Journal of Alevism – Bektashism Studies
Not a member yet
365 research outputs found
Sort by
Akkoyunluların Mezhepsel Eğilimleri Üzerine Bir Değerlendirme
Get PDFDer Stamm der Bayındır, der in der Mitte des XIV. Jahrhunderts als eine starke politische und gesellschaftliche Organisation entstand, vereinigte auf dieser Weise die anderen Stämme unter seiner Herrschaft, die im Allgemeinen aus Turkmenen bestanden und trat im nächsten Jahrhundert als einer der wichtigsten Staaten in der türkischen Geschichte des Mittelalters auf. Der Aq Qoyunlu Staat, der auf dieser Weise gegründet wurde, lieferte mit seinen politischen Traditionen, die er in seinem einhundertfünfzig jährigen Bestehen schaffte, die Basis für die nachfolgenden türkischen Staaten, welche nach ihm ihre Staatssouveränität in der Region ausübten.
In diesem Rahmen wird das gründliche Begreifen dieses erwähnten Staates, das Verstehen seiner Tradition, die er auf der Ebene der Staatstradition offenbart, die lineare Interpretation der türkischen Staatsgeschichte ermöglichen. Folglich werden die Entstehungsgründe des Staates oder der Staaten, die nach den Aq Qoyunlu in der Region einen Staats gründeten, ihre inneren Dynamiken, ihre Staatsprinzipien und im allgemeinen Sinne die Geisteshaltung des turkmenischen Menschen klarer werden.
In unserem Bild, welches wir in unserer Arbeit zeichnen, präsentiert sich die Glaubenswelt als ein richtungsweisendes Element. Denn wie in jedem Land und wie in jeder gesellschaftlichen Schicht, bilden auch bei der Aq Qoyunlu Kultur die religiösen Wahrnehmungen und die konfessionellen Tendenzen eines der Basis-Elemente.
Bis jetzt haben die ForscherInnen die Ak Qoyunlu generell als Sunniten beschrieben und ihre Herrscher darüber hinausgehend als ehrliche, kompromisslose, ja sogar als eifernde Sunniten dargestellt. Wenn auch die besagten ForscherInnen Ergebnisse lanciert haben, die ihre Thesen unterstützten, so wurden jedoch die Gründe und die Ergebnisse größtenteils auf die politischen Beziehungen der Aq Qoyunlu mit anderen Staaten zurückgeführt und die erzielten Resultate wichen damit zwangsläufig von der Wahrheit ab. Auf der anderen Seite konzentrierten sich die erwähnten ForscherInnen im Allgemeinen auf die offizielle Konfession bei den Staatsleuten und bei den Verwaltern.
Die vorliegende Arbeit versucht, über den Rahmen der bisher gelieferten Beschreibungen hinaus zu gehen. In der vorliegenden Arbeit werden die lancierten Thesen behandelt, um den positiven Beitrag im Rahmen der Bestimmung glaubensbezogener Eigenschaften eines Staates über seine politische Beziehungen festzustellen. Ferner untersucht die Arbeit, ausgehend vor allem vom Beispiel der Provinz Diyarbakır während der Aq Qoyunlu Herrschaft, die religiösen Tendenzen beim Volke und insbesondere bei den Turkmenen.
Die Untersuchung versucht im Vergleich zur etablierten Sicht darzustellen, dass die Aq Qoyunlu Herrscher anhand der offiziellen Dokumente, die zuletzt präsentiert wurden, Neigungen zum Volksislam/Vor-Kizilbaschtum-Alevitentum zeigten und dass die Turkmenen, die das Rückgrat dieses Staates bildeten, dem erwähnten Glaubenssystem stark verbunden waren. Man kann anhand dessen sogar denken, dass der Safawitische Staat im Kontext seiner Glaubensmerkmale eine Fortsetzung der türkischen Staatstradition bildet.The Bayındır clan that arose around the mid of the 14th century as a strong political and social organisation, succeeded to be one of the most important states in middleage Turkish history by gathering other clans comprised generally of Turkmens. The Akkoyunlu State, formed thus, prepared the ground for Turkish states, established after it in the same region, with the political tradition which Akkoyunlus had shaped for almost one hundred and fifty years of existence.
In this context, comprehending the state mentioned and its tradition, asserted on the level of a state tradition, will enable the linear interpretation of the history of Turkish states. Accordingly, the reasons for the development of states established in the same region after Akkoyunlus, their internal dynamics, the principles of etatism and the mental world of Turkmen man will become transparent.
Belief world occurs as one of the guiding basic elements in the picture drawn in our study. Because, religious perceptions and denominational tendencies constitute one of the main elements in the Akkoyunlu culture, as in every country and social layer.
So far, the researchers have generally qualified Akkoyunlus as Sunni, and on top of that they have described their rulers as real, strict, even fanatical Sunni. Although the researchers in question have adduced findings which support their theses, most of the facts and findings are based on political relations between Akkoyunlus and other states, and the conclusions unavoidably diverged from the essence. The mentioned researchers, on the other hand, have generally focused on the official religion of the state and rulers.
This study attempts to digress from depictions made to date. It analyses the part of detecting a state’s religious character through political connections, in reaching the reliable results. Besides, it explores religious tendencies among population, especially in the eyes of Turkmens, in the period of the Akkoyunlus’ rulership, particularly starting from the example of the Diyarbakir Province.
The analysis attempts to show through historical data and official documents, recently revealed, as against existing perspective, that the Akkoyunlu rulers were inclined toward folk Islam/ pre-Qizilbash-Alevism and that the Turkmens, who constituted the state’s backbone, were seriously attached to the mentioned belief system. Therefore, it is possible to think of the Safavid Empire as a continuation of Turkish state tradition in the context of religious characteristics.XIV. yüzyılın ortalarına doğru güçlü bir politik ve toplumsal organizasyon olarak vücut bulan Bayındır oymağı, bu suretle genel itibariyle Türkmenlerden oluşan diğer oymakları etrafına toplayarak bir yüz yıl sonra Orta Çağ Türk tarihinin en önemli devletlerinden biri olmayı başarmıştır. Böylece kurulan Akkoyunlu Devleti, yaklaşık yüz elli yıllık hayatı boyunca yarattığı siyasi gelenek ile coğrafyada kendisinden sonra hakimiyet kuran Türk devletlerine de temel hazırlamıştır.
Bu çerçevede, söz konusu devletin iyi idrak edilmesi; devlet geleneği düzleminde ortaya koyduğu tradisyonun anlaşılması Türk devlet tarihinin lineer olarak anlamlandırılmasına imkân sağlayacaktır. Dolayısıyla Akkoyunlulardan sonra aynı coğrafyada hakimiyet kuran devlet veya devletlerin ortaya çıkış nedenleri, iç dinamikleri, devletçilik esasları ve genel bir ifade ile Türkmen insanının zihinsel dünyası billurlaşacaktır.
Çalışmamızda çizilen resimde yön verici temel unsurlardan biri inanç dünyası olarak görülmektedir. Zira her ülkede ve toplumsal katmanda olduğu gibi Akkoyunlu kültürünün de esas ögelerinden birini dinî algılar ve mezhepsel eğilimler teşkil etmektedir.
Şimdiye kadar araştırmacılar genel olarak Akkoyunluları Sünni olarak nitelendirmiş, bununla da kalmayıp hükümdarlarını samimi, katı, hatta mutaassıp Sünni olarak tasvir etmiştir. Söz konusu araştırmacılar tezlerini destekleyen bulgular ileri sürmüşse de gerekçeler ve bulguların büyük bölümü Akkoyunlu ile diğer devletlerin siyasi ilişkilerine dayandırılmış ve varılan sonuçlar ister istemez esas gerçekten sapma yoluna girmiştir. Diğer taraftan anılan araştırmacılar genel itibariyle devlet ve yönetici nezdindeki resmî mezhebe odaklanmıştır.
Bu çalışmada bugüne değin gerçekleştirilen tasvirlerin dışına çıkılmaya çalışılmıştır. İleri sunulan tezler ele alınarak, bir devletin inançsal özelliklerinin siyasi bağlantılar üzerinden tespit edilmesinin sağlıklı sonuçlara ulaşmadaki payı incelenmiştir. Bunun yanı sıra Akkoyunluların hakimiyet döneminde özellikle Diyarbakır Vilayeti örneğinden yola çıkarak halkta ve özellikle Türkmenler nezdinde dini eğilimler tetkik edilmiştir.
İnceleme, mevcut bina edilmiş bakış açısına kıyasla tarihi veriler ve son dönemlerde ortaya konulan resmî belgeler vasıtasıyla Akkoyunlu hükümdarlarının halk Müslümanlığı/ Ön Kızılbaş-Aleviliğe eğilimli olduklarını ve ayrıca bu devletin omurgasını teşkil eden Türkmenlerin zikredilen inanç sistemine ciddi biçimde bağlı olduklarını da göstermeye çalışmaktadır. Ki bu vasıtayla Safevî Devletinin inançsal özellikleri bağlamında Türk devlet geleneğinin bir devamı olduğunu da düşünmek mümkündür
Bir Tarih Araştırması: Selçuklardan Osmanlılara Kadar Alevilik-Bektaşilik
Get PDFDas Alevitentum-Bektaschitum gehört zu den wichtigen Bewegungen, die im 13. Jahrhundert entstanden ist. Sein Gründer, Hadschi Bektasch Veli zog aus Chorasan, dem Zentrum des Sufismus, nach Anatolien um. Höchstwahrscheinlich war Hadschi Bektasch Veli der Nachfolger von Baba İlyas Horasani, einem geistigen Führer des Babai Aufstandes, welcher in der ersten Hälfte des 13. Jahrhunderts den Seldschuken Staat erschüttert hatte. Schließlich gelang es den Seldschuken diesen Aufstand mit Hilfe der Franken niederzukämpfen. Der Verlust seines Bruders im Krieg (er wurde getötet) war für Hadschi Bektasch Veli ein ausreichender Grund, um weiteren Gefechten mit den Seldschuken aus dem Weg zu gehen. Er blieb aber Zeit seines Lebens den Ideen der Babai treu. Die vorislamischen Glaubensvorstellungen, die weitverbreiteten Vorstellungen über den Sufismus in Anatolien und viele Faktoren wie z.B. das Christentum haben historisch gesehen geistigen Einfluss auf die Bektaschiten ausgeübt. Dabei bildeten kulturelle und religiöse Toleranz das geistige Fundament der Bektaschi-Bewegung, die über viele Anhänger in Anatolien verfügte. In der Osmanischen Zeit avancierte sich der Bektaschi Derwisch-Orden offiziell zu einer Bruderschaft, welche die Janitscharen geistig-seelisch inspiriert hat. Das Alevitentum-Bektaschitum wurde auch von anderen geistigen Faktoren geprägt, wozu auch die Schia-Propaganda der Scheichs der Hurûfi und der Safawiden zählt. Dieser Artikel analysiert die Entstehung der Alevitisch-Bektaschi Bewegung in historischer Perspektive und erläutert die Einflüsse der iranischen und der türkischen Geschichte auf die Aleviten-Bektaschiten und liefert auch Erkenntnisse über den Einfluss der Aleviten-Bektaschiten auf die betreffende Geschichte.Alevi-Bektashi is one of the significant orders which was formed in Anatolia in 13th AD. Haj Bektash Veli, as the founder of the order, migrated to Anatolia from the focal point of Sufism, Khorasan. Probably Haj Bektash Veli was the caliph of Baba Elyas Khorasani, who was the leader of the Baba’i uprising that shook the foundations of the Seljuks in Anatolia in the first half of the 13th century. Eventually, the Seljuks could defeat them by the Frankish forces aid. Loss of his brother in the battle was enough for Haj Bektash to avoid a new military confrontation with the Seljuks, however, followed the intellectual path of the Baba’is in the rest of his life. Many factors such as the religious beliefs of Turks in the pre-Islamic era, the prevailing Sufi thoughts in Anatolia and Christianity affected the Bektashis during their long history. The backbone of the order was the cultural and religious tolerance that found several adherents in Anatolia. In Ottoman era Bektashiya became the official order that spiritually led the Jannissaries. Alevi-Bektashi also was influenced by other streams of thoughts such as Hurufis and the shi’i propaganda of the Safavid sheikhs. This article by historical approach examine the formation of Alevi-Bektashi order and clarifies how they were influenced and then had their impact on the history of Iran and Turkey.Alevilik-Bektaşilik 13. yüzyılda ortaya çıkan önemli hareketlerden biridir. Kurucusu Hacı Bektaş Veli tasavvufun merkez noktası Horasan’dan Anadolu’ya göç etmişti (taşınmıştı). Hacı Bektaş Veli büyük olasılıkla, 13. yüzyılın ilk yarısında Anadolu’daki Selçuklu Devleti’ni sarsmış olan Babai Ayaklanmasının önderi Baba İlyas Horasani’nin halifesiydi. Nihayetinde Selçuklular, Frankların yardımı ile ayaklanmayı bastırabilmişlerdi. Muharebede kardeşini kaybetmesi (öldürülmesi) Hacı Bektaş Selçuklular ile yeni çatışmalardan kaçınmak için yeterli bir sebepti. Ancak hayat boyu Babailerin fikirlerini takip etmişti. İslam öncesi döneme ait Türklerin inançları, Anadolu’da yaygın tasavvufi fikirler ve Hıristiyanlık gibi pek çok unsur uzun tarihi boyunca Bektaşileri etkilemişti. Hareketin temeli Anadolu’da birçok destekçisi bulan kültürel ve dini hoşgörüydü. Osmanlı döneminde Bektaşi tarikatı Yeniçerileri manevi olarak etkileyen resmi tarikat olmuştu. Alevilik-Bektaşilik, Hurufiler ve Safevi şeyhlerinin Şii propagandası gibi diğer fikir akımlarından da etkilemişti. Bu makalede Alevilik-Bektaşilik hareketinin oluşması tarihi yaklaşımla incelenmiş, Iran ve Türkiye tarihinin Alevi-Bektaşiler üzerindeki etkileri ve sonra da onların söz konusu tarihe etkileri açıklanmıştır
XV. ve XVI. Yüzyıl Osmanlı Kaynaklarında Dimetoka’da Bektaşi Tekke ve Zaviyeleri
Get PDFNach Eroberungen der Festung Tzympe (Çimpi) im Jahre 1352 und der anschließenden Eroberung der Festung Gallipoli (Gelibolu) im Jahre 1354 setzten sich die Osmanen nach Balkan ab und fuhren dort mit ihren Eroberungsaktivitäten fort. Innerhalb kurzer Zeit gerieten viele Städte in Thrakien (Trakya) unter die Osmanische Souveränität. Die Stadt Didymoticho (Dimetoka), die sich heute in den Grenzen Griechenlands befindet, zählte zu den ersten eroberten Städten. Didymoticho, die nach der Eroberung in die Osmanische Verwaltungseinteilung aufgenommen wurde und die sich in der Region der Sufizelle von Seydi Ali Sultan befand, wurde dann in ein Kreiszentrum verwandelt, welches der Unterabteilung der Provinzverwaltung Çirmen (Sancak Çirmen ) unterstand. Nach der Osmanischen Eroberung begann man in Didymoticho und Umgebung mit dem Bau von Derwischklöstern und Sufizellen, die von den Heerführern aus den Grenzregionen der früh Osmanischen Periode und von den religiösen Oberhäuptern gestiftet wurden. Hiernach folgten die Gründungen von Frommen Stiftungen (Vakıf). Unter den Stiftern dieser Institutionen und Ortschaften begegnen uns Kavallerie-Kommandanten ((akıncı) aus den Grenzregionen wie Evrenos Bey, Malkoç Bey, Mezid Bey und Turhan Bey. Zu den geistlichen Führern können u.a. auch Abdal Cüneyd, Çakmak Dede, Ahi Dinek, Kanad Abdal und Hızır Baba gezählt werden. Kraft der Erlasse des Sultan mit Gesetzeskraft (Berat) wurden den Institutionen wie Fromme Stiftungen und Sufizellen, die von den Kavallerie-Kommandanten und von den geistlich-religiösen Führern gestiftet wurden, Legitimität verliehen, wobei die Osmanischen Herrscher Sultan Murad I., Sultan Yıldırım Bayezid, Sultan Mehmed I., Sultan Murad II. und Fatih Sultan Mehmed per Erlass diese Legitimität auf die Stifter übertrugen. Unter den Einnahmequellen dieser Sufizellen und Frommen Stiftungen stößt man auch auf Gemeindenamen wie Sultan Şah, Göç Beyi, Bektaş und Ziyaret Beylü. Dass in einigen Sufizellen zum Zwecke der Andacht ein “Bektaşhane” vorhanden war, dient ferner als ein Hinweis für das Interesse der Geistlichen am Bektaschitum aus der frühen Periode in der Stadt Didymoticho. Die Osmanischen Steuerregister liefern über die in der Region gegründeten Frommen Stiftungen, Derwischklöstern und Sufizellen wichtige Informationen, über die vielleicht keine andere Quelle Daten liefert. Die Steuerregistern umfassen die Periode in den Jahren 1485 bis 1574. In dieser vorliegenden Arbeit wurden die in Didymoticho gegründeten Derwischklöster und Sufizellen und partiell die Dörfer, die zu deren Einnahmequellen zählten, unter Berücksichtigung der Osmanischen Steuerregistern untersucht.The Ottomans went on to the Balkans after taking the Çimpe castle in 1352 and the castle of Gelibolu in 1354, and there they continued their conquests. In a short time, many cities in Thrace were came under the Ottoman rule. One of the first conquered cities in Thrace was the city of Dimetoka, today located within the borders of Greece. Dimetoka, included in the Ottoman administrative division and located in the region of Seydi Ali Sultan’s zawiya, was turned into a district (kaza) centre affiliated to Çirmen Sanjak. After being taken under the control of the Ottoman Empire, in Dimetoka and in its regions the Ottoman raider lords (uç bey) and religious leaders began to establish their lodges and zawiyas. These are followed by the establishment of foundations. Among those who founded these institutions and settlements, we come across raider lords such as Turhan Bey, Malkoç Bey and Mezid Bey. As for the religious leaders, we can mention Abdal Cüneyd, Çakmak Dede, Ahi Dinek, Kanad Abdal and Hızır Baba. The zawiyas and foundations established by the raider lords and religious leaders were legitimated due to the berats given by the Ottoman sultans such as Murad I, Yıldırım Bayezid, Mehmed I, Murad II and Mehmed the Conqueror. Among the income sources of these zawiyas and foundations, we found the villages named as Sultan Shah, Göç Beyi, Bektash and Ziyaret Beylü. In addition, the presence of Bektashane in some lodges reveals the relationship of the early religious leaders in the Dimetoka region with Bektashism. The Ottoman registry books contain important and rare information about foundations, dervish lodges and zawiyas established in the region. These registers belong to the period between 1485 and 1574. In this study, the zawiyas and lodges, established in the Dimetoka region, and some of the villages, which are among their sources of income, were analysed by using the registry books.Osmanlılar, 1352 yılında Çimpi ve ardından 1354 yılında Gelibolu Kalesini alarak Balkanlara geçmiş ve burada fetih faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Kısa sürede Trakya’da pek çok şehir Osmanlı hâkimiyeti altına alınmıştır. Trakya’da ilk fethedilen şehirlerden birisi de bugün Yunanistan sınırları içerinde yer alan Dimetoka şehridir. Osmanlı idari taksimatına dahil edilen ve Seydi Ali Sultan’ın Zaviyesinin bulunduğu coğrafyada yer alan Dimetoka, Çirmen Sancağına bağlı bir kaza merkezi haline getirilmiştir. Osmanlı hâkimiyetine geçtikten sonra Dimetoka ve çevresinde erken dönem Osmanlı uçbeylerine ve dini önderlere ait tekke ve zaviyeler kurulmaya başlanır. Bunları daha sonra vakıfların kurulması takip eder. Bu kurumları ve yerleşim birimlerini kuranlar arasında akıncı beylerinden Evrenos Bey, Malkoç Bey, Mezid Bey ve Turhan Bey gibi akıncı uç beyleriyle karşılaşırız. Dini önderler arasında ise, Abdal Cüneyd, Çakmak Dede, Ahi Dinek, Kanad Abdal ve Hızır Baba’yı sayabiliriz. Akıncı Beyleri ve dini önderlerin zaviye ya da vakıf adı ile kurduğu kurumlara meşruluk sağlayan sultan beratları I. Murad, Yıldırım Bayezid, I. Mehmed, II. Murad ve Fatih Sultan Mehmed gibi Osmanlı padişahları tarafından bu kişilere tevcih edilmiştir. Bu zaviye ve vakıfların gelir kaynakları arasında Sultan Şah, Göç Beyi, Bektaş ve Ziyaret Beylü isimli köylere de rastlanır. Ayrıca bazı zaviyelerde ibadet için “Bektaşhane”nin bulunması Dimetoka bölgesindeki erken dönem dini önderlerin Bektaşilikle ilgilerini ortaya çıkarır. Osmanlı tahrir defterleri bölgede kurulan vakıf, tekke ve zaviyelerle ilgili önemli ve belki de hiçbir kaynakta bulunamayacak bilgiler ihtiva etmektedir. Bu tahrir defterleri, 1485 ila 1574 yılları arasındaki döneme aittir. Bu çalışmada Dimetoka bölgesinde kurulmuş tekke ve zaviyeler ile onların gelir kaynakları arasında yer alan köylerden bir kısmı tahrir defterlerinden yararlanılarak incelenmiştir
Mehmet Yaman (Dede), Türk Modernleşmesinde Bir Alevi Ocakzade Dinbilimcinin Seyir Defteri
No full textHünkâriler Luristan Hünkârileri: Lekler, Zendler, Lurlar, Bahtiyariler ve Türkler
Get PDF“Der Hünkar hielt sich eine Weile bei einem Stamm auf. Er nahm sich dort einenneu geborenen Sohn einer Schwester als Sohn an. Er vollbrachte in diesem Ort vieleWunder. Als sie eines Tages in diesem Ort mit einer Gruppe unterwegs waren, nähertensie sich einem Fluss an. Die Fische im Fluss erhoben ihre Häupter aus dem Wasser undgrüßten den Hünkar. Er erwiderte ihren Gruß undsagte ihnen: Danke, geht und setzteurer Gottesgedenken* fort (* mit dem Rosenkranz Gottes Namen erwähnen,beten).Mit dieser Art von Wundern gewann er dieses Volk als Freund. Dieser Stamm wirdgegenwärtig als Hünkari bezeichnet.” Vilâyetname(Gölpınarlı, 1958: 17).
Das Thema, wonach Hünkâr Hadschi Bektasch Veli während seiner von Chorasan-Nischabur nach Anatolien unternommenen Reise in dem Ort Aslanlı Sahra (Wüstemit Löwen) einen Halt machte und hier die Löwen in Stein verwandelte, erwecktemeine Aufmerksamkeit und die Entdeckungsreise, die ich im Jahre 2016 nach Loristanunternahm, verwandelte sich in eine Forschungsarbeit.Hünkâr kam über die traditionelleOst-West “Pilger-Route”, dass heißt über Hamadan-Nord Luristan (Lek-Delfan) in dieirakischen Gebiete. Wie man dies auch in der Heiligenvita (Vilayetname) desHünkârverfolgen kann, hatte sich in der Region der Hünkâri-Glaube etabliert, der dem Hünkârverbunden war.Der heutigeHünkâri-Glaube hält den Sultan Ishak, der hundert JahrenachHünkâr in der Region (Lek–Delfan) aktiv war, als den Glaubensgründer. Nachder Lehre (nach dem Glauben) hieß der Name des erhabenen Schöpfers auf Persisch“Havendkâr”. (Havendkâr, Handkâr, Havendigâr, Hüdâvendigâr, Hünkâr) Die Form“Hünkâr” und“Hüdâvendigâr” gewann im Türkeitürkischan Bedeutung, die verweltlichtwurde. Nach dem von Sadık Safizade zusammengestellten Heiligen Buch “Name-iSerencam”, welches vom Glauben handelt, istHünkâr Hacı Bektâş-ı Veli derHünkârseiner Zeit. Der erste und der wichtigste Dichter des GlaubensistBayrak Kuşcuoğlu,dessen Gedichte auf Türkisch sind. Die heutigen Anhänger von Sultanİshak sind dieGemeinschaftendes “Volkes der Wahrheit, d.h. Ehl-i Hak” (und von Ali İlâhi / Aliyü’lİlâhi”),die auf dem iranischen Gebiet leben. Ihr Glaube wurde eigentlichin Gedichtformbeibehalten. 24 Sufi-Erzähler, die “in Persisch Guyende,in ArabischKelâmgu und inTürkischSöyleyici” genannt werden, haben den Glauben von seinem Anfangsdatumher in türkischen Gedichten und religiösen Gesängen (Nefes)zum Ausdruck gebracht.Şah İbrahim gilt nach dem Glaubensgründer Sultan İshak als die heiligste Person desGlaubens, der ein Enkelkind des Glaubensgründers war und zugleich auch nachSultanİshak die Führung des Glaubens übernahm.Bayrak Kuşcuoğlu, der ein Erzähle(kelâmgu, guyende) der Periode vonŞah İbrahim war, ist auch der erste Erzähler undder wichtigste, der bekannteste und berühmteste Dichter des Glaubens des Volkesder Wahrheit. (Zweifellos gab es auch in späteren Perioden Dichter, die sich an andereethnische Gruppen wandten.) Die Kreise aus den Reihen des Volkes der Wahrheitsindder Meinung, dass von den 24 Erzählern Kul Veli undKuloğlu im ZusammenhangmitHadschi Bektasch stehen und dass Yunus mit Yunus Emre im Zusammenhang steht.(In der Hoffnung, dass dieses Thema erforscht werden möge). Zu den Anhängerndes Glaubens gehört insbesondere dieGemeinschaft der Türk-Ateş Beyli, welche diegrößte Gemeinschaft ist und der Anteil der Ateşbeyli-Gemeinschaft nach verschiedenenVermutungenzwischen 30% bis 40% beträgt. (Der Hünkâri-Glaube, dass heißt,das “Volkder Wahrheit und die Gemeinschaft der Ali İlâhi /Aliyü’l İlâhi” sind Gegenstand einesanderen Artikels.)
Nach Beginn der tausend Jahre andauernden türkischen Souveränität in der Regiondes Nahen Ostens innerhalb dieser “Pilger- und Migrationsroute”, die zwischen Hamadanund Mossoul verläuft, in der sich auch derHünkâri-Glaube etablierte, ließen sich türkischstämmige Gemeinschaften nieder und die Sicherheit dieser Route wurde prioritär türkischstämmigen Gemeinschaften anvertraut. (Nach dem Feldzug von Kanuni in den Jahren1533-1535 befanden sich die Gebiete, die sich von der Stadt Hamadan bis nach Mossulerstreckten, in der Osmanischen Verwaltung).
Gegenwärtig dauern die Diskussionen über die ethnische Struktur der Region Loristanund der Laks an.Wie unsere vorliegende Untersuchung zeigt, handelt es sich bei den Laksum türkisch stämmige Gemeinschaften, die Volksgenossen in Anatolien, ja sogar im Iranhaben.Die Region, die kontinuierlich im Interessensgebiet der Orientalisten liegt, ist Teilunserer Kulturgeschichte.I was interested with the subject of The lions (in the Lions Sahara gorgonised by Hünkâr Hacı Bektâş-ı Veli during his journey from Horasan-Nişabur to Anatolia) and than in my exploration jurney to Luristan in 2016 has been transformed into a research study. Hünkâr had reached to Iraq passing through the traditional East-West “Pilgrimage and Migration” route which isknown as Hemedan-North Luristan (Leq-Delfan) lands. As it is told in the itinary ie “Hünkâr’s Vilayetname” Hünkâri belief (faith) had been raised and spread based on Hünkâr himself. Today Hünkâri belief deem Sultan Ishak who was active in the area (at Leq-Delfan) as the founder of that belief roughly 100 years after Hünkâr himself. In teaching (belief/practice), the supreme creator’s (God) Persian name were “Havendkâr” (Havendkâr, Handkâr, Havendigâr, Hüdâvendigâr, Hünkâr). In Turkey, Turkish saying as “Hünkâr”and/or “Hüdâvendigâr” took over andhave gained importance and been planetary. Hünkâr Hacı Bektâş-ı Veli recognised as Hünkâr of his time as it is indicated in the holy scripture compiled by Sadık Safizade among the belivers called “Name-i Serencam” Poems of Bayrak Kuşcuoğlu are also Turkish, who was the first and most important poet of that belief.
Today, in terrytory of Iran, followers of Sultan Ishak are communities called as “Ehl-i Hak” (and Ali İlâhi /Aliyü’l İlâhi”). Their beliefs are principally expressed(protected) in poem form. 24 Sufi narrators who are called as Guyende (in Persian) , Kelâmgu (in Arabic),Söyleyici (in Turkish) have expressed the belief in Turkish in poem and/or breath (nefes) form. Most blessed person of the beliefis Shah Ibrahim who is Ishak Sultan’s grandson and also undertook the leadership of the belief after Ishak Sultan who was the founder of the belief.
Bayrak Kuşcuoğlu was the first, well known and the most improtant narrator (kelâmgu in Arabic, guyende inTurkish) and famous poet of Ehl-i Hak belief in Shah Ibrahim’s period. ( No doubt that there are poets addressed to other ethnic groups in later periods.) Communities interested in Ehl-i Hak think that among the 24 guyende, Kul Veli and Kuloğlu are related to Hacı Bektaş, Yunus is related with Yunus Emre(we hope this matter is deeply being searched ). Especially, Turkish-Ateş Beyli is the biggest community of followers of that belief that Ateşbeyliler with regard to several estimations might cover between 30-40% .(Hünkâri belief, in other saying, “Ehl-i Hak” and Ali İlâhi / Aliyü’l İlâhi” groups are subject to another article).
Turkish noble communities were settled in this “Pilgrimage and Migration” path between Hemedan and Musul where Hünkâri belief had risen upon one thousand year of Turkish sovereignty had begun in Middle East geography that the security of the path was entrusted to primarily Turkish noble communities for hundreds of years. (The territory from Hemedan city to Musul were under Ottoman reignafter Kanuni’s campaign to conquer in 1533-1535 ). At present, debates about Luristan region and Leks’ ethnicity continue. As our research shows that Leks are Turkish origin communities those have cognates/relatives in Anatolia and even in Iran. The area which is constantly in the scope of orientalists’is a part of our cultural history.Hünkâr Hacı Bektâş-ı Veli’nin Horasan-Nişabur’dan Anadolu’ya seyahati sırasında uğradığı Aslanlı Sahra’da taşa çevirdiği aslanlar konusu ilgimi çekmiş ve 2016 yılında Luristan’a gerçekleştirdiğim keşif gezisi bir araştırmaya dönüşmüştü. Hünkâr, geleneksel Doğu- Batı “Hac ve Göç” yolundan yani Hemedan-Kuzey Luristan (Lek–Delfan) toprakları üzerinden Irak topraklarına geçmişti. Hünkâr’ın Vilayetnamesi’nde izlendiği gibi bölgede Hünkâr’a bağlı Hünkâri inancı yeşermişti.Günümüz Hünkâri inancı, Hünkâr’dan yaklaşık yüz yıl sonra bölgede (Lek–Delfan’da) faaliyet gösteren Sultan İshak’ı inanç kurucusu olarak kabul eder. Öğreti de (İnanışta) yüce yaratıcının adı Farsça “Havendkâr” idi. (Havendkâr, Handkâr, Havendigâr, Hüdâvendigâr, Hünkâr) Türkiye Türkçe’sinde “Hünkâr” ve “Hüdâvendigâr” biçimi önem kazanarak, dünyevileşmiştir. Sadık Safizade’nin derlediği “Name-i Serencam” adlı inanca ait kutsal kitapta, Hünkâr Hacı Bektâş-ı Veli, yaşadığı zamanın Hünkâr’ıdır. İnancın ilk ve en önemli şairi Bayrak Kuşcuoğlu’nun şiirleri de Türkçe’dir.
Sultan İshak’ın takipçileri Hünkâriler günümüz İran sahasında “Ehl-i Hak” (ve Ali İlâhi /Aliyü’l İlâhi) topluluklarıdır. İnançları esas olarak şiir formunda korunmuştur. “Farsça: Guyende, Arapça: Kelâmgu, Türkçe: Söyleyici” olarak hitap edilen 24 sufi söyleyici, başlangıç tarihlerinden itibaren inancı, Türkçe şiir-nefeslerle ifade etmişlerdir. İnanç kurucusu Sultan İshak’tan sonra inancın en kutlu kişisi, inanç kurucusunun torunu ve aynı zamanda Sultan İshak’tan sonra inancın liderliğini üstlenen Şah İbrahim’dir. Şah İbrahim döneminin söyleyicisi (kelâmgu, guyende) Bayrak Kuşcuoğlu, Ehl-i Hak inancın ilk söyleyicisi ve en önemli, en bilinen ve en ünlü şairidir.(Kuşkusuz sonraki dönemlerde diğer etnik gruplara hitap eden şairler de vardır.) Ehl-i Haklar’la ilgili çevreler, 24 guyendeden Kul Veli ve Kuloğlu’nun Hacı Bektaş’la, Yunus’un Yunus Emre ile ilgili olduklarını düşünmektedirler (Bu konunun da araştırılması umuduyla). İnancın takipçilerinden özellikle Türk-Ateş Beyli topluluğu, en büyük topluluk olup, çeşitli tahminlere göre, Ateşbeyliler’in oranı %30-40 arasındadır (Hünkâri inancı yani “Ehl-i Hak’lar” ve “Ali İlâhi /Aliyü’l İlâhi’ler” ayrı bir yazı konusudur.).
Orta Doğu coğrafyasında bin yıllık Türk egemenliğinin başlamasıyla birlikte, Hünkâri inancının yeşerdiği Hemedan-Musul arasındaki bu “Hac ve Göç” yoluna, Türk soylu toplulukları yerleşmiş, yüzyıllar boyunca yolun güvenliği, öncelikle Türk soylu topluluklara emanet edilmiştir (Kanuni’nin 1533-1535 seferi sonrası Hemedan şehrinden Musul’a kadar topraklar Osmanlı yönetimindedir). Günümüzde Luristan bölgesinin ve Lekler’in etnik yapısı hakkında tartışmalar sürmektedir. Bu araştırmamızın gösterdiği gibi Lekler, Anadolu’da hatta İran’da soydaşları olan, Türk asıllı topluluklardır. Oryantalistlerin sürekli ilgi alanında bulunan bölge, kültürel tarihimizin bir parçasıdır
Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalında 1997/2018 Yılları Arasında Bektaşîlikle İlgili Yapılmış Tezlerin Bibliyografyası
Get PDFIn verschiedenen Bereichen der Sozialwissenschaften wie Soziologie, Religion, Geschichte, Literatur, Kunst und Philosophie wurden zahlreiche Studien über das Thema Alevitentum-Bektaschitum verfasst. Im Allgemeinen entwickelten sich diese Studien in Richtung der Hervorhebung der soziologischen oder der politischen Dimensionen des Alevitentums. In Abhängigkeit von der gestiegenen Anzahl der veröffentlichten Publikationen resultierte jedoch die Notwendigkeit, sich vermehrt auf die Bibliografie- Studien über das Alevitentum-Bektaschitum zu konzentrieren.
In dem vorliegenden Artikel wurden die Master- und Doktorarbeiten untersucht, die sich in der Datenbank für wissenschaftliche Thesen des Hochschulrats der Türkei befinden und die in den Jahren 1997 – 2018 im Fachbereich für Türkische Sprache und Literatur über Dichter und Autoren verfasst wurden, von denen man denkt, dass sie dem Bektaschi-Zweig zählen, wobei hier auch generelle Informationen über die Untersuchungsmethoden gegeben wurden, die in den Thesen Anwendung fanden. Später listete man die Bezeichnungen der Thesen auf, um denen, die in Zukunft über das Bektaschitum arbeiten möchten, behilflich zu sein und diese auch in die zuvor erstellte Bibliografie des Alevitentums-Bektaschitums als Anhang aufzunehmen. Da sich die Hauptachse des Artikels aus Bibliografien über Thesen zusammensetzt, die im Fachbereich für Türkische Sprache und Literatur über Persönlichkeiten und Werke erstellt wurden, welche dem Zweig unter den Bektaschi zählen, wurden diverse Studien aus verschiedenen Fachbereichen und Thesen, die in Zusammenhang mit dem Alevitentum verfasst wurden, nicht in die Untersuchung einbezogen.
Die Untersuchung der Thesen zeigte, dass das Bektaschitum aus verschiedenen Winkeln heraus analysiert wurde. Während einige Studien sich darauf beschränkten, das Werk eines Bektaschi Dichters oder Autors zu untersuchen, befassten sich andere Studien mit Darstellungen von sozio-kulturellen Aspekten des Bektaschitums. Darüber hinaus gibt es Studien, in denen die Reichhaltigkeit von Wörtern und Satztypen in den Werken von Bektaschi Dichtern und Schriftstellern untersucht wurde, daneben aber auch Studien, in denen die Übersetzungswerke von Anthologien (cönk) und Sammlungen (mecmua) der in einem Bektaschi-Umfeld sozialisiert Dichter und Schriftsteller veröffentlicht wurden.
Die Untertitel der Arbeit wurden festgelegt in Form von Thesen über Untersuchungen von Persönlichkeiten, die in Zusammenhang mit dem Bektaschitum stehen und mit Thesen, die das Bektaschitum mit einer Ortschaft begrenzen sowie Thesen, die von anderen Studien handeln. In die vom Bektaschi-Milieu geschaffenen Werke wurden auch eigenständig verfasste Werke von Bektaschi Dichtern und Schriftstellern sowie Anthologien (cönk) und Sammlungen (mecmua) einbezogen. Studien dagegen, die in dem zugrunde gelegten Untersuchungsgebiet festgestellt wurden und welche aber vom dem Bektaschitum-Alevitentum die Meinung haben, dass es sich hierbei um eine Sufi-Struktur handelt, wurden unter dem Untertitel für jene Studien behandelt, die das Bektaschitum mit einer Ortschaft begrenzen.Many studies in different fields of social sciences, such as sociology, religion, history, art and philosophy, have been done on Alevism/Bektashism. Most of these studies have progressed towards revealing the sociological or political dimension of Bektashism. The increasing number of scientific works led to the need for bibliographical studies on Alevism/Bektashism.
This paper analyses postgraduate theses available in the database of the Council of Higher Education written in the department of Turkish language and literature on poets/writers who are considered members of the Bektashi branch and gives a general information about the methods used in theses. The particulars of theses are listed in order to be helpful to those who will do studies on Bektashism in the future and to be supplement to the previous bibliographies of Alevism/Bektashism. The analysis does not include theses on Alevism done in different departments because the main line of this paper are bibliographies of the theses written in the department of Turkish language and literature on persons, members of the Bektashi branch, and their works. Bibliographies are arranged according to Apa 6 system.
In the analysed theses, it occurs that Bektashism is discussed from different aspects. While some theses consist of analysis of a Bektashi poet/writer’s work, some theses discuss the socio-cultural aspect of Bektashism. In addition to these, there are theses that analyse the words and sentence types in the Bektashi poets/writers’ works, as well as the theses that include translations of the works of the poets/writers grown in Bektashi environment.
The subheadings in the paper are as follows: Theses that analyse the works of persons related to Bektashism, Theses that limit Bektashism to one place and Other theses. The works created by Bektashi circles include “conk” and “mecmua” with the independent works created by Bektashi poets/writers. The theses on Alevism/Bektashism as a Sufi structure determined in the region that presents the basis of the analysis are evaluated under the heading “Theses that limit Bektashism to one place”.Alevîlik/Bektaşîlik konusunda sosyal bilimlerin sosyoloji, din, tarih, edebiyat, sanat ve felsefe gibi çeşitli alanlarında birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların geneli Bektaşîliğin sosyolojik ya da siyasî boyutunun ortaya konulması yönünde ilerlemiştir. Bu durum artan eser sayısına bağlı olarak Alevîlik/Bektaşîlik hakkında bibliyografya çalışmalarına ağırlık verilmesi gerekliliğini de beraberinde getirmiştir.
Bu yazıda, 1997-2018 yılları arasında Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalında Bektaşîliğe mensup olduğu düşünülen şairler/yazarlarla ilgili yapılmış, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tez veri tabanında bulunan yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiş, tezlerde kullanılan inceleme yöntemleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Daha sonra da ileride hem Bektaşîlik hakkında çalışma yapacaklara yardımcı olması hem de daha önce oluşturulmuş Alevîlik/Bektaşîlik bibliyografyalarına ek olması maksadıyla tezlerin künyeleri sıralanmıştır. Künyeler Apa 6 sistemine göre düzenlenmiştir.
Çalışmanın ana eksenini Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı altında Bektaşî olduğu düşünülen şahsiyetler ve eserleriyle ilgili hazırlanmış tezlerin bibliyografyaları oluşturduğu için farklı ana bilim dallarında yapılmış çalışmalar incelemeye dahil edilmemiştir.
İncelenen tezlerde, Bektaşîliğin farklı açılardan ele alındığı görülmüştür. Kimi çalışmalar Bektaşî bir şairin/yazarın eserinin incelenmesinden ibaretken kimi çalışmalarda ise Bektaşîliğin sosyo-kültürel yönü ele alınmıştır. Bunlardan başka Bektaşî şairlerin/ yazarların eserlerindeki kelime ve cümle çeşitlerinin incelendiği çalışmalar olduğu gibi Bektaşî çevrede yetişmiş şairlerin/yazarların cönk ve mecmualarda yer alan eserlerinin çeviri yazısının yapıldığı çalışmalar da bulunmaktadır.
Çalışmanın alt başlıkları Bektaşîlikle ilgili şahsiyetlerin eserlerinin incelenmesiyle oluşturulan tezler, Bektaşîliği bir yerleşim yeri ile sınırlandıran tezler ve diğer çalışmalar şeklinde belirlenmiştir. Bektaşî çevre tarafından yazılan eserlerle ilgili çalışmalara Bektaşî şairlerin/yazarların meydana getirdiği müstakil çalışmalarla, cönkler ve mecmualar dahil edilmiştir. İncelemeye esas alınan bölgede tespit edilen tasavvufî bir yapı olarak Alevîlik/ Bektaşîlik anlayışını ele alan çalışmalar ise Bektaşîliği bir yerleşim yeri ile sınırlandıran çalışmalar başlığı altında değerlendirilmiştir
1727 Tarihli Tahrir Defteri’ne Göre Iğdır’daki Kişi Adlarında Hz. Ali ve Ali Sevgisinin İzleri
Get PDFDie Quelle dieses Artikels sind die (Mufassal) Register Hefte aus dem Jahre 1728 der Provinz Revan, die aus dem osmanischen Archiv des Ministerpräsidenten in Istanbul mit der Nummer 901 stammen. Es wurden muslimische Personen identifiziert und nach Verwendung von Personennamen hin untersucht, die 1728 in der Region Revan, der heutigen Stadt Iğdır mit den Gemeinden Sürmeli, Aralık und Iğdır, lebten. Die Ergebnisse zeigen, dass die Menschen aus den Dörfern in der Region Iğdır überwiegend folgende Personennamen verwendeten: Ali, Nur Ali, Ali Kulu, Ali Verdi, Merd Ali, Kılıç Ali, Genç Ali, Kadim Ali, Nazar Ali, Şah Ali, Ali Merdan, Sultan Ali, Mehdi Ali, Masun Ali, Can Ali, Dost Ali, Dem Ali, Bende Ali, Gök Ali, Aşur Ali, Ali Timur, Ali Rıza, Seydi Ali, Hüseyin Ali, Ali Hüseyin, Dergâh Kulu, Şah Kulu, Yol Kulu, Niyaz Kulu, Rıza Kulu, Şah Verdi, Şah Kerem, Şah Geldi, Şah Hüseyin, Hayır Ali, Haydar Ali, İmam Kulu, Dem Kulu, Ocak Kulu, Şahım Kulu, Yar Kulu, Muhib Hüseyin, Muhib Ali, Şir Ali, Bayram Ali, Gül Ali, Muhib, Halife Kulu, Hüseyin Kulu, Pir Ocağı, die es erlauben auf den Glauben der Menschen in dieser Region Rückschlüsse zu ziehen. Die Identifizierung und Untersuchung der Verwendung des Ali Namens oder Namen, die Spuren der Ali-Liebe enthalten und deren geographische Verteilung, kann es ermöglichen die Verehrung von Ali historisch geographisch zu rekonstruieren. Ebenso werden neben den verwendeten Ali-Namen auch andere Männernamen aus der ersten Hälfte des 18. Jahrhunderts in der Region Iğdır näher betrachtet, um einen Einblick in die Namensgebung der Türken in diesem Zeitraum und dieser geographischen Lage geben zu können. Es hat sich herausgestellt, dass die Daten aus den Register Heften wichtige und grundlegende Informationen zur Identifizierung und Bewertung der in der Geschichte verwendeten Personen- und Ortsnamen enthalten und darüber hinaus zur Analyse und Untersuchung der wirtschaftlichen, administrativen und religiösen Struktur der Provinzen oder Regionen, wo sie lebten, herangezogen werden können.Located in Ottoman Archives of the Prime Ministry in Istanbul under number 901, the cadastral register dated 1728 concerning the province of Revan is used as a source in this paper. This paper identifies and analyzes personal names used by Muslim people who lived in Surmeli, Aralik ve Igdir districts that were parts of the Revan Sanjak in 1728 and today are forming the province of Igdir. The personal name choices, such as Ali, Nur Ali, Ali Kulu, Ali Verdi, Merd Ali, Kılıç Ali, Genç Ali, Kadim Ali, Nazar Ali, Şah Ali, Ali Merdan, Sultan Ali, Mehdi Ali, Masun Ali, Can Ali, Dost Ali, Dem Ali, Bende Ali, Gök Ali, Aşur Ali, Ali Timur, Ali Rıza, Seydi Ali, Hüseyin Ali, Ali Hüseyin, Dergâh Kulu, Şah Kulu, Yol Kulu, Niyaz Kulu, Rıza Kulu, Şah Verdi, Şah Kerem, Şah Geldi, Şah Hüseyin, Hayır Ali, Haydar Ali, Imam Kulu, Dem Kulu, Ocak Kulu, Şahım Kulu, Yar Kulu, Muhib Hüseyin, Muhib Ali, Şir Ali, Bayram Ali, Gül Ali, Muhib, Halife Kulu, Hüseyin Kulu, Pir Ocağı, made by people living in the villages in the Igdir province, also offer an insight into the matter of the local community’s belief. Historical traces of the Ali’s reflection in personal and geographical names will be enlightened by specifying the places in which personal names, that bear the trace of Ali and love for Ali, are used most often. Some of the principles of giving name among Turks will be explained also with the examples of male names other than Ali, used in the Igdir region during the first half of the 18th century. It appears that data in cadastral registers is not only an important source about economic, administrative and belief structure of regions, but also a raw and important source for identifying and evaluating personal and geographical names used in the past.Bu makalede kaynak olarak 1727 tarihinde tutulan Revan Vilayetine ait, İstanbul’daki Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan 901 Numaralı Mufassal Tahrir Defteri’ndeki verilerden faydalanılmıştır. Bu çalışmada 1727 tarihinde Revan Sancağına bağlı bulunan bugünkü Iğdır ilini oluşturan Sürmeli, Aralık ve Iğdır nahiyelerinde yaşayan Müslüman halkın kullandığı kişi adları tespit edilerek incelenmiştir. Bu tespitlerden Iğdır bölgesinde yer alan köylerde yaşayan halkın kişi adlarındaki Ali, Nur Ali, Ali Kulu, Ali Verdi, Merd Ali, Kılıç Ali, Ketm Ali, Kadem Ali, Nazar Ali, Şah Ali, Ali Merdan, Sultan Ali, Mehdi Ali, Masun Ali, Can Ali, Dost Ali, Dem Ali, Bende Ali, Gök Ali, Aşur Ali, Ali Timur, Ali Rıza, Seydi Ali, Hüseyin Ali, Ali Hüseyin, Dergâh Kulu, Şah Kulu, Yol Kulu, Niyaz Kulu, Rıza Kulu, Şah Verdi, Şah Kerem, Şah Geldi, Şah Hüseyin, Hayır Ali, Haydar Ali, İmam Kulu, Dem Kulu, Ocak Kulu, Şahım Kulu, Yar Kulu, Muhib Hüseyin, Muhib Ali, Şir Ali, Bayram Ali, Gül Ali, Muhib, Halife Kulu, Hüseyin Kulu, Pir Ocağı gibi tercihleri, bölge halkının inancı konusuna da ışık tutmaktadır. Hz. Ali ve Ali sevgisinin izini taşıyan kişi adlarının yoğun olarak kullanıldığı yerleşim yerlerinin hangileri olduğu belirtilerek Ali sevgisinin kişi adları ve coğrafya üzerine yansımasının tarihi izlerine ışık tutulacaktır. XVIII. yüzyılın ilk yarısında Iğdır coğrafyasında Ali adının yanında kullanılan diğer erkek adlarına da yer verilerek Türklerin kişilere ad vermede uyguladıkları esasların bir kısmı ortaya konulmuş olacaktır. Tahrir defterlerindeki verilerin ait oldukları vilayet veya sancakların ekonomik, idari ve inanç yapısı hakkında önemli kaynak olmalarının yanında, tarihte kullanılmış kişi ve yer adlarının tespitinde ve değerlendirilmesinde ham ve önemli bilgileri içerdikleri de anlaşılmaktadır
