University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Jak podejmować decyzje w dobrym stylu? Psychologiczne korelaty stylów podejmowania decyzji
No full textIntroduction: Decision-making styles are a research area of individual differences psychology. The construct of decision-making style refers to an individual’s relatively stable tendency to respond to decision-making tasks. It helps explain differences between individuals who make distinct choices in seemingly identical decision-making tasks and contexts.Research Aim: The aim of the study was to determine correlations between decision-making styles and temperament, affect, thinking styles and coping with stress in early adults.Research Method: A questionnaire study was conducted using standardized psychological tests: the General Decision Making Style Questionnaire (KSPD), the Sensation Seeking Scale ImpSS-8, the Positive and Negative Affect Schedule PANAS, the Thinking Style Inventory TSI, and the Inventory for Measuring Coping with Stress Mini-COPE. A total of 280 individuals in the developmental stage of early adulthood (20−40 years old) were surveyed.Results: Decision-making styles were found to statistically significantly correlate with temperament traits, trait affect, thinking styles and coping strategies.Conclusion: The findings of the study expand the knowledge of the impact of the decision maker’s individual characteristics on the entire decision-making process. By examining the strength and nature of the relationships between young adults’ decision-making styles and selected personal variables, we were able to identify some of the characteristics that play a role in shaping those individuals’ adaptive and non-adaptive decision-making styles.Wprowadzenie: Style podejmowania decyzji wpisują się w nurt różnic indywidualnych i pozwalają wyjaśniać dlaczego różni decydenci stający przed pozornie identycznymi zadaniami decyzyjnym dokonują różnych wyborów. Style podejmowania decyzji to skłonność do reagowania w typowy sposób w określonym kontekście decyzyjnym.Cel badań: Celem badań było zweryfikowanie charakteru współzależności pomiędzy stylami podejmowania decyzji, a temperamentem, afektem, stylami myślenia i radzeniem sobie ze stresem u osób we wczesnej dorosłości.Metoda badań: W celu zweryfikowania postulowanych zależności przeprowadzono badanie kwestionariuszowe z wykorzystaniem standaryzowanych testów psychologicznych. Przebadano łącznie 280 osób w okresie rozwojowym wczesnej dorosłości.Wyniki: Wyniki przeprowadzonych badań wskazują na istotne statystycznie zależności pomiędzy stylami podejmowania decyzji i cechami temperamentu, afektem rozumianym jako cecha, stylami myślenia i strategiami radzenia sobie ze stresemWnioski: Badania dotyczące stylów podejmowania decyzji u osób we wczesnej dorosłości pozwalają lepiej zrozumieć jak indywidualne cechy decydenta oddziałują na cały proces decyzyjny oraz jak różne cechy psychologiczne korelują z indywidualnymi stylami podejmowania decyzji
Pedagogika krytyczna wobec arbitralności miejsc pamięci i niepamięci
No full textIntroduction: Location, territorial assignment, is an element of identity, both individual and collective They are expressed by such terms as Tarnovian (Tarnovians), Widzewian (Widzewians), Silesian (Silesians), New Yorker (New Yorkers), Alsatian (Alsatians), etc. Since the place of origin and residence significantly determines identity, its past becomes important for its formation, and places preserved and distinguished in individual and collective memory become special objects of care, often cult. However, as they are critical for the formation of identity, they are exposed to manipulation, mythologisation or even mystification, which sometimes leads to the creation of places of oblivion. Education and upbringing, influencing identity in the sensitive period of its formation in pupils and alumni, future citizens, must recognise such threats and oppose them.Research Aim: To determine the influence of mechanisms shaping collective memory and its selectivity on the processes of creating places of memory, and thus the collective consciousness and identity of pupils and alumni and causing their disorders, as well as the possibilities and methods of their elimination by establishing places of memory in the existing places of oblivion and non-places of memory.Evidence based Facts: Pedagogy of memorial sites is a relatively well-developed part of place pedagogy, the influence of memorial sites on educational and upbringing processes is recognized in many aspects. However, insufficient interest has been shown so far in the arbitrariness of the processes of creating these places of memory, resulting from the selectivity and bias of memory, both individual and collective, and especially the challenges posed by these processes to educators and educators. Summary: Educational and upbringing processes should not uncritically perpetuate - also in memorial rituals - the selection of places of remembrance and oblivion, made under the influence of historical policy and leading to the formation of deformed consciousness and collective identity, but should be based on documented facts and events. This requires a critical approach to the existing set of places of memory and oblivion, its revision, and thus critical education, carried out in defiance of the dominant narratives. Wprowadzenie: Lokalizacja, przypisanie terytorialne, jest elementem tożsamości, zarówno indywidualnej, jak zbiorowej. Wyrażają je takie określenia jak Tarnowianin (Tarnowianie), Widzewiak (Widzewiacy), Ślązak (Ślązacy), Nowojorczyk (Nowojorczycy), Alzatczyk (Alzatczycy), itp. Skoro miejsce pochodzenia i pobytu współdecyduje w istotnym zakresie o tożsamości, jego przeszłość nabiera znaczenia dla jej kształtowania, a miejsca utrwalone i wyróżnione w pamięci indywidualnej i zbiorowej stają się szczególnymi obiektami troski, często kultu. Jako newralgiczne dla kształtowania tożsamości, narażone są jednak na manipulacje, mitologizacje lub zgoła mistyfikacje, co prowadzi niekiedy do powstawania miejsc niepamięci. Edukacja i wychowanie, wpływające na tożsamość w newralgicznym okresie jej kształtowania u uczniów i wychowanków, przyszłych obywateli, muszą takie zagrożenia rozpoznawać i przeciwstawiać się im.Cel badań: Ustalenie wpływu mechanizmów kształtujących pamięć zbiorową i jej selektywności na procesy kreowania miejsc pamięci, a tym samym zbiorowej świadomości i tożsamości uczniów i wychowanków oraz wywoływania ich zaburzeń, a także możliwości i metod ich niwelowania poprzez ustanawianie miejsc pamięci w dotychczasowych miejscach niepamięci i nie-miejscach pamięci. Stan wiedzy: Pedagogika miejsc pamięci jest stosunkowo dobrze rozwiniętą częścią pedagogiki miejsca, wpływ miejsc pamięci na procesy edukacyjne i wychowawcze jest rozpoznany w wielu aspektach. Niedostateczne zainteresowanie jednak okazywano dotychczas arbitralności procesów kreowania owych miejsc pamięci, wynikającej z selektywności i tendencyjności pamięci, tak jednostkowej, jak zbiorowej, a zwłaszcza wyzwaniom stwarzanym przez te procesy dla edukatorów i wychowawców.Podsumowanie: Procesy edukacyjne i wychowawcze nie powinny bezkrytycznie utrwalać - także w obrzędowości memorialnej - selekcji miejsc pamięci i niepamięci, dokonywanej pod wpływem polityki historycznej i prowadzącej do kształtowania zdeformowanej świadomości i tożsamości zbiorowej, lecz opierać je na udokumentowanych faktach i wydarzeniach. To wymaga krytycznego podejścia do dotychczasowego zestawu miejsc pamięci i niepamięci, jego rewizji, a więc edukacji krytycznej, dokonywanej na przekór dominującym narracjom
Uwarunkowania kształtowania potencjalnych powiązań funkcjonalnych na obszarze Euroregionu Roztocze
Get PDFThe Euroregion is one of many forms of cooperation between countries on both sides of the border, distinguished by the collaboration of local authorities of different countries. The inclusion of the Roztocze area on the UNESCO World Network of Biosphere Reserves list in 2019 and the establishment of the Euroregion Association of Local Governments in May 2020 opened up opportunities for the development of cross-border activities in the area of nature conservation, but also in socio-economic development in accordance with the principles of sustainable development. The article aims to assess potential cross-border links as a basis for the creation and development of the Euroregion Roztocze on the Polish side. The temporal scope of this study includes the use of available statistical information showing the current conditions and spatial changes in 2011–2022. The paper uses statistical data analysis methods, literature analysis and the scoring method to determine the potential of individual local government units. The following characteristics were taken into account: travel times of 30 and 60 minutes from border crossings, potential functional links occurring in the study area and cooperation within the framework of Polish-Ukrainian partnership cities. The Podkarpackie voivodeship stands out in the analysis because of the A4 motorway. After the completion of the S17 Hrebenne–Piaski investment, it can be expected that the zone of travel times of 30 and 60 minutes from the Hrebenne crossing will expand significantly. In a broader context, this will enable seamless and efficient access from the Ukrainian border to Lublin and Warsaw. The analysed functional links do not fully justify the creation of a new Euroregion, but since the establishment of the Euroregion Association of Local Governments and the Euroregion Roztocze Cross-Border Association, the cooperation between Polish and Ukrainian self-government units has increased. It can certainly be stated that the emerging Euroregion Roztocze aims to increase cooperation between local government units in the entire area.Euroregion jest jedną z wielu form współpracy państw po obu stronach granicy, wyróżnia się współpracą władz samorządowych różnych państw. Wpisanie w 2019 r. obszaru Roztocza na listę Światowej Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO oraz powołanie w maju 2020 r. Stowarzyszenia Samorządów Euroregion otworzyło możliwości rozwoju działań transgranicznych w obszarze ochrony przyrody, ale również w rozwoju społeczno-gospodarczym zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Celem artykułu jest ocena potencjalnych powiązań transgranicznych jako podstawy tworzenia i rozwoju Euroregionu Roztocze po stronie polskiej. Zakres czasowy obejmuje wykorzystanie dostępnych informacji statystycznych, obrazujących obecne uwarunkowania i zmiany przestrzenne w latach 2011–2022. W artykule zastosowano metody analizy danych statystycznych i analizy literatury oraz metodę bonitacji punktowej w celu określenia potencjału poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Wzięto pod uwagę następujące cechy: czasy dojazdu 30 i 60 minut od przejść granicznych, potencjalne powiązania funkcjonalne występujące na obszarze badań, współpracę w ramach miast partnerskich w relacji Polska–Ukraina. W przeprowadzonej analizie wyróżnia się województwo podkarpackie ze względu na autostradę A4. Po zrealizowaniu inwestycji S17 Hrebenne–Piaski można oczekiwać, że strefa czasów dojazdu 30 i 60 minut od przejścia w Hrebennem znacznie się rozszerzy. W szerszym kontekście umożliwi to bezproblemowy i sprawny dojazd od granicy z Ukrainą do Lublina i Warszawy. Przeanalizowane powiązania funkcjonalne nie uzasadniają w pełni powstania nowego Euroregionu, lecz od momentu powołania Stowarzyszenia Samorządów Euroregion oraz Związku Transgranicznego Euroregion Roztocze zwiększyła się współpraca pomiędzy jednostkami samorządowymi Polski i Ukrainy. Z pewnością można stwierdzić, że powstający Euroregion Roztocze dąży do wzrostu współpracy jednostek samorządu terytorialnego na całym obszarze
Sprawozdanie z działalności Centrum Europy Wschodniej UMCS za okres 1 stycznia 2024–31 grudnia 2024
Get PDFReport on the activities of the UMCS Eastern Europe Centre for the period 1 January 2024–31 December 2024Sprawozdanie z działalności Centrum Europy Wschodniej UMCS za okres 1 stycznia 2024–31 grudnia 202
Sport w Federacji Rosyjskiej po agresji zbrojnej na Ukrainę
Get PDFThe aim of this article is to analyze international sports relations following Russia’s aggression in Ukraine. The article is divided into three parts. The first part discusses the sports sanctions imposed on Russian athletes after the invasion of Ukraine, supported by analysis of events and statements made by athletes on social media, which proves that the sports arena is a place of political manifestation. The second part examines the narrative presented by Russian media regarding the restrictions placed on athletes from Russia, highlighting the use of lies and manipulation to create public opinion and a different perspective through new media channels. The third part focuses on Russia’s efforts to create an alternative sports world, including plans to organize new sports events and establish political arrangements that reflect Kremlin’s activities in the sports realm. The article draws on various sources, including Polish-language literature, event reports, athletes’ statements, and Russian-language articles targeting the Russian minority in Baltic countries. The conclusions drawn suggest that Russian sports are primarily used for propaganda purposes and image-building. By observing Russia’s sports relationships and event attendees, one can predict the regions where Russia will seek to expand its influence.Celem artykułu jest analiza relacji w międzynarodowym sporcie po rozpoczęciu przez Rosję agresji zbrojnej na Ukrainie. Na podstawie analizy wydarzeń artykuł podzielono na trzy części. Pierwsza z nich dotyczy sportowych sankcji nałożonych na rosyjskich sportowców po rozpoczęciu in wazji na Ukrainę, na podstawie analizy wydarzeń i wypowiedzi sportowców – osób publicznych w me diach społecznościowych, ich zachowania podczas sportowych imprez świadczących o tym, że arena sportowa jest miejscem politycznej manifestacji. Druga część artykułu dotyczy narracji rosyjskich me diów na temat ograniczeń zastosowanych wobec atletów z Rosji. Opisano, jak dzięki wykorzystaniu no wych mediów Rosja kreuje inną perspektywę i za pomocą kłamstw oraz manipulacji dąży do uzyskania przychylności opinii publicznej. W trzeciej części skoncentrowano się na przedstawieniu działań Rosji w tworzeniu alternatywnego świata sportu. Przedstawiono plany Rosji na organizację nowych widowisk sportowych i podjęto próbę wskazania nowo budujących się politycznych układów, których odzwiercie dleniem są działania Kremla w świecie sportu. Podstawowe źródła badawcze stanowi polskojęzyczna literatura przedmiotu, relacje z wydarzeń, wypowiedzi sportowców, a także rosyjskojęzyczne artykuły skierowane do mniejszości rosyjskiej w krajach bałtyckich. Wyciągnięte wnioski dowodzą, że rosyjski sport jest wykorzystywany głównie w celach wizerunkowych i jest silnym narzędziem propagandowe go oddziaływania. Można stwierdzić, że obserwacja, z kim Kreml buduje nowe relacje sportowe, kogo zaprasza na sportowe przedsięwzięcia pozwala przewidzieć, w których regionach Rosja rozpocznie ekspansję wpływu
Проблема кордону в українсько-російських відносинах: історія і сучасність
Get PDFThe article deals with the main stages of the formation of the territory of the sovereign Ukrai nian state in the 20th century, hence the history of the formation of Ukraine’s borders with neighboring states. Despite the conclusion of interstate agreements, which define the state borders of Ukraine, the authorities of Putin’s Russia, in violation of the norms of international law, in 2014 illegally annexed the Ukrainian Crimea and began armed aggression against Ukraine, which continues to this day. The author is convinced that it is possible to avoid the revision of borders in Europe only if an anti-Putin coalition of states is created, similar to the anti-Hitler coalition of the Second World War, capable of legally pun ishing the Russian Federation, a state that violates international law.Artykuł omawia główne etapy formowania się terytorium suwerennego państwa ukra ińskiego w XX wieku, a tym samym historii kształtowania się granic Ukrainy z państwami sąsiednimi. Pomimo zawarcia umów międzypaństwowych określających granice państwowe Ukrainy, władze pu tinowskiej Rosji, z naruszeniem prawa międzynarodowego, nielegalnie zaanektowały ukraiński Krym w 2014 roku i rozpoczęły agresję zbrojną przeciwko Ukrainie, która trwa do dziś. Autor jest przekonany, że rewizji granic w Europie można uniknąć tylko wtedy, gdy powstanie antyputinowska koalicja państw, podobna do koalicji antyhitlerowskiej z czasów II wojny światowej, która będzie w stanie legalnie ukarać Federację Rosyjską, państwo łamiące prawo międzynarodowe.У статті йдеться про основні етапи становлення території суверенної Української держави у ХХ столітті, відтак історію формування кордонів України з сусідніми державами. Попри укладення міждержавних угод, в яких визначено державні кордони України, влада путінської Росії в порушення норм міжнародного права у 2014 році здійснила незаконну анексію українського Криму і розпочала збройну агресію проти України, що триває й донині. Автор переконаний, що уникнути перегляду кордонів у Європі можна лише за умови створення антипутінської коаліції держав, на кшталт антигітлерівської коаліції часів Другої світової війни, здатної у законний спосіб покарати РФ – державу-порушницю міжнародного права
Mówiąc o pracy: wprowadzenie / Dire le travail : introduction
No full textThis is the introduction to issue 1 of "Annales UMCS. Sec. FF" in 2025.Introduction au volume "Le roman du XXIe siècle et le monde du travail (domaine français et francophone)"Jest to wprowadzenie do numeru 1 "Annales UMCS. Sec. FF" w roku 2025
Mediacja pozorna - pojęcie i charakterystyka.
Get PDFThe aim of the article is to define and analyze apparent mediation as a negative phenomenon, which in its nature contradicts the goals and functions of mediation. It occurs in a situation where the mediator does not take up and perform the assigned role in accordance with the principles of mediation, including: failure to exercise due diligence in the performance of duties, use of powers for one’s own purposes or interests in conflict with the function and goals of mediation, and taking actions with arbitrary features. Analysis of the genesis of this phenomenon leads to conclusions in the area of risks related to the instrumentalization of mediation and its functional dualism. The effects of taking actions by the mediator fulfilling the features of apparent mediation affect the parties to the conflict and are associated with the risk of contractual and ethical liability of the mediator.Celem artykułu jest zdefiniowanie i analiza mediacji pozornej jako negatywnego zjawiska, które w swoim charakterze zaprzecza celom i funkcjom mediacji. Występuje ona w sytuacji braku podjęcia i pełnienia przypisanej roli przez mediatora zgodnie z zasadami mediacji, w tym w sytuacji: braku dochowania należytej staranności w wykonywaniu obowiązków, wykorzystania uprawnień we własnych celach lub interesach w sprzeczności z funkcją i celami mediacji oraz podjęcia działań o cechach arbitralności. Analiza genezy tego zjawiska prowadzi do wniosków w obszarze ryzyk związanych z instrumentalizacją mediacji oraz jej dualizmu funkcjonalnego. Skutki podjęcia przez mediatora działań wypełniających znamiona mediacji pozornej oddziałują na strony konfliktu, wiążą się z ryzykiem odpowiedzialności umownej i etycznej mediatora
The general theorem of Necas admits a simple proof
Get PDFIn this note, we shall study a new, short proof of the general theorem of Necas about the solvability of linear partial differential equations in the Banach space setting. The complexity of this proof does not seem to be greater than that of the Lax-Milgram theorem, and since the theorem of Necas is strictly stronger than the Lax-Milgram theorem, the author hopes that his new proof will help the theorem of Necas to gain prominence in PDE and functional analysis lectures