Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
ВАРВАРИТЕ ДО НАС, ВАРВАРИТЕ ВО НАС: ХУМАНОТО И СУПХУМАНОТО ЛИЦЕ НА КОНТИНЕНТОТ
No full textThe Western European civilizational and colonial paradigm has recognized and inscribed otherness in the wild, impulsive, sexually potent and aggressive barbarian, described in John Maxwell Coetzee’s novel Waiting for the Barbarians. But Fortress Europe – on whose borders millions of Middle East refugees and migrants survive today – is not only the destination that the Other desperately desires, but also the place where his death takes place. The first perception of Europe represents the "zone of existence", the second "the zone of non-existence". One belongs to the citizens (the humans), the other to the "non-citizens" (the subhumans) - refugees, migrants, asylum seekers, the displaced, the discriminated - whose "bare existence" invalidates the contemporary understanding of subjectivity. Excluded from the system, the subhumans represent the constitutive non-part of Europe today. They are the differАnce of the "European apartheid", an external dialectic of its symbolic order, whose false humanitarianism reveals its dark colonial and racist face. This text attempts to show how, eventually, European politics is self-destructive, and its biopolitical system – thanatopolitical, because (being the essence of neoliberalism) the "death of the political" implies death itself.Западноевропската цивилизаторска и колонијална парадигма ја препознала и впишала другоста во дивиот, нагонски, сексуално потентен и агресивен варварин, опишан во романот на Џон Максвел Куци, Чекајќи ги варварите. Но Тврдината Европа – на чии граници преживуваат денес милиони бегалци и мигранти од блискиот Исток – не е само целта што Другиот очајнички ја посакува, туку и местото на кое се случува неговата смрт. Првата перцепција за Европа ја претставува „зоната на постоењето“, втората „зоната на непостоењето“. Едната им припаѓа на граѓаните (humans), другата на „неграѓаните“ (subhumans) – бегалците, мигрантите, азилантите, дислоцираните, дискриминираните – чијашто „гола егзистенција“ го поништува современото сфаќање за субјективитетот. Исклучени од системот, супхуманите го претставуваат денес конститутивниот недел на Европа. Тие се диферАнсот на „европскиот апартхејд“, надворешна дијалектика на неговиот симболички поредок, чијашто лажна хуманитарност го открива своето мрачно колонијално и расистичко лице. Овој текст ќе се обиде да покаже колку, во својата крајна инстанца, европската политика е самодеструктивна, а нејзиниот биополитички систем – танатополитички, оти (како суштина на неолиберализмот), „смртта на политичкото“ ја имплицира самата смрт
МИТОТ ЗА МОНСТРУОЗНАТА ЖЕНСКОСТ: ВИДУВАЊЕ ЗА МЕСОПОТАМСКИТЕ, АНТИЧКО-ГРЧКИТЕ И АЛБАНСКИТЕ ЖЕНСКИ ЧУДОВИШТА
No full textThis paper analyses the expression of the monstrous-feminine in Mesopotamian, Ancient Greek and Albanian myths and folklore, while connecting them with and interpreting them through ideas expressed by Barbara Creed (1993) in her book The Monstrous-Feminine: Film, Feminism, Psychoanalysis. In this paper we can notice matters of the monstrous-feminine that connect between different cultures and geographies, what these matters show us about the cultural perception towards femininity, and how these matters have often been used to portray the danger and risk perceived by a male-dominated society, and the connection these myths and mythological creatures have with Creed’s interpretation of the monstrous-feminine in horror films. By studying this topic, we will better understand how the mentioned cultures, but not only, have portrayed female monsters and monstrous beings, what role they have had in the culture-building of these societies, how they reflect general psycho-social tendencies, and how they continue to be influential to this day in our understanding of gender-roles, societal duties and metaphysical views.Студијата го анализира претставувањето на монструозната женскост во месопотамските, античко-грчките и во албанските митови и фолклор, притоа поврзувајќи ги и интерпретирајќи ги низ идеите на Барбара Крид (1993) во нејзината книга „Монструозната женскост – филм, феминизам, психоанализа“. Во студијата се разгледуваат прашањата за монструозната женскост и начинот како тие се поврзани во различни култури и географски простори. Се разгледува што ни посочуваат овие прашања за културната перцепција на феминизмот, се анализира како овие прашања често се користат за да ги портретираат опасноста и ризикот во општествата доминирани од мажите, а се разгледува и врската помеѓу овие митови и митолошки суштества со интерпретацијата на Крид за монструозната женскост во хорор- филмовите. Проучувајќи ја оваа тема, се добива појасен увид како овие култури, но и не само тие, ги портретираат женските чудовишта и чудовишни суштества, каква улога имаат во создавањето на културите на овие општества, како ги рефлектираат општите психосоциолошки тенденции и како продолжуваат да влијаат до денешен ден врз нашето разбирање за родовите улоги, општествените обврски и метафизичките гледишта
ФРАЗЕМИТЕ ВО АНГЛИСКИОТ И НИВНИТЕ ПРЕВОДНИ ЕКВИВАЛЕНТИ ВО МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК
Get PDFTranslating idioms can be a great challenge when they are transferred from the source language into the target language. When using idioms, knowledge of language can be perceived, and when translating them, comprehension and the ability to express yourself in another language can be recognized. Through the use of idioms, one can see the way of thinking and the point of view of a nation. The aim of this paper is to give an outline of the level of equivalence between English and Macedonian idiomatic expressions. Hence, the paper examines the idiomatic expressions in English and their translation equivalents in Macedonian. The analysis has been conducted on a corpus of sentences excerpted from two novels written in English by the Turkish-British writer Elif Shafak and their translation equivalents in Macedonian. The analysis of the excerpted corpus of sentences has been classified into three groups. Regarding the English idiomatic expressions, there are full (direct) equivalents,partial (approximate) equivalents, as well as no equivalents in Macedonian.Фраземите може да претставуваат голем предизвик кога се пренесуваат од изворниот јазик на јазикот цел. При употребата на фраземите, се согледува познавањето на јазикот, а при нивниот превод се гледа и способноста за изразување на друг јазик. Преку употребата на фраземите, се пренесува начинот на размислувањето на еден народ и неговиот светоглед. Целта на овој труд е да даде приказ на нивото на еквивалентноста помеѓу англиските идиоматски изрази и македонските фраземи. Оттаму, во трудот се разгледува фразеолошките изрази во англискиот јазик и нивите преводни еквиваленти во македонскиот. Анализата е направена на корпус од реченици ексцерпирани од два романи напишани на англиски јазик од турско-британската писателка Елиф Шафак и нивните преводни еквиваленти на македонски јазик. Врз основа на анализата на ексцерпираниот материјал, направена е класификација на три групи. Фраземите од англиски на македонски јазик имаат целосна (директна) еквивалентност, делумна (приближна) еквивалентност и немаат еквивалентност
KILLING OF THE ELDERLY: THE MACEDONIAN CUSTOM “SLAUGHTER OF THE OLD MEN”
Get PDFThis paper addresses the problem of killing of elderly people, a custom commonly referred to as "slaughtering the elderly" in Macedonia. Examples of this myth are registered across various regions of Macedonia, including Ohrid, Bitola, Prilep, Veles, Skopje and the surrounding areas, Dojran, the surroundings of Kratovo, Negotino, Debar, Drimkol, and the expansive hilly-mountainous regions of Maleshevo and Mariovo. The motivations behind senicide were numerous. It was commonly thought that during times of famine, killing of the elderly was a means of conserving scarce food resources. In addition, senicide occurred as a result of land confiscation, where the property or cultivation rights of the elderly were transferred to their younger generations. In some cases, these killing were considered an act of mercy, especially when an individual suffered from an incurable disease, or faced the challenges of old age, when people could not meet even their most basic biological needs, thus becoming a burden to the family or the community. The traumatic experience of sons killing their fathers, according to traditions, led to the abandonment of this brutal custom.Во текстот ја обработуваме проблематиката на убивање на старите луѓе, обичај што во Македонија најчесто се нарекувал „колење на старците“. Примери за овој мит наоѓаме на пошироката територија на Македонија, од: Охрид, Битола и Прилеп, преку: Велес и Скопско, Дојран, околините на: Кратово, Неготино, Дебар, до: Дримкол и големите ридско-планински предели Малешевијата и Мариово. Мотивите што доведувале до сеницид се многубројни. Вообичаено се сметало дека со убивањето на постарите во време на глад се овозможувало заштеда на храна. Истото се извршувало и поради одземање на земјата што ја поседувале старите и пренесување на правата за посед или за обработка на помладите. Понекогаш убивањето било чин на милосрдие ‒ особено кога станувало за тешка и неизлечива болест или, пак, ако станувало збор за длабока старост ‒ кога лицата не можеле да ги извршуваат ниту најосновните биолошки потреби, па претставувале товар на семејството или заедницата. Трауматското искуство на синовите при убивањето на своите татковци, според преданијата, довело до напуштање на овој суров обичај
ТРАУМАТА И НЕЈЗИНОТО АРТИКУЛИРАЊЕ ВО ПОЕТСКАТА ЗБИРКА ПРЕМРЕЖЈА ОД СИМОНА ГРУЕВСКА-МАЏОСКА
Get PDFLiterary trauma studies place their research focus on the modes in which personal experience is transformed into a literary work, and the role that language and memory play in that transformation. Poetry with its ellipses, symbolism and syntactic syncopations, can capture the most subtle nuances of traumatic experiences, and through them express in words what is initially unspeakable in trauma. This text analyzes the poems from the poetry collection Ordeals by Simona Gruevska - Madžoska, applying the latest theoretical reflections from the field of cultural and literary studies related to the trauma.Книжевните студии на траумата (Literary trauma studies), својот истражувачки фокус го ставаат на начините на кои личното искуство се трансформира во книжевно дело и на улогата, која, во тоа преобликување го играат јазикот и меморијата. Поезијата, со: својата елиптичност, симболиката и синтаксичките синкопи, може да ги долови најсуптилните нијанси на трауматските искуства и со нивна помош да го изрази преку зборови она што првично е неискажливо во траумата. Овој текст ги анализа песните од стихозбирката Премрежја од Симона Груевска-Маџоска, применувајќи ги најновите сознанијата од полето на културолошките и на книжевните студии поврзани со траумата
РАЗЛИКИ МЕЃУ РЕДОВНОТО И СПЕЦИЈАЛНОТО ОБРАЗОВАНИЕ
Get PDFInclusive education is a process that integrates students with special needs inmainstream schools, providing them with appropriate support and adaptations. Thispaper discusses the differences between mainstream and special education, focusing onthe right to education, aims and approaches, responsibilities and competences, curricula,focus of education, teacher preparation, learning conditions, teaching methods, learningstandards, assessment and evaluations, teacher competencies, educational researchand legislation. In Macedonia, inclusive education started in 1998 and is still in theprocess of development, aimed at the full inclusion of students with disabilities, which isstipulated in the Law on Basic Education passed in 2019.The methodology includes an analysis of existing research and laws, as well as acomparative study of regular and special education. Data from relevant sources such asEuropean and national education agencies, UNICEF reports and laws on special educationwere used. This methodology enables a detailed overview of the current situationand challenges in inclusive education.The conclusion is that although significant efforts have been made for theintegration of students with special needs in mainstream schools, there are manychallenges that need to be overcome. Better support for teachers, more resources andfunding, and a change in attitudes of the society are needed. With appropriate measuresand policies, real inclusion and quality education for all students can be achieved.Инклузивното образование е процес кој интегрира ученици со посебнипотреби во редовните училишта, обезбедувајќи им соодветна поддршка и адап-тации. Овој труд ги разгледува разликите меѓу редовното и специјалното об-разование, фокусирајќи се на правото на образование, цели и пристапи, одговор-ности и надлежности, наставни програми, фокус на образованието, подготовкана наставници, услови за учење, методи на подучување, стандарди за учење,оценување и проценка, компетенции на наставници, образовни истражувања изаконска регулатива. Во Македонија, инклузивното образование започна во 1998година и сè уште е во процес на развој, насочено кон целосна инклузија на уче-ниците со попречености, која е пропишана во Законот за основно образованиедонесен во 2019 година.Методологијата вклучува анализа на постоечките истражувања и за-кони, како и компаративна студија на редовното и специјалното образование.Користени се податоци од релевантни извори како што се европските и нацио-налните агенции за образование, извештаи на УНИЦЕФ и закони за специјалнообразование. Оваа методологија овозможува детален преглед на тековната сос-тојба и на предизвиците во инклузивното образование.Заклучокот е дека иако се направени значајни напори за интеграција научениците со посебни потреби во редовните училишта, постојат многу предиз-вици кои треба да се надминат. Потребна е подобра поддршка за наставниците,повеќе ресурси и финансирање, како и промена на ставовите во општеството.Со соодветни мерки и политики, може да се постигне вистинска инклузија иквалитетно образование за сите ученици
GENERAL ACTIVITIES OF OPPOSING AND PROTECTING AGAINST SECURITY THREATS
Get PDFSecurity, as one of the fundamental values of social functioning and a keysubjective feeling of individuals within a society, is often the target of various attacks.The feeling of insecurity can lead to the internal erosion of society and constant demandsto the relevant social control authorities to elevate security measures. However, overlyconspicuous actions and clearly visible measures can also undermine the feeling of security,causing people to feel unsafe due to the omnipresence of high-tech cameras, notifications,and law enforcement presence. This may indicateto individuals that something is “not right.”The authors of this paper have presented specific preventive-repressive steps and measuresin the field of protection against threats. The primary requirement of the security system isdeterrence from attacks, which is the aim of preventive measures discussed in this paper.By integrating all forms and types of protection, the degree of threat is reduced, and thelevel of security is increased. Therefore, this paper presents elements of preventive reaction,with a projection of integrating all subjects in preventing and eliminating security threatsin terms of maintaining everyday habitual activities. All the aforementioned is accompaniedby a discussion with arguments for and against certain measures, potential encroachmentson human rights, and the paper concludes with considerations and proposals for the mosteffective actions
GLOBAL SECURITY ISSUES: TACKLING MIGRATION AND REFUGEE CRISES
Get PDFGlobal security and migration are closely related to each other and mutuallyinfluence the situation in the world. Migration can be both a cause and a consequence ofthreats to global security. One of the main reasons for migration is instability and conflictin countries, which can lead to security threats both within and outside the country.Armed conflicts, terrorism, human rights violations, deteriorating economic situation andenvironmental disasters can force people to leave their homes and seek a better life in othercountries. On the other hand, mass migration can cause tension in receiving countries, whichcan lead to social and economic problems, as well as security threats. Illegal and uncontrolledmigration can contribute to crime, human trafficking and in some cases terrorist attacks.From an economic perspective, migration may potentially lead to significant negative effectssuch as increased unemployment among natives, increased shadow economy and may putupward pressure on housing costs. To ensure global security, it is necessary to develop acomprehensive approach to migration management that will consider the interests of allparties. This includes strengthening international cooperation, tackling the root causes ofmigration and ensuring sustainable development in source countries. Thus, the connectionbetween global security and migration highlights the need for joint efforts by countries andinternational organizations to address the complex challenges posed by these phenomena
RESILIENCE BUILDING AGAINST CYBER INSECURITIES IN THE BALTICS
Get PDFThe Global Risk Report of the World Economic Forum has been defining cyberinsecurity as one of the severe global risks since 2023. The Global Risk Report 2024 rankedcyber insecurity as the eight global risk by severity over a ten-years-period. The peacefulenvironment the cyberspace had provided for almost two decades ended with the release ofthe Morris Worm, the first harmful malware, in 1988. Since then cyber threats and cyberattacks have been posing serious dangers to national security. The cyber-attacks on Estoniain 2007 owing to the Bronze Soldier event are considered as an important milestone incybersecurity studies. These were followed by the cyber-attacks on Georgia in 2008 and onIran in 2010, which created a serious need for cyber policies, actions, strategies and normsat national and international level like the efforts of the UN, NATO and OECD to overcomethe unwanted results of the cyber domain. This study will deal with the Baltic states’ cybercapabilities, cyber capacity building, security concerns and cybersecurity challenges from theperspective of small states’ security considering the latest developments in Eastern Europesince 2022, the fast advancements in information technology and artificial intelligence. Thestudy will be a desk research focusing on the national strategies, policies and action plansof the Baltic states to fight with the insecurities of cyberspace by using case study analysisas a research method. This study aims to shed light on the vulnerabilities and resilience ofthe Baltic states facing with cyber insecurities. The scholarship will contribute into Baltic andcyber security studies
CONTROL EFFICACY OF A NOVEL SUCCINATE DEHYDROGENASE INHIBITOR FUNGICIDE, PENTHIOPYRAD, AGAINST BOTRYTIS CINEREA
Get PDFThe goal of this experiment was to study the efficiency of the novel active ingredient penthiopyrad (Fontelis SC) in controlling of gray mold disease in tomato (Botrytis cinerea), a very destructive disease in our country. As a standard, the well-known active ingredient fenhexamid (Teldor) was used. The experiment was conducted during 2019 in two production regions of tomato in North Macedonia, Bogdanci and Dojran. In the untreated variant in the region of Dojran, a very high level of disease severity (73.2% in the old leaves, 84.8% on the stem) was observed, leading to destructive damages in the tomato production. In the region of Bogdanci, significantly lower level of disease severity was observed in the untreated variant (14% on the leaves, 9.2% on the stem). The tested novel fungicide Fontelis SC demonstrated high level of efficacy. In the region of Dojran, the fungicide Fontelis SC provided efficacy degree of 81.9 to 100%, showing significantly better results than the standard Teldor (29.5-86.6%). In the region of Bogdanci, the new fungicide Fontelis SC proved again to be more effective than the standard Teldor. Fontelis SC demonstrated maximum efficacy of 100% on all plant parts, while for the standard Teldor efficacy performance ranged from 86.9% to 88.5%. These results emphasize the need in expanding the range of novel fungicides, in order to provide better results in gray mold disease management