University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Cesarz Hadrian i uzależnieni żołnierze? Uwagi na marginesie D. 49.16.6.7
Get PDFThe Digest of Justinian preserve an enigmatic decision by Emperor Hadrian pertaining to a specific incident of violation of military discipline. The emperor spoke in the case of soldiers who made a failed suicide attempt. Those who had a valid reason that pushed them to take this desperate step, he ordered to be dismissed from service in disgrace. The others faced death. A surprising solution was provided for would-be suicides who decided to take their own lives per vinum aut lasciviam. The ruler ordered these to be spared. The only consequence was their transfer to inferior service. Juxtaposing Hadrian’s resolution with contemporary psychological and psychiatric knowledge allows us to hypothesize that the emperor’s rescript refers to people who broke the rules of military discipline due to some form of addiction.W Digestach Justyniana zachowała się enigmatyczna decyzja cesarza Hadriana dotycząca konkretnego przypadku naruszenia dyscypliny wojskowej. Cesarz zabrał głos w sprawie żołnierzy, którzy podjęli nieudaną próbę samobójczą. Tych, których popchnął do tego desperackiego kroku jakiś ważny powód, kazał zwolnić ze służby w niesławie. Pozostałych czekała śmierć. Zaskakujące rozwiązanie przewidziano dla niedoszłych samobójców, którzy postanowili odebrać sobie życie per vinum aut lasciviam. Tych władca kazał oszczędzić. Jedyną konsekwencją było przeniesienie ich do gorszej służby. Zestawienie uchwały Hadriana ze współczesną wiedzą psychologiczną i psychiatryczną pozwala postawić hipotezę, że reskrypt cesarza odnosi się do osób, które złamały zasady dyscypliny wojskowej z powodu jakiejś formy uzależnienia
Uniwersalizm przeciwko partykularyzmom w systemach ekonomicznych. Analiza doktrynalna z perspektywy dystrybucjonizmu
Get PDFThe search for the optimal solution in the area of economic systems is a perpetual effort of humanity. Amongst endless disputes and conflicts between various parties, the quality of objectiveness and general effectiveness in addressing human needs could be defined as a universally desirable element. The author uses the outline of a Polish Dominican Thomist, Father Jacek Woroniecki’s works, in the search for the best answer to the problem. This original method of analysis is applied to the three most common systems, as described by Catholic thinkers Hilaire Belloc and Gilbert Keith Chesterton. The study is conducted from the perspective of the role of property, state action and morality. The methods used involve a doctrinal, legal and philosophical examination. The results prove that distributism is the most holistic, universal solution, whereas capitalism and socialism are particularistic in their nature, thus limited and unsatisfactory. The paper’s scientific outcome adds to the better understanding of the aforementioned systems, as well as to the pursuit of the best possible human economy.Poszukiwanie optymalnego rozwiązania w obszarze ustrojów gospodarczych jest odwiecznym wysiłkiem ludzkości. Wśród niekończących się sporów i konfliktów między różnymi stronnictwami obiektywność i ogólna skuteczność w zaspokajaniu ludzkich potrzeb może być określona jako element powszechnie pożądany. Autor wykorzystuje zarys prac polskiego tomisty o. Jacka Woronieckiego OP w poszukiwaniu najlepszej odpowiedzi na ten problem. Oryginalna metoda analizy jest zastosowana do trzech najbardziej powszechnych systemów, opisanych przez katolickich myślicieli – Hilaire’a Belloca i Gilberta Keitha Chestertona. Badanie prowadzone jest z perspektywy roli własności, aktywności państwa i moralności. Zastosowane metody obejmują badania doktrynalne, prawne i filozoficzne. Wyniki dowodzą, że dystrybucjonizm jest najbardziej holistycznym i uniwersalnym rozwiązaniem, podczas gdy kapitalizm i socjalizm są partykularne w swojej naturze, a zatem ograniczone i niezadowalające. Wyniki naukowe artykułu przyczyniają się do lepszego zrozumienia wyżej wymienionych systemów, a także poszerzają sferę wiedzy pomocnej w dążeniu do możliwie najlepszego systemu ekonomicznego
Readiness to Use Artificial Intelligence Technology among HR and Payroll Staff in Poland
Get PDFTheoretical background: Contemporary organisations are increasingly turning to modern digital technologies to improve their operations. Artificial intelligence (AI) is becoming an important tool to optimise HR and payroll processes, enabling automation, data analysis and effective human resource management. However, its adoption faces barriers, such as concerns about the technology or a lack of necessary employee competencies. To assess the motivators and inhibitors affecting the acceptance of modern technology, researchers use Parasuraman’s Technology Readiness Index (TRI). A review of the literature on the subject shows that no research using the TRI has been conducted in Poland to date, which would reveal the technological readiness of HR and payroll service employees to adopt AI. This prompts us to undertake research in this area, the results of which will allow us to formulate implications regarding the implementation of AI technology, leading to improvement in work efficiency.Purpose of the article: The article aims to (a) examine the technological readiness of HR and payroll professionals, (b) assess the impact of this readiness on perceived work efficiency using AI technology and (c) identify areas where AI has the greatest potential for application in HR and payroll processes.Research methods: The methods used in this paper are critical analysis of the literature on the subject, descriptive and comparative analysis, diagnostic survey and statistical methods, i.e. structure analysis, logistic regression and TRI analysis. The survey was conducted in May 2024 on a sample of 105 people who have HR and payroll services as part of their job responsibilities.Main findings: The technological readiness of the respondents was moderately positive (TRI = 3.80). The analysis demonstrates that the TRI has a significant impact on employees’ perceived job performance, which in turn indicates the key role of motivators – namely optimism (5.00) and innovation (4.71) – in the adoption of new technologies. In addition, payroll processing and monitoring changes in labour law were identified as areas in HR and payroll processes where AI has the greatest potential for application
Future Competencies: Employers’ Insights on Economics Graduates from the Lublin Voivodeship
Get PDFTheoretical background: Developing adequate skills is a key role that higher education institutions play for the benefit of their students/graduates, employers operating in the labour market, and society. However, their environment poses several challenges, and the pace of emerging changes makes planning the scope of competencies shaped in educational programs extremely difficult. Moreover, they must take into account not only current trends but also, given the duration of the educational period, anticipate what the competence needs of the labour market will be in the future. In response to emerging trends, expectations regarding the competencies that graduates possess are changing. Among these, it is worth mentioning the growing importance of technical skills related to Industry 4.0 and the growing importance of higher-level cognitive skills. However, the growing emphasis on developing social competencies is also worth noting. These seem universal, and even though the world changes, they still play a crucial role in building positive interpersonal relationships despite the digitalisation and virtualisation of everyday life. In the context of environmental change, competencies related to sustainable development also seem to play an increasingly important role. As a result of these trends, higher education institutions are responsible for supplying graduates with job-related technical skills and a variety of soft skills, as well as for shaping attitudes that will ensure young people can become valuable members of society. Purpose of the article: The primary purpose of the article is to identify the university graduates' competencies that employers believe are important currently and will be important in the future, based on the analysis of competencies of the graduates of data analysis, economics, finance and accounting, logistics, and management courses of studies at the Faculty of Economics of Maria Curie-Skłodowska University in Lublin.Research methods: The survey used both quantitative and qualitative research methods, including a CAWI (computer assisted web interview) study of 155 employers and an IDI (individual in-depth interview) study of 16 employers in the Lublin region. Both studies were conducted in the first half of 2023. Main findings: The results highlight the competencies currently in demand and those to be sought in the next five years. According to the research results, the ranking of competencies expected from economics graduates will not change significantly in the next few years. However, according to the surveyed employers, basic IT skills and knowledge of the latest technologies may become more significant. In contrast, the importance of skills such as analysis and synthesis or the ability to communicate verbally and in writing in Polish will decrease. These changes may result from globalisation processes and the development of modern technologies, especially those related to artificial intelligence, which are expected to lead to fundamental changes in the labour market in the near future. The conclusions drawn from this research facilitate a comparison with other studies on this crucial topic. It should be noted that the primary constraint of the study is its regional focus and the fact that it solely targets employers who hire economics graduates
Stock Market Investors’ Reactions to the Tone of Press Articles
Get PDFTheoretical background: The investigation into investor reactions to non-financial information was motivated by two key considerations. First, within financial theory, an unresolved debate persists regarding how stock market investors discount information. This article references two paradigms central to this issue: the neoclassical and the behavioral. The second motivation stems from the emergence of a new type of data in the literature, known as Big Text, which refers to large, unstructured collections of textual data. This phenomenon is associated with the development of non-financial reporting and the increasing quantity and diversity of information providers in financial markets.Purpose of the article: The aim of the study was to assess investors' reactions to the content of press articles based on their emotional tone. To achieve this goal, two hypotheses were tested. First, it was hypothesized that the appearance of a press article would be reflected in the stock returns of the companies under study. Second, it was hypothesized that this reaction would be asymmetrical, depending on whether the article's tone was positive or negative.Research methods: The study focused on companies included in the WIG20 index of the Warsaw Stock Exchange from 2013 to 2022. For these companies, a database of English-language press publications with a high degree of positive or negative emotional tone was constructed. The research was conducted using the event study methodology, with the event defined as the day the article appeared.Main findings: The results suported the hypotheses. Additionally, differences in the way information was discounted depending on emotional tone were observed. Negative publications triggered strong, abrupt, and short-lived reactions, while reactions to positive publications were weaker and more prolonged over time
Dopasowanie osobowościowe jako predyktor jakości relacji małżeńskiej
Get PDFThis article presents a study on the relationship between spouses' personality adjustment and the quality of their relationship. Personality is crucial in building relationships as it forms the basis of an individual's behaviour. The marital relationship is a unique type of relationship where partners share common goals and values. The study was conducted on a group of 153 married couples with the aim of establishing the links between the adjustment of husbands and wives in terms of neuroticism, extraversion, conscientiousness, openness to experience, and agreeableness, with various aspects that make up the quality of marital life, including congruence, cohesion, emotional expression, satisfaction, self-fulfilment, similarity, and disappointment. The results obtained indicate several associations between personality adjustment and marital well-being, with the most significant ones being found for similarity in terms of levels of extraversion, neuroticism, and openness to experience. Higher levels of adjustment within extraversion and openness to experience, and lower similarity within neuroticism, are linked to higher satisfaction with marital relationships.W artykule przedstawiono badanie dotyczące związku między dopasowaniem osobowościowym małżonków a jakością ich związku. Osobowość ma kluczowe znaczenie w budowaniu relacji, ponieważ stanowi podstawę zachowania jednostki. Związek małżeński jest wyjątkowym rodzajem relacji, w której partnerzy mają wspólne cele i wartości. Badanie przeprowadzono na grupie 153 par małżeńskich w celu ustalenia powiązań między dopasowaniem mężów i żon pod względemneurotyczności, ekstrawersji, sumienności, otwartości na doświadczenie i ugodowości z różnymi aspektami składającymi się na jakość życia małżeńskiego, w tym zgodnością, spójnością, ekspresją emocjonalną, satysfakcją, samorealizacją, podobieństwem i rozczarowaniem. Uzyskane wyniki wskazują na kilka związków między dopasowaniem osobowościowym a dobrostanem małżeńskim, przy czym najbardziej znaczące z nich stwierdzono dla podobieństwa pod względem poziomówekstrawersji, neurotyczności i otwartości na doświadczenie. Wyższe poziomy dopasowania w zakresie ekstrawersji i otwartości na doświadczenie oraz niższe podobieństwo w zakresie neurotyczności są związane z wyższą satysfakcją z relacji małżeńskich
Instytucja przedawnienia w austriackim Kodeksie karnym z 1852 r.
Get PDFThis article aims to describe the institution of the statute of limitations, which is relevant from the point of view of research by both dogmatists and legal historians. The origins of this institution date back to ancient times and it has evolved throughout history. Legislatures in the various eras have been diverse in their approach to its form and have sometimes even abandoned it completely. The Constituitio Criminalis Josephina of 1787 may serve as an example. What is essential for understanding the statute of limitations is to identify the necessary conditions for its application, both subjective and objective. In the analysis of various solutions, opinions of doctrine representatives, including such distinguished researchers as E. Krzymuski, were also indicated. The article contains some general information on Austrian criminal law, which allowed for the illustration of the analysed issues. It was considered justified to briefly characterise the criminal codes previously in force and the Criminal Act of 27 May 1852 against the background of the solutions set out in the German Criminal Code of 1871, the Russian Tagantsev Code, the Polish Makarewicz Code and the Polish Code of Petty Offenses. The historical-legal method was used first of all. It allows for the indication and description of the transformations taking place with regard to individual legal institutions. The dogmatic method was also used, which allowed for an exegesis of normative material and individual legal provisions. The article uses printed texts of laws, as well as online collections of Polish and Austrian digital libraries, especially with regard to the available commentaries from the period.Celem artykułu jest omówienie instytucji przedawnienia, istotnej z punktu widzenia badań zarówno współczesnych dogmatyków, jak i historyków prawa. Początki tej instytucji sięgają czasów starożytnych. W miarę rozwoju dziejowego przeszła ona pewną ewolucję. W poszczególnych epokach ustawodawcy różnie podchodzili do jej kształtu, a niekiedy nawet z niej zupełnie rezygnowali. Jako przykład można wskazać Constituitio Criminalis Josephina z 1787 r. Kluczowe dla zrozumienia tego zagadnienia jest zidentyfikowanie koniecznych warunków dla stosowania przedawnienia, zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych. W analizie poszczególnych rozwiązań wskazano również poglądy przedstawicieli doktryny, w tym tak zasłużonych badaczy jak E. Krzymuski. W artykule znajdują się pewne ogólne informacje na temat austriackiego prawa karnego, co pozwoliło na zobrazowanie analizowanej problematyki. Za zasadne uznano krótkie scharakteryzowanie wcześniej obowiązujących kodeksów karnych oraz ustawy karnej z dnia 27 maja 1852 r. na tle rozwiązań niemieckiego Kodeksu karnego z 1871 r., rosyjskiego kodeksu Tagancewa, polskiego kodeksu Makarewicza oraz polskiego Kodeksu wykroczeń. Zastosowano przede wszystkim metodę historyczno-prawną, która pozwala na wskazanie i opis zachodzących przemian dotyczących poszczególnych instytucji prawnych, a także metodę dogmatyczną, dzięki której możliwa była egzegeza materiału normatywnego i poszczególnych przepisów prawych. W artykule wykorzystano teksty ustaw w wersji drukowanej oraz pochodzące ze zbiorów polskich i austriackich internetowych bibliotek cyfrowych, przede wszystkim zaś sięgnięto po dostępne komentarze z epoki
Treść świadomości wymaganej dla przypisania zamiaru w prawie karnym. O niezamierzonych konsekwencjach nowelizacji art. 28 § 1 k.k.
Get PDFThe study is devoted to considerations on the elements necessary to establish the consciousness of the perpetrator of a prohibited act in order to be able to impute intentionality to him. It is partly theoretical in nature in those parts where examples of theoretical approaches to the problem of culpability in the criminal law literature are described, as well as the consequences of these approaches for the legal regulations in force at a given time. It is also of a historical and reporting nature, since in order to provide a complete picture of the dogmatic analyses, it is also necessary to present past disputes concerning the interpretation of legal regulations relating to the subjective side of a prohibited act and fault under the previous criminal codes. Finally, the study is of a dogmatic nature, as its main objective is to argue in favour of the thesis that the amendment of Article 28 § 1 of the Criminal Code, which entered into force on 1 July 2015, and which resulted in the elimination from the legal order of the construction of an unjustified error as to a circumstance constituting the substantiation of a prohibited act, has consequences, unintended by the legislator, for the determination of which of the elements constituting the content of the consciousness of the perpetrator of a prohibited act are, since the entry into force of this amendment, necessary for the assumption of intention. It may be argued that at present, neither the content of Article 9 § 1 of the Criminal Code, nor the content of Article 28 § 1 of the Criminal Code, Article 29 of the Criminal Code, nor the content of Article 30 of the Criminal Code determines the content of consciousness required for ascribing intent, but it is determined only by the nature of the elements used in the description of the prohibited act type.Opracowanie poświęcone zostało rozważaniom nad elementami koniecznymi dla ustalenia świadomości sprawcy czynu zabronionego, aby móc mu przypisać umyślność. Ma ono po części teoretyczny charakter w tych fragmentach, gdzie opisane zostały przykłady teoretycznego ujęcia problemu zawinienia w literaturze prawa karnego oraz konsekwencje tych ujęć dla obowiązujących w danym czasie uregulowań prawnych. Ma również charakter historyczno-sprawozdawczy, gdyż dla pełnego obrazu analiz dogmatycznych należy przedstawić także spory toczące się w przeszłości, a odnoszące się do interpretacji uregulowań prawnych odnoszących się do strony podmiotowej czynu zabronionego i błędu na gruncie uprzednich kodeksów karnych. W końcu opracowanie ma charakter dogmatyczny, gdyż jego głównym celem jest argumentacja na rzecz tezy, że nowelizacja art. 28 § 1 k.k., która weszła w życie 1 lipca 2015 r., a której rezultatem stało się wyeliminowanie z porządku prawnego konstrukcji nieusprawiedliwionego błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, ma niezamierzone przez ustawodawcę konsekwencje dla ustalenia tego, które z elementów składających się na treść świadomości sprawcy czynu zabronionego są od wejścia tej nowelizacji w życie niezbędne dla przyjęcia zamiaru. Można bowiem postawić tezę, że obecnie o treści świadomości wymaganej dla przypisania zamiaru nie przesądza ani treść art. 9 § 1 k.k., ani treść art. 28 § 1 k.k., art. 29 k.k., ani treść art. 30 k.k., a przesądza o niej tylko charakter znamion użytych w opisie typu czynu zabronionego