University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Mityzacja, rewizjonizm i populizm historyczny w ideologii „putinizmu"
Full text linkWażną część ideologii państwowej w Federacji Rosyjskiej, zwanej putinizmem, stanowią tradycyjne oraz nowe (putinowskie) mity historyczne. Kult przeszłości i bohaterów oraz tradycyjne wartości w interpretacji i narracji obozu władzy stały się integralną częścią państwowej propagandy w zakresie populizmu historycznego. Rosja Putina rewizjonizm historyczny w potocznym jego rozumieniu łączy z rewizjonizmem w relacjach międzynarodowych. Rosyjska wersja historii jest również wykorzystywana przez dyktaturę Putina w celu legitymizacji władzy oraz konsolidacji rosyjskiego społeczeństwa (wspólnoty kolektywistyczno-autorytarnej) i państwa-imperium. Nierozliczenie zbrodni reżimu komunistycznego sprzyja zamrożeniu pamięci historycznej Rosjan oraz pozwala władzy na prowadzenie agresywnej polityki wewnętrznej i międzynarodowej. W tym celu w ramach polityki historycznej i oświatowej władza wprowadza jeden podręcznik do nauczania historii, narzucając wspólną (państwową) wersję historii
The comparative analysis of the abortion rights in Japan and Poland
Full text linkCo się stało z prawami aborcyjnymi w analizie porównawczej między Japonią a Polską? Wydaje się, że w przeciwieństwie do Japonii, Polska jest krajem o jednym z najbardziej restrykcyjnych praw antyaborcyjnych. W przypadku Japonii aborcja stała się legalna w 1948 roku; w Polsce prawo antyaborcyjne z 1993 roku było uważane za „kompromis” między różnymi grupami, ponieważ zezwalało na aborcję w ograniczonych okolicznościach. Pomimo znaczących zmian w kierunku liberalizacji prawa aborcyjnego, Japonia nadal stoi przed wyzwaniami związanymi z prawami kobiet, podobnie jak w przypadku Polski. Podejście porównawcze przyczyni się do lepszego zrozumienia złożonych społeczno-historycznych uwarunkowań praw aborcyjnych w dwóch różnych społeczeństwach. Pomoże to w opracowaniu bardziej odpowiedniej polityki publicznej w zakresie praw kobiet
Europejska Partia Ludowa wobec ochrony klimatu i transformacji energetycznej w świetle manifestów wyborczych z lat 2019 i 2024
Full text linkThe purpose of the considerations contained in this article, is to analyse the basic assumptions and evolution of the European People's Party (EPP) position on climate protection issues and energy policy and transition, in the light of the party's 2019 and 2024 election manifestos. The juxtaposition of the content of the election manifestos provides an opportunity to answer the question with which energy and climate policy agenda the EPP enters the new term of the European Parliament.Celem rozważań zawartych w niniejszym artykule, jest analiza podstawowych założeń i ewolucji stanowiska Europejskiej Partii Ludowej - EPL (European People’s Party - EPP) w zakresie zagadnień dotyczących ochrony klimatu oraz polityki i transformacji energetycznej, w świetle jej manifestów wyborczych z lat 2019 i 2024. Zestawienie treści manifestów stwarza okazję do odpowiedzi na pytanie, z jakim programem polityki energetycznej i klimatycznej EPL wchodzi w nową kadencję Parlamentu Europejskiego
Emigracyjne oblicza polskiej refleksji politycznej. Recenzja książki Polska myśl polityczna na emigracji 1939–1990, pod red. A. Dawidowicz, E. Kirwiel, E. Podgajnej, J. Rabińskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2025, ss. 286
Full text linkThe Emigration Dimension of Polish Political Thought. A Review of the Book Polish Political Thought in Emigration 1939–1990, edited by A. Dawidowicz, E. Kirwiel, E. Podgajna, J. Rabiński, Maria Curie-Skłodowska University Press, Lublin 2025, 286 pp.Emigracyjne oblicza polskiej refleksji politycznej. Recenzja książki Polska myśl polityczna na emigracji 1939–1990, pod red. A. Dawidowicz, E. Kirwiel, E. Podgajnej, J. Rabińskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2025, ss. 28
Українсько-польське важке братерство початку ХХІ століття – погляд безпосереднього учасника подій
Full text linkThe article is devoted to events that have taken place in relations between Ukraine and Poland over the past 25 years. The author draws attention to the circumstances that have led to misunderstandings and tensions in bilateral relations. Particular emphasis is placed on the Volhynia Tragedy of 1943, which remains a major point of contention in the perceptions of both nations regarding the events of that period. The article cites statements by prominent figures who have called on Ukrainians and Poles to pursue reconciliation and unity in the name of a better future for new generations.Artykuł poświęcony jest wydarzeniom zaistniałym w relacjach między Ukrainą a Polską na przestrzeni ostatnich 25 lat. Autor zwraca uwagę na okoliczności będące przyczyną nieporozumień oraz napięć w stosunkach dwustronnych. Szczególne miejsce zajmuje problematyka tragedii wołyńskiej z 1943 roku, która do dziś pozostaje jednym z głównych punktów spornych w postrzeganiu wydarzeń tamtego okresu przez oba narody. Przywołane zostają wypowiedzi znanych postaci, które apelowały do Ukraińców i Polaków o pojednanie i porozumienie w imię lepszej przyszłości kolejnych pokoleń.Стаття присвячена подіям, які мали місце у відносинах між Україною та Польщею протягом останніх 25 років. Автор звертає увагу на обставини, які були причинами непорозумінь та напруженості у двосторонніх відносинах. Особлива увага приділяється Волинській трагедії 1943 року, яка й досі є каменем спотикання у поглядах двох народів на події того часу. Наводять ся слова відомих особистостей, які закликали українців і поляків до примирення та поєднання в ім’я кращого майбутнього для нових поколінь
Polityka zagraniczna Polski wobec państw Partnerstwa Wschodniego do 2023 roku
No full textPoland has consistently displayed a strong strategic interest in Eastern Europe, shaped by a set of interrelated factors that influence how the region is perceived by Polish political elites and so ciety. The most salient determinants include perceptions of threats to national security and the politi cal climate in Poland’s relations with individual Eastern European neighbours. Poland’s eastern policy is also conditioned by the broader state of relations between Russia and the West, which affects both regional stability and the scope for EU engagement. This article examines whether Poland’s foreign policy toward the Eastern Partnership states changed after 2023, following the change of government, and identifies the main areas in which any shifts in priorities and instruments occurred. The study employs a qualitative research design grounded in the liberal theoretical tradition, drawing on the analysis of official documents and political statements.Polska konsekwentnie wykazuje strategiczne zainteresowanie Europą Wschodnią, wy nikające z powiązanych ze sobą czynników wpływających na sposób postrzegania tego regionu przez polskie elity polityczne oraz społeczeństwo. Do najważniejszych determinant należą postrzeganie za grożeń dla bezpieczeństwa narodowego oraz klimat polityczny w relacjach Polski z poszczególnymi państwami Europy Wschodniej. Na kształt polskiej polityki wschodniej wpływa również ogólny stan relacji między Rosją a Zachodem, który oddziałuje zarówno na stabilność regionalną, jak i na zakres zaangażowania Unii Europejskiej. Celem artykułu jest ustalenie, czy po 2023 roku, w następstwie zmiany rządu, doszło do zmian w polity ce zagranicznej Polski wobec państw Partnerstwa Wschodniego, oraz wskazanie głównych obszarów ewentualnych modyfikacji priorytetów i stosowanych instrumentów. Badanie oparto na jakościowej strategii badawczej zakorzenionej w liberalnym nurcie teoretycznym, wykorzystującej analizę doku mentów oficjalnych oraz wypowiedzi politycznych
Artificial Intelligence and Disinformation in Public Relations: Challenges and Countermeasures
Full text linkThe rapid development of artificial intelligence (AI) has increased the threat of disinformation and deepfakes, significantly affecting public trust, political stability, and media credibility. Despite growing academic interest in AI’s benefits, a research gap remains in analyzing its manipulative potential in modern public relations. This study examines how AI-generated content contributes to the spread of fake news and deepfakes and evaluates the effectiveness of existing legal, technological, and educational countermeasures. It also aims to examine the extent to which AI-generated content impacts public trust, political discourse, and media credibility. The research questions include: How does AI contribute to disinformation in PR? What legal and technical solutions exist across different countries? The analysis reveals that AI is intensifying information manipulation, while detection tools and regulations remain fragmented. A multi-level approach combining legal frameworks, education, and international cooperation is essential to address AI-driven disinformation effectively and protect public communication
Problematyka usprawiedliwiania nieobecności ucznia w szkole i weryfikacji usprawiedliwień w świetle przepisów prawa polskiego
Full text linkThe article aims to examine the issue of justifying absences from compulsory classes by both parents of minor students and adult students themselves. The issue was brought forward in light of the lack of definitive legislative direction on the matter. It frequently gives rise to incorrect interpretations and non-compliant practices within the field of education. Given the foregoing, the main thesis of the article calls for clear and unambiguous legal solutions, in particular addressing the following questions: Who is authorised to justify a student’s absence and in what form? Can submitted excuse letters be validated? Who, and based on what criteria, can conduct such validation? What tools should be used to make it happen? The article is a scientific and research work. The research on this subject is original, which permits the assumption that the text may offer substantial contributions to both scholarly discourse and educational practice. Although the impact of the findings is chiefly national in scope, the absence of legal mechanisms for validating students’ excuse letters is a widespread issue across numerous EU member states. As such, the solutions proposed in the article may be of value within European educational contexts.Celem artykułu jest analiza problematyki usprawiedliwiania nieobecności uczniów na zajęciach obowiązkowych przez rodziców uczniów oraz przez uczniów pełnoletnich. Temat został podjęty z uwagi na brak jasnych rozstrzygnięć legislacyjnych w tym względzie. Doprowadza to niejednokrotnie do błędnych interpretacji oraz sprzecznych z prawem działań w praktyce oświatowej. Główna teza zagadnienia sprowadza się do postulatu o konieczność wprowadzenia jasnych i niebudzących wątpliwości rozwiązań prawnych, a w szczególności ma dać odpowiedź na pytania: Kto może dokonywać usprawiedliwienia ucznia i w jakiej formie? Czy dopuszczalna jest weryfikacja przedstawianych usprawiedliwień? Kto i w oparciu o jakie kryteria powinien ją przeprowadzać? Jakich narzędzi należy użyć? Artykuł ma charakter naukowo-badawczy. Badania w tym przedmiocie są oryginalne, co pozwala założyć, że tekst będzie miał znaczną wartość dla nauki oraz praktyki oświatowej. Zasięg efektów w głównej mierze ma charakter krajowy, ale z uwagi na to, że problematyka braku prawnych narzędzi weryfikujących nieobecności ucznia dotyczy większości krajów unijnych, zawarte w artykule propozycje rozwiązań mogą służyć szkolnictwu europejskiemu
Przeszkody godzące w strategię ochrony utworów należących do domeny publicznej opartą o rejestrację znaku towarowego w świetle orzecznictwa Unii Europejskiej
Full text linkSince the term of economic copyright protection is limited and trade mark right can be extended indefinitely, there may be a desire to artificially extend copyright protection by means of trade mark rights. The main goal of the article is to assess whether this idea is feasible. Although there is a different function and scope of copyright and trade mark right, the possibility of copyright “prolongation” cannot be excluded a priori. It seems that mainly the original purpose of the work as such and the manner of its exploitation during the term of copyright protection are of crucial importance for the possibility of “extending” copyright protection by means of a trade mark registration after the expiration of copyright protection. However, it should be borne in mind that there are some obstacles for the trade mark registration or grounds for its invalidation resulting from the European Union Trade Mark Regulation 2017/100, that are especially difficult to overcome in the case of public domain artwork depicted in a trade mark, i.e., lack of distinctiveness, application in bad faith, inconsistency with public policy or accepted principles of morality.Ponieważ okres ochrony praw autorskich majątkowych jest ograniczony, a prawo do znaku towarowego można przedłużać w nieskończoność, może pojawić się chęć sztucznego przedłużenia ochrony praw autorskich za pomocą prawa do znaku towarowego. Głównym celem artykułu jest ocena możliwości realizacji tego pomysłu. Chociaż prawa autorskie i prawa do znaku towarowego mają odmienne funkcje i zakresy, możliwości wspomnianego „przedłużenia” efektu ochrony prawnoautorskiej nie można a priori wykluczyć. Wydaje się, że dla analizowanego zagadnienia kluczowe znaczenie ma przede wszystkim pierwotny cel utworu oraz sposób jego eksploatacji w okresie obowiązywania ochrony prawnoautorskiej. Należy jednak pamiętać, że istnieją pewne przeszkody dla rejestracji znaku towarowego lub podstawy do jego unieważnienia, wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/100 w sprawie znaków towarowych, które są szczególnie trudne do pokonania w przypadku dzieł sztuki należących do domeny publicznej, przedstawionych w znaku towarowym, tj. brak charakteru odróżniającego, zgłoszenie w złej wierze oraz sprzeczność z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami
Reforma niemieckiego samorządu gospodarczego. Przekształcenie Zrzeszenia Niemieckich Izb Przemysłowo-Handlowych w korporację prawa publicznego
Full text linkThis article is of a scientific and legal-research nature and addresses the reform of the German system of economic self-government as a subject of constitutional and administrative significance. The focus is on the transformation of the Association of German Chambers of Industry and Commerce (DIHK e.V.) into a public-law corporation – the German Chamber of Industry and Commerce (DIHK), implemented through the 2021 amendment of the Act on Chambers of Industry and Commerce (IHKG). Triggered by the Federal Administrative Court’s case law and a growing number of legal disputes undermining the legitimacy of DIHK e.V., the reform sought to establish a legally robust and comprehensive framework for representing economic interests at the federal level. The article’s central thesis is that the establishment of DIHK as a public-law entity enabled the creation of a transparent, constitutionally sound institutional structure for the economic self-government, preserving both its autonomy and legitimacy, while strengthening legal safeguards for its members. The aim of the study is to provide an in-depth legal and constitutional analysis of the solutions introduced, particularly in light of the principles of subsidiarity, self-governance, and proportionality. The originality of this article lies in its comprehensive approach to the legal and institutional consequences of the DIHK reform, along with the identification of new supervisory and participatory mechanisms that may serve as a model for other forms of functional self-government. The scope of the research is national (Germany), with references to EU standards on the representation of economic interests and principles of good governance. The findings offer significant theoretical value for the study of public law and constitutional systems, as well as practical relevance for policymakers and public administration bodies involved in the design and reform of legal frameworks for corporatist institutions. The article also contributes to the development of research on the relationship between the state and public law corporations in a democratic system.Artykuł ma charakter naukowo-badawczy i podejmuje problematykę reformy niemieckiego samorządu gospodarczego jako zagadnienia o istotnym znaczeniu ustrojowym i administracyjnym. Przedmiotem badań jest proces przekształcenia Zrzeszenia Niemieckich Izb Przemysłowo-Handlowych (DIHK e.V.) w korporację prawa publicznego – Niemiecką Izbę Przemysłowo-Handlową (DIHK), dokonany na podstawie nowelizacji ustawy o izbach przemysłowo-handlowych (IHKG) z 2021 r. Biorąc pod uwagę orzecznictwo Federalnego Sądu Administracyjnego oraz narastającą liczbę sporów prawnych kwestionujących legitymację DIHK e.V., reforma ta stanowiła odpowiedź ustawodawcy na systemowy problem braku jednolitej i prawnie ugruntowanej reprezentacji interesów gospodarczych na szczeblu federalnym. Główną tezą artykułu jest twierdzenie, że nadanie DIHK statusu korporacji publicznoprawnej umożliwiło stworzenie trwałych i przejrzystych ram dla działania samorządu gospodarczego, przy jednoczesnym zachowaniu jego autonomii i wzmocnieniu mechanizmów ochrony praw jego członków. Celem badań jest dogłębna analiza zastosowanych rozwiązań prawnych i organizacyjnych oraz ich zgodności z zasadami konstytucyjnymi, w szczególności z zasadami subsydiarności, samorządności oraz proporcjonalności. Oryginalność artykułu przejawia się w kompleksowym ujęciu reformy DIHK, z perspektywy zarówno prawa administracyjnego, jak i prawa ustrojowego, a także w identyfikacji nowych instrumentów nadzoru i partycypacji, które mogą stanowić modelowe rozwiązania dla innych form samorządu funkcjonalnego. Zasięg badań obejmuje porządek prawny Niemiec, z odniesieniami do standardów unijnych w zakresie reprezentacji interesów gospodarczych i zasad dobrej administracji. Wyniki przeprowadzonych analiz mają wartość poznawczą dla nauki prawa publicznego oraz wartość praktyczną dla ustawodawców i organów administracji odpowiedzialnych za kształtowanie ram ustrojowych samorządów funkcjonalnych. Artykuł stanowi również wkład w rozwój badań nad relacją między państwem a korporacjami publicznoprawnymi w systemie demokratycznym