University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Ewolucja pozycji ustrojowej samorządu terytorialnego
Get PDFArtykuł analizuje ewolucję ustrojowej pozycji samorządu terytorialnego w Polsce – od jego genezy w okresie średniowiecza, przez przemiany ustrojowe w czasach zaborów, II Rzeczypospolitej, okres PRL, aż po odbudowę i umocnienie jego pozycji po 1989 roku. Autor omawia kolejne akty konstytucyjne oraz ustawy regulujące funkcjonowanie samorządu, wskazując na zmieniający się stopień jego autonomii, mechanizmy nadzoru ze strony państwa oraz zakres powierzanych mu zadań. Szczególną uwagę poświęca znaczeniu samorządu jako wyrazu zasady decentralizacji władzy publicznej i realizacji idei państwa demokratycznego. Samorząd terytorialny ukazany jest jako dynamiczna instytucja, która mimo historycznych ograniczeń i prób centralizacji, zyskała współcześnie stabilną i silną pozycję w strukturze władzy publicznej, umożliwiając społecznościom lokalnym realny wpływ na sprawy publiczn
Społeczna aktywność studentów: zaangażowanie w organizacje pozarządowe i studenckie.
Get PDFAcademic youth is a unique social group transitioning from adolescence to adulthood, supported by education and social activities. Universities enable students to engage in scientific circles, student government, and even NGOs. This activity aims to develop their skills and facilitate entry into the job market. Research conducted at Rzeszów universities showed that the level of engagement in various organizational forms varies but remains significantly low.Młodzież akademicka to wyjątkowa grupa społeczna przechodząca z adolescencji w dorosłość, wspierana przez edukację i aktywność społeczną. Uczelnie umożliwiają studentom angażowanie się w koła naukowe, samorząd studencki czy organizacje pozarządowe. Działalność ta ma na celu rozwój ich kompetencji i ułatwienie wejścia na rynek pracy. Badania na uczelniach rzeszowskich wykazały, że poziom zaangażowania w różne formy organizacyjne jest zróżnicowany, ale nadal zdecydowanie za niski
Ochrona osób niepełnosprawnych na rynku pracy w konwencjach i zaleceniach Międzynarodowej Organizacji Pracy
Get PDFPraca podejmuje tematykę ochrony niepełnosprawnych na rynku pracy w dokumentach wydanych przez Międzynarodową Organizację Pracy. Badanie prowadzone metodą dogmatyczno-prawną ma nie tylko wykazać celowość i skutki wprowadzenia konkretnych zaleceń i konwencji, ale przede wszystkim zaprezentować zmieniającą się wrażliwość i rozumienie potrzeb osób z niepełnosprawnościami
Europa Środkowa: arena rywalizacji energetycznej w myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości
No full textCentral Europe was a focal point of international engagements for Law and Justice party. A paramount facet of their strategic agenda entailed the pursuit of energy security, stemming from a pragmatic appraisal of the international environment. This political party identified the imperialistic foreign policy of the Russian Federation, leveraging energy sources to advance its objectives, as the preeminent menace to political sovereignty. The cognitive aim of the article was to examine the political thought of Law and Justice party towards the role and importance of key international actors (the Russian Federation and the United States of America) in ensuring the energy security of Central European countries. The starting point of the analysis was the thesis that Law and Justice party treated the Central European region as a key area of political activity, and the energy projects implemented were aimed at reducing the importance of the Russian Federation in the region. Concurrently, these initiatives aimed to ensure, within the ambit of diversifying energy sources and routes, the importation of energy commodities supply from the US.Europa Środkowa stanowiła dla Prawa i Sprawiedliwości centralny punkt aktywności międzynarodowej. Niezwykle ważnym aspektem prowadzonej polityki była chęć zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, co wynikało z realistycznej oceny środowiska międzynarodowego. Dla tego ugrupowania największym zagrożeniem dla niezależności politycznej była imperialna polityka zagraniczna prowadzona przez Federację Rosyjską, która wykorzystywała surowce energetyczne do realizacji swoich celów w środowisku międzynarodowym. Celem poznawczym artykułu było przebadanie myśli politycznej Prawa i Sprawiedliwości wobec roli i znaczenia kluczowych aktorów międzynarodowych (Federacji Rosyjskiej oraz Stanów Zjednoczonych Ameryki) w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Środkowej. Punktem wyjścia analiz była teza, że Prawo i Sprawiedliwość traktowało region Europy Środkowej jako kluczowy obszar aktywności politycznej, a realizowane projekty energetyczne miały na celu ograniczyć znaczenie Federacji Rosyjskie w regionie oraz zapewnić, w ramach realizacji polityki dywersyfikacji źródeł oraz kierunków dostaw surowców energetycznych, importu nośników energii z USA
Sebastian Borowicz, Joanna Hobot-Marcinek (red.), „Technopaideia. Zaawansowane technologie w edukacji humanistycznej”, Wydawnictwo UJ, Kraków 2024, ss. 410
Get PDFThe monograph Technopaideia: Advanced Technologies in Humanistic Education, edited by Sebastian Borowicz and Joanna Hobot-Marcinek, published by the Jagiellonian University Press in 2024, addresses important issues related to the role of technology in humanistic education. The publication is not limited to describing modern educational tools, but also accentuates the need to change the approach to teaching and learning. It emphasizes that the implementation of technology should support both the development of digital skills and the cultivation of humanities values, such as reflexivity, creativity, and ethical responsibility. The monograph also discusses issues related to ethics and the challenges posed by the technologization of education, including the autonomy of teachers and students, privacy protection, and the impact of digitization on interpersonal relationships. The authors emphasize that technologies are not a neutral tool – their impact on educational processes depends on the broad social and cultural context.Monografia Technopaideia. Zaawansowane technologie w edukacji humanistycznej, pod redakcją Sebastiana Borowicza i Joanny Hobot-Marcinek, wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego w 2024 roku, zawiera istotne zagadnienia związane z rolą technologii w kształceniu humanistycznym. Publikacja nie ogranicza się jedynie do opisu nowoczesnych narzędzi edukacyjnych, lecz akcentuje konieczność zmiany podejścia do nauczania i uczenia się. Podkreśla się w niej, że wdrażanie technologii powinno sprzyjać zarówno rozwijaniu umiejętności cyfrowych, jak i pielęgnowaniu wartości humanistycznych, takich jak refleksyjność, kreatywność czy etyczna odpowiedzialność. W monografii omówione są także kwestie związane z etyką oraz wyzwaniami, jakie niesie technologizacja edukacji, w tym autonomia nauczycieli i uczniów, ochrona prywatności czy wpływ cyfryzacji na relacje międzyludzkie. Autorzy podkreślają, że technologie nie są neutralnym narzędziem – ich wpływ na procesy edukacyjne zależy od szerokiego kontekstu społecznego i kulturowego
Czy praktyki nauczania przyczyniają się do równości płci w marokańskim środowisku szkolnym?
Get PDFThis article addresses the issue of gender and teaching practice in the school environment. It focuses in particular on the reality of the Moroccan school. The objective of this study is to analyze the perceptions of students and teachers on teaching practice and its impact on gender diversity, which is one of the major characteristics of Moroccan school. A qualitative and quantitative survey carried out in a Moroccan private sector college provides an insight into the teaching and learning process in a school characterized by gender diversity. We question the mechanisms of this process in order to verify whether teaching practice is inclusive and contributes to gender equality or discrimination among students.Cet article traite de la question du genre et de la pratique enseignante dans le milieu scolaire. Il se penche en particulier sur la réalité de l’école marocaine. L’objectif de cette étude est d’analyser les perceptions des élèves et des enseignant.e.s sur la pratique enseignante et son impact sur la mixité du genre qui est l’une des caractéristiques majeures de l’école marocaine. Une enquête qualitative et quantitative réalisée dans un collège marocain du secteur privé permet d’entrevoir le processus d’enseignement et d’apprentissage dans une école caractérisée par la diversité du genre. Nous nous interrogeons sur les mécanismes de ce processus afin de vérifier si la pratique enseignante est inclusive et contribue à l’égalité ou à la discrimination de genre entre les élèves.W artykule poruszono kwestię płci i praktyki nauczania w środowisku szkolnym. Skoncentrowano się w szczególności na rzeczywistości marokańskiej szkoły. Celem badania jest analiza postrzegania przez uczniów i nauczycieli praktyki nauczania oraz jej wpływu na różnorodność płci, która jest jedną z głównych cech marokańskiej szkoły. Badanie jakościowe i ilościowe przeprowadzone w marokańskiej szkole wyższej sektora prywatnego zapewnia wgląd w proces nauczania–uczenia się w szkole charakteryzującej się różnorodnością płci. Kwestionujemy mechanizmy tego procesu w celu sprawdzenia, czy praktyka nauczania jest integracyjna i przyczynia się do równości płci czy też do dyskryminacji wśród studentów
Ghosted Desires: Lesbian Spectrality and Neoliberal Resistance in Kelly Reichardt’s Certain Women (2016)
Get PDFWestern cinema has long struggled with the representation of lesbian identity, often reinforcing tropes of erasure, invisibility, and marginalization. Certain Women (2016), directed by Kelly Reichardt, disrupts these conventions by employing slow cinema aesthetics and embracing the concept of the apparitional lesbian. This paper examines the film through Terry Castle’s theory of lesbian spectrality, Patricia White’s notion of lesbian minor cinema, and Heather Love’s concept of feeling backward. The film’s narrative, centered on the unspoken attraction between Jamie (Lily Gladstone) and Beth (Kristen Stewart), resists dominant queer cinematic tropes by immersing its characters in a world of quiet longing, solitude, and unresolved connection. Rather than conforming to neoliberal narratives of queer progress and visibility, Certain Women embraces stillness and subtlety as a form of political resistance. Through a close reading of the film, this paper argues that Certain Women aligns with the tradition of minor cinema by rejecting mainstream representational norms. In doing so, Reichardt’s film expands the possibilities for lesbian storytelling, offering a vision of queerness that exists in the liminal space between presence and absence. By reframing queer identity through a lens of spectrality and melancholy, Certain Women challenges the limitations of dominant lesbian representation and asserts the potential of cinema as a space for alternative modes of queer existence
Enchanted Prophet in the Disenchanted World: A Comparative Study of Max Weber and Kahili Gibran’s Conceptualization of Prophet
Get PDFSince its first publication in 1923, Kahili Gibran’s The Prophet has been exceptionally well received as the highest-selling and most-translated books ever (Waterfield 1998, 257; Buck 2010, 113; Kalem 2018). The ironical popularity of this religious figure – a prophet who preaches in enchanted terms rather than scientific language – in modern times, which we generally consider disenchantment of the world, is worthy of inquiry. So, this essay attempts to investigate what it means to be a “prophet” in modern times and how conditions of disenchantment are thought through and dealt with through such a spiritual figure. It adopts Max Weber’s formulation of disenchantment because he indicates the persistence of prophetic beings when theorizing disenchantment in his two lectures, The Scholar’s Work (1917) and The Politician’s Work (1919). Through a close reading of Weber’s work lectures and Gibran’s spiritual poetry in a comparative manner, this paper demonstrates that, despite their apparent opposition, in Weber’s conceptualization of scholars and politicians, two modern works that take the place of religious prophets and Gibran’s conceptualization of the universalized prophet in modern time, they both emphasize the self-restraint of authority and the autonomy of individuals. They turn to the practice of work as an alternative way for individuals to obtain the meaning of life when religion could no longer provide such a thing. More precisely, by working with love in Gibran’s term, that is, with personal conviction and responsibility for Weber, people could come to their own meanings. The search for a new spring of meaning in modern times should be directed inwardly at human beings and individual selves rather than outwardly at divine powers or external authorities. As far as it concerns, we must remain vigilant about the prophetization of Weber and Gibran themselves
Cechy osobowości a wypalenie zawodowe pedagogów i nauczycieli przedszkolnych i wczesnoszkolnych. Mediacyjna rola samoskuteczności zawodowej
Get PDFProfessional burnout is a widespread phenomenon among preschool and early childhood teachers and school counsellors. Many factors predisposing to its emergence and progression are present in the nature of this profession. These include, among others, ever-increasing social expectations, a decline in the prestige of the profession, an increasing amount of bureaucratic work, heavy overload and responsibility. As a result, school counsellors and teachers may experience the chronic pressure to meet demands, while at the same time having a sense of doing important work based on helping other people. All of this, with low self-efficacy beliefs, exacerbated by parents’ demanding attitudes, may translate into the occurrence of professional burnout in the described group. Consequently, professional burnout among school counsellors and teachers became the subject of a self-study. The aim of this study was to attempt to identify the relationship between personality traits and professional burnout and to determine whether self-efficacy acts as a mediator of this in relationship. Fifty-eight professionally active school counsellors and teachers participated in the study. Research tools such as the LBQ, IPIP-BFM-20, SVOSES and the author’s sociodemographic survey questionnaire were used. Correlates among personality traits with such dimensions of workaholism as perceived lack of professional efficacy, psychophysical exhaustion and disillusionment were identified. Furthermore, it was revealed that self-efficacy acts as a mediator in the relationship between emotional Stability and psychophysical exhaustion of school counsellors and teachers. The study was exploratory, as no attempt has been made so far to arrangements mediators in the relationship between personality traits and burnout in the described group. Therefore, it is very important to further explore the topic undertaken.Wypalenie zawodowe to zjawisko o szerokiej skali występowania w grupie pedagogów i nauczycieli przedszkolnych i wczesnoszkolnych. W pracy na tym stanowisku obecnych jest wiele czynników predestynujących do jego pojawienia się i rozwoju. Wśród nich można wymienić między innymi wciąż rosnące oczekiwania społeczne, spadek prestiżu zawodu, coraz większą ilość pracy biurokratycznej, silne przebodźcowanie i odpowiedzialność. W efekcie pedagodzy i nauczyciele mogą odczuwać chroniczną presję wymagań, jednocześnie mając poczucie wykonywania ważnej pracy, opartej na niesieniu pomocy innym ludziom. Wszystko to przy niskim przekonaniu o własnej skuteczności zawodowej, nasilanej roszczeniową postawą rodziców, może przekładać się na występowanie wypalenia zawodowego w opisywanej grupie. W związku z tym wypalenie zawodowe wśród pedagogów i nauczycieli stało się przedmiotem badania własnego. Celem opracowania było podjęcie próby określenia zależności między cechami osobowości a wypaleniem zawodowym oraz ustalenie, czy samoskuteczność pełni rolę mediatora w tej relacji. W badaniu wzięło udział 58 aktywnych zawodowo pedagogów i nauczycieli. Zastosowano takie narzędzia badawcze jak LBQ, IPIP-BFM-20, SVOSES oraz autorski kwestionariusz ankiety socjodemograficznej. Wyłoniono korelaty wśród cech osobowości z takimi wymiarami pracoholizmu jak: poczucie braku skuteczności zawodowej, wyczerpanie psychofizyczne i rozczarowanie. Ponadto ujawniono, że samoskuteczność pełni funkcję mediatora w relacji między stabilnością emocjonalną a wyczerpaniem psychofizycznym pedagogów i nauczycieli. Badanie miało charakter eksploracyjny, ponieważ jak dotąd nie podjęto prób ustalenia mediatorów w relacji cech osobowości i wypalenia zawodowego w opisywanej grupie. W związku z tym bardzo istotne jest dalsze zgłębianie podjętego tematu
Grzywna oraz suma pieniężna w postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – uwagi na tle najnowszego orzecznictwa
Get PDFThe constantly changing conditions of the surrounding world and the development of a democratic system and civil society require the legislature to ensure the effective implementation of political rights, which doctrine generally classifies as first-generation human rights. One of these is the right to access public information. Providing public information is the responsibility of the entity to which the request is submitted. Incomplete fulfillment of a request or failure to respond implies an undesirable state of inaction. The tool for enforcing the right to public information is judicial review of public administration actions, conducted by administrative courts through complaints about inaction. Specific instruments for combating this inaction regarding the disclosure of public information include fines and monetary awards (Article 149 § 2 of the Law on Administrative Court Procedure). An analysis of statistical data from voivodeship administrative courts from recent years (January 2021 – February 2024) indicates an increasing frequency of dismissals of applicants’ requests for fines or monetary awards. This article aims to answer the question of whether current administrative court case law adequately protects the interests of complainants seeking access to public information by applying fines and monetary sanctions in public information proceedings. The author also attempts to answer the question of whether fines and monetary sanctions in proceedings concerning failure to provide public information are an effective means of disciplining authorities, or whether they constitute an institution of judicial law that has lost its significance due to judicious interpretation of the regulations.Stale zmieniające się warunki otaczającego świata oraz rozwój systemu demokratycznego i społeczeństwa obywatelskiego wymagają od ustrojodawcy zapewnienia skutecznej realizacji praw politycznych, zaliczanych przez doktrynę z zasady do tzw. pierwszej generacji praw człowieka. Jednym z nich jest prawo dostępu do informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej jest obowiązkiem podmiotu, do którego wnioskodawca skierował wniosek. Niepełna realizacja wniosku czy nieudzielenie odpowiedzi implikuje niepożądany stan bezczynności. Narzędziem służącym egzekwowaniu prawa do informacji publicznej jest sądowa kontrola działań administracji publicznej realizowana przez sądy administracyjne w trybie skargi na bezczynność. Szczególnymi instytucjami służącymi jej zwalczaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej są instytucje grzywny oraz sumy pieniężnej (art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Analiza danych statystycznych wojewódzkich sądów administracyjnych z ostatnich lat (od stycznia 2021 r. do lutego 2024 r.) wskazuje na coraz częstsze oddalanie wniosków skarżących o wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej. Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy w sposób wystarczający obecne orzecznictwo sądów administracyjnych chroni interesy skarżących wnoszących o dostęp do informacji publicznej, stosując instytucje grzywny i sum pieniężnych w postępowaniach z zakresu informacji publicznej. Autor podjął również próbę odpowiedzi na pytanie, czy instytucje grzywny i sumy pieniężnej w postępowaniach w sprawie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej są efektywnym środkiem dyscyplinującym organy, czy też stanowią instytucję prawa sędziowskiego, która na skutek interpretacji przepisów w sposób rozważny straciła na znaczeniu