University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Książki dla dzieci i młodzieży o Henryku Wieniawskim jako narzędzie edukacji kulturalnej i regionalnej
Get PDFThe subject of the article is the value of novels about Henryk Wieniawski, addressed to children and young people, in the field of cultural and regional education, or more precisely, their educational relevance. These are Legendy o Wieniawskim by Władysław Bodnicki (Warsaw 1957), Czarodziejskie skrzypce. Opowieść o Henryku Wieniawskim by Eustachy Czekalski (Warsaw 1958) and W podróży ze skrzypcami. Opowieść o Henryku Wieniawskim by Anna Czerwińska-Rydel (Łódź, Poznań 2014). Books about the history of music serve well to popularize musical culture, if they are properly promoted. The research question concerned the value of the mentioned literary works in cultural and regional education. The aim of the research was to clarify the issue of educational relevance of these three novels. The following research methods were used: the analysis of the content of the works and the external side of their book editions, as well as the analysis of media statements, including readers’ statements, about the books that were the subject of the research procedure. The study found that Czerwińska-Rydel’s publication on Wieniawski is educationally relevant. Biographies of musicians should be used in reading education on regional topics, conducted in public libraries and schools.Tematem artykułu jest wartość powieści o Henryku Wieniawskim adresowanych do dzieci i młodzieży w edukacji kulturalnej i regionalnej, a szczególnie – ich aktualność edukacyjna. Omawiane książki to: Legendy o Wieniawskim Władysława Bodnickiego (Warszawa 1957), Czarodziejskie skrzypce. Opowieść o Henryku Wieniawskim Eustachego Czekalskiego (Warszawa 1958) oraz W podróży ze skrzypcami. Opowieść o Henryku Wieniawskim Anny Czerwińskiej-Rydel (Łódź – Poznań 2014). Książki o historii muzyki dobrze służą upowszechnianiu kultury muzycznej, jeżeli są odpowiednio promowane. Pytanie badawcze dotyczyło wartości wymienionych utworów literackich w edukacji kulturalnej i regionalnej. Celem badań było wyjaśnienie kwestii aktualności edukacyjnej tych trzech powieści. Jako metody badawcze zastosowano analizę treści utworów oraz strony zewnętrznej ich wydań książkowych, a także analizę wypowiedzi medialnych, w tym czytelniczych, na temat książek będących przedmiotem postępowania badawczego. W toku badania stwierdzono, że aktualność edukacyjną ma publikacja Czerwińskiej-Rydel o Wieniawskim. Biografie muzyków powinny być wykorzystywane w edukacji czytelniczej o tematyce regionalnej, prowadzonej w bibliotekach publicznych i szkołach.
Zasada lojalności dowodowej w świetle doktryny i orzecznictwa rumuńskiego oraz europejskiego
Get PDFThis article is a conceptual and scientific study that examines the principle of loyalty in the administration of evidence within civil proceedings. Initially developed in criminal procedural law, the concept is increasingly relevant in civil matters due to the growing complexity and technologization of legal relations. The study identifies loyalty of evidence as a fundamental guarantee of a fair trial, requiring that proofs presented before the court be authentic, reliable, lawfully obtained, and respectful of the parties’ rights. The central thesis is that loyalty of evidence must be balanced against the protection of the right to private life under Article 8 of the European Convention on Human Rights. The research aims to highlight the necessity of clear and balanced procedural norms governing admissibility of evidence, particularly where sensitive or confidential data are involved. The originality of the study lies in linking the doctrine of loyalty of evidence in civil proceedings to contemporary challenges in privacy protection and data handling. Its scope is national, with references to European standards. The findings provide cognitive value both for legal science, by clarifying a relatively underexplored principle in civil procedure, and for judicial practice, by suggesting a framework that reconciles fair trial guarantees with the protection of private life.Niniejszy artykuł stanowi opracowanie koncepcyjne i naukowe poświęcone zasadzie lojalności w przeprowadzaniu dowodów w postępowaniu cywilnym. Pojęcie to, pierwotnie rozwinięte na gruncie prawa karnego procesowego, zyskuje coraz większe znaczenie również w sprawach cywilnych, co wynika ze wzrastającej złożoności i technicyzacji stosunków prawnych. W opracowaniu wskazano, że lojalność dowodowa stanowi fundamentalną gwarancję prawa do rzetelnego procesu, wymagającą tego, aby dowody przedstawiane przed sądem były autentyczne, wiarygodne, legalnie pozyskane oraz respektujące prawa stron postępowania. Główną tezą jest konieczność zachowania równowagi między zasadą lojalności dowodowej a ochroną prawa do prywatności wynikającego z art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Celem badania jest podkreślenie potrzeby ustanowienia jasnych i wyważonych norm procesowych regulujących dopuszczalność dowodów, zwłaszcza w przypadkach dotyczących danych wrażliwych lub poufnych. Oryginalność opracowania polega na powiązaniu doktryny lojalności dowodowej w postępowaniu cywilnym ze współczesnymi wyzwaniami w zakresie ochrony prywatności i przetwarzania danych. Zakres artykułu ma charakter krajowy, z odniesieniami do standardów europejskich. Wyniki badań mają wartość poznawczą zarówno dla nauki prawa, poprzez doprecyzowanie stosunkowo mało zbadanej zasady postępowania cywilnego, jak i dla praktyki orzeczniczej, proponując model umożliwiający pogodzenie gwarancji rzetelnego procesu z ochroną życia prywatnego
Features of Female CEO in Family Firms Toward Sustainable Development – a Grey System Approach
Get PDFTheoretical background: The paper highlights the underrepresentation of women in CEO positions, particularly in family firms, despite their potential to enhance corporate social responsibility (CSR) and sustainable practices. Female CEOs are shown to prioritise non-financial aspects such as employee well-being, customer satisfaction, and environmental sustainability, which are crucial for long-term business success. The study integrates upper echelons theory, sveral social theories, and socio-emotional wealth (SEW) to explain how female leadership in family firms can drive sustainable development.Purpose of the article: The study explores the role of female CEOs in family firms, focusing on their contributions to sustainable development through social, economic, and environmental dimensions.Research methods: By employing a grey system approach, the research addresses three key questions: which social dimensions of sustainable development are key for female CEOs in family firms, which economic dimensions are prioritised and which environmental dimensions are most relevant?Main findings: The findings reveal that female CEOs in family firms emphasise employee welfare, high-quality products and services, and environmentally-friendly practices, aligning with their communal and empathetic leadership styles
The Impact of Regional Transformation on Tax Revenue of Municipalities in the Silesian Voivodeship: An Attempt to Develop a Model
No full textTheoretical background: Numerous theoretical analyses have examined the issue of municipalities’ capacity to generate their own revenue (referred to as revenue potential or financial independence) or, more broadly, the assessment of municipal financial management (understood as financial autonomy or fiscal stability). However, empirical studies focusing on the impact of specific factors on these processes are relatively rare.Purpose of the article: The purpose of the article is to identify factors describing regional transformation and to develop a model explaining their impact on the tax revenue of municipalities in the Silesian Voivodeship, using personal income tax revenue as an example.Research methods: An in-depth literature review was conducted to identify and systematize factors describing regional transformation. The research employed panel regression with random effects to determine the impact of selected factors describing regional transformation on personal income tax revenue in the municipalities of the Silesian Voivodeship. The factors describing regional transformation were categorized into social, economic, and environmental-spatial dimensions. The study ultimately utilized indicators representing the influence of selected factors, considering their data availability and quality, as well as the need to maintain their independence as explanatory variables in the model. As a result, a model was developed to explain the relationship between changes in personal income tax revenue and changes in population size, as well as the number of unemployed individuals. The study covered 49 urban municipalities (including cities with county rights) in the Silesian Voivodeship from 2012 to 2022.Main findings: The developed model made it possible to assess the sensitivity of changes in personal income tax revenue to changes in population size and the number of unemployed individuals in the Silesian Voivodeship. Additionally, the model provided insights into the extent to which these factors explain changes in personal income tax revenue, offering a foundation for further research on the impact of regional transformation on the tax revenue of local government units. The attempt to develop the model also led to recommendations for improving data collection, facilitating more effective monitoring of regional transformation.
Konwalidacja czynności wniesienia pisma procesowego drogą elektroniczną. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r. (III CZ 427/22)
Get PDFIn the decision under commentary, the Supreme Court found the established practice of court employees printing court filings submitted electronically, in circumstances not prescribed by law, to be improper. The Supreme Court held that the aforementioned actions are contrary to the provisions of law, thereby departing from the liberal line of case law expressed in the Supreme Court’s resolution of 23 May 2012 (III CZP 9/12), and further indicated the potential risks arising from the adoption of such a practice. This critical commentary is of significant relevance to civil procedure, particularly concerning the need to protect the constitutional right to a court, which may be infringed by a rigorous and formalistic approach to electronically filed documents.W glosowanym postanowieniu Sąd Najwyższy stwierdził nieprawidłowość dotychczas przyjętej praktyki drukowania przez pracowników sądu pism procesowych wnoszonych drogą elektroniczną w sytuacjach niewskazanych przez prawo. Sąd Najwyższy uznał, że wspomniane czynności są niezgodne z przepisami prawa, odchodząc tym samym od dotychczasowej wykładni przepisów, dopuszczającej konwalidację wadliwego wniesienia pisma, wyrażonej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r. (III CZP 9/12), a także wskazał na potencjalne niebezpieczeństwa wynikające z przyjęcia owej praktyki. Niniejsza glosa, o charakterze krytycznym, ma istotne znaczenie dla procedury cywilnej ze względu na konieczność ochrony konstytucyjnego prawa do sądu, które może zostać naruszone przez rygorystyczne i formalistyczne podejście do pism wnoszonych drogą elektroniczną
Społeczeństwo polskie wobec innych narodów i grup etnicznych
Get PDFThe text presents some views of Poles on other nations and ethnic minorities, with particular emphasis on xenophobic views present in Polish society, including Ukrainians, Jews, Roma and immigrants. Selected data characterizing the situation of foreigners in Poland as well as statements and actions of politicians resulting from xenophobic premises are presented.W tekście przedstawiono niektóre poglądy Polaków o innych narodach i mniejszościach etnicznych, ze szczególnym uwzględnieniem występujących w społeczeństwie polskim poglądów o charakterze ksenofobicznym dotyczących m.in. Ukraińców, Żydów, Romów i imigrantów. Przedstawiono wybrane dane charakteryzujące sytuację cudzoziemców w Polsce oraz wypowiedzi i działania polityków wynikające z ksenofobicznych przesłanek
Przyszłość operacji wojskowych UE – perspektywy i przeszkody
Get PDFOver the last 20 years, the European Union has made many significant changes in the functioning of the Common Foreign and Security Policy, including improving its operational competences. For years, Africa has been one of the main areas of the Union’s international involvement, where the largest number of military missions under the CFSP were carried out. The article focuses on discussing the prospects for the European Union’s military involvement within the Common Foreign and Security Policy and the factors influencing it, both from a military and a politicalperspective. The aim of the article is to determine the future of Community military operations. For this purpose, the question should be answered: How did the operations carried out affect the Union’s military capabilities and what challenges lie ahead in their further development? The research hypothesis states that the future of the European Union’s military operations will depend on the constantly changing international situation. The author based her considerations on the analysis of European Union documents and scientific literature examining the Common Foreign and Security Policy. The future of the EU’s potential military involvement in Africa remains open. Despite the significant success of many operations, the constantly changing international situation and the internal problems of the Union itself may lead to the considerations, about the future of the military operations. It seems that the Union’s operational activities in the future will depend on the international situation, primarily in Europe, and the approach of member states to the development of military cooperation.Unia Europejska na przestrzeni ostatnich 20 lat dokonała wielu znaczących zmian w funkcjonowaniu Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa, w tym doskonaliła swoje kompetencje operacyjne. Jedną z głównych aren zaangażowania międzynarodowego Unii od lat pozostawała Afryka, gdzie odbyło się najwięcej misji wojskowych w ramach WPZiB. Artykuł przedstawia wyniki analizy perspektyw zaangażowania militarnego Unii Europejskiej w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa oraz czynników na nie wpływających, zarówno pod kątem wojskowym, jak i politycznym. Celem artykułu jest określenie przyszłości operacji wojskowych Wspólnoty. W tym celu należy odpowiedzieć na pytanie: jak przeprowadzone operacje wpłynęły na zdolności wojskowe Unii i jakie wyzwania stoją przed ich dalszym rozwojem? Postawiona hipoteza badawcza mówi, że przyszłość operacji wojskowych Unii Europejskiej będzie zależeć od stale zmieniającej się sytuacji międzynarodowej. Autorka oparła swoje rozważania na analizie dokumentów Unii Europejskiej oraz literatury naukowej badającej Wspólną Politykę Zagraniczną i Bezpieczeństwa. Kwestia przyszłości potencjalnego zaangażowania militarnego UE w Afryce pozostaje otwarta. Mimo znacznego powodzenia wielu operacji, stale zmieniająca się sytuacja międzynarodowa oraz problemy wewnętrzne samej Unii mogą prowadzić do rozważań nad przyszłością operacji wojskowych. Wydaje się, że działania operacyjne Unii w przyszłości będą zależeć od sytuacji międzynarodowej, przede wszystkim w Europie, oraz podejścia państw członkowskich do rozwoju współpracy militarnej
Wizerunek chłopów w spisach poddanych: południowe Czechy w XVIII i XIX w.
Get PDFSerf lists are a unique Bohemian archival source, which was originally created by the manorial administration for the purpose of the effective registration of orphans and, from the beginning of the eighteenth century, all serfs. These lists were updated every year and even small children under one year of age were recorded. In estates where these lists were maintained, they tended to be drawn up by manorial officials until the abolition of serfdom in Bohemia in 1848. The serf lists aimed to record all persons with a permanent residence each village. The list for each village record was organized according to the social structure, from the highest to the lowest social stratum. The first section was reserved for full peasant holders, followed by smallholders, cottagers, and inmates. In a final section were recorded widows and orphans. The main purpose of this paper is to present the serf lists as an essential and informative archival source which provides indispensible information for historical and genealogical research. The authors seek to show how the serf lists can be used to study phenomena such as peasant mobility and migration, military service, servanthood, rural social structure, and craft apprenticeship.Listy poddanych stanowią unikalne źródło archiwalne Czech, które pierwotnie zostało stworzone przez administrację majątku ziemskiego w celu skutecznej rejestracji sierot, a od początku XVIII w. wszystkich poddanych. Listy te były aktualizowane co roku i rejestrowano w nich nawet małe dzieci poniżej pierwszego roku życia. W majątkach, w których prowadzono te listy, były one zazwyczaj sporządzane przez urzędników dworskich aż do zniesienia pańszczyzny w Czechach w 1848 r. Listy poddanych miały na celu rejestrowanie wszystkich osób posiadających stałe miejsce zamieszkania w każdej wsi. Lista dla każdej wsi była uporządkowana zgodnie ze strukturą społeczną, od najwyższej do najniższej warstwy społecznej. Pierwsza sekcja była zarezerwowana dla pełnoprawnych chłopów, a następnie dla drobnych właścicieli ziemskich, chłopów i więźniów. W ostatniej sekcji odnotowywano wdowy i sieroty. Głównym celem niniejszego artykułu jest przedstawienie list poddanych jako istotnego i bogatego w informacje źródła archiwalnego, które dostarcza niezbędnych informacji do badań historycznych i genealogicznych. Autorzy starają się pokazać, w jaki sposób listy poddanych mogą być wykorzystane do badania takich zjawisk, jak mobilność i migracja chłopów, służba wojskowa, służba domowa, struktura społeczna wsi oraz praktyki rzemieślnicze
Chłopi i potwory w Galii w III wieku. Nowe spojrzenie na kolumny Jowisza
Get PDFIn his panegyric for Emperor Maximian, delivered on April 21, 289, the Gallic rhetor Mamertinus draws a significant parallel between the Giants defeated by Jupiter and Hercules, and the Bagaudae, rebellious peasants of Gaul subdued by the imperial armies led by Maximian Herculius. Although Mamertinus belonged to the wealthy and educated urban elite, who typically regarded peasants with disinterest or contempt, it is plausible that his imagery was inspired not only by classical myth but also by monuments distinctive to Gaul – namely, the Jupiter columns. These columns, depicting a horseman trampling an anguiped, likely derived from local religious motifs prevalent among the less Romanized inhabitants of the countryside. Despite Mamertinus’ strongly negative depiction of the Bagaudae, his description hints at an interaction between rural traditions and the literary practices of the Romanized urban elite, suggesting a deeper cultural exchange than sources usually reveal.W panegiryku poświęconym cesarzowi Maksymianowi, wygłoszonym 21 kwietnia 289 r., galijsko-rzymski retoryk Mamertinus dokonuje znaczącej analogii między gigantami pokonanymi przez Jowisza i Herkulesa a Bagaudami, zbuntowanymi chłopami z Galii, pokonanymi przez cesarskie armie dowodzone przez Maksymiana Herkulesa. Chociaż Mamertinus należał do zamożnej i wykształconej elity miejskiej, która zazwyczaj traktowała chłopów z obojętnością lub pogardą, prawdopodobne jest, że zainspirował go nie tylko mit, ale także konkretne zabytki charakterystyczne dla Galii – mianowicie kolumny Jowisza. Kolumny te, z charakterystyczną ikonografią jeźdźca depczącego anguipedę, prawdopodobnie wywodzą się z lokalnych motywów religijnych popularnych wśród mało zromanizowanych mieszkańców wsi. Pomimo zdecydowanie negatywnego obrazu Bagaudów przedstawionego przez Mamertinusa, jego opis sugeruje interakcję między tradycjami wiejskimi a praktykami literackimi zromanizowanej elity miejskiej, co wskazuje na głębszą wymianę kulturową, niż zazwyczaj ujawniają źródła