University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Odpowiedzialność karna za przewóz narkotyków poza terytorium Polski
Get PDFThe article examines the issue of criminal liability for the transport of drugs outside the European Union or within its borders, but excluding the territory of Poland. Due to the introduction of a legal definition of transport and the change in the current content of Article 55 of the Act of 29 July 2005 on counteracting drug addiction, introduced by the amendment of 1 April 2011, such acts currently remain outside the scope of penalization of this Act. The author attempts to demonstrate that the legislator’s oversight, resulting in internally contradictory and illogical criminal law consequences, necessitates urgent intervention on their part. It certainly does not authorize judicial practice to apply an interpretation that extends the scope of penalization of Article 55 of the Act of 2005. Ensuring the extraterritorial effectiveness of the criminal law norm expressed in this provision may only provide such an approach to transport that does not require its reference to the borders or territory of the Republic of Poland.Przedmiotem artykułu jest kwestia odpowiedzialności karnej za przewóz narkotyków poza obszarem Unii Europejskiej lub w jej granicach, z pominięciem jednak terytorium Polski. Z uwagi na wprowadzenie legalnej definicji przewozu oraz zmianę dotychczasowej treści art. 55 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii nowelizacją z dnia 1 kwietnia 2011 r., tego rodzaju czyny pozostają obecnie poza zakresem penalizacji tej ustawy. Autorka stara się dowieść, że to niedopatrzenie ustawodawcy, prowadzące do wewnętrznie sprzecznych i nielogicznych konsekwencji prawnokarnych, wymaga pilnej interwencji z jego strony. Na pewno nie uprawnia ono praktyki sądowej do stosowania wykładni rozszerzającej zakres penalizacji art. 55 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zapewnienie eksterytorialnej skuteczności normy prawnokarnej wysłowionej w tym przepisie może przynieść jedynie takie ujęcie przewozu, które nie będzie wymagało odniesienia go do granic czy też do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Gnojowica na czerwonym dywanie. Wizerunek chłopów w filmach Bernardo Bertolucciego 1900 i Ermanno Olmiego Drzewo na saboty
Get PDFThis article places Bernardo Bertolucci’s Novecento (1976) and Ermanno Olmi’s L’albero degli zoccoli (1978) in dialogue to analyze the image of peasants that these films offer. It demonstrates that the 1970s were a period of intense liminality for Italy, something which influenced substantially the formation and production of the image of peasants in these films. Firstly, we explore contingent issues of the period, including the exhaustion of the economic miracle, and black and red terrorism, to start unpacking the peasant image constructed in the films. Subsequently, we use the standpoints of machinery, landscape and historical movement to show that the directors wielded this image to confront the encroaching process of modernization of Italian society. Finally, we expose and reflect on certain illusory claims of historical authenticity which are built on a schemata of stereotypes and which confirm that the 1970s were an influential phase for peasant imagery. Many of these issues continue to haunt us today. This research, then, enriches our analytical toolbox for the history and future dynamics of peasant studies, intruding disciplines which span from Italian history to film studies.W niniejszym artykule porównujemy filmy Bernardo Bertolucciego Novecento (1976) i Ermanno Olmiego L’albero degli zoccoli (1978), aby przeanalizować wizerunek chłopów przedstawiony w tych filmach. Pokazujemy, że lata siedemdziesiąte XX w. były dla Włoch okresem intensywnej liminalności, co miało znaczący wpływ na kształtowanie się i przedstawianie wizerunku chłopów w tych filmach. Po pierwsze, badamy kwestie związane z tym okresem, w tym wyczerpanie się cudu gospodarczego oraz czarny i czerwony terroryzm, aby rozpocząć analizę wizerunku chłopów przedstawionego w filmach. Po drugie, wykorzystujemy punkty widzenia związane z maszynami, krajobrazem i ruchem historycznym, aby pokazać, że reżyserzy wykorzystali ten wizerunek, aby przeciwstawić się postępującemu procesowi modernizacji włoskiego społeczeństwa. Po trzecie, ujawniamy i rozważamy pewne iluzoryczne twierdzenia dotyczące historycznej autentyczności, które opierają się na schematach stereotypów i potwierdzają, że lata siedemdziesiąte XX w. były wpływowym okresem dla wyobrażeń o chłopach. Wiele z tych kwestii nadal nas prześladuje. Badania te wzbogacają zatem nasz zestaw narzędzi analitycznych dotyczących historii i przyszłej dynamiki studiów nad chłopstwem, wkraczając w dyscypliny obejmujące zarówno historię Włoch, jak i filmoznawstwo
Ludność wiejska i narodziny małej inteligencji na ziemiach czeskich na początku XIX w. (na przykładzie diecezji budziejowskiej)
Get PDFSchooling and education became a prerequisite for the emergence of modern society, a necessary condition for the success of national emancipation, and a path to creating a modern Czech intellectual elite, many of whose members were also recruited from the countryside. For the sons of rural craftsmen and peasants, a future career as a clergyman, teacher, or subaltern clerk was a safe way to join the ranks of the future small-town or rural elite. Many of them subsequently played an essential role in the national movement. The educational journey of rural youths is well documented in the sources of individual schools. This process can be illustrated by the situation in the Budweis diocese in the first half of the 19th century. Among the students of the grammar schools in Budweis, Písek, Jindřichův Hradec and Klatovy, or the Philosophical Lyceum and the Bishop's Seminary in Budweis, the peasant students were the second or third largest social group, and in many cases, a kind of ‘family or village study tradition’ can be traced.Edukacja szkolna stała się warunkiem koniecznym dla powstania nowoczesnego społeczeństwa, niezbędnym warunkiem sukcesu emancypacji narodowej oraz drogą do stworzenia nowoczesnej czeskiej elity intelektualnej, której wielu członków również pochodziło ze wsi. Dla synów wiejskich rzemieślników i chłopów przyszła kariera duchownego, nauczyciela lub podrzędnego urzędnika była bezpiecznym sposobem na dołączenie do grona przyszłej elity małych miast lub wsi. Wielu z nich odegrało później istotną rolę w ruchu narodowym. Droga edukacyjna młodzieży wiejskiej jest dobrze udokumentowana w źródłach poszczególnych szkół. Proces ten można zilustrować sytuacją w diecezji budziejowskiej w pierwszej połowie XIX w. Wśród uczniów gimnazjów w Budziejowicach, Písek, Jindřichův Hradec i Klatovy lub Liceum Filozoficznego i Seminarium Biskupiego w Budziejowicach uczniowie pochodzący z rodzin chłopskich stanowili drugą lub trzecią co do wielkości grupę społeczną i w wielu przypadkach można było dostrzec pewnego rodzaju „rodzinną lub wiejską tradycję nauki”
Pojedynek pomiędzy Rostamem i Sohrābem. Relacje król-pahlavan w perspektywie historyczno-kulturowej
Get PDFDuels are one of the main elements of Shāhnāma by Abu'l-Qāsem Ferdowsī. Not only do they serve as exciting entertainment, they also reveal many intriguing aspects of the culture of pre-Islamic Iran. This paper analyzes one of the most important one-on-one fights in The Persian Book of King, i.e. the duel between Rostam and Sohrāb. However, I do not focus on the tragedy stemming from Rostam's unintentional filicide but on the relationship between the king and the pahlavan. The duel brilliantly demonstrates the relationship of the ruler with the subject and the subject with the ruler in pre-Islamic Iran, providing a basis for reflection on the topic.Pojedynki są jednym z głównych elementów Shāhnāme autorstwa Abu'l-Qāsema Ferdowsī'ego. Służą one nie tylko jako ekscytująca rozrywka, ale także ujawniają wiele intrygujących aspektów kultury przedislamskiego Iranu. W niniejszym artykule analizuję jedną z najważniejszych walk jeden na jednego w Księdze Królewskiej, tj. pojedynek pomiędzy Rostamem i Sohrābem. Nie skupiam się jednak na tragedii wynikającej z niezamierzonego synobójstwa Rostama, ale na relacji między królem a pahlavanem. Pojedynek ten znakomicie ukazuje relację władcy do poddanego i poddanego do władcy w przedislamskim Iranie, stanowiąc podstawę do rozważań na ten temat
W cieniu rusyfikacji, strajku szkolnego 1905 r. i I wojny światowej – edukacja na terenie Królestwa Polskiego przełomu XIX i XX w. w świetle źródeł rękopiśmiennych ze zbiorów Biblioteki Narodowej (wybrane problemy)
Get PDFThe aim of the article is to present the effect of socio-political changes taking place in the Kingdom of Poland at the turn of the 19th and 20th centuries on the course of the educational processes of children and young people of school age. It was a period of increased Russification, intensified homeschooling, the school strike of 1905 and the related development of Polish private schools, and finally, the outbreak of World War I, which destabilised the education of many students. The source database for the article are the unpublished diaries from the collection of the National Library in Warsaw. 29 manuscripts were selected which met the main selection criterion – their authors were educated in the period from the 1890s to the time World War I ended in the territories of the Russian partition. These authors represent various social groups, from peasants', workers' and craftsmen's families to the intelligentsia and landed gentry, which allows for a broader comparison of the specificity of the models of education preferred and practised by them. The analysis of the source material included both homeschooling and institutional education. The analysed memoirs are documents of a private and personal nature, which subjectively present their authors' experiences in the context of political and social changes at the turn of the 19th and 20th centuries, including the manifestations of modernity characteristic of that period, often standing in contradiction of sorts with nostalgia for the tradition of the past.Celem artykułu jest ukazanie wpływu przemian społeczno-politycznych zachodzących na ziemiach Królestwa Polskiego przełomu XIX i XX w. na przebieg procesów edukacyjnych dzieci i młodzieży szkolnej. Był to okres nasilonej rusyfikacji, intensyfikacji nauczania domowego, strajku szkolnego 1905 r. i związanego z nim rozwoju polskich szkół prywatnych, wreszcie destabilizującego edukację wielu uczniów wybuchu I wojny światowej.Bazę źródłową artykułu stanowią niepublikowane pamiętniki ze zbiorów Biblioteki Narodowej w Warszawie. Wybrano 29 rękopisów spełniających główne kryterium doboru – ich autorzy kształcili się w okresie od lat dziewięćdziesiątych XIX w. do momentu zakończenia I wojny światowej na terenach zaboru rosyjskiego. Autorzy ci reprezentują różne grupy społeczne, od rodzin chłopskich, robotniczych i rzemieślniczych po inteligencję i ziemiaństwo, co pozwala na szersze porównanie specyfiki preferowanych i praktykowanych przez nie modeli edukacji. Analiza materiału źródłowego obejmowała zarówno edukację domową, jak i instytucjonalną. Analizowane wspomnienia to dokumenty o charakterze prywatnym, osobistym, przedstawiające w sposób subiektywny przeżycia i doświadczenia ich autorów w kontekście przemian politycznych i społecznych przełomu XIX i XX w., w tym przejawów cechującej ten okres nowoczesności, często pozostającej w swoistej sprzeczności z nostalgią za tradycją przeszłości
Ludzie i czasopisma nowojorskiej Polonii w latach 1886–1900
Get PDFThe article is devoted to the description and analysis of the development dynamics of the Polish press in New York published in 1886–1900. It includes periodicals of various ideological profiles: general information, socialist, political, religious, satirical and humorous. Particular attention was paid to the journalistic milieu of the Polish community in New York, showing its ideological differences and conflicts arising from them. This group included people of different generations, social backgrounds and sometimes extremely different views. Thus, it reflected the entire cross-section of the social structure of the Polish diaspora in America at the end of the 19th century. The analysis of the press material and biographies of the editors, publishers and columnists of the New York Polish community enabled the presentation of the specificity of this milieu, accentuating features typical of Polish emigration located not only in New York but also in Brooklyn, New Jersey and the surrounding areas. Reflection on the above issue brings us closer to an answer to the question of how people taking on a leadership role shaped, in the space of one of the largest urban centres in the world, the specific and dynamic social image of the Polish diaspora on the Hudson and its environs.W artykule opisano i poddano analizie dynamikę rozwojową polskiej prasy w Nowym Jorku wydawanej w latach 1886–1900. Zaliczyć do niej można pisma o rozmaitych profilach ideowych: ogólnoinformacyjnych, socjalistycznych, politycznych, religijnych, satyryczno-humorystycznych. Szczególną uwagę skoncentrowano na środowisku dziennikarskim Polonii nowojorskiej, wykazując jego zróżnicowane ideowe oraz rodzące się na tym tle konflikty. Znaleźć w tym gronie można ludzi różnych generacji, o różnym pochodzeniu społecznym, prezentujących niekiedy skrajnie różne poglądy. W grupie tej znalazł odzwierciedlenie przekrój struktury społecznej diaspory polskiej w Ameryce pod koniec XIX stulecia. Analiza materiału prasowego oraz biografii redaktorów, wydawców i publicystów nowojorskiej Polonii pozwoliła uchwycić specyfikę tego środowiska, zaznaczając cechy typowe dla emigracji polskiej usytuowanej nie tylko w Nowym Jorku, ale także Brooklynie, New Jersey i okolicach. Refleksja nad powyższym zagadnieniem zbliża do odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ludzie przyjmujący na siebie rolę przywódczą kształtowali w przestrzeni jednego z największych ośrodków miejskich na świecie specyficzny, dynamiczny obraz społeczny polskiej diaspory nad Hudsonem oraz w jej sąsiedztwie
Niemieckie raporty dyplomatyczne o rewolucji w Królestwie Polskim z listopada 1905 r.
Get PDFThe revolution, as it broke out in 1905, met with great interest from Russia's neighboring countries. Diplomats accredited in that country sent their superiors numerous reports on developments. This was also the case with the Kingdom of Poland. This article contains translated into Polish three extensive reports sent from the German consulate in Warsaw to Reich Chancellor Bernhard von Bülow in November 1905 describing the course of the revolution in the Kingdom of Poland and the public mood there.Rewolucja, jaka wybuchła w 1905 r., spotkała się z ogromnym zainteresowaniem krajów sąsiednich Rosji. Dyplomaci akredytowani w tym państwie wysyłali swoim przełożonym liczne raporty o rozwoju wypadków. Tak też było w przypadku Królestwa Polskiego. Niniejszy artykuł zawiera tłumaczone na język polski trzy obszerne raporty wysłane w listopadzie 1905 r. z niemieckiego konsulatu w Warszawie do kanclerza Rzeszy Bernharda von Bülowa, opisujące przebieg rewolucji w Królestwie Polskim i panujące tam nastroje społeczne
Kobiety w rzymskich kolegiach prywatnych
Get PDFDespite the progress that has been made in the field of research on Roman private colleges, our knowledge of women's participation in corporate life has not changed significantly for almost a century. Based on an analysis of the epigraphic sources, I try to show that the presence of women among the members of both professional and religious colleges was a rare phenomenon, with no clear impact on the functioning of these organizations. The role that women played in Roman corporatism stands in stark contrast to the vision of the colleges as an alternative social space in which boundaries based on legal status or gender were to be blurred. On the contrary, it seems that Roman corporations attempted to, as much as possible, follow the same models and rules that were binding in the civic space. The collegia did not create an alternative social reality. They had no space for a “revolutionary” reversal of the social order: women appeared among the corporati, but their presence did not go far beyond traditional ideas about the role of women in public life.Mimo ogromnego postępu, jaki dokonał się w dziedzinie badań nad rzymskimi kolegiami prywatnymi, nasza wiedza na temat udziału kobiet w życiu korporacyjnym nie zmieniła się znacząco od niemal stulecia. Na podstawie analizy źródeł epigraficznych staram się wykazać, że obecność kobiet wśród członków kolegiów zarówno zawodowych, jak i religijnych była zjawiskiem rzadkim, nie miała wyraźnego wpływu na funkcjonowanie tych organizacji. Rola, jaką w rzymskim korporacjonizmie odgrywały kobiety, pozostaje w wyraźnej sprzeczności z wizją kolegiów jako alternatywnej przestrzeni społecznej, w której miały się zacierać granice wynikające ze statusu prawnego czy płci. Wprost przeciwnie, wydaje się, że rzymskie korporacje starały się – na ile to było możliwe – odwoływać do wzorców i reguł obowiązujących w przestrzeni obywatelskiej. Kolegia nie tworzyły alternatywnej rzeczywistości społecznej. Nie było w nich miejsca na „rewolucyjne” odwrócenie porządku społecznego: kobiety pojawiały się wśród corporati, ale ich obecność nie wykraczała daleko poza tradycyjne wyobrażenia na temat roli kobiety w życiu publicznym
Wpływ eliminacji klauzuli zmiennego oprocentowania opartej o stawkę referencyjną WIBOR na ważność całej umowy kredytu – glosa do wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach I Wydział Cywilny z dnia 21 sierpnia 2024 r., I C 217/24
Get PDFThe subject commentary is partly critical in nature. Its purpose is to assess the validity of the decision of the District Court in Suwałki in terms of the possibility of maintaining a loan agreement with a variable interest rate based on the WIBOR index after eliminating the entire variable interest clause from the loan agreement. For the purposes of assessing the validity of the Court’s decision, the leading line of case law was presented in terms of the possibility of maintaining a loan agreement in force after eliminating the material contractual terms from it. The subject matter has a significant impact on the practice of resolving disputes in the context of PLN loans based on the WIBOR reference index. The commentator agrees with the position of that part of the legal doctrine which indicates that such a far-reaching transformation of the contract means that it should be considered a contract of a different essence and nature. However, the contract cannot be assessed solely from the perspective of the actual possibility of its further performance, but the legal possibility of its maintenance under national regulations should also be taken into account. The lack of consensus regarding the principal performance resulting from the elimination of the variable interest rate clause must result in the lack of binding force of the contract in the remaining scope.Przedmiotowa glosa ma charakter częściowo krytyczny. Jej celem jest ocena zasadności rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Suwałkach na płaszczyźnie możliwości utrzymania umowy kredytu ze zmiennym oprocentowaniem opartym na wskaźniku WIBOR po eliminacji z umowy kredytu całej klauzuli zmiennego oprocentowania. Na potrzeby oceny zasadności rozstrzygnięcia Sądu dokonano ukazania wiodącej linii orzeczniczej w zakresie możliwości utrzymania umowy kredytu w mocy po eliminacji z niej przedmiotowo istotnych warunków umownych. Omawiane zagadnienie ma istotny wpływ na praktykę rozstrzygania sporów na gruncie spraw kredytów złotowych opartych na wskaźniku referencyjnym WIBOR. Glosator przychyla się do stanowiska tej części doktryny prawa, która wskazuje, że tak daleko idące przekształcenie umowy powoduje, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze. Nie można zaś oceniać umowy wyłącznie z perspektywy faktycznej możliwości jej dalszego wykonywania, a brać należy pod uwagę również prawną możliwość jej utrzymania na gruncie przepisów krajowych. Wynikający z eliminacji klauzuli zmiennego oprocentowania brak konsensu w zakresie świadczenia głównego musi powodować skutek w postaci braku związania umową w pozostałym zakresie