University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
W obliczu upadku imperium. Rosja w polskiej myśli politycznej ostatnich miesięcy I wojny światowej
Get PDFThis article attempts to discuss the dominant references in the Polish political thought to the situation in Russia in the final months of World War I. The author took as the starting point the moment when the Bolsheviks signed the Treaty of Brest with the Central Powers, which took place on 3 March 1918. In Polish terms, this separatist peace was seen as humiliating for Russia and at the same time creating a new international situation in Central and Eastern Europe. The closing caesura of the article is in turn symbolically marked by the moment of rebirth of the independent Polish state. Undoubtedly, this created new circumstances in which Polish political reflection on Russian affairs was to be shaped from then on.Polish political reflection on Russia in the spring, summer and early autumn of 1918 focused on four main problems. Firstly, there was an attempt to find an answer to the question of the genesis of the Bolshevik coup. Secondly, an attempt was made to find out the essence of Bolshevism. The third question concerned the future of the Leninist movement and, in particular, possible scenarios related to the widely expected collapse of communist rule in Russia. Last but not least, the question of the impact of Russian events on the fate of the Polish cause and, more broadly, on the situation in the region and in Europe as a whole was considered.W artykule podjęto próbę omówienia dominujących w polskiej myśli politycznej ostatnich miesięcy I wojny światowej odniesień do sytuacji w Rosji. Za cezurę początkową autor przyjął moment podpisania przez bolszewików traktatu brzeskiego z państwami centralnymi, co nastąpiło 3 marca 1918 r. Na gruncie polskim ten separatystyczny pokój postrzegano jako upokarzający dla Rosji i stwarzający zarazem nową sytuację międzynarodową w Europie Środkowo-Wschodniej. Cezurę końcową artykułu symbolicznie wyznacza z kolei moment odrodzenia się niepodległego państwa polskiego. Niewątpliwie stwarzało to nowe okoliczności, w jakich miała się odtąd kształtować polska refleksja polityczna dotycząca spraw rosyjskich.Polska refleksja polityczna na temat Rosji wiosną, latem i wczesną jesienią 1918 r. ogniskowała się wokół czterech głównych problemów. Po pierwsze, próbowano znaleźć odpowiedź na pytanie o genezę przewrotu bolszewickiego. Po drugie, usiłowano dociec istoty bolszewizmu. Trzecie pytanie dotyczyło przyszłości ruchu leninowskiego, a zwłaszcza ewentualnych scenariuszy związanych z powszechnie spodziewanym upadkiem rządów komunistycznych w Rosji. Last but not least, rozważano kwestię wpływu, jaki wydarzenia rosyjskie wywierają na losy sprawy polskiej, a szerzej na sytuację w regionie i w całej Europie
Między Dreznem i Neapolem. Wpływ sieci dynastycznej Wettynów na wymianę handlową saksońsko-neapolitańską w połowie XVIII w.
Get PDFThis article explores the functioning of the Wettin dynastic network in the mid-eighteenth century and its impact on efforts to enhance Saxon-Napolitan trade. Through adept implementation of dynastic policies, representatives of the Wettin dynasty held positions at courts across Naples, Paris, Munich, and others, fostering close interrelations. A significant aspect of these relations involved the exchange of goods, including artworks, culinary items, and porcelain, which circulated between Dresden and other capital cities. Leveraging the dynastic network, attempts were made to boost the export of Saxon textiles and furniture to the Kingdom of Naples. While diplomats and merchants played pivotal roles, this endeavor ultimately faltered due to logistical and financial challenges.W artykule poruszono zagadnienie funkcjonowania sieci dynastycznej Wettynów w połowie XVIII w. oraz jej wpływ na próby intensyfikacji saksońsko-neapolitańskiej wymiany handlowej. Dzięki umiejętnie realizowanej polityce dynastycznej przedstawiciele dynastii Wettynów znajdowali się na dworach m.in. w Neapolu, Paryżu i Monachium, utrzymując ze sobą ścisłe relacje. Ich istotnym elementem były transporty rzeczy, w tym dzieł sztuki, kulinariów oraz porcelany, które krążyły między Dreznem a pozostałymi stolicami. W oparciu o krąg dynastyczny starano się również zintensyfikować eksport saskich tkanin oraz mebli do Królestwa Neapolu. Kluczową rolę odgrywali w tym zakresie dyplomaci oraz kupcy, ostatecznie jednak ze względu na trudności logistyczne oraz finansowe zrezygnowano z realizacji tego planu
Kozłówka przed Zamoyskimi. Właściciele dóbr w XV–XVIII w.
Get PDFThe aim of this article is to present an overview of the owners of the Kozłówek estate, starting from 1405, when it belonged to the Gorajski family, until 1799, when it passed into the hands of the Zamoyski family. An effort has been made to clarify inaccuracies in the relatively sparse literature and to fill in quite significant gaps, mainly concerning the 16th and 17th centuries.Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie w zarysie właścicieli dóbr ziemskich Kozłówka, począwszy od 1405 r., gdy należały one do Gorajskich, do 1799 r., kiedy przeszły we władanie rodu Zamoyskich. Starano się precyzować nieścisłości istniejące w stosunkowo ubogiej literaturze, a także uzupełniać całkiem spore luki, dotyczące głównie XVI i XVII stulecia
Gentes senatoriae Imperii Romani – Annii Italici Honorati
Get PDFThe purpose of this article is to present the history of the senatorial family of Annii Italici Honorati and its representatives: L. Annius Italicus Honoratus (father), L. Annius Italicus (Gavidius) [Torqu?]atus (son), Annius Honoratus (son), Annia Italica (daughter), L. Annius Italicus Rutilianus (grandson). The key figures were homo novus L. Annius Italicus Honoratus and patricius L. Annius Italicus (Gavidius) [Torqu?]atus. Within two generations, the gens had achieved patrician status. The turning point in the family's path to the political elite came in the year 238 (the Year of the Six Emperors). At that time, Annius Italicus Gavidius Torquatus was appointed quaestor on the recommendation of the emperor (candidatus Augusti), and his father and father-in-law took an active part in the work of the college XX viri rei publicae curandae.The promotion of the Annii Italici Honorati was not, however, solely the result of individual merit – affinities with influential gentes also played an important role. The Annii were supported by the Bellicii, the Claudii Attici and the Rutilii Crispini, confirming the importance of family alliances in the political life of the Roman Empire.Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie historii senatorskiego rodu Annii Italici Honorati i jego przedstawicieli: L. Annius Italicus Honoratus (ojciec), L. Annius Italicus (Gavidius) [Torqu?]atus (syn), Annius Honoratus (syn), Annia Italica (córka), L. Annius Italicus Rutilianus (wnuk). Kluczowymi postaciami byli homo novus L. Annius Italicus Honoratus i patricius L. Annius Italicus (Gavidius) [Torqu?]atus. W ciągu dwóch pokoleń gens uzyskała status patrycjuszowski. Przełomowym momentem w drodze rodu do elity politycznej były wydarzenia roku 238 (rok sześciu cesarzy). Wówczas Annius Italicus Gavidius Torquatus został mianowany kwestorem z rekomendacji cesarskiej (candidatus Augusti), a jego ojciec oraz teść wzięli aktywny udział w pracach kolegium XX viri rei publicae curandae. Awans Annii Italici Honorati nie był jednak wyłącznie efektem zasług indywidualnych – istotną rolę odegrały także powinowactwa z wpływowymi gentes. Anniuszy wspierali Bellicii, Claudii Attici oraz Rutilii Crispini, co potwierdza znaczenie aliansów rodowych w życiu politycznym Imperium Romanum
Rzymscy filii familias milites i specyfika ich odrębności o charakterze prawno-majątkowym w okresie Wczesnego Cesarstwa
Get PDFFilii familias, as alieni iuris, were subject to the parental authority (patria potestas) of patres familiarum, i.e. the heads of the household (as sui iuris), and they were deprived of full legal capacity to make property decisions. Under Roman law, they could only benefit from property (bona domestica-peculium) to which their family superiors, i.e. grandparents or fathers, held ownership. However, this such unfavorable situation with regard to the legal and property spheres of the sons-in-law may have changed with their entry into service in the Roman army.Therefore, the author of this text intends to reconstruct the status of Roman soldiers who were sons-in-chief, i.e. filii familias milites, and for whom joining the Roman army could be an opportunity to obtain the protection of Roman law with regard to their property (i.e. peculium castrense) and, importantly, at least partial independence in terms of disposing of it (i.e. testamentum militis).Rzymscy filii familias, jako osoby o statusie alieni iuris, podlegali władzy patriarchalnej (patria potestas) swoich własnowolnych zwierzchników familijnych (patres familiarum). Ci synowie obywateli rzymskich byli pozbawieni pełnej zdolności prawnej w zakresie rozporządzania majątkiem (bona domestica-peculium), którego byli jedynie użytkownikami, a do którego tytuł własności mieli rzymscy patres familiarum, tj. ich ojcowie lub dziadkowie. Jednak ta niekorzystna dla nich sytuacja zarówno w sferze prawnej, jak i majątkowej mogła ulec zmianie, kiedy było im dane wstąpić na służbę do armii rzymskiej.Intencją autora niniejszego tekstu jest zrekonstruowanie statusu rzymskich żołnierzy (filii familias milites), którzy podlegli władzy zwierzchników familijnych i dla których fakt podjęcia służby w wojsku rzymskim stał się okazją, aby, z mocy prawa, nie tylko korzystać z ochrony, jeśli chodzi o przyznane im uprawnienie do dysponowania tzw. majątkiem „obozowym”, o odrębnym charakterze (tj. peculium castrense), ale, co ważne, otrzymać choć częściową niezależność pod wglądem samodzielnego nim rozporządzania (tj. testamentum militis)
Antyczna metodyka zdobywania miasta według Filona z Bizancjum (III w. p.n.e.)
Get PDFAncient historiography provides many descriptions of sieges, but it does so in a typical way – omitting details that are important for a researcher of military history. Authors such as Aeneas the Tactician and Philo of Byzantium come to the rescue. They were both responsible for creating the first military textbooks dealing with the defense of a besieged city and the siege of cities. This article aims to present primarily the methods of conducting a siege in ancient times in the context of the recommendations provided by Philo of Byzantium.Antyczna historiografia dostarcza wielu opisów oblężeń, lecz czyni to w typowy dla siebie sposób – z pominięciem istotnych dla badacza historii wojskowości szczegółów. W sukurs przychodzą tacy autorzy jak Eneasz Taktyk oraz Filon z Bizancjum. Obaj odpowiadali za stworzenie pierwszych podręczników do wojskowości traktujących o obronie oblężonego miasta i o obleganiu miast. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie przede wszystkim sposobów prowadzenia oblężenia w starożytności w kontekście przekazanych przez Filona z Bizancjum zaleceń
Wyzwania związane z relacjami nauczyciel – uczeń w kontekście wsparcia edukacyjnego migrantów wojennych z Ukrainy
Get PDFThe article addresses the challenges of educational needs resulting from the influx of war migrants from Ukraine into schools. They determine not only the nature of the functioning of a given educational institution, but, above all, enforce a new style of forming teacher-student relations. Its specificity is not only due to the nature of work in conditions of cultural diversity, but in connection with the ongoing warfare in Ukraine is characterized by permanent variability and unpredictability, which forces us to reflect on whether it is at all possible to prepare the teaching staff to solve many unexpected educational situations. The content presented is the result of analyses of research reports, inspection protocols, interviews and journalistic reports. There are also presented the results of own research addressing the problem of the causes of difficulties that disrupt satisfactory communication between the most important subjects of educational institutions.Artykuł podejmuje tematykę wyzwań związanych z potrzebami edukacyjnymi i wychowawczymi wynikającymi z napływem do szkół migrantów wojennych z Ukrainy. Determinują one nie tylko charakter funkcjonowania danej placówki oświatowej, ale przede wszystkim wymuszają nowy styl kształtowania relacji nauczyciel – uczeń. Jego specyfika nie wynika wyłącznie z charakteru pracy w warunkach różnorodności kulturowej, ale w związku z toczącymi się działaniami wojennymi w Ukrainie cechuje się permanentną zmiennością i nieprzewidywalnością, co zmusza do refleksji czy w ogóle jest możliwe przygotowanie kadry pedagogicznej do rozwiązywania wielu nieoczekiwanych sytuacji edukacyjnych i wychowawczych. Zaprezentowane treści są wynikiem analiz raportów z badań, protokołów kontroli, wywiadów i reportaży dziennikarskich. Przedstawiono także wyniki badań własnych podejmujących problem przyczyn trudności zaburzających satysfakcjonującą komunikację między najważniejszymi podmiotami instytucji oświatowych.
Wokół wyzwań edukacji włączającej, czyli jak opowiadać dziecku o niepełnosprawności
No full textIntroduction: The concept of inclusive education is a consequence of dynamic social processes as a result of which people with disabilities freed themselves from dependence and social exclusion. The primary space for the implementation of the idea of inclusion are educationalinstitutions. The unveiling of complex educational experiences prompts the search for a variety of artifacts that prepare children to understand the phenomenon of human disability.Research Aim: The purpose of the analyses is to draw attention to the complexity of problems arising from inclusive education and to propose their solutions based on the literature, which does not define human (child) disability, but tells about disability.Evidence-based Facts: The issue of human disability is in permanent discourse. One of its consequences is inclusive education as a consequence of the historical experiences of people with disabilities and as a response to the need to create a society open to diversity. It was assumed that early experiences acquired in childhood, beliefs about disability itself will not remain indifferent to behaviour and beliefs in adulthood. Organizing education in a common space has become a warp of various artifacts that support the understanding of the phenomenon of human disability. One of them is literature.Summary: Inclusive education as an idea of democratic learning subverts barriers and exposes exclusion. Achieving these goals requires critical thinking about one’s identity and the role of difference in the process of social identification. Where difference is understood as being oneself is a value, and the word is used to obtain awareness. Literature created for children, parents and teachers dealing with the phenomenon of disability is one of the very important didactic means of understanding disability, forming empathy and the attitudes necessary to build a society open to diversity.Wprowadzenie: Koncepcja edukacji włączającej jest konsekwencją dynamicznych procesów społecznych, w wyniku których osoby z niepełnosprawnością uwalniały się od zależności i wykluczenia społecznego. Podstawową przestrzenią realizacji idei włączania są placówki oświatowe. Odsłaniające się złożone doświadczenia edukacyjne skłaniają do poszukiwania różnorodnych artefaktów przygotowujących dzieci do rozumienia zjawiska niepełnosprawności człowieka.Cel badań: Podjęta w artykule problematyka odnosi się do dziecka z niepełnosprawnością, które w grupie rówieśniczej doświadcza kontaktu z pełnosprawnym rówieśnikiem. Celem analiz (badań) jest zwrócenie uwagi na złożoność problemów wynikających z edukacji włączającej i zaproponowanie ich rozwiązań w oparciu o literaturę, która nie definiuje niepełnosprawności człowieka (dziecka), ale o niepełnosprawności opowiada.Stan wiedzy: Problematyka niepełnosprawności człowieka jest w permanentnym dyskursie. Jedną z jego konsekwencji jest edukacja włączająca jako następstwo historycznych doświadczeń osób z niepełnosprawnością i jako odpowiedź na potrzebę tworzenia społeczeństwa otwartego na różnorodność. Przyjęto założenie, że nabyte w dzieciństwie wczesne doświadczenia, przekonania dotyczące samej niepełnosprawności nie pozostaną obojętne dla zachowań i przekonań w dorosłym życiu. Organizowanie edukacji we wspólnej przestrzeni stało się osnową dla różnorodnych artefaktów wspomagających rozumienie zjawiska niepełnosprawności człowieka. Jednym z nich jest literatura.Podsumowanie: Edukacja włączająca jako idea demokratycznego nauczania obala bariery i demaskuje ekskluzję. Realizacja tych celów wymaga krytycznego myślenia o swojej tożsamości i roli różnicy w procesie społecznej identyfikacji. Gdzie różnica rozumiana jako bycie sobą jest wartością, a słowo służy uzyskiwaniu świadomości. Literatura odnosząca się do zjawiska niepełnosprawności skierowana do dzieci, rodziców i nauczycieli jest ważnym środkiem dydaktycznym pozwalającym zrozumieć niepełnosprawność, kształtować empatię oraz postawy konieczne do budowania społeczeństwa otwartego na różnorodność
W jaki sposób można wspierać osoby z niepełnosprawnością intelektualną w angażowaniu się w naukę obywatelską?
No full textIntroduction: In the scientific community, there is growing interest in citizen science as an approach to involving non-experts in scientific research. However, currently there are very few examples of citizen science projects that involve people with disabilities, particularly those with intellectual disabilities. There is a need therefore to explore whether and how citizen science projects can become more inclusive.Research Aim: This commentary paper draws on literature and research examples to explore whether inclusive research methods and processes have a role to play in increasing the participation of people with intellectual disabilities in citizen science projects.Evidence-based Facts: In order to develop a case for the potential role that inclusive research methods and processes might play in enhancing the inclusivity of citizen science, this paper: 1) provides an overview of the characteristics, methods and principles of citizen science; 2) compares citizen science to inclusive research and 3) provides an example drawn from a small pilot study of how inclusive research methods and approaches were employed to support people with intellectual disabilities to engage in a citizen science project.Summary: The authors conclude that it is possible to use inclusive methods and processes to engage people with intellectual disabilities in citizen science projects, but that professional scientists will need to be willing to be more flexible in their understanding of what citizen science is. The adoption or adaptation of inclusive research methods and processes offers citizen science an opportunity to expand engagement and create more inclusive research environments for people with intellectual disabilities.Wprowadzenie: W społeczności naukowej rośnie zainteresowanie nauką obywatelską jako podejściem do angażowania osób niebędących ekspertami w badania naukowe. Jednak obecnie istnieje bardzo niewiele przykładów projektów nauki obywatelskiej, w które zaangażowane są osoby niepełnosprawne, w szczególności te z niepełnosprawnością intelektualną. Istnieje zatem potrzeba zbadania, czy i w jaki sposób projekty nauki obywatelskiej mogą stać się bardziej inkluzywne.Cel badań: Niniejszy dokument komentarzowy opiera się na literaturze i przykładach badań, aby zbadać, czy inkluzywne metody i procesy badawcze odgrywają rolę w zwiększaniu udziału osób z niepełnosprawnością intelektualną w projektach nauki obywatelskiej.Stan wiedzy: Aby opracować przypadek potencjalnej roli, jaką inkluzywne metody i procesy badawcze mogą odegrać w zwiększaniu inkluzywności nauki obywatelskiej, niniejszy dokument: 1) przedstawia przegląd cech, metod i zasad nauki obywatelskiej; 2) porównuje naukę obywatelską z badaniami inkluzywnymi i 3) przedstawia przykład zaczerpnięty z małego badania pilotażowego dotyczącego tego, w jaki sposób inkluzywne metody i podejścia badawcze były stosowane w celu wspierania osób z niepełnosprawnością intelektualną w angażowaniu się w projekt nauki obywatelskiej.Podsumowanie: Autorzy dochodzą do wniosku, że możliwe jest wykorzystanie inkluzywnych metod i procesów w celu zaangażowania osób z niepełnosprawnością intelektualną w projekty nauki obywatelskiej, ale zawodowi naukowcy będą musieli być gotowi na większą elastyczność w rozumieniu tego, czym jest nauka obywatelska. Przyjęcie lub adaptacja inkluzywnych metod i procesów badawczych daje nauce obywatelskiej możliwość rozszerzenia zaangażowania i stworzenia bardziej inkluzywnych środowisk badawczych dla osób z niepełnosprawnością intelektualną
Формування ідеології путінізму в Російській Федерації.
No full textOver the past few decades, the rise of Putinism has attracted worldwide attention, transfor ming not only the Russian political scene, but also affecting international relations generally. This article delves into the complex and multi-level phenomenon of the ideology that lies at the root of Putinism, analyzing its basic assumptions, historical antecedents and contemporary manifestations. Based on a multidisciplinary approach, this academic article begins by tracing the ideological foundations of Pu tinism, examining its connections to Russian history, culture and political traditions. Also, the article highlights and explains the geopolitical dimensions of Putinism, analyzing Vladimir Putin’s approach to such issues as sovereignty, nationalism, and the role of the Russian Federation on the contempora ry international scene. The study presents the socio-political aspects of Putinism’s ideology, based on statism, nationalism, and social conservatism.W ciągu ostatnich kilku dekad wzrost znaczenia putinizmu przyciągnął uwagę całego świata, zmieniając nie tylko rosyjską scenę polityczną, ale także szeroko rozumiane stosunki między narodowe. Niniejszy artykuł zagłębia się w skomplikowane i wielopoziomowe zjawisko ideologii leżącej u podstaw putinizmu, analizując jego podstawowe założenia, historyczne antecedencje i współczesne przejawy. Opierając się na multidyscyplinarnym podejściu, niniejszy artykuł naukowy rozpoczyna się od prześledzenia ideologicznych podstaw putinizmu, badając jego powiązania z rosyjską historią, kulturą i tradycjami politycznymi. Artykuł podkreśla i wyjaśnia geopolityczne wymiary putinizmu, analizując podejście Władimira Putina do takich kwestii, jak: suwerenność, nacjonalizm i rola Federacji Rosyjskiej na współczesnej scenie międzynarodowej. Badanie przedstawia społeczno-polityczne aspekty ideologii putinizmu, opierające się na etatyzmie, nacjonalizmie i konserwatyzmie społecznym.За последние несколько десятилетий рост значения путинизма привлек внимание всего мира, изменив не только российскую политическую сцену, но и повлияв на международные отношения в более широком контексте. В данной статье рассматривается сложный и многоуровневый феномен идеологии, лежащей в основе путинизма, анализируются ее основные предпосылки, исторические предшественники и современные проявления. Опираясь на междисциплинарный подход, эта научная статья начинается с прослеживания идеологических основ путинизма, изучения его взаимосвязи с российской историей, культурой и политическими традициями. Кроме того, в статье освещаются и разъясняются геополитические аспекты путинизма, анализируется подход Владимира Путина к таким вопросам, как суверенитет, национализм и роль Российской Федерации на современной международной арене. В исследовании представлены социально-политические аспекты идеологии путинизма, основанной на статизме, национализме и социальном консерватизме. За останні кілька десятиліть популярність путінізму привернула увагу всього світу, трансформувавши не лише російську політичну сцену, а й вплинувши на міжнародні відносини в більш широкому сенсі. Ця стаття заглиблюється у складний і багаторівневий феномен ідеології, що лежить в основі путінізму, аналізуючи його основні припущення, історичні передумови та сучасні прояви. Спираючись на міждисциплінарний підхід, ця наукова стаття починається з простеження ідеологічних основ путінізму, досліджуючи його зв'язки з російською історією, культурою та політичними традиціями. Також у статті висвітлюються і пояснюються геополітичні виміри путінізму, аналізуються підходи Володимира Путіна до таких питань, як суверенітет, націоналізм і роль Російської Федерації на сучасній міжнародній арені. У дослідженні представлені соціально-політичні аспекти ідеології путінізму, що ґрунтується на державництві, націоналізмі та соціальному консерватизмі