како нивната популарност, така и нивното влијание врз усвојувањето на турскиот јазик. Резултатите од анкетата овозможуваат сознанија за улогата што ја имаат турските телевизиски серии во обликувањето на профилот на личноста и за односот на младата популација кон современата култур
„ФЛУИДНИОТ СТРАВ“ ВО РОМАНОТ БЕСНИЛО ОД БОРИСЛАВ ПЕКИЌ ВО КОНТЕКСТ НА СВЕТСКАТА ПАНДЕМИЈА СО КОРОНАВИРУС
Get PDFThe Coronavirus/COVID-19 pandemic has presented new ways of perceiving reality which automatically reflected on how we understand, read and think about certain works of art and works of fiction. Such an example is the novel Rabies (1985) by Borislav Pekić which, in this paper, is interpreted through Bauman’s concept of “liquid fear” (2018). In this way, we are trying to show that fiction has somewhat involuntarily “predicted” the COVID-19 world pandemic. This does not mean that Rabies should be read as a prophecy of what started in 2019 but rather as a proof that fiction sometimes has its roots in reality (it is inspired by true events). Fiction, more often than not, presents a reflection of past experiences that can be recognized even in today’s contemporary world. Thus, the paper examines the main hypothesis that the “liquid fear” present in the novel “Rabies” can be seen as equivalent of the “liquid fear” with which we deal on a daily basis ever since the beginning of the COVID-19 world pandemic.
We used the general methods of analysis and synthesis, in order to present those aspects of the novel that are important for the understanding of the fictitious epidemic in the novel, and the comparative method, which juxtaposes fiction and reality. Through the conclusion of the paper, we should understand how the descriptions of the epidemic in the novel affect our perception and understanding of the current world pandemic and how the described events in the novel serve as a valid reflection of certain aspects of our approach towards the COVID-19 pandemic.Светската пандемија со коронавирусот/COVID-19, којашто започна во 2019 г. и сè уште е актуелна и трае и денес, наметна нов начин на восприемање и толкување на одредени книжевни текстови, меѓу кои е и романот Беснило (1985 г.) на Борислав Пекиќ.
Интерпретацијата на романот е низ оптиката на „флуидниот страв“ (синтагма на Бауман, 2018 г.), а главната хипотеза на трудот гласи дека „флуидниот страв“ во романот „Беснило“ е верен одраз на флуидниот страв од коронавирусот и дека фикционалната епидемија во романот може да се интерпретира како претскажување и како пресликување на реалната пандемија со коронавирусот.
Искористени се општите методи на анализа и на синтеза, за читателот да добие што попрецизна слика за случувањата во романот и за да може да ги поврзе со случувањата со светската пандемија, но и посебниот метод на компаративно проучување (фикцијата наспрема стварноста). Трудот упатува на заклучокот дека фикцијата често пати влече корени од реалните искуства од стварниот свет и дека опишаната епидемија дели голем број сличности со сè уште актуелната светска пандемија
STREET VIOLENCE AND ITS EFFECTS IN SOCIAL SPACE
Get PDFThe issue of violent manifestations in different social environments such asstreet, school or family constitutes a priority and a fundamental field, both for scientificresearch and for the intervention of competent institutions and personnel, in the contextof contemporary societies, including the Romanian social space. Streets are a spacefor manifestations of violence that propagate in different registers. Deviant behaviouramong students and, at the same time, among other categories of participants in educationaland instructive activities significantly affects the school institution. In contrastto other social spaces, the school requires an immediate, appropriate, and particularlyprofessional response
ФУНКЦИИТЕ НА ЧЕСТИЦАТА АЈДЕ ВО МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК
Get PDFThe paper deals with the multifunctionality of the particle ajde in the Macedonan colloquial language. This Turkish loan is deeply rooted in all Balkan languages where it performs a wide range of functions in everyday oral communication. In spite of its undisputed status of a Balkanism it remains an understudied subject in typological literature. To explore the communicative potential of ajde we conducted an analysis of its discourse functions in various speech acts using a sample of collected examples from fiction works and telephone conversations. We suggest that the multifunctionality of ajde can be attributed to its contextual dependency: the original hortative meaning of ajde accommodates to the illocutionary force of the speech act it prefaces whereby acquiring properies characteristic of interpersonal discourse markers. Ajde acts as a hedge in directives but as a booster in commissives and expressives. The opposing fucnctions of ajde can be accounted for by its ability to operate in strategies involving positive politeness, a frame so characteristic of Balkan languages.Во оваа статија се дискутира за полифункционалноста на ајде во македонскиот разговорен јазик. Широката распространетост на оваа турска заемка во усната комуникација на сите балкански јазици ја издига до статус на балканизам. За да ги утврдиме дискурсните функции на честицата ајде во говорните чинови во кои таа се употребува, анализираме примери од два функционални стила: уметничката проза и телефонските разговори. Сакаме да докажеме дека полифункционалноста на ајде се должи на неговата зависност од контекстот: под притисок на комуникациската функција на говорните чинови, првобитното хортативно значење избледува на сметка на прагматичките функции карактеристични за интерперсонални дискурсни маркери. Во директивните чинови што го загрозуваат лицето, ајде се употребува како ублажувач на илокуциската сила на исказот, но во комисивните и во експресивните говорни чинови – таа ја засилува. Оваа функционална контрадикција – засилувачка и ублажувачка функција – може да се објасни со способноста на ајде да оперира во рамките на стратегиите за позитивна учтивост, толку карактеристична за балканските јазици
COMPARATIVE APPROACH TO JUVENILE JUSTICE
Get PDFIn this paper, the characteristics of criminal legislation for children in several states are presented and analysed in order to become familiar with their criminal justice systems. On this regard, emphasis is given to the comparative approach of juvenile justice by comparing criminal legislations of some states, such as the juvenile justice of the Republic of North Macedonia, the Republic of Kosovo, the Republic of Albania, the Republic of Croatia, the Netherlands, the Swiss Confederation, Norway, England and Wales, with reference to the following comparative elements: (1) the minimum age of children; (2) minimum age for criminal responsibility of children; and (3) minimum age for the imposition of sentences on children and reaching adulthood; Such comparisons are additionally illustrated in tabular form in order to provide a comprehensible picture to the reader regarding the aforementioned comparisons. Also, in this regard, the three main models of legal-penal treatment of children in different states have been discussed and clarifie
БИТОЛА ВО ДЕНОВИТЕ НА ИЛИНДЕНСКОТО ВОСТАНИЕ ВО СПОМЕНИТЕ НА ЦАРЕВНА МИЛАДИНОВА-АЛЕКСИЕВА
Get PDFCarevna Miladinova-Aleksieva was a teacher and writer who holds a significant place in Macedonian literary and cultural history of the second half of the 19th and the beginning of the 20th century. This article analyzes her recollections of the Ilinden Uprising (1903) recorded in two texts that were included in the book Epoch, Land and People, which was edited and posthumously published by her son Vladislav Alexiev. These documents are very interesting because they represent a personal, subjective view of one of the most notable events in Macedonian history, as well as the author’s experience as a contemporary of the events. They contain her memories conveyed with a degree of dramatic intensity and expressed with a lot of emotions. These chronicles do not insist on any strict factography, and even contain certain inaccuracies in that regard. Thus, the author depicts the atmosphere in the city of Bitola, where she resides in the period before and during the uprising, and speaks enthusiastically about the courage and sacrifice of both the insurgents and the people, as well as about the mass involvement in the uprising and the determination of the common people to fight for their freedom at the cost of their own lives. Despite the devastating consequences of the suppressed uprising, she emphasizes the indomitability of the people\u27s spirit and expresses her desire for Ilinden 1903 to never be forgotten.Царевна Миладинова-Алексиева е учителка и писателка, која има значајно место во македонската книжевна и културна историја од периодот на втората половина на XIX и почетокот на XX век. Во статијата е направен осврт на нејзините сеќавања за Илинденското востание (1903) забележани во два текста вклучени во книгата Епоха, земја и луѓе, приредена и посмртно објавена од нејзиниот син Владислав Алексиев. Овие записи на авторката се исклучително интересни бидејќи претставуваат едно лично субјективно видување и доживување на еден од најбележитите настани во македонската историја и сеќавања на еден современик пренесени со многу драматичност во исказот и со многу емоции, без инсистирање на некаква строга фактографија, дури и со одредени непрецизности во тој поглед. Притоа, таа настојува да ја долови атмосферата во градот Битола, во кој престојува во периодот пред и за време на востанието, со воодушевување зборува за храброста и пожртвуваноста на востаниците и на народот, за масовноста на востанието и за одлучноста на обичниот народ по цена на сопствениот живот да се бори за својата слобода. И покрај разорните последици од задушеното востание, таа ја потенцира нескршливоста на народниот дух и ја искажува својата желба никогаш да не се заборави Илинден 1903 г
ДНЕВНИК ВИТОЛДА ГОМБРОВИЧА. ИЗГНАНСТВО КАО MODUS VIVENDI
Get PDFThis paper examines autobiographical writing in the context of modern theories and research, using Witold Gombrowiczʼs Diary as an example. Specifically, it analyzes the degree to which the Diary leans towards autofiction, or the fusion of autobiography and fiction, and the extent to which it remains rooted in reality. Gombrowiczʼs Diary covers the period between 1953 and 1966, and is characterized by a mixture of self-reflection and autopoetics. Although the author draws from his own experiences and real events, he also explores the limits of the diary as a literary genre by fictionalizing it. While Gombrowiczʼs use of the diary form places him within the tradition of autobiographical discourse, his thematic focus on the experience of exile aligns him with the literature of exile. Through his Diary, Gombrowicz seeks to articulate the fundamental existential state of being in exile during a specific period of his life. The aim of this paper is to examine the concept of otherness in Gombrowicz\u27s magnum opus, respecting the authorʼs determination to communicate his experience in a formally non-literary text. In doing so, several questions are raised: Is the narrator of the autobiographical prose identical to the author? To what extent does literariness feature in the text, as compared to the presence of an aesthetic component in the sense of Russian Formalism? How is the supposed binary opposition of domestic and foreign reconciled?У раду се на примеру Дневника Витолда Гомбровича, под утицајем савремених теорија и истраживања, испитује аутобиографско писање, односно колико оно нагиње расправи о аутофикцији, а колико тежи да заобиђе фикционално. Гомбровичев Дневник обухвата период 1953–1966, и подразумева снажно присуство сплета ауторефлексије и аутопоетике, док једнако, реферишући о прошлости и стварним догађајима, аутор испитује границе дневника као књижевног жанра и остварује контакт са фикцијом. Колико припада традицији аутобиографског дискурса опредељујући се за дневнички израз, толико се тематски прикључује такозваној књижевности егзила, с обзиром на то да његов Дневник обухвата специфичан период живота и има јасну интенцију да артикулише искуство странствовања као базично егзистенцијално стање. Циљ рада огледа се у намери да се сагледају и представе основни аспекти другости у Гомбровичевом капиталном делу, уважаваjући опредељење аутора да ово искуство саопшти у формално нелитерарном тексту. За ту сврху отвара се неколико питања: да ли је наратор аутобиографске прозе идентичан аутору, колико у самом тексту, спрам присуства естетске компоненте, има литерарности (узето у значењу руских формалиста) и како је превазиђена наизглед непомирљива бинарна опозиција домаћег и страног
Shaping Market Perceptions: An Investigation into Macedonian Bank Stock Prices and their Drivers
Get PDFThis research paper examines the effects of return on assets (ROA), earnings per share (EPS), and audit opinion as a control variable, on the stock prices of banks in North Macedonia. The main objective of this study is to investigate the impact of these financial indicators on the stock prices of banks in North Macedonia and to what degree. To analyze this relationship, a linear multiple regression model is employed. Data were collected from the financial statements and annual reports of all 12 banks in North Macedonia over a ten-year period from 2012 to 2021. The results of the study demonstrate that audit opinion and EPS have a statistically significant impact on the stock prices of banks in North Macedonia. Specifically, the positive coefficient of the audit opinion variable indicates that audit opinion influences stock prices. Similarly, the positive coefficient of the EPS variable indicates that higher EPS leads to an increase in stock prices. However, it is important to note that when audit opinion is excluded from the model, the results change, and ROA shows a statistically significant impact on stock prices. This suggests that the inclusion of audit opinion as a control variable affects the relationship between ROA and stock prices. These findings imply that investors in the banking sector in North Macedonia consider audit opinion and EPS as crucial indicators of a bank\u27s financial health, influencing their investment decisions. Maintaining a positive audit opinion and increasing EPS are important factors for boosting stock prices, which is valuable information for bank managers and investors. The recent changes in the format of the audit report, including the reporting of Key Audit Matters (KAM), have not yet been implemented in the domestic audit practice. As a result, auditors do not report on KAM, which may have influenced the research results in a different way. Also the small sample size can be persived as an limitation of the research. With only 12 banks in the Macedonian banking sector, the generalizability of the findings may be restricted. Future research could consider expanding the sample to enhance the representativeness of the study
CRISIS AND LEGAL TRANSFORMATION: NORTH MACEDONIA’S COVID-19 EXPERIENCE
Get PDFThe elevated mortality rates attributed to Covid-19, in conjunction with other concerning statistics such as traffic-related fatalities and corruption percentages, highlight the level of legal culture among citizens in the Republic of North Macedonia.This paper utilizes the Covid-19 pandemic in the Republic of North Macedonia as a case study to demonstrate the citizens\u27 low level of legal culture. The concept of legal culture will be briefly explained, with a focus on external legal culture.Legal culture is deemed a vital factor for the functionality and democracy of a society and will be evaluated through the state\u27s measures to prevent and control the pandemic. These measures encompassed the enforcement of mask-wearing, adherence to social distancing, and vaccination.The Republic of North Macedonia, a post-socialist country with 30 years of independence, has encountered challenges in transforming its political system and modernizing its legal framework. Although legal culture is a relatively recent concept in the sociology of law, it holds significant importance for the rule of law. This concept encompasses diverse indicators reflecting the level of legal culture in a specific country, with judicial institutions, the non-governmental sector, and education identified as key contributors to the development of legal cultur
SPECTROPHОTОMETRIC METHOD FOR DETERMINATION OF TOTAL POLYHENOLIC CONTENT IN SWEET CORN
Get PDFPolyphenolic compounds also known as polyhydroxyphenols, are a group of secondary plant metabolites that can be found as simple molecules but also as highly polymerized compounds such as tannins. Many food types are considered as a great source of polyphenolic compounds, such as fruit, herbs, vegetables, grains and so on. Therefore, the goal of the present study was the determination of total polyphenolic content (TPC) in two sweet corn cultivars Messenger F1 and Sentinel F1 using UV – Vis spectroscopy. TPC in sweet corn are evaluated by Folin – Ciocâlteu method in relation with gallic acid as a reference standard. The obtained results reveled that the TPC in the hybrid Messenger F1 i