Journal of Alevism – Bektashism Studies
Not a member yet
365 research outputs found
Sort by
Doğu Trakya’da Aleviler ve Bektaşiler: Babaeski’de Sarı Saltuk ve Havsa’da Arız Baba Tekkeleri
Get PDFEdebî Türlerden Cenk-Nâme/Gazavat-Nâme Karşılaştırması ve Muhammed Hanefî-Tabut Cengi’nin Yeni Bir Nüshası
Get PDF“Cenk-nâme”, das durch die Zusammensetzung der Begriffe „Cenk“, das „kämpfen“ bzw. „schlagen“ bedeutet und „Nâme“, das „Erlass“ bzw. „Brief“ bedeutet, ist „der Name, der prosaischen und in Versform verfassten Werken gegeben wurde, in denen die Kriege während der Zeit der Expansion des Islams und Hz. Ali als Anführer und vorbildlicher Mensch in diesen Kriegen thematisiert werden“. In den Cenk-nâmes, die beim türkischen Volk sehr beliebt sind, auswendig gelernt wurden und ein Genre sind, das mit der Zeit eine anonyme Form annahm, wird nicht nur von Hz. Ali, sondern auch von den Heldentaten der Söhne Hz. Alis, Hasans, Huseyns und Muhammed Hanefîs erzählt. Cenk-nâmes, in denen Muhammed Hanefî der Hauptheld ist und die mit Namen wie Dâsitân-ı Muhammed Hanefî, Kitâb-ı Muhammed Hanefî, Menâkıb-ı Muhammed Hanefî und Hikâye-i Muhammed Hanefî geschrieben worden sind, waren sehr beliebt und wurden auswendiggelernt. Sie wurden in Begleitung der Langhalslaute (Saz) vorgetragen und haben sich mit der Zeit in anonyme Werke verwandelt, deren Autoren nicht bekannt sind. Das vorgestellte Werk befindet sich zwischen den Seiten 151-170 im Schriftexemplar mit der Nummer 06 Mil Yz A 3158-2. Es ist ein Mesnevi, dessen Metrik im Versmaß fâilâtün fâilâtün fâilün geschrieben wurde und aus 491 Versen besteht. Auch wenn beim Bibliothekseintrag als Autor des Werkes, das mit Naschī-Schrift geschrieben wurde, Isa angegeben wurde, konnten keine biographischen Informationen über den Autor gefunden werden. Das festgestellte Werk ist trotz von Zeit zu Zeit übersprungenen Versen und Metrikfehlern als neues Exemplar der Cenk-nâme Tradition wertvoll. Das erste bekannte Exemplar der Muhammed Hanefî-Tabut Cenk-Schrift gehört Tursun Fakih und Cenk-nâmes, die zum gleichen Thema geschrieben wurden, wurden in großem Maße vom Werk Tursun Fakihs beeinflusst, auch wenn ihre Autoren unterschiedlich sind. Nachdem im Artikel Informationen über die Genres Cenk-nâme und Gazavat-Nâme, die die Fortführung der türkischen Epos-Tradition darstellen, sowie über historische Entwicklungen gegeben wurden, wurde versucht, sowohl die Gründe zu erklären, wieso die beiden Genres sich vermischt haben, als auch die Unterschiede zu erläutern. Die akademischen Arbeiten zum Thema Muhammed Hanefî wurden aufgelistet. Für Leser aus anderen Fachgebieten wurde neben dem transkribierten Text der Muhammed Hanefî-Tabut Cenk-Schrift auch die ins heutige Türkisch übersetzte Prosaform beigefügt.“Cenkname”, formed of the words “cenk”, which means fighting, batting, and “name”, which means edict, letter, is “the name of prosaic and poetic texts that put forward the battles carried out during the spreading of Islam, and Ali as a leader and a role model in these battles”. “Cenkname”, a genre which was loved and memorized by Turkish people and became anonymous over time, describes not only Ali’s braveries, but also the braveries of his sons Hasan, Huseyin and Muhammed. “Cenknames”, named Dasitan-i Muhammed Hanefi, Kitab-i Muhammed Hanefi, Menakib-i Muhammed Hanefi, Hikaye-i Muhammed Hanefi, etc. in which Muhammed Hanefi is the main character, were loved and memorized, read accompanied with saz and over time turned into anonymous texts whose author is unknown. The text in question is a “mesnevi” (a poetic form) which consists of 491 couplets, written with a specific prosody pattern (“failatün failatün failün”) and found between 151-170. leaves of the edition numbered 06 Mil Yz A 3158-2. Although the information that the author of this text, written in a certain calligraphy without vowel marks, is Isa exists in the library records, there is no biographical information about him. The text in question is valuable in terms of being a new example of the “cenkname” tradition, despite some omitted couplets and prosody defects. The first known example of the Muhammed Hanefi-Tabut Battle belongs to Tursun Fakih and although the authors of the “cenknames” written on the same subject are different, they were greatly influenced by Tursun Fakih’s text. The paper gives information about the genres of “cenkname” and “gazavatname”, which are a continuation of the Turkish epic tradition, and their historical development, and afterwards it discusses the differences between the two genres and the reasons of their intertwining. The paper lists academic studies on Muhammed Hanefi and presents the text of Muhammed Hanefi-Tabut Battle translated into contemporary Turkish for the readers from different fields together with its transcription.“Savaşma, vuruşma” anlamına gelen cenk kelimesine, ferman mektup anlamındaki “nâme”nin eklenmesi ile oluşan cenk-nâme edebiyatta “İslamiyetin yayılma dönemi içerisinde yapılan savaşların ve bu savaşlar içerisinde de Hz. Ali’nin lider ve örnek insan olarak öne çıkarıldığı mensur ve manzum eserlere verilen ad”dır. Türk halkı tarafından çok sevilip ezberlenen ve zamanla anonim bir hâl alan bir tür olan cenk-nâmelerde yalnızca Hz. Ali değil Hz. Ali’nin oğulları Hasan, Hüseyin ve Muhammed Hanefî’nin kahramanlıkları da anlatılır. Muhammed Hanefî’nin başkahraman olduğu, Dâsitân-ı Muhammed Hanefî, Kitâb-ı Muhammed Hanefî, Menâkıb-ı Muhammed Hanefî, Hikâye-i Muhammed Hanefî gibi isimlerle yazılan cenk-nâmeler çok sevilip ezberlenmiş, saz eşliğinde okunmuş ve zamanla yazarı belli olmayan, anonim eserlere dönüşmüştür.Tanıtılan eser, 06 Mil Yz A 3158-2 numaralı yazma nüshanın 151-170. varakları arasında bulunan, aruzun fâilâtün fâilâtün fâilün vezni ile kaleme alınmış 491 beyitlik bir mesnevidir. Harekesiz nesih hatla yazılmış eserin yazarının İsa olduğu bilgisi kütüphane kaydında verilmişse de bu bilgi teyit edilemedi, yazar hakkında biyografik bilgi bulunamadı. Tespit edilen eser, zaman zaman atlanan beyitleri ve aruz kusurlarına rağmen cenk-nâme geleneğinin yeni bir örneği olması yönüyle kıymetlidir. Muhammed Hanefî-Tabut cenginin bilinen ilk örneği Tursun Fakih’e aittir ve aynı konuda yazılan cenk-nâmeler yazarları farklı olsa da Tursun Fakih’in eserinden büyük ölçüde etkilenmişlerdir. Makalede Türk destan geleneğinin devamı niteliğinde olan cenk-nâme ve gazavat-nâme türleri ve tarihi gelişimleri hakkında bilgi verildikten sonra, iki türün iç içe geçme sebepleri ve birbirinden farklı tarafları açıklanmaya çalışıldı. Muhammed Hanefî konusunda yapılan akademik çalışmalar sıralandı. Farklı alanlardan okuyucular için Muhammed Hanefî-Tabut Cengi’nin transkripsiyonlu metninin yanında günümüz Türkçesine çevrildiği nesir hâli de verildi
Gelenek ve Ritüel Sürekliliği Bağlamında Teslim Abdal Ocağı
Get PDFBei dieser Arbeit, die eine Fortführung unseres ersten Aufsatzes darstellt, in dem wir anhand von fünf verschiedenen Dokumenten (1206/1207 nach der Hijra (1791-1792 n.Chr.), 20. Rabi ul-Akhir 1207 (5. Dezember 1792), 24. Jamadi ul-Akhir 1232 (11. Mai 1817), 20. Rabi ul-Awwal 1258 (1. Mai 1842) und Rabi ul-Akhir 1302 (Januar/Februar 1885)) in Form von Secerenâmes (Stammbaumbücher) und İcâzetnâmes (Legitimationsbücher), die sich in den privaten Archiven von Dede-Familien befinden, die dem Ocak des Teslim Abdal angehören, den historischen Verlauf der Entstehung eines Ocak-Kultes behandelt haben, wurde die umfassende Untersuchung und Bewertung der Feststellungen anhand der mündlichen Tradition in Bezug auf den besagten Ocak, zu denen wir hauptsächlich durch Feldforschungen gelangt sind, durchgeführt. In diesem Rahmen wurde zunächst durch Interviews mit den Dedes und Talips des Teslim Abdal Ocaks, der eine Fortführung und einen Zweig des Şeyh Ahmed Dede Ocaks darstellt, der Entstehungsprozess eines selbstständigen Ocak-Kultus um die Person von Teslim Abdal, der über die Eigenschaften eines alevitischen Dichters und Glaubensführers verfügt, untersucht. Die besagten Interviews wurden in unterschiedlichen Zeitabschnitten zwischen den Jahren 2014 und 2020 mit Dedes und Talips geführt, die aus dem Dorf Şıh Hasan (das heute Tabanbükü heißt) des Landkreises Baskil der Provinz Elazığ stammen und in verschiedenen Orten leben, die zu den Provinzen Malatya, Elazığ, Antalya und İzmir gehören. Im Folge des Vergleiches zwischen den Informationen, die sowohl durch Interviews mit Dede- und Talipgemeinschaften als auch durch Zusammenstellungen, die im Dorf Şıh Hasan durchgeführt wurden, erlangt wurden, und den Dokumenten, die sich in den privaten Archiven der Ocak-Dedes befinden, wurde versucht, den Prozess, in dem sich der Teslim Abdal Ocak in einen selbstständigen Ocak strukturiert hat, die Ocak-Hierarchie und das geographische Verteilungsgebiet der Dede- und Talipgemeinschaften zu beschreiben. Außerdem wurden den Feststellungen und Beurteilungen in Bezug auf den aktuellen Zustand des Ocaks und seiner ritualzentrierten Kontinuität Platz gegeben.This paper is a follow-up to our first paper on the historical process of forming an “ocak” (hearth) cult in the context of five different documents of the “secerename” and “icazetname” genres about the “ocak” (hearth) of Teslim Abdal, dated 1791-1792, December 5, 1792, May 11, 1817, May 1, 1842 and January/February 1885, located in the personal archives of the “dede” (spiritual leader) families, members of the “ocak”. Our paper includes a comprehensive analysis and evaluation of the findings about the “ocak” in question that we obtained from oral tradition based on fieldwork. In this context, the paper addresses the process of forming an independent “ocak” cult centred primarily around the personality of Teslim Abdal, who has the qualities of an Alevi poet and a spiritual leader. We obtained the information about the “ocak” of Teslim Abdal, which is continuation and have the characteristics of a branch of the “ocak” of Sheikh Ahmed Dede, primarily through interviews with the “dede” and aspirants of the ocak. These interviews, conducted with the “dede” and aspirants from the village of Shih Hasan (now known as Tabanbuku) of Baskil district, Elazig, who are now living in various locations of Malaty, Elazig, Antalya and Izmir, cover different periods of time from 2014 to 2020. As a result of comparing the information obtained through both the interviews with “dede” and aspirants and fieldwork in the village of Shih Hasan, with the documents from the personal archives of the “dedes”, we presented the process of forming of the “ocak” of Teslim Abdal as an independent “ocak”, the hierarchy of it and the geographical area where the “dede” and aspirant communities live. We also determined and evaluated the current state of the “ocak” and its ritual-centred continuity.Teslim Abdal Ocağı hakkında ocak mensubu dede ailelerinin şahsî arşivlerinde bulunan h. 1206/1207 (m. 1791-1792), h. 20 Rebîülâhir 1207 (5 Aralık 1792), h. 24 Cemâziyelâhir 1232 (m. 11 Mayıs 1817), h. 20 Rebîülevvel 1258 (m. 1 Mayıs 1842) ve h. Rebîülâhir 1302 (m. Ocak/Şubat 1885) tarihli şecerenâme ve icâzetnâme türündeki beş ayrı belge bağlamında bir ocak kültü oluşumunun tarihî seyrini ele aldığımız ilk makalemizin devamı niteliğinde olan bu çalışmamızda, söz konusu ocak hakkında sözlü gelenekten saha çalışmaları merkezli elde ettiğimiz tespitlerin kapsamlı bir inceleme ve değerlendirmesine yer verilmiştir. Bu çerçevede, öncelikle ocak dede ve talipleriyle yapılan mülakatlar aracılığıyla Şeyh Ahmed Dede Ocağı’nın bir devamı ve kolu niteliğindeki Teslim Abdal Ocağı’nın, bir Alevi şairi ve inanç önderi vasıflarına sahip Teslim Abdal’ın şahsiyeti merkezli müstakil bir ocak kültü oluşturma süreci irdelenmiştir. Söz konusu mülakatlar; 2014 ile 2020 yılları arasını kapsayan farklı zaman dilimlerinde Malatya, Elazığ, Antalya ve İzmir illerine bağlı çeşitli yerleşim birimlerinde ikamet etmekte olan, Elazığ’ın Baskil ilçesinin Şıh Hasan (bugünkü adıyla Tabanbükü) köylü dede ve talipler ile yapılmıştır. Gerek dede ve talip topluluklarıyla yapılan mülakatlar gerekse Şıh Hasan köyünde gerçekleştirilen derlemeler aracılığıyla elde edilen bilgilerin ocak dedelerinin şahsî arşivlerinde bulunan belgelerle karşılaştırılması neticesinde, Teslim Abdal Ocağı’nın müstakil bir ocak olarak yapılanma süreci, ocak hiyerarşisi, dede ve talip topluluklarının yayıldığı coğrafî alan ortaya konulmaya çalışılmış ve ocağın güncel durumu ile ritüel merkezli devamlılığı hakkında tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir
Mısır Yönetimine Karşı Suriye’de Alevilerin İsyanı (1834-1835)
Get PDFNachdem sie jahrhundertelang unter der Herrschaft des Osmanischen Reiches gelebt haben, hat die Geschichte der Aleviten in Syrien in den Jahren von 1834-1835 eine wichtige Etappe bezeugt, als die Aleviten gegen die ägyptische Administration rebelliert haben. In dieser Arbeit wurde das Leben der Aleviten in Syrien vorgestellt, die unter der osmanischen Herrschaft gelebt haben, bis 1832 als Teil der neuen Periode der ägyptischen Administration in Syrien Muhammed Ali Paşa die Kontrolle erlangte. Gleichzeitig wurden in der Arbeit die Ursachen für den Aufstand der Aleviten gegen die Ägypter im Jahr 1834 untersucht: Entwaffnung, Zwangswehrdienst, Baumwoll verarbeitungsmaschinen und das Abholzen von Wäldern und Fällen von Bäumen. Die Arbeit behandelt zusätzlich zu Operationen der alevitischen Rebellen zur Kontrolle der Territorien wie den Yunus-Aufstand, Raubüberfälle, die Entlassung von Gefangenen und die Exekution von drusischen Soldaten, auch die ersten Anfänge des Aufstandes und die diesbezüglich wichtigsten Ereignisse. Gleichzeitig werden auch die Anstrengungen der ägyptischen Verantwortlichen zur Unterdrückung des Aufstandes vor Augen geführt. Die Arbeit erörtert auch das Problem, dass alevitische Frauen verkauft wurden, die Reaktion Ägyptens hierauf und wie die Osmanen auf diesen Aufstand als Ganzes reagierten. Es wurden auch die Gründe hinter dem Scheitern des Aufstandes diskutiert. Im Schlussteil wurden die wichtigsten Ergebnisse dieser Arbeit überprüft. Diese Arbeit basiert sowohl auf den Quellen, die diesen Aufstand aus Sicht seiner Umstände und der Gründe seines Scheiterns analysieren, als auch auf vielen zeitgenössischen arabischen Dokumenten, die die Details der Rebellionen aufgezeichnet haben. Solchen Untersuchungen entsprechend wurde in dieser Arbeit zusammen mit der historisch-beschreibenden Methode soweit möglich die analytische Methode verwendet.The history of Alawites in Syria witnessed an important stage, when they rebelled against Egyptian rule 1834-1835, after centuries of living under the rule of the Ottoman Empire. This research deals with an introduction to the Alawites and their lives in Syria during the period of Ottoman rule until Muhammad Ali Pasha took control as part of starting a new era of Egyptian rule in Syria in 1832. This research also examines the reasons for the rebellion of the Alawites against the Egyptians in 1834: Disarm, Military Conscription, Cotton Press Machine, and Cutting Down Forests and Trees. The research also deals with the first beginnings of the rebellion and the most important events therein, in addition to the operations of the Alawite rebels in controlling the territories involved including Yunus rebellion, the robberies, the release of prisoners, and the execution of Druze soldiers. This is while also considering the efforts made by the Egyptian authorities to suppress the rebellion. The research also deals with the problem of the selling of Alawites women, the Egyptian reaction to it, and how the Ottomans dealt with the rebellion as a whole. The reasons behind the rebellion’s failure have also been discussed. The conclusion addresses the most important results of this research. This research relied on many contemporary Arab documents that recorded the details of the events of the rebellion, in addition to recent references that approach the rebellion through a form of analysis in terms of the circumstances of the rebellion and the reasons for its failure. This research is based on a descriptive historical method and the analytical method as much as possible, which is appropriate for this type of research.Yüzyıllardır Osmanlı İmparatorluğu’nun egemenliği altında yaşadıktan sonra, Suriye’deki Alevilerin tarihi 1834-1835 yıllarında Mısır yönetimine karşı isyan ettiklerinde önemli bir aşamaya tanıklık etti. Bu çalışmada, 1832’de Suriye’de Mısır yönetiminin yeni bir dönemin başlamasının bir parçası olarak Muhammed Ali Paşa’nın kontrolü ele geçirmesine kadar Osmanlı hakimiyeti boyunca Alevilerin ve onların Suriye’deki yaşamları tanıtılmıştır. Aynı zamanda çalışmada 1834 yılında Mısırlılara karşı Alevilerin isyanının nedenleri de incelenmiştir: Silahsızlanma, zorunlu askerlik, pamuk baskı makinesi ve orman ve ağaçların kesilmesi. Çalışma, Yunus isyanı, soygunlar, mahkumların serbest bırakılması ve Dürzi askerlerin infazı gibi Alevi isyancıların toprakların kontrol edilmesindeki operasyonlarına ek olarak isyanın ilk başlangıçlarını ve buradaki en önemli olayları ele almaktadır. Aynı zamanda Mısırlı yetkililerin isyanı bastırmak için sarf ettikleri çabalar da göz önünde bulundurulmaktadır. Çalışmada Alevi kadınların satılması sorunu, Mısır’ın buna tepkisi ve Osmanlıların bu isyanı bir bütün olarak nasıl ele aldığı üzerinde de durulmaktadır. İsyanın başarısızlığının ardındaki nedenler de tartışılmıştır. Sonuç kısmında bu çalışmanın en önemli sonuçları irdelenmiştir. İsyanın koşulları ve başarısızlığının nedenleri açısından bu isyanı analiz eden yeni kaynaklarla birlikte bu çalışma isyanların ayrıntılarını kaydeden pek çok çağdaş Arap belgesine dayanmaktadır. Çalışmada bu tür araştırmalara uygun olarak tarihsel betimleyici yöntem ile birlikte mümkün olduğunca analitik yöntem kullanılmıştır
Menâkıbnâmelerin Alevî-Bektaşî Kültürü ve Kimlik Oluşumundaki Yeri
Get PDFDas alevitisch-bektaschitische Verständnis und dessen Kultur, die zusammen mit dem Prozess des Übertritts der Türken zum Islam hervorkamen, verfügen parallel zur historischen Entwicklung der Kultur des Islams in hohem Maße über einen religiösen und mystischen Charakter. Obwohl die aus historischer Sicht unter den alevitisch-bektaschitischen Gemeinschaften verbreitete Kultur eine eher mündliche Kultur darstellt, ist zu sehen, dass es manche schriftliche Quellen gibt, die dem religiösen, gesellschaftlichen und kulturellen Leben der Gemeinschaften eine Richtung geben. Dementsprechend verfügt diese Kultur über manche schriftliche Codes. Die Menâkıbnâmes nehmen innerhalb dieser schriftlichen Quellen einen bemerkenswerten Platz ein.Es kann gesagt werden, dass die Menâkıbnâmes, die unter den wichtigen Quellen der Ideen- und Mystiktradition des Islams Platz einnehmen, genauso wie die Buyruk-Texte zu den fundamentbildenden Haupttexten des alevitisch-bektaschitischen Denkens gehören. Dass sowohl das traditionelle Alevitentum als auch das Bektaschitentum ihren mystischen Charakter, der ihre Hauptnatur darstellt, und ihre Hauptinstitutionen in hohem Maße von diesen Texten ausgehend geformt haben, bildet einen beachtenswerten Umstand. Dank diesen Texten, die über einen eher mystischen Inhalt verfügen, haben wichtige religiöse/mystische Glauben und Werte, wie der Glaube an Gott (Haqq) Muhammed Ali, die Vier Tore und Vierzig Stufen, die Drei Traditionen und Sieben Pflichten und die Kontrolle der Hände, Zunge und Lende über Jahrhunderte hinweg dem alevitisch-bektaschitischen Verständnis seinen Hauptcharakter und seine Identität verliehen. Es ist bekannt, dass innerhalb der alevitisch-bektaschitischen Kultur und Tradition zahlreiche Menâkıbnâmes existieren. Diese Menâkıbnâmes, allen voran das Menâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektaş-ı Velî, werden innerhalb der alevitisch-bektaschitischen Gemeinschaften seit Jahrhunderten regelrecht als heilige Texte gelesen. Deshalb werden wir in diesem Aufsatz versuchen, den Fokus auf die Bedeutung der Menâkıbnâmes mit ihren Hauptinhalten und auch ihren unterschiedlichen Dimensionen in der alevitisch-bektaschitischen Kultur und der Identitätsformation zu legen. In diesem Rahmen werden zunächst durch Bestimmung, wo die Menâkıbnâmes in der alevitisch-bektaschitischen Kulturwelt und Tradition stehen und was sie alles ausdrücken, die Grenzen ihrer Bedeutungswelt hervorgebracht. Anschließend werden bedeutende Menâkıbnâmes, wie im Besonderen das Menâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektaş-ı Velî sowie das Abdal Musa und Hacım Sultan Velâyetnâme mit ihren unterschiedlichen Dimensionen behandelt.Alevi-Bektashi understanding and culture, that have emerged with the Islamization of Turks, have a largely religious and mystical character in line with the historical development of Islamic culture. Although the historically common culture among the Alevi-Bektashi communities living in our country is mostly oral culture, it is also a fact that these communities have some written sources guiding their religious, social and cultural life, and therefore this culture has some written codes. Manâkibnâmes have a remarkable place among those written sources.It can be said that the manâkibnâmes, which are among the important sources of Islamic thought and Sufi mysticism tradition, are the basic foundational texts of Alevi-Bektashi thought, just like the texts of Buyruk. The fact that both traditional Alevism and Bektashism have formed their Sufi mystical character, which is their main nature, and their basic institutions from these texts, reveals a remarkable situation. Through these texts, which have more a Sufi mystical content, the important religious/Sufi mystical beliefs and values, such as Allah-Muhammad-Ali, four gates and forty stations, three sunnahs and seven fards (religious obligations) and the principle of “controlling your hand, tongue and waist”, has given Alevi-Bektashi understanding its essential character and identity over the centuries.There are many manâkibnâmes in Alevi-Bektashi culture, and Manâkib-i Hunkar Haci Bektash Veli stands out among them. Those manâkibnâmes have been read as sacred texts among Alevi-Bektashi communities for centuries. Therefore, in this paper, we will try to focus on the place of manâkibnâmes in this culture and identity formation with the general outline and slightly different aspects. In this framework, firstly we will establish the boundaries of the semantic world of manakibnames by specifying their place and meaning in Alevi-Bektashi cultural world and tradition. Then we will discuss from various aspects important manâkibnâmes, such as Valayatname of Abdal Musa and Hacim Sultan, and especially Manâkib-i Hunkar Haci Bektash Veli.Türklerin İslamlaşma süreci ile birlikte ortaya çıkmış olan Alevî-Bektaşî anlayış ve kültürü, İslam kültürünün tarihsel gelişimine paralel olarak büyük ölçüde dinî ve tasavvufî bir karaktere sahiptir. Ülkemizde yaşayan Alevî-Bektaşî topluluklar arasında tarihsel anlamda yaygın olan kültür, daha çok sözlü kültür olmasına rağmen, bu toplulukların dinî ve toplumsal yaşamı ile kültürel hayatına yön veren bazı yazılı kaynakların olduğu dolayısıyla bu kültürün yazılı bazı kodlarının bulunduğu görülmektedir. Menâkıbnâmelerin, bu yazılı kaynaklar içerisinde dikkat çekici bir yeri vardır.İslam düşünce ve tasavvuf geleneğinin önemli kaynakları arasında yer alan menâkıbnâmelerin, tıpkı Buyruk metinleri gibi, Alevî-Bektaşî düşüncesinin temel kurucu metinleri içinde bulunduğu söylenebilir. Hem geleneksel Alevîlik, hem de Bektaşîliğin esas damarı olan tasavvufî karakteri ile temel kurumlarını büyük ölçüde bu metinlerden hareketle oluşturmuş olması dikkat çekici bir durum ortaya koymaktadır. Daha çok tasavvufî bir içeriği olan bu metinler sayesinde, Hak Muhammed Ali, dört kapı kırk makam, üç sünnet yedi farz, eline diline ve beline sahip olmak gibi önemli dinî/tasavvufî inanç ve değerler, Alevî-Bektaşî anlayışa yüzyıllar boyunca esas karakter ve kimliğini kazandırmıştır.Alevî-Bektaşî kültür ve geleneği içerisinde Menâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektaş-ı Velî başta olmak üzere pek çok menâkıbnâmenin bulunduğu ve bunların Alevî-Bektaşî topluluklar arasında yüzyıllar boyunca adeta birer kutsal metin gibi okunduğu bilinmektedir. Bu yüzden makalede, genel hatlarıyla ve biraz da farklı boyutlarıyla menâkıbnâmelerin Alevî-Bektaşî kültürü ve kimlik oluşumundaki yeri üzerinde durmaya çalışacağız. Bu çerçevede öncelikle menâkıbnâmelerin Alevî-Bektaşî kültür dünyası ile geleneğinde nerede durduğu ve neleri ifade ettiği belirtilerek sahip olduğu anlam dünyasının sınırları ortaya konulacak, arkasından Menâkıb-ı Hünkâr Hacı Bektaş-ı Velî başta olmak üzere Abdal Musa ve Hacım Sultan Velâyetnâmesi gibi önemli menâkıbnâmeler değişik boyutlarıyla ele alınacaktır
Mezhepçilik, Pragmatizm ve Müzakere: 16 ile 19. Yüzyıllarda Osmanlı-Nusayri İlişkileri ve Nusayrilerin Değişen Statüleri
Get PDFDie Politik und Einstellung der osmanisches Zentralregierung gegenüber den Nusayris zeigte periodische Unterschiede. Allerdings wurden die Erfahrungen der Nusayris unter der osmanischen Herrschaft noch nicht mit all ihren Aspekten ausreichend aufgedeckt. Dieser Artikel, der durch die detaillierte Untersuchung von osmanischen Archivdokumenten, osmanischen Gerichtsaufzeichnungen und Studienarbeiten, die in verschiedenen Sprachen geschrieben wurden, zustande gekommen ist, hat durch die Untersuchung der Entwicklung der osmanisch-nusayrischen Beziehungen zwischen dem 16. und 19. Jahrhundert, der Haltung der Osmanen gegenüber den Nusayris, des wechselnden religiösen Status der Nusayris und der Hauptmotivationen hinter der Bestimmung des religiösen Status der Nusayris versucht, die Lücke auf diesem Gebiet zu füllen. Unser Artikel empfiehlt, die Geschichte der Nusayris unter der osmanischen Herrschaft nicht zwischen die Themen religiöse Ketzerei, Opposition, Unterdrückung und Marginalität zu zwängen. Der Artikel legt dar, dass die osmanische Zentralregierung zwischen dem 16. und 19. Jahrhundert gegenüber den Nusayris keine kontinuierliche und unveränderlich sektiererische Politik angewendet hat, sondern dass der religiöse Status der Nusayris innerhalb der untersuchten Zeitabschnitte periodische Unterschiede aufweist. Die osmanische Zentralregierung, die gegenüber den Nusayris keine fortwährende auf islamischen Rechtsprinzipien beruhende Politik anwendete, hat, um sie beherrschen zu können, ihnen gegenüber sektiererische, pragmatistische und verhandelnde Methoden der Politik angewendet. In einer Zeit, als sich die osmanischen Armeen im Krieg mit den Safawiden befanden und die Osmanen die Führerschaft der sunnitischen Welt ausübten, wendete die osmanische Zentralregierung eine Politik der Sektiererei gegenüber den Nusayris an. In der Zeit, als Mehmet Ali Paşa und sein Sohn Ibrahim Paşa Syrien eroberten, arbeiteten die Osmanen mit den Nusayris zusammen und in der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts, als infolge des Krim-Krieges und des Russisch-Osmanischen Krieges 1877-1878 in den Gebirgsregionen Syriens ein schwieriger militärischer, ökonomischer und politischer Prozess durchlebt wurde, wendeten die Osmanen eine Politik der Verhandlung gegenüber den Nusayris an. Unser Artikel, der die sich ändernde Politik der osmanischen Zentralregierung gegenüber den Nusayris in Bezug auf ihre Durchsetzbarkeit und im realpolitischen Rahmen bewertet, hat in Anbetracht der Bedingungen der Epochen dieser Politiken und der Macht der Osmanen diese verschiedenen Politiken als am meisten nutzbringend nachgewiesen. Die osmanische Zentralregierung hat im Lichte dieser Beobachtungen je nach allgemeinen oder regionalen politischen Entwicklungen, Spannungen zwischen Volksgruppen, dem osmanischen Pragmatismus und danach, inwieweit sich die Nusayris dem osmanischen Führungsmodel fügten, die Nusayris entweder als häretisch oder als Teil der muslimischen Bevölkerung betrachtet.The policies and approach of the Ottoman central administration to Nusayris differed from period to period. However, the experience of Nusayris under the Ottoman rule has not yet been adequately researched in many aspects. This paper, which emerged from a detailed analysis of Ottoman archival documents, Ottoman court records and researches written in different languages, attempts to fill the gap in this field by analysing the course of the Ottoman-Nusayri relations between the 16th and 19th centuries, the attitude of Ottomans towards Nusayris, and the changing religious status of Nusayris and the main motivations in determining their religious status. Our paper, which proposes that the history of Nusayris under the Ottoman rule should not be pushed under the issues of heresy, opposition, oppression and marginality, reveals that between the 16th and 19th centuries the Ottoman central administration did not implement a continuous and invariable sectarian policy towards Nusayris and that their religious status in that time differed periodically. The Ottoman central administration, which did not implement a permanent policy based on Islamic law principles towards Nusayris, implemented sectarian, pragmatist and negotiating policies in order to control Nusayris. The Ottoman central administration implemented sectarian policy towards Nusayris in the era of Ottoman leadership over the Sunni world and during Ottoman-Safavid conflict, collaborated with Nusayris when Mehmed Ali Pasha and his son Ibrahim Pasha occupied Syria, and implemented negotiating policy during a difficult military, economic and politic period experienced in the mountainous parts of Syria as a result of the Crimean War and the War of ‘93 in the second half of the 19th century. Our paper, which evaluates the changing policies of the Ottoman central administration towards Nusayris within the framework of manageability and real politics, indicates that these policies are the policies that would bring the most benefits considering the conditions of the periods and the power of the Ottomans. In view of these observations, the Ottoman central administration saw Nusayris as a part of the heretic or Muslim citizens depending on general or regional political developments, intercommunal tension, Ottoman pragmatism and Nusayris’ compatibility with the Ottoman regime.Osmanlı merkez yönetiminin Nusayrilere karşı politikaları ve yaklaşımı dönemsel olarak farklılıklar göstermiştir. Ancak Nusayrilerin Osmanlı yönetimi altındaki deneyimi birçok yönüyle henüz yeterince keşfedilmemiştir. Osmanlı arşiv vesikaları, Osmanlı mahkeme kayıtları ve farklı lisanlarda yazılmış tetkik eserlerin detaylı incelemesi ile ortaya çıkan bu makale, 16. ile 19. yüzyıllar arasındaki Osmanlı-Nusayri ilişkilerinin gidişatını, Osmanlıların Nusayrilere karşı tutumunu, Nusayrilerin değişen dini statüsünü ve Nusayrilerin dini statüsünün belirlenmesindeki temel motivasyonları inceleyerek bu alandaki boşluğu doldurmaya çalışmıştır. Nusayrilerin, Osmanlı hâkimiyetindeki tarihinin dini sapkınlık, muhalefet, zulüm ve marjinallik konuları arasına sıkıştırılmamasını öneren makalemiz, 16. ile 19. yüzyıllar arasında Osmanlı merkezi yönetimi Nusayrilere karşı sürekli ve değişmez mezhepçi bir politika uygulamadığını ve incelenen dönemler içerisinde Nusayrilerin dini statüsünün dönemsel olarak farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Nusayrilere karşı İslami hukuk prensiplerine dayalı daimi bir politika uygulamayan Osmanlı merkez yönetimi, Nusayrileri idare etmek amacıyla mezhepçi, pragmatist ve müzakereci politikalar uygulamıştır. Osmanlı merkez yönetimi, Osmanlı ordularının Safeviler ile çatışma halinde olduğu ve Osmanlıların Sünni dünyanın liderliğini yaptığı bir dönemde Nusayrilere karşı mezhepçi, Mehmed Ali Paşa ve oğlu İbrahim Paşa’nın Suriye’yi ele geçirdiği dönemde Nusayrilerle işbirliği, 19. yüzyılın ikinci yarısında Kırım Savaşı ve 93 Harbi neticesinde Suriye’nin dağlık kısımlarında yaşanan zorlu askeri, ekonomik ve politik süreçte Nusayrilerle müzakere politikalarını uygulamıştır. Osmanlı merkez yönetiminin Nusayrilere karşı değişen politikaları yönetilebilirlik ve reel politik çerçevesinde değerlendiren makalemiz, bu politikaların dönemlerin şartları ve Osmanlıların gücü düşünüldüğünde, en fazla fayda getirecek politikalar olduğunu belirtmiştir. Bu gözlemler ışığında genel veya bölgesel politik gelişmelere, toplumlararası gerilime, Osmanlı pragmatizmine ve Nusayrilerin Osmanlı yönetim modeline uyumuna bağlı olarak Osmanlı merkez yönetimi, Nusayrileri heretik veya Müslüman tebaanın bir parçası olarak görmüştür
Lazkiye Sancak Teşkilatının Şekillenmesinde Cebel-i Nusayri Etkisi
Get PDFDiese Arbeit handelt von der administrativen Position, die Latakia nach der 1864 Vilayet-Verordnung einnahm. Der Fokus liegt auf der Veränderung vom Kaza-Status zum Sandschak-Zentrum und den Gründen, die in diesem Rahmen Einfluss auf die Formung der administrativen Organisation hatten. Dieser Prozess, der mit der Gründung der Sandschak-Organisation im Jahr 1880 begann, zielte darauf ab, die osmanische Kontrolle und den Einfluss auf die Latakia-Region, die als “kritisches Gebiet” bezeichnet werden kann, zu sichern und fortzuführen. Gegenüber der Politik, die die osmanische Regierung im Rahmen der Tanzimat-Reformen durchführte, kam die oppositionelle Haltung der Nusayriten zum Vorschein, die in einer bergigen Region leben, die Jabal al-Nusayriyah genannt wird und sich auf den Osten Latakias erstreckt. Der Unwille und der Widerstand gegen die Steuern und den Wehrdienst, die in der Region eingefordert wurden, führten zur Spannung zwischen dieser Gemeinschaft, die die Bevölkerungsmehrheit der Region stellt, und der Regierung.
Die Anstrengungen der osmanischen Regierung, die hiesige Opposition zu unterbinden und die Souveränitätsverhältnisse in der Region zu verbessern, hatten Einfluss auf die Formation der Sandschak-Organisation in Latakia. So wie Mithat Paşa, der damalige Gouverneur Syriens, eine wirkungsvolle Rolle bei der Gründung des Sandschaks besaß, so richtete er seine Aufmerksamkeit auch auf das Detail der Formation von Untereinheiten dieser Administration, wie die Kaza- und Nahiye-Einheiten. Im Zuge dieses Kurses wurden Anstrengungen unternommen, um in Bezug auf die Kontrolle der Siedlungsgebiete, die sich auf die weite Gebirgsregion in Latakia ausstrecken, noch wirksamere Mittel der Verwaltung zu entwickeln und anzuwenden. Infolgedessen wurde die Bildung von zwei Kazas, Marqab und Sahyun, als notwendig erachtet, da ein einziges Bezirksdirektorat in der Gebirgsregion als nicht ausreichend befunden wurde. Aufgrund der Situation, die durch die Formung einer Sandschak-Organisation getrennt vom Tripoli-Sandschak entstand, hat die Verwaltung Latakias eine lokale administrative Einheit geformt, die durch die Hinzufügung von Jabla aus vier Kazas bestand. Daran sollte die Durchsetzung eines Programms folgen, das sich insbesondere auf die Nahiye- Zentren fokussieren und die Disziplin in der Region mit Regelungen verstärken sollte. Es kann als mit demselben Ziel in Verbindung stehend betrachtet werden, dass in späteren Jahren neben dem Plan, ein neues Bezirksdirektorat in der Gebirgsregion zu bilden, mit anderen administrativen Regelungen militärische Stützpunkte vermehrt und mit dieser Absicht betrieben werden sollten.This paper’s subject is the administrative position that Latakia received after the 1864 Vilayet Law (Law of the Provinces). The focus is on the change from kaza status to sanjak, and the reasons that had effect on shaping of the administrative organization within this scope. This process, started with the establishment of the sanjak organisation in 1880, was aiming to ensure and maintain the Ottoman control and influence in the Latakia region, which can be called one of the “critical areas”. The opposing attitude of Nusayris, from the rugged region called Cebel-I Nusayri which extends on the eastern side of Latakia, against the policy of the Ottoman government in the scope of the Tanzimat reforms came to the fore. The reluctance and resistance to tax and military duty in the region led to the tension between this community, which constituted majority in the region, and the government.
The efforts of the Ottoman government to prevent the opposition and to improve the conditions of sovereignty in this region influenced the formation of the sanjak organization in Latakia. Mithat Pasha, the vali/governor of the Syria at the time, as well as having an active role in the establishment of the sanjak, paid attention to detail of forming subunits such as kaza and nahiye. Accordingly, there were efforts to produce and apply administrative solutions that will be more effective on the control of settlements spread throughout the large mountain region in Latakia. As a result, the organization of the Margat and Sahyun kaza was necessary considering that a single district governorship could not be enough in the mountain region. According to the situation that emerged with the forming of a sanjak organization separate from the Tripoli sanjak, the Latakia administrative authority formed a local administrative unit consisted of four kaza, including Jableh/Cebele. A programme that would focus specifically on nahiye sand be supported by regulations to reinforce discipline conditions in the region, came subsequently. In the following years, besides the plan to establish a new district governorship in the mountain region, the actions set to increase and conduct military points with other administrative regulations, can be considered as related to the same aim.Yapılan bu çalışma, Lazkiye`nin 1864 Vilayet Nizamnamesine müteakip aldığı idari konum üzerinedir. Kaza statüsünden sancak merkezine doğru yaşanan değişim ve bu kapsamda idari teşkilatın şekillenmesinde etkili olan nedenlere odaklanılmıştır. 1880 tarihinde sancak teşkilatının kurulmasıyla birlikte başlayan bu süreç, “kritik alanlardan” birisi olduğunu söyleyebileceğimiz Lazkiye bölgesinde, Osmanlı`nın denetim ve nüfuzunun sağlanması ve sürdürülmesini hedeflemekteydi. Osmanlı iktidarının, Tanzimat reformları kapsamında icra ettiği politikaya karşı, Lazkiye`nin doğu tarafında uzanan ve Cebel-i Nusayri denilen engebeli bölge ahalisinden Nusayrilerin muhalif tutumu öne çıkmıştır. Vergi ve askerlik vazifesinin bölgede icra edilmesiyle ilişkili isteksizlik ve buna karşı yaşanan direniş, bölgede ekseriyeti oluşturan bu ahali ile hükümet arasındaki gerilime vesile olmaktaydı.
Osmanlı iktidarının burada yaşanan muhalefetin önüne geçmek ve bölgedeki egemenlik şartlarını iyileştirmeye yönelik çabalar Lazkiye`de sancak teşkilatının oluşumunda etkili olmuştur. Dönemin Suriye valisi Mithat Paşa, sancağın kurulmasında etkin bir role sahip olduğu kadar, bu idareyi oluşturan kaza ve nahiye gibi alt birimlerin de oluşturulması yönündeki ayrıntıya ehemmiyet vermiştir. Bu doğrultuda olmak üzere, Lazkiye`deki geniş dağ bölgesine yayılan yerleşim birimlerinin kontrolü üzerinde daha etkili olacak idari çarelerin üretilip tatbik edilmesine çaba gösterilmiştir. Bunun neticesinde, dağ bölgesinde tek bir kaymakamlığın yeterli olamayacağı düşünülerek Markab ve Sahyun olmak üzere iki kazanın da teşkili gerekli görülmüştür. Trablusşam Sancağından ayrı bir sancak teşkilatının kurulmasıyla ortaya çıkan vaziyete göre Lazkiye mutasarrıflığı, Cebele`nin de buraya dahil edilmesiyle, dört kazadan oluşan bir yerel idare birimi oluşmuştur. Bunu, bilhassa nahiye merkezleri üzerine odaklanılacak ve bölgede inzibat şartlarını takviye edecek düzenlemelerle desteklenecek bir programın icrası takip edecekti. Sonraki yıllarda, dağ bölgesinde yeni bir kaymakamlığın daha kurulması planının yanı sıra, diğer idari düzenlemelerle askeri noktaların arttırılması ve bu minvalde yürütülmesi kararlaştırılan çalışmaların aynı maksatla ilişkili olduğu düşünülebilir
Doğu Anadolu Alevilerinde Evlilikle İlgili Ritüeller
Get PDFIm Leben des Menschen gibt es drei wichtige Übergangsphasen, die aus der Geburt, der Heirat und dem Tod besehen. Die Ehe, die im gesellschaftlichen Leben einen wichtigen Platz einnimmt, ist durch den Wunsch der Menschen entstanden, zusammenzuleben und sich zu vermehren. Im Umfeld der Ehe, die in vielen Gesellschaften als heilig betrachtet wird, sind verschiedene Rituale hervorgegangen. Auch wenn sich mit dem Veränderungs- und Transformationsprozess der Gesellschaften manche Praktiken vom Status der Heiligkeit entfernt haben, haben sie ihre Existenz auf dem Gebiet der Praktiken fortgeführt. Manche Rituale, die während der Ehezeremonie durchgeführt werden, sind magischen Inhalts. Das Ziel dieser Praktiken magischen Inhalts ist es, die Ehe zu segnen. Die gesegnete Ehe stellt eine große Wichtigkeit für die individuelle und gesellschaftliche Ganzheit dar. Diesen Schritt, der für den Fortbestand der Gesellschaft gemacht wird, begleiten alle Individuen, die der besagten Gesellschaft angehören. Das Ziel mancher Rituale, die religiöse und magische Eigenschaften tragen, ist es, die Ehe und die, die heiraten werden, zu beschützen und sie auf ihr neues Leben vorzubereiten. Die Hochzeitsgebräuche der ostanatolischen Aleviten beinhalten verschiedene religiöse und magische Rituale.Während der Arbeit wurden Quellen in Bezug auf Gebräuche der Übergangsphasen ausgewertet. Innerhalb dieser wurden Arbeiten verwendet, die sich im Allgemeinen mit den Ehetraditionen der Aleviten beschäftigen, die in Anatolien leben, und im Speziellen mit den Ehetraditionen der Aleviten, die in Ostanatolien leben. In der Arbeit wurden die Glauben untersucht, die sich im Umfeld des Eherituals der Aleviten geformt haben, die in Tunceli, Erzurum, Bingöl und Muş (Varto) leben. Für den Abschnitt über die Aleviten aus Tunceli, Erzurum und Bingöl wurde die Literatur durchsucht. Durch Befragung von Quellpersonen, die dem alevitischen Glauben angehören, wurden die gewonnenen Informationen bestätigt. Die Informationen über die Hochzeitstradition der Aleviten, die im Landkreis Varto der Provinz Muş leben, wurden durch Interviews und Beobachtung durch Teilnahme gewonnen. Als beobachtender Teilnehmer an Hochzeiten wurde mit Menschen gesprochen, die 50 Jahre und älter waren. Das Ziel der Arbeit ist es, die Ehegebräuche der Aleviten, die in Tunceli, Bingöl, Erzurum und Muş leben, zu untersuchen und zu beurteilen. Außerdem wurde in der Arbeit das Anhalten um die Hand der Tochter, die Verlobung, die Mitgift und die Hochzeitsfeier der ostanatolischen Aleviten untersucht, die bei ihnen allen gleich ablaufen.There are three critical thresholds in life: birth, marriage and death. Marriage, which has an important place in social life, is a phenomenon arisen as a result of people’s desire to live together and reproduce. Various rituals have occurred related to this phenomenon, which is considered sacred in many societies. With the process of change and transformation of societies, some practices have moved away from sanctity, but have continued to exist in the practice. Some rituals practiced during the wedding ceremony have a magic meaning and their purpose is to sanctify marriage. Sacred marriage is of great importance to individual and collective integrity. All individuals from a community join this step taken for the continuity of that community. The purpose of some rituals with religious and magical characteristics is to protect marriage and bridal couple, to prepare couple for their new lives. Wedding customs among Alevis in Eastern Anatolia contain various religious and magical rituals. In the paper, we perused sources about the customs within transitional periods. We used the studies done on the marriage customs among Alevis living in Anatolia in general, and in particular among Alevis in Eastern Anatolia. We analysed beliefs shaped around the marriage ritual of Alevis living in Tunceli, Erzurum, Bingol and Mus (Varto), and perused literature concerning Alevis from Tunceli, Erzurum and Bingol. The information obtained by interviewing members of Alevi belief is asserted. We obtained the information about the wedding tradition of Alevis living in Varto district, Mus, through interviews and participatory observations. As participatory observer, we interviewed people aged 50 and over at weddings. The aim of the paper is to analyse and evaluate the wedding customs of Alevis living in Tuceli, Bingol, Erzurum and Mus. Moreover, we analysed the processes of asking for the girl’s hand in marriage, agreement to marry, dowry, engagement and wedding ceremony which are common to Alevis in Eastern Anatolia.İnsan hayatında doğum, evlenme ve ölümden oluşan üç önemli geçiş dönemi vardır. Toplumsal hayatta önemli bir yeri olan evlilik, insanların birlikte yaşama ve çoğalma arzusu sonucu ortaya çıkmış bir olgudur. Birçok toplumda kutsal sayılan bu olgunun etrafında çeşitli ritüeller meydana gelmiştir. Toplumların değişim ve dönüşüm süreciyle birlikte bazı uygulamalar kutsallıktan uzaklaşmış olmasına rağmen uygulama alanında varlığını devam ettirmiştir. Evlilik töreni boyunca uygulanan bazı ritüeller büyüsel içeriklidir. Büyüsel içerikli bu uygulamaların amacı evliliği kutsamaktır. Kutsal evlilik bireysel ve toplumsal bütünlük için büyük bir önem arz etmektedir. Toplumun devamlılığı için atılan bu adıma o topluluğa mensup bütün bireyler de eşlik eder. Dinsel ve büyüsel nitelik taşıyan bazı ritüellerin amacı evliliği ve evlenecek olanları korumak, onları yeni hayatlarına hazırlamaktır. Doğu Anadolu Alevilerindeki düğün âdetleri çeşitli dinî ve sihrî ritüeller içermektedir. Çalışmada geçiş dönemi adetleri ile ilgili yapılmış kaynaklar taranmıştır. Bunlar içinde genelde Anadolu’da yaşayan Aleviler, özelde doğu Anadolu’da yaşayan Alevilerin evlilik adetleriyle ilgili yapılan çalışmalar kullanılmıştır. Çalışmada; Tunceli, Erzurum, Bingöl ve Muş’ta (Varto’da) yaşayan Alevîlerin evlilik ritüeli etrafında şekillenen inançlar incelenmiştir. Tunceli, Erzurum ve Bingöl Alevîleriyle ilgili olan kısım için literatür taraması yapılmıştır. Alevî inancına mensup kaynak kişilere sorularak elde edilen bilgiler teyit edilmiştir. Muş’un Varto ilçesinde yaşayan Alevîlerin düğün geleneğiyle ilgili bilgi ise mülakat ve katılımcı gözlem yoluyla elde edilmiştir. Katılımlı gözlemci olarak bulunulan düğünlerde 50 yaş ve üstü insanlarla görüşülmüştür. Çalışmanın amacı Tunceli, Bingöl, Erzurum ve Muş’ta yaşayan Alevîlerin evlilik âdetlerini incelemek ve değerlendirmektir. Ayrıca çalışmada Doğu Anadolu Alevîlerinde ortak olan kız isteme, söz kesme, kalın, nişan ve düğün töreni incelenecektir