University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Mniejszości narodowe i bezpieczeństwo Litwy w obecnym kontekście politycznym i historycznym
No full textThe article aims to discuss the likelihood of the potential involvement of the Polish or Russian minority in Lithuania in separatist and centrifugal action. The centuries-long subordination to Russia caused profound changes to Lithuania’s ethnic composition. Given the historical context, it should be emphasized that the main driver of changes was the geopolitical setting. The regaining of independence made the Lithuanian elite face the challenge of addressing the problems of ethnic and national minorities in the context of state security.Ethnic background and the ensuing national identity shape the cohesion of modern states but, at the same time, may disintegrate them in specific cases. The regaining of independence reversed the trend of the national identity, both Lithuanian and of other ethnic groups, fading under the Soviet pressure. The state authorities are making efforts to integrate all Lithuania-based ethnic groups. One of the main strategies is to encourage pro-state attitudes and a sense of social solidarity. This is an extremely important security factor given the neo-imperialist aspirations and undertones in the security policy of the Russian Federation.Celem artykułu jest omówienie prawdopodobieństwa potencjalnego zaangażowania mniejszości polskiej lub rosyjskiej na Litwie w działania separatystyczne i odśrodkowe. Wielowiekowe podporządkowanie Rosji spowodowało głębokie zmiany w składzie etnicznym Litwy. Biorąc pod uwagę kontekst historyczny, należy podkreślić, że głównym motorem tych zmian była sytuacja geopolityczna. Odzyskanie niepodległości postawiło elity litewskie przed wyzwaniem rozwiązania problemów mniejszości etnicznych i narodowych w kontekście bezpieczeństwa państwa.Pochodzenie etniczne i wynikająca z niego tożsamość narodowa kształtują spójność współczesnych państw, ale jednocześnie w konkretnych przypadkach mogą je dezintegrować. Odzyskanie niepodległości odwróciło tendencję zanikania tożsamości narodowej, zarówno litewskiej, jak i innych grup etnicznych, pod presją sowiecką. Władze państwowe podejmują wysiłki na rzecz integracji wszystkich grup etnicznych zamieszkujących Litwę. Jedną z głównych strategii jest promowanie postaw propaństwowych i poczucia solidarności społecznej. Jest to niezwykle ważny czynnik bezpieczeństwa, biorąc pod uwagę neoimperialne aspiracje i podteksty w polityce bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej
The Paranormal Counter-Public: The Impact of Platform Mediatization on the UAP Disclosure Discourse in American Politics
Full text linkThis paper examines how mediatization processes in digital environments fundamentally transform political authority construction and democratic knowledge production. Drawing on mediatization theory and platform studies, the research analyzes how different media logics create divergent information ecosystems, enabling non-traditional actors to construct alternative forms of epistemic authority that can influence mainstream institutions while operating outside traditional gatekeeping mechanisms. Using UAP (unexplained anomalous phenomena) discourse as a critical case study, systematic analysis of media platforms from 2017-2025 demonstrates the migration of political discourse from institutional to algorithmic curation, facilitating the formation of “paranormal counter-public” that transcend conventional left-right divisions. The study reveals how platform-specific factors – especially algorithmic amplification and parasocial relationships – alter epistemological frameworks through which audiences evaluate evidence and expertise. These findings illuminate broader democratic transformations in how societies negotiate boundaries between legitimate and illegitimate knowledge claims, allocate speaking authority, and legitimate political action in an increasingly mediatized world
Negotiating Digital Terrain: European Union Public Sector Communication Between Social Media, Civil Service and Political Demands
Full text linkAs government institutions increasingly adapt to the logic of social media, questions arise about how these changes align with public service norms and democratic ideals. This article investigates the European Union’s use of social media from an organizational perspective, contributing to research on the mediatization of public bureaucracies. Using an institutional logics framework, it explores how communication officials across five EU institutions negotiate tensions between social media logic, civil service logic and political logic and what new goals, practices, and structures emerge in this process. The analysis draws on 27 semi-structured interviews with communication staff and internal communication strategies. Findings show that social media integration has led to significant organizational change, particularly in centralization, departmentalization, audiovisual production, and reliance on private-sector expertise. In terms of practices and goals, communication is shaped by algorithmic pressures, data-driven targeting, and an emphasis on positive engagement. Normative ideals of transparency, objectivity, and inclusion are increasingly displaced by strategies of curated visibility and institutional promotion. By focusing on social media units rather than traditional press offices, and comparing multiple institutions, this article offers new empirical insights into the evolving logic of government communication in a platform-driven media environment
Securitization of Historical Memory during the Russo-Ukrainian War
Full text linkCelem artykułu jest analiza polityki historycznej Ukrainy w czasie wojny w kontekście bezpieczeństwa narodowego. Ramy teoretyczne opierają się na koncepcji sekurytyzacji wypracowanej przez szkołę kopenhaską (Barry Buzan, Ole Wæver) oraz na koncepcji polityki bezpieczeństwa mnemonicznego (Politics of Mnemonical Security) Marii Mälksoo. Metodologia badań bazuje na podejściu transdyscyplinarnym oraz zasadach obiektywizmu, historyzmu i systemowości; wykorzystano metody analizy i syntezy, uogólniania i systematyzacji, a także metody porównawczo-historyczną, historyczno-typologiczną oraz problemowo-chronologiczną. Nowość badawcza polega na tym, że artykuł po raz pierwszy analizuje zjawisko sekurytyzacji pamięci w trakcie wojny rosyjsko-ukraińskiej na tle specyfiki krajobrazu pamięci w Europie Wschodniej i Środkowej, dokonuje analizy ustawodawstwa oraz przedstawia poglądy przedstawicieli władz Ukrainy na rolę historii w czasie wojny. Sekurytyzacja pamięci historycznej na Ukrainie rozpoczęła się po rosyjskiej agresji w 2014 r. i służy jako środek zapewnienia bezpieczeństwa narodowej narracji historycznej poprzez delegitymizację lub bezpośrednią kryminalizację narracji sowieckich i rosyjskich, uznawanych za zagrożenie dla państwa i społeczeństwa. Jej główną przyczyną jest nadużywanie przez władze rosyjskie „argumentów historycznych”, obejmujących m.in. negowanie istnienia narodu ukraińskiego i języka ukraińskiego, twierdzenia o Ukrainie jako „państwie upadłym” i państwie nazistowskim, a także koncepcje „ruskiego miru”, Noworosji oraz „podzielonego narodu rosyjskiego”. Sekurytyzacja jest wymuszoną i tymczasową polityką czasu wojny. W społeczeństwie demokratycznym i pluralistycznym pamięć narodowa nie może być formułowana odgórnie ani regulowana biurokratycznie. Po zakończeniu wojny pamięć historyczna powinna zostać desekurytyzowana, zdeweaponizowana i przywrócona do sfery partycypacji politycznej oraz debaty publicznej
Nie tylko Zagłada. O przywracaniu pamięci o polskich Żydach przez Muzeum Getta Warszawskiego
Full text linkMuzeum Getta Warszawskiego ma przywracać pamięć ofiar Holokaustu i upowszechniać wiedzę na temat życia codziennego, strategii przetrwania, walki i zagłady Żydów w getcie warszawskim oraz innych gettach na terenie okupowanej Polski.Stąd Zagładzie dedykowana jest większość działalności edukacyjnej, wydawniczej, naukowej i ekspozycyjnej Muzeum. MGW nie zajmuje się jednak wyłącznie Zagładą. W swych działaniach podejmuje zagadnienia związane z upamiętnieniem żydowskiej obecności w sferze publicznej, polityce, sztuce, kulturze, a galeria otwierająca wystawę stałą dotyczyć będzie dziejów Żydów w Warszawie przed 1939 roku. Wykraczającym poza Zagładę dziejom społeczności żydowskiej w Warszawie i na ziemiach polskich Muzeum poświęciło także kilka wystaw czasowych, zarówno plenerowych, jak i pokazywanych w instytucjach kultury i galeriach.Muzeum uzupełnia zatem w pewien sposób działalność Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN czy ofertę Żydowskiego Instytutu Historycznego. W artykule pokrótce omówiono tę część aktywności Muzeum w latach 2018–2024
Poziomy analizy polityki zagranicznej państwa
Full text linkAnaliza polityki zagranicznej jest wyodrębnionym, o specyficznych cechach obszarem badawczym stosunków międzynarodowych, ich epistemologii „na przecięciu” wnętrza państwa i systemu międzynarodowego. Dotyczy polityki zagranicznej jako elementu ontologii stosunków międzynarodowych. Mając na uwadze złożoność i w celu uporządkowania obszaru badawczego zaproponowano wyodrębnienie trzech poziomów jest analizy: 1) analiza poniżej poziomu państwa, 2) analiza „na przecięciu” wnętrza państwa i systemu międzynarodowego, 3) analiza powyżej poziomu państwa. Dla każdego z tych poziomów zidentyfikowano specyficzne dla niego narzędzia badawcze czy sposoby myślenia. W odniesieniu do analizy poniżej poziomu państwa uwzględniono: 1) psychologiczne uwarunkowania; 2) decydowanie w sytuacjach kryzysowych; 3) struktury biurokratyczne w decydowaniu o polityce zagranicznej; 4) społeczny kontekst polityki zagranicznej. Za specyficzne dla analizy na „przecięciu” wnętrza państwa i systemu międzynarodowego uznano: 1) determinanty, uwarunkowania polityki zagranicznej, 2) koncepcję poziomów negocjacji międzynarodowych, 3) teorię adaptacji politycznej, 4) koncepcję wspólnot epistemicznych. Do analizy powyżej poziomu państwa zaliczono teorię ról międzynarodowych i teorię reżimów międzynarodowych. Celem artykułu jest więc wyodrębnienie trzech poziomów analizy polityki zagranicznej oraz identyfikacja i analiza specyficznych dla każdego z tych poziomów konstrukcji badawczych
Obrona przed niewidzialnymi wrogami: Polska w obliczu rosyjskich działań hybrydowych
Full text linkThe contemporary geopolitical situation poses Poland with the necessity of comprehensive reflection on its security. The Russian Federation employs a strategy of hybrid warfare against Poland, aiming for destabilization and detachment of the country from Western alliances. Effectively countering these threats requires societal awareness of their nature and objectives. This article attempts to analyze and evaluate the essence of hybrid threats impacting the state’s security level.Współczesna sytuacja geopolityczna stawia Polskę w obliczu potrzeby wszechstronnej refleksji nad jej bezpieczeństwem. Federacja Rosyjska prowadzi strategię wojny hybrydowej przeciwko Polsce, mającą na celu destabilizację oraz oderwanie kraju od zachodnich sojuszy. Aby skutecznie przeciwdziałać tym zagrożeniom, konieczne jest, aby społeczeństwo było świadome ich istoty i celów. W ramach niniejszego artykułu zastosowano metodę analizy dyskursu w celu zbadania treści medialnych pod kątem obecności elementów propagandy i dezinformacji, a także metodę obserwacji, która umożliwiła bezpośrednie monitorowanie i analizę działań hybrydowych oraz ich efektów w czasie rzeczywistym poprzez obserwację zachowań społecznych i politycznych. Niniejszy artykuł podejmuje próbę analizy oraz oceny istoty zagrożeń hybrydowych, które mają wpływ na obniżenie poziomu bezpieczeństwa państwa
Utopia or Reality? Will It Be Possible to Create an Effective Artificial Intelligence Standards System?
Full text linkArtificial intelligence (AI) is found in all areas of modern life, and its practical importance continues to grow. It creates opportunities, generates problems and risks. Its development is connected with ethical and formal issues related to legal regulations. The purpose of the article is to raise awareness of the achievements to date in the field of international AI standards and to reflect on the possibility of developing such cooperation. This article addresses the issue of universal standards for the security of AI, rather than all the ways and circumstances related to its application. It seems that in view of the dynamic development of AI, the challenge for today is the adoption of universal AI standards consistent with the principles of democracy, human rights and the rule of law, and the most effective would be the adoption of such a system in the dimension of global international cooperation (as the universal system of human rights was formed years ago). Also fundamental to this essay is the question of whether regulation of even selected aspects of AI is possible today on a global level – whether it is still a utopia or already a necessity arising from the need of today
Investigating the Preliminary Antecedents of Instagram Addiction: Evidence from Baze University’s Undergraduate Students in Nigeria
Full text linkThere is no doubt that Instagram is one of the most popular social media platforms that meets users’ specific needs. However, the effects of addictive use on undergraduate students in developing countries, like Nigeria, have not been thoroughly studied. To fill this gap, this study, based on the Uses and Gratifications Theory, sought to find connections between the desire for fame, shortened attention spans, social validation, and Instagram usage addiction among undergraduate students at Baze University in Abuja, Nigeria. We used a quantitative research method to gather data and test our hypotheses. The findings showed strong and positive links between desire for fame, shortened attention spans, social validation, and Instagram addiction. The desire for fame was the most significant predictor of Instagram addiction among the respondents. Furthermore, the three independent variables accounted for a large portion of the variance in Instagram usage addiction. Our study suggests that addiction to Instagram among respondents is primarily driven by psychological rewards related to visibility, external approval, and cognitive engagement. Therefore, the study highlights the need for tailored digital literacy programs that address the desire for fame, dependence on validation, and attention management in academic settings
Przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta jako niedozwolona klauzula umowna
Full text linkThe paper includes an analysis of one of the abusive clauses regulated in the Polish Civil Code. The issue of prohibited contractual terms is of considerable importance due to the fact that it is related to contractual relationships with entities having the status of consumers, commonly established in commercial transactions. The clause was indicated by the legislator in Article 3853 (5) of the Civil Code and refers to the transfer of rights and obligations from a contract without the consumer’s consent. It has not yet been covered by a detailed analysis. The author pointed out the general classification elements for the provision of Article 3853 (5) of the Civil Code as an abusive clause, in the form of concluding a contract with a consumer and the lack of individual arrangements in its scope. She concluded that the above-mentioned provision applies only to the assignment of contract carried out by a party without the consumer’s consent. A result of introducing such an abusive clause into a contract is a peculiar sanction, i.e. the partial ineffectiveness of the legal transaction (Article 3851 § 2 of the Civil Code).Celem artykułu jest analiza jednej z klauzul abuzywnych uregulowanych w kodeksie cywilnym. Problematyka postanowień niedozwolonych ma niebagatelne znaczenie z uwagi na to, że związana jest z powszechnie nawiązywanymi w obrocie stosunkami umownymi z podmiotami o statusie konsumenta. Wybrana klauzula została wskazana przez ustawodawcę w art. 3853 pkt 5 k.c. i odnosi się do przeniesienia praw i obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta. Nie została ona dotychczas poddana szczegółowej analizie. Autorka wskazała nadrzędne przesłanki kwalifikacyjne dla postanowienia z art. 3853 pkt 5 k.c. jako klauzuli abuzywnej w postaci zawarcia umowy z konsumentem oraz braku indywidualnych uzgodnień w jego zakresie. Uznała, że przepis ten dotyczy wyłącznie cesji umowy dokonanej przez kontrahenta bez zgody konsumenta. Natomiast skutkiem wprowadzenia takiej klauzuli abuzywnej do umowy jest specyficzna sankcja, tj. częściowa bezskuteczność czynności prawnej (art. 3851 § 2 k.c.)