Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
NEED ASSESSMENT OF UKRAINIAN REFUGEES IN NORTH MACEDONIA
Get PDFBetween mid-May and mid-June 2022, 10 students from the Faculty of Philosophy,supported by 3 Ukrainian language interpreters, conducted 49 interviews with refugees fromUkraine, overall covering 244 individuals in Skopje, Ohrid, Stip and Bitola. This report presentsthe main findings relating to refugees’ profiles, intentions, and needs, aiming to provide anevidence-based document to support advocacy interventions that will be most beneficial tothese refugees, complementary support to the one to be provided by the government as wellas individual assistance when/if needed.Key findings• The majority of refugees from Ukraine are women and children, with high levelsof education and diverse professional skills among adults• While most refugees hope to return to Ukraine one day, for the time being, themajority plan to stay in their current host countr
ETHICAL, LEGAL, AND PRACTICAL ASPECTS OF EUTHANASIA AND ASSISTED SUICIDE
Get PDFThis paper provides an overview of the definition of the term euthanasia, itsforms, historical development and legal nature. In recent years, the issue ofeuthanasia and its legalization has often become the subject of stimulatingdiscussions. Within those discussions, supporters and opponents of the earlytermination of life appear, but there is no unified opinion on this topic. The reasonswhy nowadays the question of ceasing a human life is opened are evident.The great scientific achievements in the field of modern medicine, whichmake possible on one hand to protect and extend human life, and on the other hand,the great respect of society for the autonomy of the individual and the distancing ofthe traditional spiritual values. The issue of legalizing euthanasia goes through thehistorical stages of religion, ethics, medicine, law, but also the general culturalcontext while being examined through the prism of the individual view of each ofus, depending not only on our stage of life.Modern times are faced with homosexuality, surgical sex change, promotionof same-sex marriages and at the same time appeal for the acceptance of diversity,not as a difference but as a divergent given of the phenomena in the world aroundus as human values. This means that the stereotype of human values within the legalframework is broken in relation to the ethical, social, legal, religious pragma of theworld, in that case why should euthanasia be a stigmatization of doctors if it is theautonomous will of the sick or his relatives - in the instance of lackingconsciousness to decide for themselves - or when there is no possibility of cure.States have different legislation in their legal system regarding the makingof this decision. Euthanasia is legalized in the legal legislation of some Europeancountries (Netherlands, Switzerland, Luxembourg and Belgium). Other countrieshave pronounced sanctions for the perpetrators in their legal system (NorthMacedonia, Croatia, Czech Republic). Others go to the opposite extreme, wherethey have legalized the euthanasia of terminally ill children (Netherlands,Belgium). On top of this different way of regulating legal systems in countriesaround the world, there are countless circumstances that have an impact whenmaking the decision whether this act will be sanctioned. Especially from ascientific, cultural and religious aspect. Today, the number of countries that legalizepassive euthanasia is gradually increasing, choosing a way and opportunity to helpthe sick to reduce their suffering in a dignified way, but the number of countrieswhere it is sanctioned is still greater. A unified ethically accepted solution does notyet exist, so in view of that, the matter of deciding to end the life of an incurably illperson remains as a verdict for the legislative bodies in each country separately. From this research, I came to the knowledge that seriously ill peoplesuffering from an incurable disease and their loved ones are not prevented fromshortening their suffering in a dignified way in a country where euthanasia islegalized.In this paper, relevant court judgments from the practice of the EuropeanCourt of Human Rights of certain countries (Switzerland and France) will bepresented
FREELANCERS IN THE SERBIAN COMPANY LAW AND PRIVATE INTERNATIONAL LAW
Get PDFUndoubtedly, digital or gig economy is an ubiquitous phenomenon. Growing number of digital workers, often using digital platforms as an intermediary, has not left Serbia a side. However, the Serbian legislator has not completely, or successfully enough, regulated all the issues tackling legal protection of digital workers in general - those whose contract with the demanding side is characterized as the individual employment contract or rather as some general contract in terms of law of obligations. Besides, digital (platform) work often imply the cross-border dimension, raising the issues of international jurisdiction and applicable law with regard to the weaker party\u27s protection. In Serbian company law, significant implications of the legal status of digital worker come to the fore, as digital workers can be perceived as entrepreneurs or as members of a one-person LLC. In this paper, the authors strive to open and discuss some of the legal shortcomings or implications of digital worker\u27s legal status stemming from the Serbian company law and the Serbian private international law
ЗАПИСИ НА ГЛЕДАЧОТ: РЕЦЕПЦИЈА И ПРЕПРОЧИТУВАЊЕ НА ТЕАТАРОТ НА АНТОН П. ЧЕХОВ ВО ДЕЛОТО НА ЖОРЖ БАНИ
No full textThe subject of this paper is the reception and rereading of Chekhov\u27s plays, as well as their productions on the contemporary European theatre stages, in the work of the French theatrologist, critic and essayist of Romanian origin, Georges Banu (1943-2023). The paper analyzes in detail his studies and books dedicated to Chekhov\u27s theatre, in which he reinterpretates the works of the Russian playwright in the light of the mutations of the late 20th and early 21st centuries, confirming their relevance to our contemporary world. The paper focuses in particular on the book in which Banu revisits Chekhov\u27s last play, The Cherry Orchard, through its key stagings by major European directors in recent decades, which illuminate various aspects of it. In his reflection, dedicated to Chekhov\u27s testamentary play, Banu compares the demise of the cherry orchard at the threshold of the 20th century with the disappearance that threatens the theatre and the library today, in the era of digital entertainment. The paper focuses on the analysis of the specifics and challenges of theatrical reception and the role of Banu as an "informed/educated spectator" in reconstructing and interpretating the theatrical performance and creating a "living memory" for it. Additionally, this article highlights the contribution of Banu\u27s works in preserving and transmitting the memory of Chekhov\u27s theatre, as well as the theatre of our time. Finally, the paper refers to the personal portrait of Chekhov and his theatre, as sketched by Georges Banu, who reinterprets the Russian playwright as our fellow man, and in whose face we recognize the reflection of the author of the portrait, as well as our own.Предмет на изучување на овој труд е рецепцијата и препрочитувањето на пиесите на Чехов, како и на нивните поставки на сцените на современиот европски театар, во делото на францускиот театролог, критичар и есеист со романско потекло, Жорж Бани (1943 – 2023). Трудот подробно ги анализира неговите студии и книги посветени на театарот на Чехов, во кои тој го толкува делото на рускиот драматург во светлото на мутациите од крајот на 20 и на почетокот на 21 век, потврдувајќи ја неговата релевантност за нашата современост. Статијата особено се сосредоточува на книгата во која Бани ја препрочитува последната пиеса на Чехов, Вишновата градина, преку нејзините клучни поставки од страна на големите европски театарски режисери во последните децении, кои осветлуваат различни аспекти на ова дело. Во својата рефлексија, посветена на тестаментарната пиеса на Чехов, Бани ја споредува пропаста на вишновата градина на прагот на 20 век со исчезнувањето што им се заканува на театарот и на библиотеката денес, во ерата на дигиталната разонода. Во трудот притоа се задржуваме на анализата на специфичностите и на предизвиците на театарската рецепција и на улогата на Бани како „информиран/едуциран гледач“ во реконструирањето на театарските претстави и во создавањето на „жива меморија“ за нив. Дополнително го подвлекуваме придонесот на делото на Бани во зачувувањето и во пренесувањето на паметењето за театарот на Чехов, но и за театарот на нашето време. Конечно, се осврнуваме на личниот портрет на Чехов и на неговото дело, скициран од Жорж Бани, кој го препрочитува рускиот драматург како наш ближен, и во чиј лик го препознаваме одразот на авторот на портретот, но и на самите себеси
LITERARY PORTRAIT OF A DYNASTY (The Obrenović Dynasty and Literature: conference proceedings. Eds. Dragana Vukićević and Aleksandar Pejčić. Belgrade – Kragujevac: Institute for Literature and Arts – National Library “Vuk Karadžić”, 2024, 495 pages)
No full textSLOBODAN SELENIĆ’S ANTHOLOGICAL WORK
No full textThis paper explores the anthological work of Slobodan Selenić, with a focus on two key anthologies – Avant-Garde Drama (1964) and Anthology of Contemporary Serbian Drama (1977). The starting point is the assumption that Selenić, through his selection and theoretical framing of dramatic texts, shaped the criteria for studying 20th-century Serbian dramatic literature. The study emphasizes that Selenić’s theoretical thought is not only reflected in his books Engagement in Dramatic Form and Dramatic Trends of the 20th Century, but also in the prefaces to the anthologies, which reveal his sensitivity to both the historical and contemporary dimensions of theater. The aim of the paper is not to provide a comprehensive analysis of Selenić’s anthological principles, but rather to synthesize the most important theoretical insights found in the anthologies\u27 prefaces. The paper highlights Selenić’s ability to combine his practical experience as a critic with a systematic theoretical approach to drama, and underlines the importance of these anthologies as valuable sources for studying his dramatic and theatrical thought, especially within the context of the chronological development of Serbian drama.Овај текст бави се антологичарским радом Слободана Селенића, с фокусом на две кључне антологије – Авангардна драма (1964) и Антологија савремене српске драме (1977). У раду се указује на то да се Селенићева теоријска мисао не огледа само у његовим књигама Ангажман у драмској форми и Драмски правци 20. века, већ и у предговорима антологија, који сведоче о његовом осећају за историјску и савремену димензију театра. Циљ рада није исцрпна анализа Селенићевих антологичарских принципа, већ синтеза најважнијих теоријских ставова који се могу уочити у предговорима антологија. Рад указује на Селенићеву способност да споји практично искуство критичара и теоријска сагледавања драме, те наглашава значај ових антологија као извора за проучавање његове драмске и позоришне мисли, посебно у контексту хронолошког развоја српске драме
МОДЕРНИ ПЕСНИЧКИ СУБЈЕКТ ИЗМЕЂУ ПРИРОДЕ И ЦИВИЛИЗАЦИЈЕ – АНАЛИЗА ПЕСНИЧКЕ ЗБИРКЕ ОКТАВЕ МИОДРАГА ПАВЛОВИЋА
No full textThis paper analyzes Miodrag Pavlović’s poetry collection, Octaves. The research is focused on Pavlović’s understanding of the pastoral, as a classical poetic genre, which, in his treatment, expands its traditional chronotope to the urban area. Then, the research focus is directed at the relationship between nature and the city / civilization / culture, which is shaped in the consciousness and poetic expression of the lyrical subject whose thought is precisely defined in the dialectical conflict of the aforementioned opposing categories. The largest part of the analysis is directed towards understanding the archetypal imagery, which is confirmed in the numerous isomorphic permeations between the lyrical subject and nature. The undertaken immersion into the semantics and imagery of myth is not only an expression of the duality of the modern subject of Octaves, which is defined between nature and civilization, but also a significant poetic feature of Pavlović’s early poetry. The modernity of his poetry is revealed through the desire to present the identity of a modern subject who is torn between two forms that determine his consciousness and subconsciousness – nature and civilization. Also, this is seen through the poetic intention that the aforementioned conflict in the consciousness of the lyrical subject finds its expression through mythical thinking and archetypal representation, thereby confirming one of the fundamental poetic characteristics of Serbian poetry of post-war modernism – the reevaluation and reinterpretation of traditional codes, in this case, myth.У раду се анализира песничка збирка Октаве Миодрага Павловића. У истраживачком фокусу је Павловићево разумевање пасторале као класичног песничког жанра који, у његовој обради, проширује свој традиционални хронотоп и на подручје града. Потом, у фокусу је однос природе и града / цивилизације / културе, обликован у свести и поетском изразу лирског субјекта чија се мисао дефинише управо у сукобу поменутих супротстављених категорија. Највећи удео анализе усмерен је ка разумевању архетипске сликовности која се потврђује у бројним изоморфним прожимањима између лирског субјекта и природе. Подузето понирање у семантику и сликовност мита је не само израз удвојености модерног субјекта Октава између природе и цивилизације, но и значајна поетичка одлика Павловићеве ране лирике. Модерност његове поезије открива се кроз тежњу да се представи идентитет модерног субјекта који је растрзан између два дијалектичка облика која одређују његову свест и подсвест – природе и цивилизације, али и кроз поетичку намеру да поменути сукоб у свести лирског субјекта свој израз пронађе кроз повратак митском размишљању и архетипском представљању, чиме је потврђена једна од темељних поетичких одлика српске поезије послератног модернизма – превредновање и реинтерпретација традицијских кодова, у овом случају мита
THE MACEDONIAN LANGUAGE IN THE CONTEXT OF SLAVIC CULTURE
No full textМакедонскиот јазик во својата долговековна традиција е поврзан директно со развојот на словенската култура. Нивната заемност се согледува од фактот, потврден во славистичката наука, дека старословенскиот јазик е заснован врз јужномакедонските говори од околината на Солун, поточно од македонските говори од селата: Сухо, Висока и Зарова, во Егејска Македонија. Во XIX век, поточно во 1896 година, словенечкиот славист Ватрослав Облак, проучувајќи го теренски македонскиот јазик, ја поставил македонската теорија за потеклото на старословенскиот јазик. Затоа е значајна улогата на македонскиот јазик во контекст на словенската култура и комуникација. Идејата за духовно, културно и економско обединување на словенските народи била појавена во IX век, со Моравската мисија на сесловенските браќа Светите Кирил и Методиј. Идејата повторно била обновена кон крајот на XVIII и на почетокот на XIX век, период кога словенските народи се наоѓале под напливот на: германизација, унгаризација и елинизација. Тоа е период кога била воспоставена славистиката како наука, кога започнала интезивна соработка меѓу славистите, за да се сочува автохтоната словенска култура. Македонската културна преродба започнала со борба против елинизацијата, со борба за обнова на Охридската архиепископија и за враќање на старословенскиот јазик во богослужбите наспрема насилавоведениот грчки јазик, како и со отворањето училишта на народен јазик. Поради асимилаторските политики кон македонскиот народ, во XIX век и поради поделбата на Македонија во 1913 година со Букурешкиот договор, конечно, во 1945 година се случи кодификацијата на македонскиот јазик.The Macedonian language, through its centuries-old tradition, is directly connected with the development of Slavic culture. Their mutuality is seen from the fact, confirmed in Slavic science, that the Old Slavonic language is based on the South Macedonian speech, from the vicinity of Thessaloniki, more precisely from the Macedonian speeches from the villages of Suho, Visoka and Zarova in Aegean Macedonia. In the 19th century, more precisely in 1896, the Slovenian Slavist Vatroslav Oblak, studying the Macedonian language in the field, put forward the Macedonian theory for the origin of the Old Slavonic language. Therefore, the role of the Macedonian language in the context of Slavic culture and communication is significant. The idea for the spiritual, cultural and economic unification of the Slavic peoples, appeared in the 9th century, with the Moravian mission of the Pan-Slavic brothers Saints Cyril and Methodius. The idea was revived again in the late 18th and early 19th centuries, a period when the Slavic peoples were under the onslaught of Germanization, Hungarianization, and Hellenization. This was the period when Slavic studies were established as a science, when intensive cooperation between Slavists began, all to preserve the autochthonous Slavic culture. The Macedonian cultural revival had begun with a fight against Hellenization, through the efforts for restoration of the Ohrid Archbishopric and the return of the Old Church Slavonic language in church services instead of the forcibly introduced Greek language, as well as the opening of schools in the vernacular. Due to the assimilationist policies towards the Macedonian people in the 19th century and the division of Macedonia in 1913 with the Bucharest Treaty, the codification of the Macedonian language finally took place in 1945
IDEOLOGEMES IN KOCHO RACIN’S SHORT STORIES
No full textThe paper tackles the problem of the meaning and interpretation of Racin’s short stories, considering the ideologemes presented in these texts. The points of departure in this analysis are the theoretical approaches to a literary text understood as an ideological act and viewedfrom a hermeneutic perspective, and the one on the theory of reception, which enables the overview of the semiotic relations between the type (seen as a genre of certain text) and the implication, involving the denotation and connotation. These reflections are followed by elaborations on the ideologeme, as presented in the works of Hegel, Pavel Medvedev, Mikhail Bakhtin, Julia Kristeva, and Fredric Jameson. They carefully consider this notion and the correlation between the circumstances in which one text appears and the broader culture, the way they communicate and influence each other. Through meticulous analysis, we differentiate five dominant ideologemes in Racin’s short stories: the awareness, rock breaker, tobacco, city, and jail as means by which the semiosis in the text is being induced. Considering Racin’s reflections on how art should represent reality, it can be inferred that ideologemes in Racin’s short stories serve as discrete signals for social dynamics, imbued with semantic power and undeniable clarity. They become an indicator of his skillful artistic manner, which is not undermined by the success of his poetry and his widely recognized poetic gift.Во текстот се занимаваме со прашањето за значењето и за интерпретацијата на расказите на Рацин, од гледна точка на идеологемите, кои се присутни во нив. Појдовен постулат претставуваат книжевнотеориските промислувања на текстот како идеолошки чин, од перспективата на херменевтиката, како и на теоријата на рецепцијата, кои даваат можност да се разгледаат семиотичките релации на типот (сфатен како жанр на текстот) и импликацијата, која се однесува и на денотацијата и на конотацијата. На ова се надоврзуваат промислувањата на идејата и на идеологемата во книжевното дело, низ перспективите на: Хегел, Павел Медведев, Михаил Бахтин, Јулија Кристева и Фредрик Џејмсон, кои, кон овие прашања, пристапуваат со особено внимание, имајќи ги предвид околностите во кои книжевниот текст и пошироката култура комуницираат и меѓусебно си влијаат. Преку опсежна аналаиза на расказите на Рацин, се издвојуваат идеологемите на спознанието, дробилицата (човекот машина), тутунот, градот и затворот, како клучни точки, кои ја поттикнуваат семиозата во текстот. Земајќи ги предвид Рациновите промислувања за начинот како уметноста треба да ја одразува стварноста, може да се заклучи дека идеологемите во расказите на Рацин се дискретни сигнали за општествената динамика, кои изобилуваат со значенски полнеж и недвосмислена јасност. Тие стануваат показател за неговата умешна раскажувачка техника, која не треба да се занемари поради успешноста на неговата поезија и поради неговата несомнена поетска дарба
A BRITISH DOCUMENT ON THE DIPLOMATIC LEGATIONS IN BULGARIA IMMEDIATELY BEFORE THE OUTBREAK OF THE BALKAN WARS
No full textThe task of diplomacy in every state is to guide and regulate its relations with other international actors, primarily through peaceful means, communication, and negotiation. At the same time, one of its key functions is to inform and analyse — essentially, to collect information from or about other countries, analyse it, and submit it to the Ministry of Foreign Affairs. This very function of diplomacy is the focus of the document presented in this paper. This confidential report, dated January 1912, was sent by H. O. Bax-Ironside, a diplomatic representative of the United Kingdom holding the rank of Envoy Extraordinary and Minister Plenipotentiary in Bulgaria, to the British Foreign Secretary, Edward Grey. It contains an analysis of the diplomatic representatives — primarily of the Great Powers and Balkan states — stationed in the Bulgarian capital who were serving in that role during 1911 (namely, the representatives of France, Italy, Greece, Germany, Russia, Serbia, Austria-Hungary, Turkey, and Romania).
The detailed analysis presented in this document clearly demonstrates that Bax-Ironside was an experienced diplomat who conducted a remarkably precise psycho-physical evaluation of his colleagues, as well as an assessment of their political and diplomatic capabilities. This is especially important given that psycho-physical analysis plays a key role in understanding the behaviour, intentions, and decisions of foreign states and their leaders, ministers, diplomats, and consuls. Furthermore, such analysis serves as a tool for forecasting reactions and adjusting diplomatic strategies accordingly. In this context, the British diplomat analyses his colleagues’ thought processes, communication styles, values, traumas, ambitions, and their responses in crisis situations, under pressure, or during negotiations.Задачата на дипломатијата на секоја држава е да го насочува и да го уредува односот на таа држава со другите меѓународни субјекти, и тоа преку мирољубиви средства, комуникација и преговори. Истовремено, нејзината функција подразбира, меѓу другото, и информирање и анализирање, што всушност значи собирање информации од/за други држави, нивна анализа и доставување до Министерството за надворешни работи. Токму оваа задача на дипломатијата е тема на документот што го презентираме во оваа статија. Овој доверлив извештај од јануари во 1912 година, испратен од Х. O. Бакс-Ајронсајд, дипломатски претставник во ранг на ополномоштен министер на Обединетото Кралство во Бугарија, до министерот за надворешни работи на Обединетото Кралство, Едвард Греј, содржи анализа на дипломатските претставници, главно, на Големите сили и на балканските држави во бугарската престолнина, кои ја извршувале таа функција во текот на 1911 година (тоа се ополномоштените министри на: Франција, Италија, Грција, Германија, Русија, Србија, Австро-Унгарија, Турција и на Романија).
Детаљната анализа изложена во овој документ многу јасно покажува дека Бах-Ајронсајд е искусен дипломат, кој многу прецизно прави психофизичка анализа на своите колеги, но и анализа на нивните политички, односно дипломатски способности. Ова е особено значајно ако се има предвид дека психолошката анализа игра клучна улога во разбирањето на однесувањето, намерите и на одлуките на странските држави и на нивните лидери, министри, дипломати и конзули. Од друга страна, психолошката анализа служи и како алатка за предвидувања на реакциите и за приспособување на дипломатските стратегии. Во тој контекст, и британскиот дипломат кај своите колеги ги анализира начинот на размислување, стилот на комуникација, вредностите, траумите, амбициите и нивната реакција во кризни ситуации под притисок или при преговори