Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
НОВИОТ СВЕТСКИ ПОРЕДОКОД КИНЕСКА ПЕРСПЕКТИВА
Get PDFДенес, луѓето, државите и меѓународните организации се чувствуваат позагрозени и понесигурни, многу повеќе отколку во минатото, а тоа придонесе до зголемување на потребата за безбедност и воспоставување на нов поредок и правилапреку кои успешно ќе се решаваат проблемите во светот.Една од водечките држави е НР Кина која зазема сè поголем удел на глобалната сценаи настојува да ја намали доминацијата и улогата на САД и на европските земји. Подемот на Кина како економска, безбедносно-воена и информатичкотехнолошка сила придонесе до преместување на тежиштето и центарот на моќ од Запад кон Исток, а се создадоа можности и други азиски земји да најдат свое место и улога и да бидат важен субјект во новата меѓународна структура.
Со вклучување на нови актери на меѓународната сцена се менува балансот на силите и се наметнуваат нови правила на игра спротивни од западните земји. Од „новите менаџери“ се очекува поголема одговорност и влијание во реформирањето на постоечките меѓународни институции, како и редуцирање на факторите кои предизвикуваат нестабилност и водат кон анархичен светски поредок. Меѓутоа, заради различните вредности, интереси и цели што ги промовира НР Кина, се очекуваат редица безбедносни импликации од меѓународен карактер, интензивирање на геополитичките и геоекономските ривалства, поларизација, појава на нови ризици и опасности,и зголемена напнатост помеѓу големите сили
ВАЖНОСТА ОД ГРИЖАТА ЗА МАШКОТО ЗДРАВЈЕ
Get PDFСе чини дека не е потребна детална статистика која ќе ни потврди дека мажите имаат тенденција да ги избегнуваат медицинските прегледи, многу почесто отколку жените. Но, доколку се потпреме на истражувањата, се смета дека постои веројатност од над 95 % дека жените попрво ќе ги посетат медицинските лица, со цел да извршат прегледи, превентивни заштити и разни здравствени консултации, во споредба со мажите (иако жените имаат значително поголем животен век). Оттука, неопходно е да се потенцира важноста од превентивните здравствени прегледи на мажите. Навремените консултации со доктор можат да доведат до спречување на појавата на разни болести, особено на оние кои можат да бидат фатални по живот. За среќа, овие состојби можат да се спречат и да се излечат, но за тоа треба да се направат поагресивни кампањи, кои ќе ја развијат свесноста на мажите за споменатите теми. Овој труд ги анализира моменталните состојби и расположливите податоци за машкото здравје. Исто така, преку квантитативна истражувачка студија, има за цел, да добие подетална слика за состојбата во Република Северна Македонија
The child protection policy in North Macedonia: Perceptions of professionals and beneficiaries
Get PDFSocial and child protection is a set of policies and programs designed to reduce and prevent poverty, vulnerability, and social exclusion throughout the life cycle. Early childhood interventions provide an exceptional opportunity to invest in something that is both cost-effective and reasonable, cost-effective in the sense that there is an opportunity to obtain a skilled and capable workforce in the future, and fair in the sense that this intervention gives the best results for children who live in un- favourable conditions and lack adequate stimulation. The paper aims to analyse the perception of the professionals and beneficiaries regarding needs for enhancementof the child protection system in North Macedonia. The practical goal of this study is for the results to serve as guidelines for evidence-based policy making, as well as the introduction of new programs or the improvement of existing ones
SUSTAINABLE CULTIVATION PRACTICES FOR MITIGATION OF CLIMATE CHANGE ON PEPPER (Capsicum annuum L.) CROP
Get PDFThis study investigates the potential of integrating sustainable agricultural practices to mitigate climate change impacts on the cultivation of pepper (Capsicum annuum L.) in the arid regions. Climate-induced challenges such as desertification have further aggravated the issue of pepper cultivation. The experiment was executed in Kochani region in 2021, employing a randomized block design with five different fertilizer treatments including a notable biofertilizer, Trichoderma harzianum. The agronomic parameters such as fruit length, diameter, mass, pericarp thickness, and yield have been analysed. The mixed fertilization treatment (MIX) illustrated a significant enhancement in fruit dimensions and yield, whereas the Trichoderma treatment (TRICH) exhibited a notable reduction in non-marketable fruits. The findings validate that the incorporation of Trichoderma with organic and mineral fertilizers not only bolsters plant growth and yield, but also strengthens climate resilience in pepper cultivation. This increases the understanding of biofertilizer utilization in sustainable agriculture, especially in regions struggling with climate adversities. Furthermore, the study underpins the necessity for advanced knowledge in leveraging live organisms like Trichoderma for increasing agricultural productivity and climate resilience in arid regions
ПРЕДУСЛОВИ ЗА ПОЈАВАТА НА ЕКСПРЕСИОНИЗМОТ ВО ГЕРМАНСКОЈАЗИЧНАТА ПОЕЗИЈА
Get PDFThe paper deals with the exploration of the primary tendencies and prerequisites for the appearance of the expressionistic epoch in the German language poetry. Opposing aspects are interwoven in expressionism, as a period that’s characterized by strong criticism of the culture and civilization in which the subjects experience an identity crisis. The destruction of the values of the human I, as well as the need for internal transformation are evident. The goal of this paper is to determine the aspects of the influence of the philosophical theory of Friedrich Nietzsche on the spiritual climate of expressionism. It investigates his conception of nihilism and the study on superhuman, as well as the Christian study for transforming and creating the new man. The implications of these concepts are apparent in the choice of verses of anthology of the expressionistic lyric Dawning of humanity by Albert Ehrenstein, Kurt Heynicke, Walter Hasenclever and
Alfred Wolfenstein.Трудот се занимава со истражување на предусловите за појава на експресионистичката епоха во германскојазичната поезија и со нејзините основни тенденции. Како период во кој е присутна силна критика на културата и на цивилизацијата и во кој субјектот доживува криза на идентитетот, во експресионизмот се испреплетуваат противречни аспекти. Се евидентира распаѓање на вредностите и на човековото Јас, како и потребата за внатрешна преобразба на човекот. Целта на овој труд е да се утврдат аспектите на влијанието на филозофската теорија на Фридрих Ниче врз духовната клима на експресионизмот. Се истражува неговата концепција за нихилизмот и учењето за натчовекот, како и христијанското учење за преобразбата и создавањето на новиот човек. Импликациите на овие концепти се согледуваат во изборот на стихови од Алберт Еренштајн, Курт Хајнике, Валтер Хазенклевер и Алфред Волфенштајн, поместени во антологијата на експресионистичката лирика Зазорување на човештвото
PRECISION DAIRY FARMING
Get PDFPrecision Dairy Farming generally refers to excessive use of technologies on individual animals to measure physiological, behavioral, and production indicators to improve management and farm performance. Many Precision Dairy Farming technologies, including Electronic (radio frequency) identification systems and associated management software Automatic recording devices (rumen temperature, pressure, pH) by electronic rumen bolus, Robotic milking systems daily milk yield recording, Automatic body condition scoring milk component monitoring (e.g. fat, protein, and SCC), pedometers, automatic temperature recording devices, milk conductivity indicators, automatic estrus detection monitors, and daily body weight measurements are already being utilized by dairy producers. This review provides preliminary information on the advances in PDF for dairy management
МАКЕДОНСКИТЕ ПРЕВОДНИ ЕКВИВАЛЕНТИ НА АНГЛИСКИОТ GET-ПАСИВ
Get PDFThis paper deals with the English get-passive construction and its possible translation equivalents in Macedonian. The aim of the research is to investigate which constructions in Macedonian can be used as functional equivalents to the English get-passive.This research is based on a database of 180 parallel examples created by the authors, searching translations in both directions, English-Macedonian and Macedonian-English. A qualitative and quantitative analysis of the collected data was conducted with an aim to establish a correlation between the English get-passive and its Macedonian equivalents. By determining the similarities and differences between the English get-passive and the Macedonian passive constructions (the periphrastic and the reflexive passive) we assumed that there is no full correspondence, thus a wider variety of structures were expected in the Macedonian counterpart examples. Consequently the distribution of the equivalent Macedonian structures will hopefully give some insight both into the nature of the English get-passive and the scarcely studied Macedonian passive constructions as well as relevant guidelines for translators and teachers.Овој труд се занимава со англиската пасивна конструкција со глаголот get и нејзините можни преводни еквиваленти на македонски јазик. Целта на истражувањето е да се испита кои македонски конструкции се користат како функционални еквиваленти на англискиот get-пасив. За ова истражување е користена база на податоци од 180 паралелни примери, составена од авторите, со пребарување на преводи во двете насоки, англиско-македонски и македонско-англиски. Беше спроведена квалитативна и квантитативна анализа на собраните податоци, со цел да се воспостави корелација помеѓу англиската пасивна конструкција со глаголот get и нејзините македонски еквиваленти. По утврдување на сличностите и на разликите помеѓу get-пасивот и македонските пасивни конструкции (перифрастичниот и рефлексниот пасив), дојдовме до заклучок дека нема целосно совпаѓање, па затоа се очекуваше поширока разновидност на структурите во македонските примери. Така, дистрибуцијата на истоветните македонски структури овозможува да се добие увид како во природата на англискиот get-пасив така и во карактерот на малку проучуваните македонски пасивни конструкции, а дава и
значајни насоки за преведувачите и за наставниците
PITANJE ODGOJA I OBRAZOVANJA U ROMANU ISPOVIJESTI BLAŽA LORKOVIĆA
Get PDFIn addition to all their other efforts, the national revivalists tried to bring awareness of the importance of upbringing and education in terms of forming a young citizenship, aware of their affiliation. Many literary works speak of this, and one of them is „Confessions“ (1868) by Blaz Lorkovic, being the first Croatian episodic novel. It is a title that has been systematically ignored by older critics for a long time. The more recent studies advocate for its importance, considering it to be the best Romanesque text before Senoa\u27s appearance on the literary scene. Its significance in terms of the achievement of successful psychologization of the hero that was achieved by the epistolary form was particularly explored. This paper aims to show that the key for one of the possible interpretations of Lorkovic\u27s novel is in the upbringing. In that way we could perceive all the efforts of the Croatian revivalists in terms of creating critical masses that have resisted procreation. This is a prerequisite for the purpose of upbringing and education, which the author clearly advocates, and which, except in school settings, must be done and accomplished at home. In this regard, the leading role is attributed to women and mothers, with their role in affirmation of upbringing for values. Considering the connection between the moral and the social climax, one understands that an intentional moral upbringing is one of the preconditions for constituting nations.Narodni su preporoditelji, pored svih svojih ostalih napora, nastojali osvijetliti značaj odgoja i obrazovanja u smislu formiranja mladoga građanstva, svjesnoga svoje nacionalne pripadnosti. O tome progovaraju mnoga književna djela, a jedno je od njih i prvi hrvatski epistolarni roman „Ispovijesti“ (1868) autora Blaža Lorkovića. Riječ je o naslovu koji je starija kritika dugo sustavno zanemarivala. Novija se razmatranja zalažu za njegovu važnost, smatrajući ga najboljim romanesknim tekstom prije Šenoine pojave na književnoj sceni. Posebice je istražen njegov značaj u smislu relativno uspješne psihologizacije junaka, što je postignuto epistolarnom formom. Ovim se radom nastoji pokazati kako je jedna od mogućih interpretacija Lorkovićeva romana njegovo sagledavanje u okviru odgoja i obrazovanja. Time bi se pokušali sagledati napori hrvatskih preporoditelja u smislu stvaranja kritičke mase koja bi se oduprijela odnarođivanju. Preduvjet je toga intencionalizacija odgoja i obrazovanja, za što se autor očito zalaže, a što je osim u školskim ustanovama, potrebno voditi i kod kuće. U tom je smislu vodeća uloga pripisana ženama/majkama, s ciljem njihova afirmiranja odgoja za vrijednosti. Razmatranjem povezanosti moralnoga s društvenim klimaksom, razabire se kako je intencionalizirani moralni odgoj jedan od preduvjeta konstituiranja nacije
QSAR MODELING OF pKа VALUES OF SULFONYLUREA HERBICIDES
Get PDFSulfonylureas are herbicides primarily used for control of weeds in early growth stages of cultivations. Structurally sulfonylureas contain a sulfonyl group with sulphur atom bonded to nitrogen atom of an ureylene group. According side chains there are pyrimidinyl-sulfonylureas and the triazinyl-sulfonylureas. Swiss ADME descriptors have been used to develop QSAR models for predicting the pKa values of selected 27 sulfonlyurea herbicides: 17 pyrimidinyl- and 10 triazinyl-sulfonylurea herbicides. Variable selection methods including stepwise, forward, and best model were employed. Two different approaches were performed to develop a predictive QSAR model: a set with all selected herbicides and a divided set according structure (pyrimidinyl/ triazinyl). QSAR models were analyzed using following statistical parameters: coefficient of correlation, adjusted coefficient of correlation, mean squared error, root mean square error, and Fischer test. Models with four descriptors in both sets of herbicides were statistically better, based on the values of these parameters