Ss. Cyril and Methodius University in Skopje: Journals / Универзитет "Св. Кирил и Методиј"-Скопје
Not a member yet
3175 research outputs found
Sort by
ИСТОРИСКИ РАЗВОЈ НА СЕМЕЈНИТЕ СТУДИИ КАКО ЗАСЕБНА АКАДЕМСКА ДИСЦИПЛИНА
No full textОвој труд има за цел да ја истражи еволуцијата на семејните студии како посебна академска дисциплина, со фокус на нејзината интердисциплинарна природа, теоретските предизвици со кои се соочува и институционалниот развој во САД. За разлика од класичните научни дисциплини со унифицирана парадигмаи јасен теоретски корен, семејните студии се формираат како резултат на дијалог меѓу повеќе научни области – социологија, психологија, антропологија, историја, демографија, родови студии и други сродни научни полиња. Оваа интердисциплинарност, иако ја збогатува аналитичката димензија на полето, истовремено води кон методолошка расцепканост и отсуство на кохерентна теоретска рамка. Трудот ги анализира двете страни на оваа дебата – критиките за теоретската зависност и поддршката за интердисциплинарна иновација – како клучни за разбирање на дисциплинарниот статус на семејните студии.Истражувањето се базира на историско-аналитичкиот метод, преку кој се мапираат клучните институции, академските публикации и пресвртниците во развојот на полето, со особено внимание на општественитеи академските фактори кои влијаеле врз неговата институционализација. Посебен акцент е ставен на анализата на американскиот контекст, неговиот процес на институционализација и развој во различни фази. Истовремено се анализираат најзначајните истражувачки центри и академски списанија кои придонеле за воспоставување на семејните студии како легитимно научно поле. На тој начин, трудот нуди систематизиран преглед на процесот на консолидација на семејните студии како засебна дисциплина, оценувајќи ја нивната научна релевантност и потенцијалот за понатамошен развој
ЖИВОТ ПОСВЕТЕН НА РОДОВИТЕ СТУДИИ, ЕТИКАТА И АНТРОПОЛОГИЈАТА: ЛИКОТ И ДЕЛОТО НА ПРОФ. Д-Р СУЗАНА СИМОНОВСКА (18 јуни 1963 – 30 јануари 2025)
No full textСо длабока тага и неизмерна болка ја примивме веста за преранатасмрт на нашата почитувана и искрено сакана професорка, д-р Сузана Си-моновска. Таа не беше само извонредна професорка, туку и личност со рет-ка човечка топлина, чиј ведар дух оставаа длабоки траги врз сите колеги/колешки, студенти/студентки и сите што ја имаа честа да ја запознаат и дасоработуваат со неа. Нејзината постојана насмевка, духовитоста со која гипренесуваше своите животни искуства, и ненаметливите, а сепак остроум-ни совети, остануваат длабоко врежани во сеќавањето на нејзините колеги/колешки, соработници и студенти/студентки, како јасен белег за нејзиниотубав карактер и доблесна душа
ENERGY-ORIENTED GROUPS AND THEIR OPPONENTS: TWO CASE STUDIES
No full textThe paper explores the popularity of spiritual movements that draw on Eastern energy concepts:Ki in the case of Reiki and Tantric ideas about erotic energy in Western groups inspired by Tantrism.The focus is also on their opponents and critics, especially in the second case study
ЈАЗИКОТ ВО УЧЕБНИЦИТЕ ПО ПРЕДМЕТОТ МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК КАКО МАЈЧИН И КАКО НЕМАЈЧИН И ЈАЗИЧНИОТ ИЗРАЗ НА УЧЕНИЦИТЕ НА ЧАСОВИТЕ ПО МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК
No full text ЈАЗИКОТ ВО УЧЕБНИЦИТЕ ПО ПРЕДМЕТОТ МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК КАКО МАЈЧИН И КАКО НЕМАЈЧИН И ЈАЗИЧНИОТ ИЗРАЗ НА УЧЕНИЦИТЕ НА ЧАСОВИТЕ ПО МАКЕДОНСКИ ЈАЗИ
THE CHARACTER OF PENELOPE IN CONTEMPORARY ALBANIAN AND MACEDONIAN POETRY
No full textВо овој труд ќе се зборува за ресемантизацијата на ликот на Пенелопа во современата албанска и македонска поезија. Првенствено ќе се анализира зошто и како современите авторки го вклучуваат ликот на Пенелопа во своите песни. За анализа од албанска поезија ќе ги земеме песните на Линдита Ахмети, а за македонската поезија сонетите на Лидија Димковска, кои, исто така, ќе ги споредуваме со песните на Ана Димишковска. Од овие анализи ќе пласираме заклучоци дека Пенелопа во современата македонска и албанска поезија не останува наполно верна на ликот презентиран во Одисеја, но таа добива нови нетрадиционални вредносни, а нејзината сторија – нови интерпретации. In this paper it will be analyzed the rescemantization of the character of Penelope in the contemporary Albanian and Macedonian poetry. It will be analyzed why and how contemporary authors include the character of Penelope in their poetry. From the Albanian literature we will analyze the poetry of Lindita Ahmeti and from Macedonian literature we will analyze the sonnets of Lidija Dimkovska, wich will also be compared with the poems of Ana Dimishkovska. From these analyses it will be concluded that Penelope in the contemporary Macedonian and Albanian poetry doesn’t remain completely loyal to the character presented in the Odyssey, she gains new nontraditional values and her story new interpretations
Беседи одржани на Комеморативната седница на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје 8.10.2024
No full textБеседи одржани на Комеморативната седница на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје 8.10.2024
Беседи одржани на Комеморативната седница на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ – Скопје 8.10.2024
 
СИНТАКСАТА НА КЛИТИКИТЕ ВО БУГАРСКИТЕ ДИЈАЛЕКТИ ВО ЈАЗИЧЕН КОНТАКТ
Get PDFThe article analyzes interference phenomena in the syntax of clitics in Bulgarian dialects that have been in contact with the Romanian language over a long period of time. The analysis focuses on Bulgarian dialects spoken in the territory of Romania, as well as the specific dialect of Novo Selo in northwestern Bulgaria. It is assumed that both Romanian syntax and dialectal features introduced by Macedonian settlers have influenced this dialect. The principles of clitic order in the sentence, characteristic of Standard Bulgarian, are largely preserved in these dialects. This is mainly due to the fact that both the donor and recipient languages belong to the group of languages with verb-oriented clitics. The analysis shows that in the examined Bulgarian dialects, clitics can appear in initial position, which means that the Tobler-Mussafia law is violated under the influence of the contact languages. At the same time, most of the restrictions on initial clitic placement present in the donor language are shown to be irrelevant.Во статијата се анализираат интерференциските феномени во синтаксата на клитиките во бугарските дијалекти што се во контакт со романскиот јазик во подолг временски период. Во фокусот на анализата се бугарските дијалекти на територијата на Романија, како и специфичниот дијалект на Ново Село во Северозападна Бугарија. Се претпоставува дека романската синтакса и дијалектните особини на македонските доселеници влијаеле врз овој дијалект. Принципите на редоследот на клитиките во реченицата, карактеристични за стандардниот бугарски јазик, се во голема мера зачувани во овие дијалекти. Тоа главно се должи на фактот дека и јазикот давател и јазикот примач припаѓаат на јазици со глаголски ориентирани клитики. Анализата покажува дека во разгледуваните бугарски дијалекти, под влијание на соседните јазици, клитиките можат да заземат иницијална позиција, со што се прекршува законот на Тоблер–Мусафија. Истовремено, поголемиот дел од ограничувањата за иницијалната позиција на клитиките во јазикот давател се покажуваат како ирелевантни
ВЛИЈАНИЕТО НА ЈАЗИЧНИОТ КОНТАКТ ВО РЕДОСЛЕДОТ НА ПРИДАВКИТЕ И НА ИМЕНКИТЕ ВО СЛОВЕНСКИТЕ ДИЈАЛЕКТИ ВО АЛБАНИЈА
Get PDFIn this article, I investigate the sociolinguistic factors that influenced the word order in nominal phrases in the South Slavic dialects that are spoken in Albania, with a specific focus on the impact of Albanian. Utilizing data from the Corpus of Slavic Dialects in Albania, I examined variations in adjective placement (pre- or post-noun) across several dialects – Golloborda Macedonian (GM), Korça Macedonian (KM), Prespa Macedonian (PM), and migrational Štokavian dialects from Shijak (SŠ) and Myzeqe (MŠ). The analysis revealed that the Albanian-influenced Noun-Adjective order (NADJ) was increasing in these dialects, and was mainly influenced by age, gender, residence type (rural versus urban), and type of community dwelling (compact versus dispersed). The stability of the conservative Adjective Noun (ADJN) order in compact communities and older generations in contrast to the increased Albanian-influenced NADJ usage among younger speakers and by those in dispersed communities, was particularly notable. The influence of standard Slavic languages may reverse the process by supporting the conservative ADJN word order. These findings contribute to the research on the areal spread of word order patterns.Во статијата се истражуваат социолингвистичките фактори што влијаат врз редоследот на зборовите во именските фрази во јужнословенските дијалекти во Албанија, со посебен фокус на влијанието на албанскиот јазик. Користејќи ги податоците од Корпусот на словенските дијалекти во Албанија, во истражувањето се анализира варијантноста на позицијата на придавките (пред или по именката) во неколку дијалекти – голобрдски македонски, корчански македонски, преспански македонски и миграциони штокавски дијалекти од Шијак и од Музекија. Анализата покажува дека албанскиот јазик влијае врз зголеменaта употреба на редоследот именка–придавка (ИП) во овие дијалекти, зависно од возраста, полот, видот на населеното место (рурално или урбано) и од типот на заедницата (компактна или дисперзирана). Особено е стабилен конзервативниот редослед придавка–именка (ПИ) во компактните заедници и кај постарите генерации, за разлика од зголемената употреба на албанскиот редослед ИП кај помладите говорители и кај оние во дисперзираните заедници. Влијанието на стандардните словенски јазици се рефлектира врз тенденцијата за зачувување на конзервативниот редослед. Резултатите од истражувањето придонесуваат за подлабоко разбирање на факторите што влијаат на промените во редоследот на зборовите во балканскиот јазичен контекст
The Role of Institutions in the Economic Growth of OECD Countries
Get PDFThis paper analyses the role of institutional quality in determining the economic growth in the OECD countries from 1995 to 2021 concerning the institutional economics framework developed by North (1990) and further advanced by Rodrik (2000) and Acemoglu et al. (2005). Institutions are viewed as the formal and informal structures that regulate economic, political and social activities and are considered the key to influencing economic performance through the minimisation of transaction costs, encouragement of innovation and human capital development. The theoretical framework assumes that inclusive institutions foster sustained economic growth while extractive institutions stifle development by consolidating power and assets. This paper hypothesises that institutional quality positively influences economic growth in OECD countries. Using panel regression models and Employing the Fraser Institute’s Economic Freedom Index and the Heritage Foundation’s Index of Economic Freedom as measures of institutional quality, it examines how government size, property rights, regulation, and trade freedom affect growth. The findings reveal that institutional quality has a positive but varying impact on economic growth. In particular, small government, low taxes, and good monetary policy are positively related to higher growth rates. However, factors such as property rights and trade freedom have either weak or negative coefficients of correlation with growth. The results suggest that fiscal prudency and sound money supply policies are conducive to growth, but other institutional factors are not as straightforward in their influence on growth. This study is useful for policymakers who wish to improve economic growth through institutional change
SERGE RAYNAUD DE LA FERRIÈRE’S DOCTRINE READJUSTMENT: THE UGB AND THEOCRACY
Get PDFSerge Raynaud de la Ferrière (1916-1962) left his native France to the Americas. He knewthe predominance of America for the New Age of Aquarius that was about to begin. In 1948 hefounded the Great Universal Brotherhood (UGB) in Caracas, Venezuela, a worldwide and culturalinstitution to re-educate humanity. After traveling the five continents, he returned to Europe in1953. Right after he re-established communication with his disciples in America, he noted that hiswork and literature was being deformed. He even said that he couldn’t recognize his own foundation!Consequently, he began readjusting his work and wrote most part of his extensive literature.In this period, Ferriz, his fourth and last emblematic disciple appeared. He translated under hissupervision some of his most important texts, and among other tasks he asked him to write hisbooks’ prologue, exegesis and be his Literature’s Coordinator. In the context of the New Age, R. dela Ferrière discusses theocracy and mentioned some precursor signs for its advent. These are brieflydiscussed in this essay. They were misinterpreted by his other emblematic disciples – contrary to hisidea of a government of wise people. They believed in absolute authority and autocratic governmentthat in various instances they applied it in the UGB. Ferriz asserts that this was probably theseed that caused their failure to follow R. de la Ferrière’s Readjustment and created an ideologicaland doctrinaire difference between their beliefs and R. de la Ferrière’s thought. In 1990, to safeguardthe original UGB and R. de la Ferrière’s thought, Ferriz left in Exodus the deformed UGB andcreated a new one