University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Społeczno-kulturowe uwarunkowania stylów żywienia w kontekście analiz wizualnych
Get PDFThe aim of this article was to discuss selected social photo-documentaries depicting culturally motivated eating patterns. The analysis of socio-cultural conditionings of nutrition styles was based on two photographic projects revealing the richness and diversity of national and ethnic cultures, as well as social groups, e.g. professional and family groups. These are Peter Menzel’s photohrraph collections: What I Eat. Around the World in 80 Diets and Hungry Planet: What the World Eats. In the analysis of photo-documents presenting nutrition styles of people in diff erent cultures we discussed, among others, the components of their everyday diet, their connections with the area and cultural traditions, the relationship of nutrition styles with gender, age, health state, profession and social position of the persons shown in photo-documents, as well as social and cultural diff erences aff ecting the selection of food and culture of eating. The studies also focus on the role of new culinary trends requiring broadened knowledge of health, dietetics, cultural diff erences and new nutrition technologies. The analyses of selected visual materials prove the existence of two main nutrition determinants: the signifi cance of individual culinary preferences and eff ects of family or local traditions, as well as the external determinants connected with the position of the consumer in social structure, fi nancial resources and time they can devote to gain and prepare food. These two dimensions, individual and social, create a person’s cultural identity and form nutrition models. Celem artykułu było omówienie wybranych fotodokumentów społecznych obrazujących motywowane kulturowo modele odżywiania. Do analizy społeczno-kulturowych uwarunkowań stylów żywienia wybrano dwa projekty fotograficzne, ukazujące bogactwo i różnorodność kultur narodowych, etnicznych oraz grup społecznych, np. zawodowych i rodzinnych. Są to kolekcje fotografi i autorstwa Petera Menzla Around the World in 80 Diets oraz Hungry Planet: What the World Eats. W analizie dokumentów fotografi cznych przedstawiających sposoby odżywiania ludzi w różnych kulturach omówiono m.in. składniki codziennej diety, ich związek z obszarem i tradycją kulturową, związki sposobów odżywiania z płcią, wiekiem, stanem zdrowia, zawodem i pozycją społeczną bohaterów fotodokumentów, a także różnice społeczno-kulturowe wpływające na dobór i kulturę jedzenia. W badaniach zwrócono również uwagę na rolę nowych trendów kulinarnych wymagających pogłębiania wiedzy z zakresu zdrowia, dietetyki, różnic kulturowych oraz nowych technologii żywienia. Analizy wybranych materiałów wizualnych dowodzą istnienia dwóch głównych determinantów odżywiania: znaczenia indywidualnych preferencji kulinarnych i wpływów tradycji rodzinnej czy lokalnej oraz determinantów zewnętrznych związanych z pozycją konsumenta w strukturze społecznej, zasobami fi nansowymi oraz czasem, który może on poświęcać na zdobywanie i przygotowywanie pożywienia. Te dwa wymiary, indywidualny i społeczny, tworzą kulturową tożsamość człowieka oraz kształtują modele odżywiania.
Podatek od kapitałów własnych jako narzędzie zwiększenia wpływów podatkowych w czasach polikryzysu
Get PDFDuring the recent crises (specifically the COVID-19 pandemic and the Russian aggression in Ukraine connected with the increase in energy prices), European governments amended many tax law norms to increase public budgets’ revenues and to support business and national economies. Not many of these amendments were related to property taxes. The paper aims to confirm or disprove the hypothesis that the wealth tax could be one of the solutions in the mix of tax amendments in polycrisis times in the Czech Republic. To achieve this aim, it is necessary to introduce and analyse fundamental changes in the area of tax law regulation, focusing on property taxation. The article also analyses individual structural components of wealth taxes collected in European countries. The acquired knowledge allows us to decide whether the wealth tax might be an appropriate tax tool in times of polycrisis and possibly to construct an adequate construction of the wealth tax for the Czech Republic and other countries with similar economic development.Podczas niedawnych kryzysów (w szczególności pandemii COVID-19 i rosyjskiej agresji na Ukrainę powiązanej ze wzrostem cen energii) państwa europejskie znowelizowały wiele norm prawa podatkowego w celu zwiększenia dochodów budżetowych oraz wsparcia przedsiębiorców i gospodarek narodowych. Niezbyt wiele z tych zmian dotyczyło podatków od kapitałów własnych. Celem artykułu jest potwierdzić lub obalić hipotezę, że podatek majątkowy może być jednym z rozwiązań w pakiecie nowelizacji prawa podatkowego w Republice Czeskiej w czasach polikryzysu. W związku z tym należało przedstawić i przeanalizować fundamentalne zmiany w dziedzinie regulacji prawnopodatkowej, ze szczególnym uwzględnieniem opodatkowania mienia. Analizie poddano również poszczególne elementy konstrukcji podatków majątkowych pobieranych w państwach europejskich. Uzyskana wiedza pozwala stwierdzić, czy podatek majątkowy byłby odpowiednim instrumentem podatkowym w czasach polikryzysu oraz potencjalnie opracować odpowiednią konstrukcję podatku majątkowego dla Republiki Czeskiej i innych państw na podobnym poziomie rozwoju gospodarczego
Experiences of Companies in Using Smart City Technologies
Get PDFTheoretical background: Smart cities rely on advanced technologies such as ICT, IoT, AI, and ML to streamline urban operations and foster sustainable growth. Successful implementation, however, hinges not only on technology but also on how businesses adopt and integrate these innovations. Companies play a critical role in driving technological adoption within smart cities, enhancing urban services, and contributing to economic growth.Purpose of the article: The objective of this paper is to obtain insights into the experiences of companies in the utilization of smart city technologies. The paper explores companies' active use, challenges in adoption, and potential for increased engagement with these technologies.Research methods: The authors conducted a pilot survey in 2021, targeting companies in Szczecin and Koszalin, Poland. Using CATI and CAWI techniques, data were collected from 221 companies through a structured questionnaire. The Chi-square test was applied to examine the relationships between variables. The study focused on ten types of smart city technologies and classified company responses into three categories: active use, non-use, and future intent to adopt.Main findings: The study revealed varying levels of technology adoption across companies. Popular technologies like intelligent payment systems and e-government services saw high adoption rates, while applications for environmental protection and security-related technologies were less utilized. The findings indicate that local business strategies, stakeholder engagement, and investment levels significantly influence adoption rates. Companies in both cities expressed a growing interest in future adoption, especially in smart infrastructure technologies, suggesting potential growth in their usage
Transformacja współczesnej rodziny czeskiej w kontekście zmian społecznych
Get PDFThis study addresses the issue of the transformation of the contemporary Czech family within the context of broader social changes. It characterizes selected specific features of family life, delineates internal and external transformations of the family, and emphasizes the critical role of the state and public institutions in enhancing the quality of life for certain families in the Czech Republic. For the optimal development of children and youth, a functional and cooperative triad comprising family, school, and society is essential. The presented article identifies new trends characterizing the family not only in the Czech Republic but also in many other Western countries. For illustration, we mention a few: reduced family stability, declining number of children per family, involuntary intergenerational cohabitation increased emotionality of family life, isolation of the family from its surroundings, longer lifespan, declining mortality rates, and economic and social uncertainty. The aim of the study is to demonstrate that the commitments of the state and public authorities extend even into such an intimate institution as the family, particularly during uncertain and turbulent periods such as those the contemporary world – including Europe – is currently experiencing.Niniejsze opracowanie podejmuje temat transformacji współczesnej rodziny czeskiej w kontekście szerszych zmian społecznych. Charakteryzuje wybrane, specyficzne cechy życia rodzinnego, opisuje wewnętrzne i zewnętrzne przemiany rodziny oraz podkreśla istotną rolę państwa i instytucji publicznych w podnoszeniu jakości życia niektórych rodzin w Republice Czeskiej. Dla optymalnego rozwoju dzieci i młodzieży niezbędna jest funkcjonalna i współpracująca triada: rodzina, szkoła i społeczeństwo. Przedstawiony artykuł wskazuje na nowe trendy charakteryzujące rodzinę nie tylko w Republice Czeskiej, ale również w wielu innych krajach zachodnich. Dla zobrazowania wspomniano o kilku z nich: obniżona stabilność rodziny, spadająca liczba dzieci w rodzinie, przymusowe współzamieszkiwanie pokoleń, wzrost emocjonalności życia rodzinnego, izolacja rodziny od otoczenia, wydłużenie średniej długości życia, spadek śmiertelności oraz niepewność ekonomiczna i społeczna. Celem badania jest ukazanie, że zobowiązania państwa i władz publicznych sięgają również tak intymnej instytucji jak rodzina, zwłaszcza w niepewnych i burzliwych czasach, jakich obecnie doświadcza współczesny świat – w tym Europa
Wprowadzanie bezpośrednie a reemisja i koncesje na nadawanie. Wnioski na tle nowelizacji prawa autorskiego
Get PDFThe article refers to the issue of direct injection. This is a new technology used by broadcasters. It is relevant to copyright law. The obligation to implement the relevant regulations in the field in question came to the Polish legislator from EU law. The idea behind the establishment of regulations relating to direct injection is as follows. Direct injection is not, in itself, a field of exploitation of a work (subject of related rights). It is a kind of technology that can be used both in the process of primary broadcasting and in the process of rebroadcasting (secondary broadcasting). Emphasizing this is important because it is not without significance for the enforcement of various copyright provisions. Some of them are important for creators (as they relate to remuneration for the exploitation of a work). The author analyzes the concept of direct injection and considers whether it has been properly implemented in Polish legislation.W artykule podjęto problematykę wprowadzania bezpośredniego. To nowa technologia wykorzystywana przez nadawców. Ma ona znaczenie dla prawa autorskiego. Zobowiązanie do wdrożenia stosownych regulacji w omawianym zakresie wynikało dla polskiego ustawodawcy z prawa unijnego. Idea, która stoi za stworzeniem regulacji odnoszących się do wprowadzania bezpośredniego, jest następująca. Wprowadzanie bezpośrednie nie jest samo w sobie polem eksploatacji utworu (lub przedmiotu praw pokrewnych). To pewnego rodzaju technologia, która może być wykorzystana zarówno w procesie nadawania pierwotnego, jak i w procesie reemisji (wtórne nadanie). Podkreślenie tego jest istotne, ponieważ jest nie bez znaczenia dla stosowania różnych przepisów z zakresu prawa autorskiego. Niektóre z nich pełnią istotną rolę dla twórców (odnoszą się bowiem do wynagrodzenia za eksploatację utworu). Autor analizuje pojęcie wprowadzania bezpośredniego oraz zastanawia się nad tym, czy zostało ono należycie wdrożone do polskiego ustawodawstwa
Instrumenty Unii Europejskiej w walce z nielegalną imigracją – zarys problematyki
Get PDFThe article aims to show how changes in legislation, introduced in connection with the triggered migration crisis, have affected the shape of the system for preventing illegal migration. In addition, based on statistical data, an attempt was made to answer the question of whether the introduced instruments at the EU level are effective. As a thesis, it was assumed that the need to protect the European Union forced the introduction of a number of institutions, as well as a change in the nature of the system for preventing illegal migration. The research was carried out based on the formal-dogmatic method and a critical analysis of the literature, as well as using statistical data provided by Frontex.Celem artykułu jest wskazanie, jak zmiany w przepisach prawnych, wprowadzone w związku z wywołanym kryzysem migracyjnym, wpłynęły na kształt systemu zapobiegania nielegalnej migracji. Ponadto na podstawie danych statystycznych podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy wprowadzone instrumenty na poziomie Unii Europejskiej są skuteczne. Jako tezę przyjęto, że potrzeba ochrony Unii Europejskiej wymusiła wprowadzenie szeregu instytucji, a także zmianę charakteru systemu przeciwdziałania nielegalnej migracji. Badania przeprowadzono w oparciu o metodę formalno-dogmatyczną oraz krytyczną analizę literatury, a także przy użyciu danych statystycznych udostępnionych przez Frontex
Koncept polskość w ujęciu etnolingwistycznym
Get PDFThe article deals with the cultural concept of polskość (Polishness) with the aid of methods developed in ethnolinguistics and corpus linguistics. The study explains how that concept is/was defined in contemporary and older lexicography, how it is understood today by the younger generation, what Polishness means from the point of view of the state. The concept of Polishness was defined in Polish lexicography already in the 19th century. In the light of contemporary lexicography, the lexeme polskość has three meanings, referring to the territory (Poland), the people (Poles), and origin. The definitions formulated in student surveys emphasise the bonds that hold the society together, the preservation of traditions, historical memory, the Polish meantality, as well as the knowledge of the Polish language. An association test revealed over 500 words that reflect typical associations with Polishness. In institutional discourse, Polishness appears as a set of values, attitudes and actions that deserve gratitude and that are important for the shaping of subsequent generations, especially abroad. Data from the Sketch Engine show that Polishness can be both a characteristic of a person and of something (e.g. music); it can be a reason for both pride and shame. Polishness invariably requires protection.W artykule podjęto próbę opisu konceptu polskość z wykorzystaniem narzędzi etnolingwistycznych oraz osiągnięć lingwistyki korpusowej. W pracy wyjaśniono, jak we współczesnej oraz dawnej leksykografii jest/było definiowane pojęcie polskość; jak jest ono współcześnie rozumiane przez młode pokolenie; czym jest polskość z punktu widzenia państwa. Pojęcie polskość zostało zdefiniowane w polskiej leksykografii już w XIX wieku. W świetle współczesnych źródeł słownikowych leksem polskość ma trzy znaczenia odnoszące się do: terytorium (Polska), osób (Polacy) oraz pochodzenia. W definicjach formułowanych w ankietach przez studentów podkreślane są zarówno więzi spajające społeczeństwo, podtrzymywanie tradycji, pamięć o historii, jak i znajomość języka polskiego, polskie pochodzenie, mentalność. W teście asocjacyjnym ujawniono ponad 500 słów-reakcji oddających powszechne, typowe skojarzenia z polskością. W dyskursie instytucjonalnym polskość jawi się jako zespół wartości, postaw i działań zasługujących na podziękowania, ważnych z punktu widzenia kształtowania kolejnych pokoleń, zwłaszcza poza granicami. Dane tekstowe z platformy Sketch Engine pokazują, że polskość może być zarówno w kimś (w człowieku), jak i w czymś (w muzyce), może być powodem do dumy i zawstydzenia. Polskość niezmiennie wymaga ochrony
Dativ zakletve w kontekście aktu zaklinania się (na materiale języka chorwackiego, serbskiego, bośniackiego i czarnogórskiego)
Get PDFThe article examines how the notion of dativ zakletve and its terminological equivalents are understood and categorised. The study presents a review of Croatian, Serbian, Bosnian, and Montenegrin grammars in which that notion is present. Next, various sources are surveyed for details of the zakletva speech act, in which the titular meaning of dative is embedded. On this basis, it is established that dativ zakletve was isolated from just one of many existing patterns of folk swearing formulas, which currently function as idioms with reduced components. The study of the descriptions of this use of the dative case reveals problems with its classification. Those result from, among others, old grammatical traditions, the lack of a thorough analysis of swearing formulas, and the selection of data. It is finally concluded that there is no ground for isolating the notion of dativ zakletve as distinct, so that we are dealing with flaws in grammatical categorisation.Autorka bada, w jaki sposób jest rozumiane oraz kategoryzowane pojęcie dativ zakletve i jego terminologiczne odpowiedniki. W badaniu wstępnym dokonany został przegląd chorwackich, serbskich, bośniackich i czarnogórskich gramatyk opisujących pojęcie, następnie na podstawie źródeł o różnym stopniu szczegółowości przedstawiono akt mowy zakletva, w którym osadzone jest tytułowe znaczenie celownika. Na tej podstawie można stwierdzić, że dativ zakletve został wyodrębniony z jednego tylko spośród wielu schematów formuł ludowego aktu zaklinania się, które obecnie funkcjonują jako frazeologizmy z licznymi redukcjami składników.Badanie opisów omawianego użycia celownika pokazuje problemy z jego klasyfikacją, wynikające między innymi z kontynuowania starej tradycji gramatycznej, braku wnikliwej analizy budowy i funkcji formuł zaklinania się oraz z doboru materiału źródłowego. Końcowy wniosek ukazuje brak podstaw do wyodrębnienia tytułowego pojęcia i przedstawia wady samej kategoryzacji.
Le corps face au stigmate : la représentation de la laideur et du handicap dans « Les Petites Reines » de Clémentine Beauvais
Get PDFDer Beitrag enthält das Abstract ausschließlich in französischer und englischer Sprache.The present paper focuses on the representation of the body in Clémentine Beauvais’s YA novel Les Petites Reines, by analysing it in the light of its stigmatisation. The concept of social identity and its embodiment (Richard Jenkins), as well as Erving Goffman’s social theory of stigma, are referred to demonstrate the composition of body stigmatisation, as well as the construction of the images of the adolescent body and its presumed ugliness, and the image of the disabled body, in the novel.L’article aborde la question de la représentation du corps dans le roman pour adolescents de Clémentine Beauvais, Les Petites Reines, en l’analysant à la lumière de sa stigmatisation. En puisant du concept d’identité sociale et de son incarnation (Richard Jenkins), ainsi que de la théorie sociale du stigmate d’Erving Goffman, nous montrons en quoi consiste la stigmatisation corporelle et comment l’image du corps adolescent (et de sa laideur présumée) ainsi que l’image du corps handicapé sont construites dans le roman
